<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>1 &#8211; Çağlayan Dergisi</title>
	<atom:link href="https://caglayandergisi.com/sayi/1/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://caglayandergisi.com</link>
	<description>Aylık İlim ve Kültür Dergisi</description>
	<lastBuildDate>Tue, 18 Mar 2025 07:52:48 +0000</lastBuildDate>
	<language>tr</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/03/16x16Mavi-1.png</url>
	<title>1 &#8211; Çağlayan Dergisi</title>
	<link>https://caglayandergisi.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Hicret Yurdundan Ötelere Göç</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/04/01/hicret-yurdundan-otelere-goc/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Apr 2017 19:03:51 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Genel Kültür]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://test.wise-eg.com/?p=1011</guid>

					<description><![CDATA[Müşrikler, Mekke’de İslam’a ve Müslümanlara hayat hakkı tanımayınca Allah Resûlü (sallallahu aleyhi vesellem) hicret emri vermişti. Mevsim, hicret mevsimiydi. Bu dönemde, “Hicrete denk bir amel yoktur” (Nesai, 7/145, Hadis No, 4167) buyurarak bir seferberlik başlatmıştı. Hicret faaliyetini kendisi bizatihi organize etmiş, inanan bütün ailelerin can güvenliğini temin etmişti. En sona kendisi ve ailesi, bir de O’na bu yolculukta arkadaşlık yapacak olan Hz. Ebu Bekr ve [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Müşrikler, Mekke’de İslam’a ve Müslümanlara hayat hakkı tanımayınca Allah Resûlü (sallallahu aleyhi vesellem) hicret emri vermişti. Mevsim, hicret mevsimiydi. Bu dönemde, “Hicrete denk bir amel yoktur” (Nesai, 7/145, Hadis No, 4167) buyurarak bir seferberlik başlatmıştı. Hicret faaliyetini kendisi bizatihi organize etmiş, inanan bütün ailelerin can güvenliğini temin etmişti. En sona kendisi ve ailesi, bir de O’na bu yolculukta arkadaşlık yapacak olan Hz. Ebu Bekr ve onun da ehli kalmıştı. Allah Resûl’ü, Rabbinden gelecek emri ve izni bekliyordu. İzinsiz hareket edemezdi. Derken beklediği izin ve kendisine hicretin emredildiği vahiy geldi. Bu ayette ona hem hicret emrediliyor hem de bu kutsal yolculuğa başlarken yapacağı dua öğretiliyordu. “De ki: ‘Ya Rabbi! Gireceğim yere dürüst olarak girmemi, çıkacağım yerden de dürüst olarak çıkmamı nasip et. Bir de bana, Kendi katından beni destekleyecek bir delil ver.” (İsra Sûresi, 80).</p>
<p>Peygamber Efendimizin Mekke’den Medine’ye hicret etmesiyle birlikte, artık hicret etmek bütün müminlere farz kılınmıştı. Giden o güne kadar gitmişti ama hâlâ geride kalanlar vardı. Onlar da bu hususta ciddi ikaz ediliyordu: “İman edip de hicret etmeyerek kendi öz nefislerine zulmeder vaziyette olanların canlarını alırken melekler; ‘Ne işte idiniz?’ diye soruyorlardı. Onlar da; ‘Biz bu ülkede, dinin emirlerini uygulayamayan, baskı altında yaşayan kimselerdik’ deyince melekler şöyle cevap veriyorlardı: Peki Allah’ın arzı geniş değil miydi? Sizde orada hicret etseydiniz ya?’ İste onların durağı cehennemdir. Ne fena dönüş yeridir orası!” (Nisa Sûresi, 97) Fakat bu umumi emirden istisna tutulan aciz, zayıf ve yaşlı kimseler vardı. Onların mazereti de geçerli kabul ediliyordu: “Ancak her türlü imkandan mahrum ve hicret için yol bulamayan erkekler, kadınlar ve çocuklar bu hükmün dışındadırlar. Bunları Allah’ın affedeceği umulur. Allah, gerçekten affedici ve bağışlayıcıdır.” (Nisa Sûresi, 98-99) Bunlar da Velid ibn-i Velid, Ayyaş ibn-i Rebia, Seleme ibn-i Hişam gibi, Kur’an’ın ifadesiyle, “müstaz’af” denilen zulme maruz kalmış, müşrikler tarafından tutuklanıp işkence edilen kimselerdi. Bu kimseler hicret konusunda mâzur görülmüşlerdi. Zira bunlar, iman ettikleri günden itibaren zincire vurulmuş, Mekke fethedilinceye kadar da ayaklarında zincir, binbir türlü işkenceye maruz kalarak yaşamışlardı. O zulümden kaçmak, hicret edip Allah Rasûlü’ne ulaşmak için çok uğraşmış fakat bir yol bulup zalimlerden kurtulamamışlardı. Peygamber Efendimiz sabah namazlarında rukû’dan kalktıktan sonra, ellerini kaldırıyor, bunlara isim isim dua ediyor ve “Allah’ım! Velid ibn-i Velid’e, Seleme ibn-i Hişam’a, Ayyaş ibn-i Rebia’ya necat ver!” deyip inliyordu.</p>
<p><strong>Muhacirlere Vadedilenler</strong></p>
<p>Zaman hicret zamanıdır deyip yollara düşen sahabilerin her biri de bu büyük fedakarlıklarının karşılığını almış, her biri tahkiki imanın zirvesini yakalamışlardı: “İman edip hicret edenler ve Allah yolunda hizmet edenler ve onlara bağırlarını açıp sahip çıkıp yardım edenler var ya! Onlar hakkıyla iman edenlerin ta kendileridir. Onlara mağfiret ve değerli rızık vardır.” (Enfal Sûresi, 74-75). Bunun yanında muhacirler hicrette öyle bir sadakat ve samimiyet ortaya koymuşlardı ki Allah katında “Sadıklar” olarak ilan edilmişlerdi: “…Onlar Allah’ın lutfunu ve rızasını talep etmek, Allah’ın dinine ve Resûlüne destek olmak için yurtlarından ve mallarından edildiler. İşte onlar, sadıkların ta kendileridir.” (Haşr Sûresi, 8). Bu sadakat karşısında kendilerine vadedilen mükafat da büyüktü: “İman edip hicret edenler, mallarıyla ve canlarıyla Allah yolunda cihat edenler var ya, işte onlar Allah indinde en yüksek dereceye sahiptirler. Ve onlar kurtulaşa erenlerin ta kendileridir. Rab’leri, kendilerinin, katından bir rahmete, rızasına ve içinde daimi nimetler bulunan cennetlere gireceklerini müjdeler. Onlar ebediyyen orada kalacaklardır. Muhakkak ki en büyük mükafat Allah katındadır.” (Tövbe Sûresi, 20-22).</p>
<p>İşte hicret, muhacirlerin her biri için adeta miraç olmuştu. Cennetle müjdeleniyorlardı. Dünyayı verip ebediyeti satın almışlardı. Allah Resûlü (sallallahu aleyhi vesellem), hiçbirinin Medine’ye hicretten sonra tekrar Mekke’ye geri dönerek hicretlerinin yarım kalmasını ve bu kazanımlarını kaybetmesini istemiyordu. Hem Peygamberimiz hem de onlar bu konuda hassas davranıyorlardı. Bunun için O, bu konuda tedbirler almış ve tavsiyelerde bulunmuştu.</p>
<p><strong>Peygamberimizin Dönmeme Kararlılığı</strong></p>
<p>Allah Resûlü (sallallahü aleyhi ve sellem), Mekke’nin fethinden sonra buraya dönüp yerleşebileceği halde öyle yapmamıştı. Hatta fetih esnasında bir ara ensar-ı kiram, Peygamber Efendimizin artık Mekke’de kalacağı fikrine kapılmış ve bunu kendi aralarında seslendirmişlerdi. Bunun üzerine peygamberimiz onları toplamış ve şöyle hitap etmişti: “Ey Ensar topluluğu! Şöyle şöyle dediğinizi duydum, bu doğru mu? Evet ya Resûlallah. Öyle düşündük ve onu kendi aramızda konuştuk. Bunun üzerine Efendimiz aleyhissalatü vesselam şöyle buyurmuşlardır: ‘Hayır! Hayır! Ben, Allah’ın kulu ve Resûlüyüm. Ben, Allah’a ve size hicret ettim. Hayatım sizinle beraber olduğu gibi ölümüm de sizinle beraber olacaktır.’ Ensar bu cevap üzerine hoşnut olmuş ve ağlamaya başlayarak Peygamberimize; ‘Ya Resûlallah! Biz o sözleri Allah’a ve sana karşı çok düşkün oluşumuzdan dolayı söylemiştik” demişlerdi.” (Müslim). Allah Resûlü bu veciz hitabetiyle, sebebi ne olursa olsun böyle bir söylentiyi değerlendirerek, Ensar’ın kendi yanındaki konumlarını onların ruhlarına duyurmuştu. Bununla da yetinmemiş kendi hicreti üzerinden hem o günkü muhacirlere hem de kıyamete kadar Allah yolunda hicret eden bütün muhacirlere geriye dönmeme ve bu mevzuda kararlı olma dersi vermişti.</p>
<p><strong>Mekke’de, Üç Günden Fazla Kalma Yasağı</strong></p>
<p>O, bu fiili örneklikle de yetinmemiş Medine’den geriye dönüşleri de yasaklamıştı. Bundan dolayı hac ve umre yapmak için bile Mekke’ye giden muhacirlerin, “hac vazifelerini bitirdikten sonra, üç günden fazla orada kalmaları haram kılınmıştı.” (Bkz, Buhari, Fetih, 7). Bu üç günlük süre de onlara ihtiyaçlarını görmeleri için verilmişti. Üç gün, onlar için yeterliydi. Daha fazla kalmaları ise riskliydi. Hem vatan deyip yeniden alışabilir, yerleşmeyi düşünebilirlerdi. Hem de belli olmaz ecel gizliydi. Ölüm onları orada yakalayabilir ve bundan dolayı da hicrete terettüp eden mükafatlardan mahrum kalabilirlerdi. Peygamber Efendimiz de bundan endişe ediyor ve Mekke’de bulunduğu süre içinde şöyle dua ediyordu: “Allah’ım! Bizi bu şehirden (Mekke) çıkaracağın ana kadar ruhumuzu burada kabzetme.” (Müsned, 2/25).</p>
<p><strong>Muhacirlere Duası ve Bir Hüznü</strong></p>
<p>Âlemlerin Efendisi bu konuda sadece kendisi için dua etmiyor, muhacirleri de dualarının arasına alıyordu. Hicretin onuncu yılı Allah Resûlü (sallallahu aleyhi ve sellem) hac vazifesini eda etmek için Mekke’ye gitmişti. Yüz bin küsur sahabe de onunla beraberdi. Farz olan hac ibadetini yapıp geri döneceklerdi. Cennetle müjdelenen on sahabeden biri olan Sa’d ibn Ebi Vakkas (radıyallahu anh) da oradaydı. Hacca ait bütün vazifelerini tamamlamak üzere iken hastalandı. Peygamber Efendimize onun hastalandığı haberi ulaşınca kendisini ziyarete geldi. Hz. Sa’d şiddetli baş ağrıları çekiyor ve bu hastalıktan kurtulamayacağını düşünüyordu. Vefanın mücessem hali Hz. Resûlullah’ı karşısında gören Hazreti Sa’d, bu ziyaretten çok duygulanmış, ve ağlamaya başlamıştı. Derken kendini toparladı ve vakit kaybetmeden söze başladı: “…Ya Resûlallah! Bütün arkadaşlarım Medine’ye dönecek, ben ise burda ölüp geride mi kalacağım!” Peygamberimiz, hicret ettiği yurtta öleceği endişesiyle iki büklüm bu sahabiye şu müjdeyi verdi: “Hayır! Öyle zannettiğin gibi sen geride kalmayacaksın! Daha çok yaşayacak, dereceni artıracak ve seni yükseltecek nice salih ameller işleyeceksin! Öyle ki İslam toplumuna büyük hizmetlerin olacak, din düşmanlarının ise senden çekeceği var!” (Buhari, Fetih 3).</p>
<p>Bu arada Peygamberimiz bir taraftan şefkat dolu bakışlarla onu süzerken diğer yandan da yüzünden aşağıya doğru mübarek eliyle sıvazlıyordu. Bu tablo dostun dostla halveti adına dünyanın görebileceği en güzel örneklerden biriydi. Hz. Sa’d, bu beraberliği daha da değerlendirme adına: “Yâ Resûlallah!” Benim şifa bulmam için dua eder misin!” dedi. Onun bu samimi isteğini, “Allah’ım! Sa’d’a şifa ver! Sa’d’a şifa ver! Sa’d’a şifa ver” diye yerine getiren Allah Resûlü, müstecap dualarını bütün muhacirleri kucaklayacak bir taleple bitiriyordu: “Allah’ım ashabımın hicretini devam ettir, tamamla. Onları gerisin geriye döndürme.” Ancak Allah Resûlü bu duayı bitirirken bir hüznünü de peşinden zikrediyor ve muhacirlere hicretlerini bozmama ve tamamlamaları adına önemli bir mesaj veriyordu: “Lakin üzüldüğümüz Sa’d ibn Havle’dir.” Zira o da hac vazifesi için gelmiş fakat birkaç gün önce hastalanıp vefat etmişti. Peygamberimiz onun adına üzülüyor ve yer yer bu hüznünü dile getiriyordu.</p>
<p>Gerçekten Peygamber Efendimizin Sa’d ibn Havle için üzülmesi ve bunu seslendirmesi çok önemli bir dersti. Zira o Mekke’ye olan özlemini gidermek veya yakın akrabalarıyla buluşup hasret gidermek için gelmemişti. Allah Resûlüyle beraber hac yapmaya gelmişti. İnsan zaten nerede ecelinin gelip kendisini yakalayacağını önceden bilemezdi. Sa’d ibn Havle’nin burada bir ihmali veya yanlışı söz konusu değildi. Kaldı ki hacda vefat etmek de ayrı bir faziletti. (Bkz., Buhari, Kitabu’l-Hac). Her şeye rağmen muhacirliğinden öte Sa’d ibn Havle’ye Bedir, Uhud ve Hendek ashabı oluşu bile başlı başına yeterdi. Onun bunca sahip olduğu salih amel ve faziletlerine rağmen, Peygamberimizin onun Mekke’de vefat edişine ciddi üzülmesi, her halükarda hicretin muhafazası adına, çok dikkat edilmesi gerektiği dersini vermekteydi.</p>
<p><strong>Mekke’de Defnedilmeme Tavsiyesi</strong></p>
<p>Peygamber Efendimiz, Hz. Sa’d’a sadece dua ile yetinmemiş bir de fiili dua olarak hekim Haris ibn Kelede’nin çağrılmasını istemişti. Bu arada hekime haber verilmiş o da gelmişti. Efendimiz (sallallahü aleyhi ve sellem) İbn Kelede’ye: “Sa’d’ı hurmalarla tedavi et; vallahi ben, onun bunlarla iyileşeceğini ümit ediyorum!” dedi ve ardından, “Yanında, acve hurmalarından var mı?” diye sordu. “Evet, var!” diyen Hâris ibn-i Kelede, çoktan işe başlamıştı; önce hurmaları süt ile karıştırıp pişirdi ve ardından tereyağı ile karıştırıp zenginleştirdi ve sonra da Hazreti Sa’d’a içirdi.”</p>
<p>(Daha geniş bilgi için bakınız: İbn-i Esîr, Üsdü’l-Gâbe, 1/634; Vâkıdî, Megâzî, 732; İbn-i Sa’d, Tabakât, 3/108).</p>
<p>İşin manevi boyutundan sonra esbâba tevessül adına yapılması gerekenler de yapılmış ve ayrılık vakti gelmişti. Son olarak yapılacak önemli bir şey daha vardı. O da Hz. Sa’d’ın hayatı veya sağlığıyla alakalı değil, kendisinin de endişe ettiği hicretinin bozulmamasıyla ilgiliydi. Allah Resûlü (sallallahü aleyhi ve sellem) ayrılırken ashâbdan birisinin kulağına eğilmiş ve Allah’ın takdiri farklı olur da burada vefat ederse onu Mekke’de harem sınırlarının dışında bir yere defnetmelerini tavsiye etmişti. (İbn-i Sa’d, Tabakât 3/108).</p>
<p><strong>Beni Mekke’den Çıkartın!</strong></p>
<p>Kâinatın Efendisinden hicret ettiği diyara bir daha dönmeme dersini alan bütün sahabiler, bu hususta çok hassas davranıyordu. Fakat buna rağmen ölüm kendilerini Mekke’de yakalarsa, hicretlerine terettüp eden sevabı kaybetmeme adına, o zaman da O’nun bu tavsiyelerine dikkat ediyorlardı.</p>
<p>Bu konuda bildiğimiz bir örnek de Peygamberimizin hanımlarından, Hz. Meymûne (radıyellahu anha)’ın vefatıdır. Hz. Meymûne validemiz, Mekke’de bulunduğu günlerden birisinde hastalanınca, ötelere yolculuğun başladığını hissetmiş ve hicret ettiği şehirde ölmeme hassasiyetinden dolayı yanındakilere şöyle emir vermişti: “Beni, harem sınırlarının dışına çıkartın. Çünkü Allah Resûlü (sallallahu aleyhi ve sellem), bana Mekke’de ölmeyeceğimi söyledi.” Bunun üzerine yanında hizmetini görenler tarafından Medîne’ye götürülmek üzere yola çıkarıldı. Bir müddet yol almış, Mekke harem sınırını geçmiş, Serif’e kadar gelmişlerdi. Ancak validemizin durumu seyahat edemeyecek kadar ağırlaşmıştı. Bunun üzerine yol kenarındaki bir ağacın altında dinlenmek için mola vermek zorunda kalmışlardı. Tevafuk bu mekan, onun (radıyallahu anhâ) aynı zamanda Efendimiz ile evliliğe ilk adımını attığı yerdi. Çok geçmedi ve aynı ağacın altında dinlenirken ruhunun ufkuna yürüyüverdi! Böylelikle o da hicretinin bozulmaması adına Peygamberimizin tavsiyesine uymuş ve harem sınırlarının dışına çıkmıştı. Namazını, yeğeni Abdullah ibn-i Abbâs (radıyallahu anhümâ) kıldırdı ve vefat ettiği aynı yere emânet edildi. (Heysemî, Mecmau’z-Zevâid 9/249).</p>
<p><strong>Abdullah ibn Ömer Örneği</strong></p>
<p>Muhacirlerin harem sınırları içine defnedilmeme hassasiyetini, sünnete tabi olmadaki titizliğiyle tanıdığımız, Abdullah ibn Ömer’in hayatında da görmekteyiz. O da hayatının son demlerinde, seksen dört yaşındaydı. Hac yapmak için Mekke’ye gitmişti. Fakat, harem sınırları içinde ve dışında döktüğü kana doymamış zalim Haccac, bu kadar yaşlı bir insandan dahi korkuyor, kendisini adım adım takip ettiriyordu. Bir taraftan onu ziyaret ediyor, hal hatırını soruyor diğer taraftan onu nasıl öldürteceğinin planlarını yapıyordu. Nitekim tuzağını kimsenin ihtimal vermeyeceği şekilde metaf alanında kurmuştu. Eline zehirli bir ok tutuşturduğu adamlarından birini metafa sokmuş, Abdullah ibn Ömer’i tavaf esnasında sıkıştırarak baldırından yaralatarak zehirletmiştir. Sonra da utanmadan ziyaretine giderek; “Geçmiş olsun efendim” demişti. “Böyle bir kötülüğü, sizin gibi kıymetli bir insana nasıl yaparlar? Bunu size kim yapmış olabilir, herhangi bir tahmininiz var mı? Bunu size kim yaptıysa en ağır şekilde cezasını çekecektir, efendim!” diyerek onu teselli etmeye çalışmıştı. Tabii Hz. Abdullah İbn Ömer, babasının oğludur. Bu nifak karşısında sözünü esirgememiş ve zalime karşı hakkı haykırarak; “Benim başıma bütün bu işleri açan sensin. Ölürsem herkes bilsin ki katilim senden başkası değildir” demiştir. (Ez-Zirikli, el-A’lam, 3/231).</p>
<p>Abdullah ibn Ömer aldığı bu yara ve zehirlenmeden dolayı günden güne kötüleşmiş, zayıf ve güçsüz düşmüştü. Bu hastalığından kurtulamayacağını anlayınca evlatlarını çağırıp kendilerine; “şayet iyileşemez de Mekke’de ölürsem size vasiyetim beni harem sınırlarının dışında defnedin ki hicretim yarım kalmasın” diye vasiyet etmişti. Çok geçmeden de vefat etmişti. Ancak, Haccac’ın zulmünden korkan yakınları bu vasiyeti yerine getirememiş, onu öldüğü mahallenin kabristanlığına defnetmişlerdi. (Ez-Zirikli, a.g.e.).</p>
<p><strong>Sonuç</strong></p>
<p>Elhasıl, ilk dönem itibariyle farz mesabesinde kabul edilen hicret Mekke’den Medine’ye göç şeklinde gerçekleşmiş ve bitmişse de niyet ve Allah yolunda hizmet cihetiyle kıyamete kadar devam edecektir. Zahirde seyahat bir mekandan başka bir mekanadır. Hakikatte ise yolculuk, Allah’a ve Resûl’ünedir. Allah ve Resûlünün rızası için, İslam’ı yaşama ve yaşatma niyetiyle yeni beldelere açılma niyet ve gayretidir. İnsanlığı, iman ve İslam’ın güzellikleriyle buluşturma cehdidir. Bu gidişin dönüşü yoktur. Dönüş sadece Allah’adır. Dolayısıyla rızası istikametinde yola çıkanlar, ilk muhacirler gibi geriye dönmeyi düşünmeyecek, bu rıza yolunda daima hep yeni ufuklar arayacak, daha da ilerilere gitmeye çalışacaklardır. Bu açıdan muhacir gittiği yere dönme düşüncesiyle değil orada ölme niyetiyle gitmelidir. Hicret bir terk ise, terk-i terk düsturuyla hareket etmeli, yani Allah için terk ettiği vatanını tamamen unutmalı hatta unuttuğunu da unutmalı ve “Bir gün vatanıma döner de orada ölür kalırım ve hicretim bozulur ya da yarım kalır” diye endişe etmelidir.</p>
<p>Bugün, İslam’ın evrensel mesajının ve insanlığa vaat ettiği hakikatlerin, dünyanın dört bir yanına ulaştırılması adına henüz hicret imkanı bulamamış kimseler ise en azından hicret niyeti taşımalıdırlar. “Bize de bir gün hicret nasip olur, inşaallah” diye samimi niyet taşıyan bu kimseler de yaşadıkları beldede aktif hizmet etmeli ve her an gitmeye hazır olmalıdırlar. Bu arada kendilerinden önce dünyaya açılan muhacir kardeşlerine arkadan destek olarak, onların hizmetlerine terettüp eden mükafata da ortak olmaya çalışmalıdırlar. İşte onlar bu samimi niyet ve hizmetleriyle muhacirler arasına dahil edilirler. Zira Allah Resûlü’nün beyanıyla, “Gönülden şahadeti talep eden bir kimse yatağında ölse bile şehittir”. Bunun gibi yaptığı hizmetlerin yanında, gönülden hicreti de talep eden bir kimse, memleketinde ölse muhacirdir.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Evrim Tabusu Batı ile Diyaloğa Engel mi?</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/04/01/evrim-tabusu-bati-ile-diyaloga-engel-mi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Apr 2017 19:00:20 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://test.wise-eg.com/?p=1008</guid>

					<description><![CDATA[İslâm dünyasının sahip olduğu inanç ve akide zenginliğine ait  güzellikleri bütün dünyaya tanıtmak ve anlatmak için yapılan çalışmalarda, bu dinin evrensel özelliğinin, insan fıtratına, ruhuna, vicdanlara, akla ve mantığa uygunluğunu göstermek önemli bir esastır. Ancak bütün bunların yanında çağımızda çok önemli bir temel düstur haline gelen, hatta biraz abartılarak sorgulanamaz bir tabu haline getirilen bilime [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>İslâm dünyasının sahip olduğu inanç ve akide zenginliğine ait  güzellikleri bütün dünyaya tanıtmak ve anlatmak için yapılan çalışmalarda, bu dinin evrensel özelliğinin, insan fıtratına, ruhuna, vicdanlara, akla ve mantığa uygunluğunu göstermek önemli bir esastır. Ancak bütün bunların yanında çağımızda çok önemli bir temel düstur haline gelen, hatta biraz abartılarak sorgulanamaz bir tabu haline getirilen bilime uygunluk ve makuliyet, fıtrata, vicdana ve mantığa uygunluktan daha çok öne çıkan bir vaziyete gelmiştir.</p>
<p>Elbette yüzlerce âyetiyle ve hadis-i şerifleriyle ilmin önemine dikkat çeken, ilmi teşvik eden İslâmın bu asırda bilimin kazandırdıklarını inkâr etmesi ve bilim düşmanlığı yapması düşünülemez. Zaten gündemde olan asıl tartışma bilimden değil, bu elde edilen bilimin yorumundan kaynaklanmaktadır. İslâm&#8217;ın müspet bilimlerle hiçbir zaman sıkıntısı olmamıştır. Sadece belli dönemlerde bazı insanların subjektif ve dar nazarlarla yaptıkları yorumlarla yanlış neticelere vararak yaptıkları bilime karşı çıkışlar vardır, fakat bunlar mevzii kalmış ve küçük grupların dışında İslâm dünyasında bir bilim düşmanlığı olmamıştır.</p>
<p>Bütün dünya insanlarıyla diyaloğa açık olduğumuzu ifade ettiğimiz bir çağda bu konuda en başta başımızı ağrıtacak ve sathi bir bilgiyle yaklaşıldığı takdirde izahta zorlanacağımız husus “evrim teorisi” konusunda olacaktır. Günümüzün Batı dünyasında algılandığı şekliyle bir teoriden öteye, ispatlanmış bilimsel bir kanun gibi toplumun her tabakasında özel olarak işlenen evrim anlaşıyışı karşısında İslâmın tutum ve davranışı nasıl olacaktır?</p>
<p>Maalesef 300 seneden beri bilimi üreten Batı dünyası olunca, bu bilimin getirdiği yorumlar ve anlayışlar da, sanki o bilimin olmazsa olmaz ve ayrılmaz parçası gibi algılanıp bizim dünyamızda da tesirini icra etmiştir. Batıda üretilen sosyal bilimler ve felsefî anlayışlara karşı müslüman entellektüellerin kimi zaman müdafaa adına, kimi zaman da daha üst bir bakışla felsefî ve sosyolojik olarak ciddi iddialarla karşı çıkmaları olmuştur. Fakat biyoloji ve fizik gibi fen sahalarındaki icat ve keşiflerin kaynağı Batı dünyası olunca ister istemez bu konulardaki felsefî yorumlar da zihin dünyamızda yerini almıştır.</p>
<p>Bilhassa ihtisas gerektiren biyolojik konularda sadece dini gayretten ve iman aşkından gelen bir savunma refleksi ve karşı çıkışla iddialar ortaya atmak, materyalizme ve ateizme karşı çıkıyorken, evrim teorisini sorgulanamaz bir tabu gibi görenlerin nazarında bilim düşmanı gibi gösterilme tehlikesi hiçbir zaman göz ardı edilmemelidir. Peki, bu durumda ne yapabiliriz? Bizim hiçbir zaman dinimizden ve kitabımızdan bir şüphemiz yok, fakat evrim konusu Batıdaki bilim anlayışı ve bunun yanısıması olarak naturalist bir felsefe olarak Allah’ı inkâra kadar uzatılıyorsa buna karşı bir savunma yapmak ne kadar yeterlidir? Yoksa savunma dışında bizim de bu konuda aynı bilimin buluşlarını çarpıtmadan yorumlama gibi bir imkânımız olamaz mı?</p>
<p>İslâm dünyasındaki ilmî çalışmaların azlığı ve özellikle bu konuda ihtisaslaşarak, bilimin gerçeklerini ve değerini inkâr etmeden, mâkul yorumlar yapacak araştırmacıların çıkmaması sebebiyle, “Evrim Teorisine” karşı çıkışlar daha çok yine Batı dünyasındaki inançlı ve dinini yaşamaya çalışan bilim adamlarının ürettiklerini tercüme etme seviyesinde kalmıştır. Bilhassa 30-40 öncesinde evrim teorisine karşı çıkma adına müslüman ilim adamlarınca yazılan makalelerin büyük kısmında zahiren güçlü gibi görünen, halkın büyük bir kısmında da ikna tesiri bulunan düşüncelerin ve iddiaların, o günkü gençleri kurtarma adına faydası inkâr edilemez ve takdir edilmelidir. Ancak, üniversite seviyesinde ve biyolojinin ağırlıklı olarak okutulduğu bölümlerdeki öğrencilerin kalb ve ruh dünyaları görüldüğü kadar rahat ve huzurlu değildi. Çünkü sistematik zooloji, anatomi, fizyoloji, embriyoloji ve moleküler biyoloji gibi derslerle ilgili bütün bilimsel keşif ve tespitler tamamen bu teori üzerine yorumlanıyor, bilimin gerçeği ile ideolojik yorumu arasındaki farkı algılamakta zorluk çeken gençler, ister istemez taklidi imanlarını da kaybediyor ve pozitivizmden hareket ederek materyalizme giriyordu.</p>
<p>Dinî gayretiyle karşı çıkıp farklı yorumlar yapmaya girişenler ise bilim düşmanı ve gerici yaftasından korkarak geri durmayı tercih ediyorlar, bir müddet sonra bütün bir bölümdeki derslerin ve hocaların ortak baskısı karşısında ise teslim-i silah ediyorlardı.</p>
<p>Evrim teorisinin diğer bütün felsefî anlayışlardan çok daha başarılı olması ve toplumda çok ciddi bir yer edinmesinin en büyük sebebi, iddialarının büyük bir kısmının tabiattaki gerçek gözleme dayanan ve canlılarda müşahhas örneklerle gösterilebilecek vakalara dayanmasıdır. Biyolojik âlemin en büyük özelliği olan değişme ve çeşitlilik, başta Darwin olmak üzere, evrim teorisyenlerince çok iyi<strong> fark edilmiş </strong>ve çok iyi de <strong>değerlendirilmiştir</strong>. Bir önceki cümledeki farketme işi için gerçekten Darwin’i tebrik etmek gerekir, fakat değerlendirme yani yorumlama konusunda aynı şeyi söyleyemeyiz.</p>
<p>Bu konuda bütün suçu Darwin’e atmak da çok doğru olmasa gerektir. Mukaddes kitaplarındaki altı günde yaratılma akidesinin, 24 saatlik dünya günü gibi değerlendirilmesi, zaten Rönesans’la birlikte Kilise ile bilim adamlarının arasının açılması sebebiyle başlayan dine karşı soğukluk, Malthus’un nüfusla ilgili, Lyell’in jeolojik yapılara ait tespitleri ister istemez Darwin’i evrim düşüncesine yaklaştırmıştır. Allah’ın Hayy, Kayyum, Kuddüs, Hafiz ve Müdebbir gibi isim ve sıfatları konusunda hiçbir bilgisi olmayan Darwin’in bu durumda yapabileceği çok fazla da bir şey de yoktu. Dolayısıyla Darwin’in gözlerini kamaştıran canlılar âlemindeki çeşitlilik, zenginlik ve nesiller boyunca süren değişmeleri izah için başvuracağı tek husus olarak <em>“Tabiî Seleksiyon” </em>ve buna bağlı <em>“Adaptasyon” </em>kalıyordu.</p>
<p>Tabiî Seleksiyon ve Adaptasyon’dan sonra evrimin asıl itici motor gücü olarak görülen <em>“Mutasyonlar” </em>ise Darwin zamanında bilinmediğinden daha sonra gündeme gelmiştir. Bunların hiçbirini inkâr etmek mümkün değildir. Fakat bunların hiçbirisi de evrim teorisinin iddia ettiği gibi canlıların yoktan yaratılmasında, inorganik dünyadan organik dünyaya geçmede, basit maddelerin kendi kendine mükemmel bir hücreye dönüşmesinde, bir hücreden başlayarak bütün bitkiler ve hayvanlar âleminin tesadüfi değişmelerle mükemmel bir hâlde arz-ı endam etmelerinde bizzat fail ve tesirli değildirler.</p>
<p>Bu durumda biyolojik âlemde görülen ve herbirisi Allah’ın koyduğu <em>“biyolojik prensipler” </em>olan bu kavram ve fenomenlerin hem bilime aykırı gelmeyecek, hem de dinimize ve imânımıza zarar vermeyecek şekilde yorumlanması gerekecektir. Zaten evrim teorisyenlerinin yaptığı da bunun aksi yönünde, bu kavramları ateizme varacak şekilde yorumlamalarından ibarettir.</p>
<p>Bu noktada hassas olunması gereken husus, Batı ile yapılan diyaloglarda, teoriden öteye, bir kanun gibi algılanan ve karşı çıkıldığında bilime ve realiteye karşı çıkan ortaçağın skolastik hurafecileri gibi anlaşılma tehlikesini düşünerek, gerçekte kaşı çıkılan hususun bilim değil, yorum olduğu ısrarla belirtilmelidir. Bunun için de evrimleşme mekanizmaları olarak zikredilen ve gerçekte tür kavramı içinde geçerli biyolojik prensipler olan, tabiî seleksiyon, adaptasyon, varyasyon ve mutasyonların kendini gösterdiği sahanın kırmızı çizgilerinin iyi bilinmesi gerekir.</p>
<p>Tabiî seleksiyon veya daha uygun bir ifadeyle <strong>“ilâhî seleksiyon veya iradî seleksiyon” </strong>canlılar arasındaki <strong>gıda zinciri</strong>dir. Gerçekten büyük ekseriyetle güçlü ve sağlıklı olan canlılar, zayıf ve hastalıklı olanları yiyerek, hem kendi hayatlarını sürdürürken, hem de üzerinden beslendikleri türlerin nesillerinin sağlıklı olmalarına vesile olurlar. Fakat neticede bir elenme söz konusudur ve böylece yeryüzü ölen hayvanların leşleri yüzünden kokuşmuş bir çöplük haline gelmekten korunur. Her seviyedeki canlının muhakkak tabiî bir tüketicisi vardır. Herkes bir diğerine yem olur. Büyük balık küçük balığı yer. Böylece hiçbir canlıya sonsuz üreme ve yeryüzünü işgal etme verilmemiş olur. En çok üreme potansiyeline sahip balıklar, böcekler ve solucanlar gibi canlıların aynı zamanda çok da düşmanları vardır. Fakat bunlar ne kadar tüketilirlerse tüketilsin, nesillerini devam ettirecek kadar sağlıklı fertler erginleşip üreyecek duruma gelirler.</p>
<p><strong>Adaptasyon</strong>, canlıların <strong>genetik sistemine yerleştirilmiş hayatta kalma sigortası </strong>olarak görülebilir. Bir canlının genomu ne kadar esnek ve güçlü bir potansiyele sahipse meydana gelecek çevre değişikliklerine karşı o kadar fazla alternatif çeşitler üretebilir. Çevre şartlarının tesiri genlerin fonksiyonlarını değiştebilir. Aynı biyokimyevî reaksiyonu düzenleyen bir gen, ekvatorda ve kutupta farklı şiddette ve derecede aktif olabilir. Böylece kutuptaki eskimo ile ekvatordaki zenci, her ikisi de insan olmakla beraber iki ayrı ırk olmuştur. Bazen çevre şartları aşırı derecede değişirse ve canlının genomu da bu şartları tolere edebilecek uygun genler taşımıyorsa, dinozorların yok olması gibi, o canlının nesli tükenir (fakat başka türe dönüşmez!).</p>
<p>Tabiî seleksiyon ve adaptasyon sayesinde türlerin içinde ırklar veya alttürler meydana gelir. Türü teşkil eden fertler yeryüzünde yayıldıkları bölgenin iklim ve beslenme şartlarına göre genlerinin potansiyeli yettiği müddetçe de yeni ırklar meydana getirebilir, fakat evrimcilere göre bu süreç milyonlarca yıl içinde yeni türler oluşturmaktadır ki, bu durum ne gözlenmeye uygundur, ne de deneyle ispatlanmıştır.</p>
<p><strong>Mutasyonlar </strong>ise iç veya dış çevrenin tesiriyle genom üzerine tahmin edilemeyecek veya bilemeyeceğimiz bir bölgede meydana gelen kopma, eksilme veya katlanmalar neticesi meydana gelen rastgele değişikliklerdir. <em>Bu durumda genomun orijinal bilgisinde arızalar ve bozukluklar çıkar</em>, fakat hiçbir zaman daha uygun, daha iyi ve daha kullanışlı yeni bir organ, yeni bir hücre veya doku tipi ortaya çıkamaz. Mevcut genom bilgisi değiştiği için, tahribatın büyüklüğüne göre çoğunlukla hilkat garibeleri ve arızalı fertler meydana gelir. Fakat tesadüfen daha üstün, daha uygun yeni bir ferdin ortaya çıktığı görülmemiştir.</p>
<p>Gördüğünüz gibi hiçbir biyolojik prensibi reddetmeden, canlılardaki değişikliği tür sınırları içinde kabul ederek, bilimin gerçeklerini de göz ardı etmeden materyalist bir evrim anlayışına karşı çıkılabilinir. Ancak esas büyük sıkıntı hayatın ilk başlangıcı hakkındadır. Henüz hiçbir canlı yokken, cansız (inorganik) tabiatta, organik hayat nasıl başlamıştır ve her canlı grubunun ilk atası nasıl bir yapıya sahiptir? Bu ilk ata canlılardaki hücre, doku ve organlar ile bunların teşkil ettiği vücuttaki plan ve organizasyon nasıl ilim ve kudretin tecellisidir?</p>
<p>Meselenin bu başlangıç kısmı, hiçbir zaman deneye ve gözleme gelmediği için zaten bilimsel değil, hipotetiktir. Sadece tahminler ve hipotezler seslendirilir. Bu kısmı bizler de bilmiyoruz. Allah’ın sonsuz ilmi ve kudretiyle yarattığını biliyoruz, fakat nasıl olduğunu bilmiyoruz.</p>
<p>Evrimciler ise bilimsel olmayan pozitivist ve materyalist mülahazalarını dillendiriyorlar. Sadece tesadüflerle ve akılsız-şuursuz fizikî tabiat güçleriyle izah etmekte zorlansalar ve deneylerle hiç yoktan bir organel ve hücre yapamadıkları halde, bu konuda ısrar edilmesi tamamen ideolojiktir. Dolayısıyla bu husustaki çekincelerimizi de açıkça beyan edebiliriz.</p>
<p>Önemli olan diyaloğa mani olmadan evrimcilerin de düşüncelerini dinleyip, hayatın devamı için tabiata konulmuş biyolojik prensiplerin bilimselliğine itiraz etmeden, mahiyetlerinin abartıldığı ve sınırlarının aşıldığı hakkında yorumlar yapabilmektedir. Zaten evrimcilerin yaptığı da yorumlardan ibarettir. Herkesin yorumuna saygı duyduğumuzu, bilimsel olarak gösterilen hususlara itiraz etmediğimizi belirttiğimiz müddetçe, bu diyalog hususunda herhangi bir arıza olmaması gerekir.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Bediüzzaman’ın Sırdaşı: Zübeyir Gündüzalp</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/04/01/bediuzzamanin-sirdasi-zubeyir-gunduzalp/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Apr 2017 18:56:22 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Genel Kültür]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://test.wise-eg.com/?p=1005</guid>

					<description><![CDATA[Ziver Gündüzalp… Neseben Kafkasyalıdır. Kafkasya’da şehit olan bir Osmanlı subayının, Ali Haydar Bey’in torunudur. Ailesi, 93 Harbi’nden sonra Anadolu’ya hicret edip Ermenek’e yerleşir. 1920’de dünyaya gelen Ziver, ilkokulu bitirdikten sonra Ermenek Postanesi’nde başladığı memuriyete Konya’da devam eder. Ziver’den Zübeyir’e… Yıl 1944. Millî ruhun kaybedildiği, dini duyguların pörsüdüğü yıllar. Bir gün Tüccar Halıcı Sabri vasıtasıyla Risalelerle [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Ziver Gündüzalp… Neseben Kafkasyalıdır. Kafkasya’da şehit olan bir Osmanlı subayının, Ali Haydar Bey’in torunudur. Ailesi, 93 Harbi’nden sonra Anadolu’ya hicret edip Ermenek’e yerleşir. 1920’de dünyaya gelen Ziver, ilkokulu bitirdikten sonra Ermenek Postanesi’nde başladığı memuriyete Konya’da devam eder.</p>
<p><strong>Ziver’den Zübeyir’e…</strong></p>
<p>Yıl 1944. Millî ruhun kaybedildiği, dini duyguların pörsüdüğü yıllar. Bir gün Tüccar Halıcı Sabri vasıtasıyla Risalelerle tanışır Ziver. Aradığını bulmuştur. Tahkikî iman dersleriyle milletin imanını kurtarma adına hizmet etmeyi çok arzulamaktadır.</p>
<p>Okur… Okur… Okur… Artık aklıyla, kalbiyle, ruhuyla ve bütün hisleriyle Risale-i Nur’un aşığı olmuştur. Risale-i Nur’un müellifi Bediüzzaman ile tanışmak için 1946’da Emirdağ’a gider. Üstad, “Hoş geldin kardaşım” deyip ismini sorduğunda, “Ziver Efendim” cevabına mukabil “Hoş geldin Zübeyir kardaşım!” der. Yanlış anlaşıldığını zannederek “İsmim Zübeyir değil, Ziver Efendim” deyince Üstad, “Hoş geldin Zübeyir kardaşım” der ve ismi artık Zübeyir olur. Ziyaret esnasında çok heyecanlanır ve ağlar. Üstad, “Keçeli neden ağlıyorsun?” diye bağrına basar ve ona dua eder. Üstad’a, “Memuriyetten ayrılıp yanınızda hizmet etmek istiyorum” der. Bediüzzaman, çok memnun olur fakat “Vazifene devam et Konya’da daha çok hizmet edersin. İnşallah seni ileride yanıma alırım” der. 1950’ye kadar Konya’daki vazifesine ve nur hizmetine devam eder Zübeyir Gündüzalp, ama gönlü hep Üstadı iledir.</p>
<p>Bediüzzaman’ın ‘‘Bir deha-yı nuranî” olarak vasıflandırdığı kardeşinin oğlu olan ve hizmetini gören Abdurrahman’ın vefatından sonra “Zübeyir bana Abdurrahman yerine verilmiş diye mânevî ihtar aldım” ifadeleri ona verdiği ehemmiyeti anlatır.</p>
<p><strong>Şakirt Olmak </strong></p>
<p>Ortaokul mezunu olmasına rağmen, cevher gibi kâbiliyetleriyle ve Üstadından aldığı feyizle kendisini çok iyi yetiştiren Zübeyir Abi, 27 yaşındayken Ankara Üniversitesi’nde kalabalık bir topluluğa Bediüzzaman ve Risale-i Nurları anlatır. Üstad, o konferansın metnini görmüş ve “Sözler” kitabının arkasına ilave ettirmiştir.</p>
<p>Akıl ve vicdanıyla hak bildiği düsturları ölesiye savunması, Zübeyir Gündüzalp’in karakteri olmuştur. Çünkü o, “Hakk’ın hatırı âlidir, hiçbir hatıra feda edilemez” sözünü kendisine şiar edinmiş ve Firavun’ların diyarında Musa’ların safında yer almıştır.</p>
<p>İlk defa 5 Mart 1948’de tutuklanır ve muazzez Üstad’la beraber Afyon hapishanesinde altı ay kalır. Yanlışlıkla tahliye edildiğinde Üstadı’ndan ayrılmak istemediği için bu yanlışlığı kendisi bildirerek cezaevine geri döner.</p>
<p>Üstad’la beraber tahliye olmadan önceki müdafaası muhteşemdir. Afyon mahkemesinde sorgu hâkimi “Sen Risale-i Nur talebesi imişsin?” deyince Zübeyir Abi: “Bediüzzaman Said Nursi gibi bir dâhinin şakirdi olmak liyâkatini kendimde göremiyorum. Eğer kabul buyururlarsa iftiharla: Evet, Risale-i Nur şakirdiyim&#8230;” dediğinde Üstad hazretleri ayağa kalkar ve memnuniyetini ifade sadedinde: “Binine bedeldir” diye cevap verir.</p>
<p>Bir vakar abidesiydi. Muhataplarına her zaman itimat telkin ederdi. İkna ediciydi. Dünya nimetlerinden zevk almayı düşünmeyen, fedakâr, samimi, kahraman ve sâdık bir dava adamı olan Zübeyir ağabey, gençlerin gönüllerinde taht kurmuştu. Gençlerle ilgilenip sohbet etmeyi çok severdi. Bir gencin imansız yaşamasına tahammülü yoktu. Ona göre teessür ve ıstırap karşısında kalbten bir parça kopacaksa, “Bir genç dinsiz olmuş” haberi karşısında o kalbin atom zerreleri adedince paramparça olması gerekirdi.</p>
<p>Davasına sadakati ve onun için yapabileceği fedakârlığı ifade sadedinde Zübeyir ağabey, hâkime: “… mürekkep ve kâğıdı yok etmek imkânını da bulsalar, benim gibi birçok gençler ve büyükler fedai olup hakikat hazinesi olan Risale-i Nur’un neşri için, mümkün olsa derimizi kâğıt, kanımızı mürekkep yapacağız” der.</p>
<p>Kötü muamelelere ve iftiralara maruz kalındığında mukabele-i bilmisilde bulunmamayı, tövbe ve istiğfara devam etmeyi, sabırla çalışmayı, ders almayı, mütecaviz ve müfterilerle uğraşmamayı esas almıştı. Zübeyir Abi, günlük hâdiselerin tesirinde kalmadan müfterilere karşı teyakkuz içinde hedefe doğru emin adımlarla yürüdü. O, kullardan korkmaz ve çekinmezdi, çünkü dayanağı Allah’tı.</p>
<p>Zübeyir ağabey, hapishane köşelerinde veya darağaçlarında ölmeyi, istirahat döşeğindeki ölüme tercih eder ve “Görünüşü hürriyet, hakikati istibdad-ı mutlak olan bir esaret içinde yaşamaktansa hizmet-i Kur’aniyemizden dolayı zulmen atıldığımız hapishanede şehit olmayı büyük bir lütf-i İlâhî biliriz… Yirmi seneden beri milyonlarla insana din, iman, İslamiyet, fazilet dersi veren ve onları dinsizlikten muhafaza eden Kur’an tefsiri Risale-i Nur uğrunda idam edileceksem, sehpaya ‘Allah Allah, ya Resûlallah’ sedalarıyla koşarak gideceğim” diyerek cesaret ve samimiyetini gösterirdi. O, yanında hizmetten başka bir şeyin konuşulmasından rahatsız olacak kadar hizmete adanmış bir vakıf insandı. Avukat Bekir Berk onun için Üstad’ın “yâver-i âzamı” derdi.</p>
<p>Emirdağ’da bulunduğu günlerde Pakistan devlet adamlarından Ali Ekber Şah, Bediüzzaman’ın ziyaretine gelir. Ziyaret sonrası Üstad onu uğurlarken arabayla bir müddet ona eşlik eder ve vedalaşırlar. O esnada Zübeyir Abi çıkagelir. Üstad, “Biz bir veziri uğurlamaya geldik, başka genç bir veziri de karşılamaya gelmişiz!” der. Bir başka vesileyle, “Artık müsterihim, bana bir kötülük yapamazlar, çünkü benim yanımda artık Zübeyir var!” diyerek ona çok güvendiğini ifade eder. Sabikûn-u evvelûn gibi…</p>
<p>Bayram Yüksel ağabey de “Biz Üstad’dan sonra Risale-i Nur’un meslek ve meşrebini Zübeyir Abi’den öğrendik” demiştir. Tahirî Mutlu Abi ise “Biz Üstadın yanında yatsıdan sonra diğer kardeşlerle birlikte ya bir defa, ya iki defa kalmışızdır, o kadar… Ama Zübeyir, yatsıdan sonra da devamlı yanındaydı. Onun sırrına o vâkıftı. Onun için bize sormayın, ona sorun” derdi.</p>
<p>Zübeyir ağabey rahatsızlıklarından dolayı sürekli ilaç kullanırdı. Odasındaki ilaçları gösterip “Benim dünya adına sermayem” derdi. Yaşadığı odayı Fethullah Gülen Hocaefendi şöyle anlatıyor: “Daracık bir odası vardı. Odada sergi yok denecek kadar azdı. Sadece bir bölüm, seccade ile kaplanmıştı; bir tarafta da yatakçık gibi küçük ve basit bir kanepe vardı. Bir köşe perdeliydi; o perdenin arkasına bir leğen ve bir maşrapa gibi bazı şeyler sıkıştırılmıştı. İhtimal, abdest ve guslünü de orada alıyordu. Her şeyi o odacığın içindeydi. İmkânların kendisine tebessüm ettiği dönemde bile o ilkler gibi, iktisat düsturuyla, gâyet sâde, samimi ve Allah’la irtibatını zedelememe mevzuunda tavizsiz yaşıyordu.”</p>
<p>Üstad’ın 23 Mart 1960’ta vefatından sonra Zübeyir ağabey çok mühim, birleştirici rol oynadı. Üstad’ın hizmet tarzını iyi bilmesinin yanında şahsî dirayeti ve fedakârlığıyla ömrünün sonuna kadar Nur hizmetleriyle meşgul oldu.</p>
<p>Onun anlayışına göre, “Günde on sayfa risale okuyan, kendini muhafaza eder. On beş sayfa okuyan, şevke, gayrete gelir. Yirmi sayfa okuyan, hizmet eder”di. Üstad’a ve hizmete çok sadıktı. Hizmetteki arkadaşlarına, “Kardeşlerim, bir gün hizmete zarar verirsem sizlere vasiyetim olsun, bana bir iğne vurun, hayatıma son verin. Size hakkımı helal ediyorum” demişti.</p>
<p>Evlenmeyen Zübeyir Abi, 2 Nisan 1971’de Süleymaniye’de Kirazlımescit sokağındaki evinm ütevazı odasında ruhunun ufkuna yürüdü. Fatih Camii’nde kılınan cenaze namazından sonra Eyüp Sultan kabristanına defnedildi.</p>
<p>İnsan nasıl yaşarsa öyle ölürdü. Ona bakanlar, inanmış bir insan görmenin hissini yaşardı. Çünkü o “Onların alameti, yüzlerindekisecde izi, secde aydınlığıdır” hakikatinin bir misâliydi. Zübeyir ağabeyin cenazesinde bulunan Fethullah Gülen Hocaefendi, o anları şu şekilde anlatıyor: “Fatih Camii’nde cenazenamazı kılındıktan sonra, o omuzlar üzerindeson yolculuğunu yaparken hafif hafif yağmur çiselemeye başladı. Tam ağaçların altında yürümeye başlamıştık ki birdenbire nereden çıktığını bilemediğim güvercine benzeyen bir sürü kuşun kanat seslerini duydum. Kuş sürüsünün, çok geniş bir alanı kapladıktan sonra pır edip onun tabutunun üzerinden fezanın açıklarına doğru uçuverdiğini gördüm. Ehl-i imanın vefatına semanın ağladığı ve onları uğurlamak için ruhanîlerin adeta yarış yaptığı hakikatinin Zübeyir Ağabey için de gerçekleştiğine inancım tamdı.”</p>
<p>Zübeyir Abi vefat ettiğinde Avukat Bekir Berk, “Ahirete bir büyük adam göçtü” demişti. Büyük adam; davası büyük olan, dünyaya, menfaate, şöhrete, mala, paraya, makama ve nefsine esir olmamanın yanında, kendi adına büyüklük davası olmayan, bütün büyüklükleri şahsında cemetmiş adamdır. Firdevs’le serfiraz kılınsın!</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Sağlıklı İken Diyet</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/04/01/saglikli-iken-diyet/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Apr 2017 18:50:42 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://test.wise-eg.com/?p=1002</guid>

					<description><![CDATA[Sağlıklı iken koruyucu hekimliğin birinci şartı perhizdir (diyet). Hastalık durumunda ise, perhiz, hastalığın ilerlemesine mâni olmak, bağışıklık sistemine ve eğer alınıyorsa ilaçlara destek olmak içindir. Bazı hastalıklar da sadece perhizle şifa bulur. Hastalığa yakalanmamak için, ailenin soy-ağacını (mümkünse genetik haritayı) dikkate alarak, ayrıca vücut özelliğine göre beslenmek önemlidir. Perhiz, gıdasız kalmak değil, vücudun ihtiyacı olan günlük enerjiyi karşılayacak şekilde dengeli beslenmektir. “Peygamber Efendimiz (aleyhissalâtü vesselâm); yemek ayırt [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Sağlıklı iken koruyucu hekimliğin birinci şartı perhizdir (diyet). Hastalık durumunda ise, perhiz, hastalığın ilerlemesine mâni olmak, bağışıklık sistemine ve eğer alınıyorsa ilaçlara destek olmak içindir. Bazı hastalıklar da sadece perhizle şifa bulur.</p>
<p>Hastalığa yakalanmamak için, ailenin soy-ağacını (mümkünse genetik haritayı) dikkate alarak, ayrıca vücut özelliğine göre beslenmek önemlidir. Perhiz, gıdasız kalmak değil, vücudun ihtiyacı olan günlük enerjiyi karşılayacak şekilde dengeli beslenmektir. “Peygamber Efendimiz (aleyhissalâtü vesselâm); yemek ayırt etmezdi. Canı istediği zaman yer, istemediği zaman yemezdi” (Buhari, Müslim) şeklinde beyan edilen Hadis-i Şerif’teki gibi, yemek ayrımı yapılmamalı, ihtiyaç olan enerji kadar her türden yenmelidir. Çünkü sadece protein veya sadece yağ veya sadece karbonhidrat ağırlıklı diyetler tercih edildiğinde uzun zaman içinde organlarda bozulmalar görülebilmektedir. Perhiz yaparken bazı hususlara dikkat edilmelidir:</p>
<p><strong>Perhizi Kişiye Göre Planlamak </strong></p>
<p>Her bünyeyi aynı kabul ederek diyet vermek yanlıştır. Emanet olarak verilmiş vücudun gıdalara karşı cevabı bilinmelidir. Kişinin (ailece) kilo almaya yatkın, depresif veya asabi bir kişilik tipi olup olmadığı gibi hususlar tespit edilmelidir. Genetik olarak kalb krizine yatkın ailelerde bol proteinli yağlı yiyecekler yerine, sebze ve meyve verilmelidir.</p>
<p>Kiloyu ideal ölçülerde tutan bir beslenme tarzı dikkate alınarak diyet yapılmalıdır. Vücuda zararı bilinse bile, alınması gerekli ise belli gıdalar az miktarda alınmalıdır. Diyabeti olan bir hastanın hiç şeker almaması da, sürekli şekerli yemesi de sakıncalıdır. Ağır işte çalışanlara, sporculara, bir yiyeceğe alerjisi, herhangi bir hastalık geçirdikten sonra kalıcı bozukluğu, ameliyat sonucunda gıdalara tahammülsüzlüğü (intolerans), bazal metabolizması düşük veya psikolojik rahatsızlığı olanlara, herhangi bir yiyeceği aile kültürüyle benimsemeyenlere… vs göre diyet seçilmelidir.</p>
<p>Bir gün Efendimize (aleyhissalâtü vesselâm) kertenkele pişirilerek yemesi için getirilir. Efendimiz (aleyhissalâtü vesselâm) onu geri çevirir. “Haram mı ya Resûlallah?” diye sorduklarında, Efendimiz (aleyhissalâtü vesselâm) “Hayır kavmimin adetlerinden değil” buyurur.</p>
<p>Bir toplumda tercih edilen bir gıda başka bir toplumda benimsenmemiş olabilir. Mesela Afrika’da yenen çekirge, Avrupa’da tercih edilmeyebilir. Bu durum çocukken şartlanma psikolojisine bağlıdır.</p>
<p><strong>İdeal Kiloyu Tespit Etmek </strong></p>
<p>Efendimiz (aleyhissalâtü vesselâm) göbeği şişkin bir adam görmüş, adamın göbeğini eliyle işaret ederek, “Keşke bu şişmanlık göbeğinden başka bir yerde olsaydı senin için daha iyi olurdu” (İbn Sa’d) buyurmuştur.</p>
<p>Her insanın ideal kilosu farklıdır. Boy uzunluğu, vücuttaki yağ, kas, kemik gibi dokuların ağırlıklarına göre ideal kilo da herkes için farklıdır. Fakat kabaca ideal kilo, boy uzunluğunun son iki rakamının yaklaşık 5 aşağı, 5 yukarısıdır. Mesela boyu 1,80 metre olan birisinin son iki rakamının 5 aşağı, 5 yukarısı 75-85 kg’dir. Önemli olan, ideal kiloyu ömür boyu korumaktır. İdeal kilodan fazlalıklar, bizi şişmanlık hastalığına götürür.</p>
<p><strong>Beden Kitle İndeksini Belirlemek </strong></p>
<p>Şişmanlıktan kastedilen kişide fazlalık olan yağ miktarıdır. Bundan dolayı, kişinin ideal kilosu 60, bulunduğu kilosu 80 kg ise, fazlalık olan 20 kilonun ne kadarının yağ, ne kadarının kas olduğu bilmek, vücut indeksini belirlemekle olur. Yukarıda verdiğimiz 20 kg. fazlalığın 5 kg kas, 15 kg’ı yağ ise ancak fazlalığı yağ olan 15 kg’ı diyetle verebilir. Çünkü insan gerçek anlamda, ancak fazla olan yağ miktarı kadar zayıflayabilir. Kaslardan kitle kaybı, protein kaybına sebep olduğundan vücuda zararlıdır. Kilo verilirken protein kaybına müsaade edilmez. Bazal metabolizma hızını dikkate almak Bu, kişinin 24 saat içinde, dinlenme anında vücudun bütün faaliyetleri için harcamış olduğu toplam enerjidir. Fizyolojik ve biyokimyevî yapıya göre değişir.</p>
<p>Bazal metabolizmanın % 30’unu karaciğer, % 19’unu beyin, % 18’ini iskelet kasları harcar. Beden kitle indeksinde kas oranı yüksek olanların bazal metabolizmaları daha yüksektir. Bazal metabolizmadan daha az kalori alınırsa kilo verilir, fazla kalori alınırsa kilo alınır. Bazal metabolizma hızı yüksek olanlar daha kolay kilo verirler. Bu hız dikkate alınarak uygun kalori miktarı hesaplanır.</p>
<p><strong>İklim Şartlarını Dikkate Almak </strong></p>
<p>İklimin organlar ve metabolizma üzerinde tesiri vardır. İklim şartlarının değişmesiyle enerji ihtiyacı değişir. Vücudun kalori ihtiyacı, dış sıcaklığın düşüklüğü nispetinde artar. Diyete bağlı beslenme bozukluğu olan Sibiryalı çocuklarda mide-barsak hastalıkları sık görülmüştür. Sıcak ve soğuk döneme göre harcanan kalori dikkate alınarak hesaplanan diyetler verildiğinde, hastalıklarda azalma görülebileceği kanaatine varılmıştır. Gerçekten de kutuplarda yaşayanlar yağlı ve proteinli gıdaları fazla aldıkları halde kalb ve damar hastalıkları daha az görülmektedir.</p>
<p><strong>Yaş ve Cinsiyeti Dikkate Almak </strong></p>
<p>Yaşlılarda, kilo vermek için yapılan diyetlere bağlı olumsuzlukların idrar yolu enfeksiyonlarına yol açtığı görülmüştür. Kalorisi çok düşük gıdalarla, uzun süre diyet yaptırılan aşırı kilolu beş yaş altı çocuklarda akut beslenme bozukluğu neticesinde zatürre (pnomoni), tansiyon düşmesi (sistolik hipotansiyon), kanda kalsiyum azalması (hipokalsemi), karın şişliği gibi belirtilere rastlanmıştır. Eğer çocuklar dengesiz beslenerek, uzun süren, az enerjili diyet devam ederse kemik iliğinde bozulma, albümin ve protein yetersizliği, serum demirinde düşme, eritroid hipoplazi görülür. Kalorisi düşük diyetlerde karbonhidratla birlikte destekleyici mikro besinler (tiamin, folik asit A,C,E,K vitaminleri, demir) verilmelidir. Özellikle yaşlı ve çocuklarda uzun süreli diyetlerde, vücuttaki temel maddelerin dengesini bozmamaya dikkat edilmelidir.</p>
<p><strong>Dengeli Beslenmek </strong></p>
<p>Dengesiz beslenme organlarda fonksiyon bozukluklarına ve hastalıklara yol açar. Yağ kaybı açısından tercih edilen yüksek proteinli diyetlerde bilhassa diyabetik hastalarda karbonhidrat ve yağ metabolizması bozulduğundan kalb-damar ve böbrek problemleri görülmüştür. Yüksek proteinli diyetlerle zayıflayan menopozlu hastalarda, protein-sodyum-kalsiyum- potasyum açısından dengesizlikler sebebiyle kemik yoğunluğunda ciddi bir azalma görülmekte ve bu durum kırıklara yol açmaktadır. Bilhassa ağırlıklı olarak tek tip gıdalarla yapılan diyetler, hastalıkları da beraberinde getirmektedir. Orta yüksek proteinli diyetler, metabolik sendrom ve tip 2 diyabet riskini artırabilir. Bu kişiler için düşük yağlı, yüksek karbonhidratlı diyetler daha uygun olabilir. En iyisi tek tip gıda yerine, vücut endeksine ve hastalıklara göre, karma fakat biri diğerlerine göre daha ağırlıklı olan aşağıdaki gibi rejimler tercih edilebilir. 85 gram protein+116gr yağ+360 gr karbonhidrat/gün= Karbonhidrat ağırlıklı diyet 139 gr protein+82gr yağ+181 gr karbonhidrat/gün= Protein ağırlıklı diyet 137 gr protein+143 gr yağ+42 gr karbonhidrat/gün= Yağ ağırlıklı diyet.</p>
<p>Karma diyetlerin tercihi kolon kanseri riskini azaltmamıştır. Kolon kanserlerini azaltmak için lifli, posa bırakan gıdalar tercih edilmelidir.</p>
<p><strong>Çeşitli Yiyeceklerden Sadece Birine Ağırlık Vermek, Diğerlerinden Tatmak</strong></p>
<p>Vücudun anatomik ölçüsüne göre günlük yemenin miktarı su ile birlikte 650-1000 cc arasındadır. Yemek çeşidi ve miktarının fazla olması durumunda bunlar ya yenir veya dökülür, ki her iki durum da israftır. Yemek çeşidi ikiyi geçmemelidir. Bunlar da eşit miktarda değil, birine ağırlık vererek diğeri de tadılarak tüketilmeli, aşırı kimyevî etkileşmeden kaçınılmalıdır. İmran b. Zeyd babasından rivayet ederek demiştir ki: “Hz Aişe’nin yanına varmıştık: ‘Ey anacığım selam sana’ dedik. O da ‘Size de selam’ dedi, sonra ağladı. ‘Ey anacığım! Neden ağlıyorsun?’ diye sorduk. ‘Bana ulaşan haberlere göre, sizlerden bir kimse çeşitli yemeklerden çokça yiyor, sonra da onu hazmettirecek ilaç alıyormuş. Peygamber Aleyhisselam’ı hatırladım da onun için ağlıyorum. Dünyadan göçüp gitti de karnını bir günde iki cins yemekle doyurmadı. Hurmadan karnını doyursa ekmekten doyurmazdı. Ekmekle doyursa hurmadan doyurmazdı. İşte bunun için ağlıyorum’ dedi.” (İbn Sa’d).</p>
<p>Efendimizden (aleyhissalâtü vesselâm) sonra onun sünneti ölçüsünde yiyenler bir öğünde iki çeşitten fazla yememiş, bir çeşide ağırlık verip, diğerini tatmışlardır.</p>
<p>Aynı muhtevada farklı yiyecekleri yememek İki karbonhidratı veya iki proteinli gıdayı, iki yağlı gıdayı veya her üçünü aynı öğünde miktarını gözetmeden yediğimiz vâkidir. Hâlbuki Peygamber Efendimizin (aleyhissalâtü vesselâm) yediği gıdalar incelendiğinde süt ile ekşiyi, süt ile eti, süt ile yumurtayı, iki sıcak yemeği, iki soğuk yemeği, iki kabızlık yapıcıyı, iki müshil etkiliyi, kızartma ile kurutulmuş gıdayı, kurutulmuş bir gıdayla taze gıdayı, aşırı istek duyduğu bir yiyeceği, akşamdan kalarak ısıtılan bir yemeği, iştah açıcılarla veya sirkeyle pişirilmiş fakat tadı bozulmuş yemekleri yemezdi. (İbn Kayyim).</p>
<p>Gıdalarda aşırı sıcak yemeği tercih etmeyen Efendimiz (aleyhissalâtü vesselâm): “Sizlere yemeği soğutarak yemenizi tavsiye ederim, çünkü soğuk yemek faydalıdır, bereketlidir. Bilmiş olunuz ki aşırı sıcak yemekte fayda ve bereket yoktur.”</p>
<p><strong>Gıdalar Helal, Temiz ve Güvenilir Olmalıdır</strong></p>
<p>Domuz, ölü hayvan eti, etle beslenen, görüntüsü tiksinti veren, toplum töre ve âdetlerinde olmayan, yırtıcı ve hasta hayvanların etlerinin yenmesi sağlık açısından sakıncalıdır. Dinin yasakladığı gıdaların alınması fizyolojik ve psikolojik açıdan olumsuz tesirlere yol açar. Meselâ inanan bir insan haram bir şey yese, emre itaatsizliğinin vicdanında yol açtığı rahatsızlıkla anksiyeteye mâruz kalır.</p>
<p><strong>Öğün Saatlerini Belirlemek </strong></p>
<p>Açlık, biyolojik şartlanmanın alıştığı değil, mide kramplarının başladığı vakittir. Bu da yedikten yaklaşık 18-24 saat sonra olur. Ancak bu saatten sonra açlıktan bahsedilebilir. Diyette veya savaş şartlarında açlık uzun sürerse, kan şekerini korumak için insülin, glukagon, leptin, grelin hormonlarının salınımı uyarılır. Açlık ile hafif açlığı karıştırmamak lazımdır. Hafif açlık tam doyum hissinin ortaya çıkmamasıdır. Sofradan doymadan kalkıldığında böyledir. Hafif açlıkla uzun süreli hafıza kolaylaşır ve moleküler mekanizmalar hızlanır.</p>
<p>Gelenekteki yerine fizyolojik öğün vakitleri tercih edilmelidir. Karbonhidrat, protein, yağ gibi enerji veren besinler, alındıktan belirli süre sonra hücre metabolizmasına girerler. Hücre metabolizmasına girişi en uzun süren yağlar olduğundan (sekiz saat), gıda depo etmemek için öğünler arası en az sekiz saat olmalıdır. Dolayısıyla sekiz saati uykuda geçen birisi günde iki öğün yemek yiyebilir. Bu durumda yemekler arası sekiz saat olmalıdır.</p>
<p><strong>Yemek Süresi </strong></p>
<p>Obez çocuklarda açlık, beslenme, yeme hızı ve kilo alma arasındaki münasebet araştırılmış, açlık hissinin ve yemek yeme hızının normal çocuklara göre dört kat daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Bu yüzden yemeleri daha fazla, açlık hislerinin yatışması da daha uzun süre almaktadır. Yemekler ağza alındıktan sonra uzun süre çiğnenirse ve yemek süresi 30 dakikadan az olmazsa, beyindeki tokluk merkezi 30 dakika sonra tokluk hissini gösterecektir.</p>
<p><strong>Yemeklerin Miktarı </strong></p>
<p>Normal midenin hacmi 1000-1500 cc’dir. Midenin rahat çalkalanması, enzimleri ve bulamaç halindeki gıdaları onikiparmak bağırsağına doğru atması için boşluk bırakmak lazımdır. Bu sebepten midenin 2/3’sini su ve yiyecekler için,1/3’ini ise rahat çalkalanması için boş bırakmak lazımdır. Dolayısıyla toplam su ile birlikte yiyecek miktarı 700-1000 cc’yi geçmemelidir.</p>
<p><strong>Kişiye Özel Egzersiz</strong></p>
<p>Egzersizlerle kas hücrelerinde mitokondri sayısı artar, kaslar güçlenir, vücuttaki biyokimyevî olaylar hızlanır, vücuttan toksik maddeler daha kolay atılır ve böylece kilo verilir. Fakat vücut biyokimyasında ve anatomisinde kayda değer anormallikler varsa spor yaptırılmaz. Egzersizde harcanan enerji açısından hangi kasın daha fazla çalıştığı önemlidir. Ön uyluk kaslarıyla ön kol kaslarının harcadığı enerji aynı değildir. Egzersizlerde aşırı yüklenme yapılmamalı, liflerin durumuna göre, azdan başlayarak kas yorgunluğunu ortaya çıkarmayacak şekilde tedrici artırılmalıdır.</p>
<p><strong>Günlük Su Tüketimini Karşılamak </strong></p>
<p>Günlük metabolik faaliyetlerle ve terle kaybedilen su muhakkak geri alınmalıdır. Egzersiz dışında günlük harcanan sıvı miktarı 1800-2000 cc’dir.</p>
<p>Sağlığı korumak için yapılan perhizin yanı sıra, mevsime göre barınma ve giyim, fizikî çevre, eğitim ve kültürel alışkanlıklar da önemlidir. En çok yapılan hatalar kültürümüzdeki yanlış anlayışlardan kaynaklanmaktadır. Misafirlikteki yenilenden mesul olmayız, benim hatırım için ye, Allah aşkına ye, gibi yanlış bilgiler ve ısrarlar karşısında nefsin arzularına boyun eğildiğinde kilo almak kolaylaşır.</p>
<p>En güzeli Peygamber Efendimizin sünneti olan, “midenin üçte biri kadar yemek yemek ve sofradan tam doymadan kalkmak, acıkmadan sofraya oturmamak” şeklindeki iki düsturunu tam yerine getirirsek, hiçbir problem kalmadığını göreceksiniz.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Yeşil Floresanlı Proteinler</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/04/01/yesil-floresanli-proteinler/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Apr 2017 18:46:09 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://test.wise-eg.com/?p=999</guid>

					<description><![CDATA[Televizyonda insanı hayretler içinde bırakan bir belgesel seyrediyordum. Bir kuş, yazın ihtiyacından fazla sahip olduğu palamut veya fındığı bir yere gömüyor. Aradan aylar geçiyor ve yaklaşık bir metre kadar kar yağıyor. Toprakta işaret olabilecek taş, çalı gibi her şey karla kaplanıyor. Ancak kuş, inanılmaz bir şekilde karın ve toprağın altındaki önceden sakladığı yiyeceği bulup çıkarıyor ve gıda olarak alıyor. Hayvanlardaki bu yer bulma kabiliyetine kısmen benzer [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Televizyonda insanı hayretler içinde bırakan bir belgesel seyrediyordum. Bir kuş, yazın ihtiyacından fazla sahip olduğu palamut veya fındığı bir yere gömüyor. Aradan aylar geçiyor ve yaklaşık bir metre kadar kar yağıyor. Toprakta işaret olabilecek taş, çalı gibi her şey karla kaplanıyor. Ancak kuş, inanılmaz bir şekilde karın ve toprağın altındaki önceden sakladığı yiyeceği bulup çıkarıyor ve gıda olarak alıyor. Hayvanlardaki bu yer bulma kabiliyetine kısmen benzer şekilde, bugün de GPS teknolojileri ile yeryüzündeki herhangi bir nokta kolayca bulunabilmektedir.</p>
<p>Artık bu teknoloji ile dağlarda, mağaralarda, denizlerde kaybolan insanlar, uçaklar, helikopterler takip edilip, yerleri bulunabiliyor. Şehir içinde bir arabanın nerede olduğu anında tespit ediliyor. Çocukları hakkında endişeli ve hassas veliler onları kolayca takip edebiliyor.</p>
<p>Ancak hücrelerimiz içindeki mikro yapıların ve kompleks moleküllerin mucizevî faaliyetlerini takip etmek istediğimizde işimiz zorlaşıyor. Hücrelerimiz ve hücre içi yapılar mikro ve nanometre ölçeğindedir. Bu sebeple bildiğimiz âletlerle incelenmeleri ve görüntülenmeleri son derece zordur. Derimizdeki delikleri gözümüzle görürüz, ancak hücrelerimizi bir arada tutan kaderin molekülünü ancak elektron mikroskoplarıyla müşahede edebiliriz. Organizma içerisindeki faaliyetleri görülebilir alana taşımak ve hücre içi kimyevî değişmeleri fotoğraflamak, bilim adamlarının hayalleri arasındadır. Etiket, işaretleyici veya bir binek molekül vasıtasıyla mikro ve nanoâlemleri görünür âleme taşımak birçok araştırmacının peşinde koştuğu bir şeydir. Bunun için ışık yaydığı için görünebilen veya fotoğrafı çekilebilen bir molekülün, incelenecek maddeye bağlanması sağlanır. Böylece görünmeyen nesneler bu ışıkla işaretleme sayesinde görünür hale getirilebilir.</p>
<p>Denizde yaşayan bazı organizmalardan renkli ışıklar yayıldığı görülür. Biyokimyevî faaliyetler neticesinde bu tip ışık üretimine biyolüminesans adı verilir. Denizin derinliklerinde yaşayan canlıların birçoğunda, ateş böceklerinde ve bazı mantar türlerinde biolüminesans vardır. Floresans ve Fosforesans olmak üzere iki şekilde gözlenebilen biolüminesans faaliyetinde, özel proteinlere sahip canlılar, ışık üretirken bu enerjinin az bir kısmını soğurur, kalan kısmını ise yansıtırlar. 1960’lı yıllarda denizanasından izole edilerek çıkarılan yeşil flüoresanlı proteinler, insan hücresinde işaretleme ve görüntüleme sahasında bir çığır açmıştır. Bu moleküllerin kimyevî yapılarını çözen araştırmacılar, 2008 yılının Nobel Kimya mükâfatını aldılar. Yeşil ışık yayan proteinlere sahip canlıların en önemlilerinden biri Aequorea victoria adı verilen denizanasıdır. 1962 yılında ilk defa Shimomura ve ekibi tarafından denizanasından kimyevî yollarla elde edilen proteinin, yeşil ışık yaydığı keşfedilmiştir. Bu yeşil floresan proteinler, günümüzde moleküler biyoloji ve biyokimyada çok geniş olarak kullanılmaktadır. Gen ve hücre işaretleyici olarak kullanılan proteinler, genlerin içerisine eklenerek bu genlerin farklı organizmalardaki miktarlarının tayininde işe yaramaktadırlar. Bunlara, canlı hücreler içerisindeki genleri ve proteinleri gösterdiklerinden işaretleyici denilir. Mesela, GAD67 proteini hususiyetle beyinde önemli vazifeleri olan bir proteindir. GAD67, sinir sistemindeki haberleşme faaliyetinde çalışan bazı mesajcı moleküllerin üretiminde görevlidir. Beyinde ve sinir sistemindeki bir yerde GAD67 olup olmadığı görülmek istendiğinde, önce yeşil flüoresanslı protein, işaretleyici olarak hücreye enjekte edilir. Daha sonra yeşil flüoresanslı proteine bağlanan özel antikorlar kullanılarak, mikroskop altında inceleme yapılır. Eğer baktığımız dokuda GAD67 var ise, yeşil flüoresanslı protein buna bağlanmış olduğundan, GAD67 proteinini üstteki şekildeki gibi yeşil renkli görürüz. Aslında biz GAD67’yi değil, ona işaretleyici olarak bağlanan yeşil flüoresanslı proteini görmekteyiz. Bu şekilde görmediklerimiz de görünür hale gelmiş olur.</p>
<p>Kompleks yapılı dev moleküller olan bu tip proteinler, çok özel bir geometriye ve desene sahip olup, ancak sonsuz bir ilim ve kudretin tecellisiyle sentezlenebilen, tesadüfen meydana gelmeleri imkânsız olan mükemmel yapılardır. Bu tip moleküler yapıların matematik modelini çıkarmak bile çok büyük gayretler gerektirirken, başka bir canlının ürettiği farklı renkteki diğer bir molekül araştırmacıların kolayca incelemesine vesile olmaktadır. Böylece genlerin çalışıp çalışmadığı, protein üretiminde aktif olup olmadığı anlaşılabilir. Hücre bağlantıları takip edilebilir ve proteinler arası reaksiyonlar gözlenebilir ve sinyal oluşturan mekanizmalar ortaya çıkarılabilir. Yeşil flüoresanslı proteinden ışık yayılması esnasında, oksijen haricinde başka bir maddeye (metal iyon, fosfat vs. gibi) ihtiyaç duyulmaması başka bir kolaylıktır. Ultraviyole ışık altında tutulduğunda yeşil ışık yayan protein kullanılarak gerçekleştirilen araştırmalar, mikroskop altında kolayca yapılabilmektedir. Yeşil flüoresanslı proteinin ışığı soğurma spektrumunun sınırı 395 nm ve 470 nm arasındadır. Bu aralık gözle gördüğümüz ışık dalga boyları içerisindedir. Normal proteinler 300 nm’de ışıma yaparlar ve gözle görülmezler. Burada hikmetli yaratılışın bir tecellisine daha şahit olmaktayız. Diğer proteinler gözle görülmeyen 300 nm ışık yayarken, yeşil flüoresanslı protein neden gözle görülen 450 nm boyunda ışık yaymaktadır? Bu ancak Rahmeti Sonsuz Rabbimizin bir lutfu olabilir. Bir denizanasında ürettiği molekülü, insanların genetik çalışmalarına yardımcı olması için hizmetlerine sunmuştur. Kim bilir yeşil flüoresanslı proteinler gibi daha nice faydalı moleküller yaratılmıştır. Henüz keşfetmediğimiz birçoğu da keşfedilmeyi beklemektedir.</p>
<p>Yeşil Floresanlı Proteinlerin Kullanımı 1970’li yıllardan sonra floresan özellikli proteinler, hücre biyolojisi, biyokimya ve malzeme bilimi araştırmalarında işaretleyici olarak kullanılmaktadır. Bu açıdan yeşil flüoresanslı protein, hücre içi (in vivo) araştırmalarda yeni bir dönemin açılmasına sebep olmuştur. Bakteriler, nematodlar (yuvarlak solucanlar), böcekler ve memelilere ait hücre içi çalışmalarda canlı organizmalardaki biyokimyevî çalışma sistemleri bu metodla aydınlatılmaktadır. Mesela embriyoların gelişimi sırasında genlerin açılmalarını gözlemlemede, insan karaciğerindeki kanser metastazının izlenmesinde, yeşil flüoresanslı protein kullanılmaktadır. Kanserli hücre dizisi çok parlak bir yeşil ışık ürettiği için, kolayca belirlenebilir. Ayrıca bazı bitki virüslerinin meydana gelişi izlenmiş, bitki genlerinin aydınlatılmasında, polen gelişmesinin takip edilmesinde yeşil flüoresanslı proteinleri kullanılmıştır. Bunlara paralel olarak bitki ve hayvanlara gen aktarımının takip edilmesinde faydalı olmuştur. İnşallah yakın bir gelecekte kanserli hücrelere bağlanması sağlanan floresan protein sayesinde, ameliyat sırasında kanserli hücreler gözle görülür hale gelebilecek ve ameliyatların çok daha hassas yapılması sağlanabilecektir.</p>
<p>Karada yaşayan organizmalarda ışığın soğurulma dalga boyu aralığı ve renkleri, denizdeki canlılarınkinden farklıdır. Denizde yaşayan organizmalar 450-490 nm dalga boyunda ışığı en iyi şekilde yayarlar. Molekül görüntüleme metotlarında yeni bir çağ açan floresan proteinlerin gerçek sahibi olan denizanalarının, etrafa ışık saçmasının bir hikmeti, yaratıldığı ortama uyum sağlamalarına yönelik olup bu ışığa doğru yönelen küçük balık vs. gibi avları yakalayabilirler. Göz organına ve görme duyusuna sahip olmayan denizanası sahip olduğu aequorean maddesi ile her ne kadar mavi ışık soğursa da, bu ışık yeşile dönüştürülür ve düşmanların görme şansı azaltılır. Bütün bu hikmetli hadiselerin tesadüflerle ilgisi olmadığı açıktır. Canlıları incelediğimizde biz sadece birkaç hikmeti idrak edebilirken, bizim bilmediğimiz daha binlerce hikmetin varlığı muhakkaktır.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Dar Bir Açıdan Ahlak-1</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/04/01/dar-bir-acidan-ahlak-1/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Apr 2017 18:36:37 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://test.wise-eg.com/?p=996</guid>

					<description><![CDATA[“Huluk” kelimesinin çoğulu olan ahlâk; seciye, karakter, huy, iyilik ruhu, fenalıktan kaçınma tavrı, ahsen-i takvîme mazhariyet şuuruyla davranma manalarına gelmektedir. İnsanın fizikî ve maddî yanı “halk” sözcüğüyle anıldığı gibi, ruhî ve manevî yanına, diğer bir ifadeyle, mükemmel hilkatine göre Yaratan’ın istek ve emirleri çerçevesinde yaşama cehd ü gayretine de “huluk” denir. Kur’ân ve Sünnet-i Sahiha [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>“Huluk” kelimesinin çoğulu olan ahlâk; seciye, karakter, huy, iyilik ruhu, fenalıktan kaçınma tavrı, ahsen-i takvîme mazhariyet şuuruyla davranma manalarına gelmektedir. İnsanın fizikî ve maddî yanı “halk” sözcüğüyle anıldığı gibi, ruhî ve manevî yanına, diğer bir ifadeyle, mükemmel hilkatine göre Yaratan’ın istek ve emirleri çerçevesinde yaşama cehd ü gayretine de “huluk” denir.</p>
<p>Kur’ân ve Sünnet-i Sahiha ışığında konuyla alakalı i’mâl-i fikirde bulunan ulemâ-i benâm, iyi huy ve fazilet edalı davranışlara “ahlâk-ı hasene”, “mehâsin-i ahlâk” ve “ahlâk-ı hamide”; fena huy, menfî tavır ve ahsen-i takvîmle yaratılmış olmaya uygun düşmeyen hâl ve davranışlara da “mesâvî-i ahlâk”, “sû-i huluk”, “ahlâk-ı zemime” ve “ ahlâk-ı seyyie” diyegelmişlerdir.</p>
<p>Bazı ehl-i tahkik de tavır ve davranışlarda pozitif olanlara “edep” aksine de “sû-i edep” demiş ve meseleyi bu çerçevede ele alarak düşüncelerini “edep” etrafında örgülemişlerdir. “Edep” yazısında da ifade edildiği gibi edebi, bu konuda insanı hakiki insan yapan hayatî bir unsur olarak görmüş ve bu mülahazalarını, <i>“Edeptir kişinin daim libası, edepsiz kişi uryana benzer.”</i>, <i>“Edep ehli ilimden hâlî olmaz, edepsiz ilim okuyan âlim olmaz.”</i>… gibi manzum sözlerle seslendirmişlerdir.<span class="Apple-converted-space"> </span></p>
<p>Bu kesim arasında yaygınca kullanılan edep mazmunu, bazen bir <i>“Edep yâ Hû!”</i> levhasıyla nazara verilmiş; bazen <i>“Bî-edeb mahrum keşt ez lutf-i Rab &#8211; Bî-edep kimse Rabbin lütfundan mahrumdur.”</i> lâl ü güher ifadeleriyle dillendirilmiş; bazen <i>“Edep fukarânın itibarı, ağniyânın zîneti..”</i> sözleriyle ifadelendirilmiş; bazen de âzâ u cevârihin dinî hudutlara bağlı hareket etmesi ve insanın iç dünyasının tahareti, şehevâni hislere karşı kararlı duruşu, dince şüpheli şeylerden hep uzak bulunuşu, ibadet ü tâatinde Hakk’a tahsis-i nazar etmesi, hayır yollarında yarış yaparcasına koşturup durması… gibi disiplinlerle ortaya konmuştur. Şimdi bu derin konuyu şu iki mısra ile noktalayıp bir kere daha “Ahlâk” demek istiyorum:</p>
<p><i>“Ehl-i irfan arasında aradım kıldım talep,<span class="Apple-converted-space"> </span></i></p>
<p><i>Her hüner makbul imiş, ille edep ille edep.”</i></p>
<p>İnsanlık var olduğu günden bu yana -fetret ve cahiliye dönemleri müstesna- hemen her zaman, “huluk” kelimesiyle ifade edilen “ahlâk” üzerinde durulmuş ve o, insanın yaratılış (hilkat) gayesinin çok önemli bir derinliği olarak yâd edilegelmiştir. Cesaret, şecaat, civanmertlik, iffet, ismet, istikamet, sadakat, adalet, hakkaniyet, vefa ve îsâr duygusu… gibi hususlar, tarihin en karanlık dönemlerinde bile vicdan erbabınca hep korunagelmiş ve bütün bütün yok edilememiştir.<span class="Apple-converted-space"> </span></p>
<p>İslâmî düşünce sistemlerinde ahlâkın yanıltmayan esas kaynağı, “metlüv”, “gayr-i metlüv” ilâhî mesajlar ve o mesajların ilk muhatapları, tebliğcileri, temsilcileri enbiya ve mürselîn hazerâtı olmuştur. Onlar, aldıkları mesajları tebliğ, temsil, hâl, tavır ve davranışlarıyla sergilemişler; ikinci derecedeki muhataplar da onların etrafında birer hâle haline gelmişlerdir. Zaten <i>“Her şeyin en doğrusunu Yaratan bilir”</i> temel disiplinine binaen ilâhî vahiy ve onun ilk muhatapları olan enbiya-i izâmın daire-i irşatları dışında, ahlâk üstadı, pedagoji uzmanı ve farklı alanlardaki düşünürlerin ahlâk konusuyla alakalı ortaya koydukları hiçbir disiplin ve kural uzun ömürlü, kalıcı olmamış ve insanoğlunu insanî kemalâta -kâmil manada- yönlendirememiştir. İnsanlık tarihinde bu husus belli aralıklarla da olsa en mükemmel şekliyle yalnız vahyin aydınlatıcı tayfları altında peygamberân-ı izâm tarafından gerçekleştirilmiştir. O yüce kametler, incelerden ince hâl, tavır ve davranışlarıyla Allah’ın istediği ahlâk-ı âliye-i ilâhiyenin nurefşan birer meclâsı ve mazharı olarak bu konudaki ilâhî muradı mahiyet-i nefsü’l-emriyesine uygun en mükemmel şekilde temsil etmişlerdir. Bu hususun en zirve temsilcisi ise, peygamberlik manzumesi adına bestelenen ve hükmü bu manzumenin kafiyesi gibi en sonunda gelen, Ehadiyet hakikatinin ilk tecellisi ve Vâhidiyet sırrının en mümtaz meyvesi olan Hazreti Ruh-u Seyyidi’l-Enâm’dır. Daha sonra güzel ahlak, o Kamer-i Münîr’in nurani hâlesi sayılan Ashâb-ı Kirâm efendilerimizle topyekûn dünyaya, bütün insanlığa, en azından onun büyük bir bölümüne ulaştırılarak vicdanlar ahsen-i takvîme uygun vaziyet almaya tevcih edilmiştir.<span class="Apple-converted-space"> </span></p>
<p>Bir kere daha hatırlatmalıyız ki, İslâm ahlâkının temel kaynağı başta Kur’ân ve Sünnet-i Sahiha olmak üzere, ilahî vahiy ve onun en doğru, aldatmayan temsilcileri olan nebiler kervanıdır. Analar anası Hazreti Aişe-i Sıddîka’ya (radıyallahu anha) Efendimizin (sallallâhu aleyhi ve sellem) ahlâk-ı âliyeleri sorulunca, mualla validemizin: <b>كَانَ</b><b> </b><b>خُلُقُهُ</b><b> </b><b>الْقُرْآنَ</b> <i>“O’nun ahlakı Kur’ân’dı”</i> şeklindeki ifadesi bu hususu teyit eden çok önemli bir beyandır. Bu itibarla da bizim ahlâkiyatçılarımız, İslâm ahlâkının kaynağının; Kur’ân, Sünnet ve bu iki ilahî kaynağın mübarek temsilcisi Hazreti Ruh-u Seyyidi’l-Enâm olduğunda hep görüş birliği içinde bulunmuşlardır. Daha sonraları ise, Sahabe-i Kiram o müstesna konumlarıyla, tâbiîn-i izâm o keskin nazarlarıyla, fukaha, mütefekkirîn ve mutasavvıfîn o fâik anlayışları ve kalb-kafa mirsadlarıyla zamanın tefsir, te’vil ve yorumlarını da hesaba katarak konuyu kendine has evrenselliği ile ortaya koymuş ve nesl-i âtiye emanet etmişlerdir.</p>
<p>Kur’ân ve Sünnet-i Sahiha’da ahlâk; kökü itibarıyla, yerinde beyandaki siyak-sibak ve müstetbeâtü’t-terâkip açısından iyilik, hilm, takva, hidayet-i tâmme, ismet, istikamet, sadâkat, emanet, iffet, her türlü salih amel, şer’î ve aklî maruf, sağlam beşerî münasebetler ve en engin manasıyla ihsan duygusu… gibi hususları ihtiva etmektedir. Bunlara “ahlak-ı hasene”, “Kur’ân ahlâkı” veya “münciyât” denmesine mukabil; bu evsafın zıddı sayılan her türlü günah, masiyet, sapıklık, fuhşiyât, münkerât, kin, nefret, yalan, gıybet, iftira, fitne, fesat, zulüm, irtikâp, ihtilâs, rüşvet ve emsali bütün negatif şeylere de “mesavî-i ahlâk” ve “mühlikat” dene gelmiştir.<span class="Apple-converted-space"> </span></p>
<p>Evet, insan, ahsen-i takvîme mazhardır ve bütün esmâ ve sıfât-ı sübhâniyenin fihrist mahiyetinde mücellâ bir aynasıdır. O mücellâ ayna, aslî ve en geniş mânâsıyla da Hazret-i Ruh-u Seyyidi’l-Enâm’dır. Bunu ifade sadedinde bir hak dostu ne hoş söyler:<span class="Apple-converted-space"> </span></p>
<p><i>“Bir âyinedir bu âlem her şey Hak ile kâim,</i></p>
<p><i>Mir’ât-ı Muhammed’den Allah görünür dâim.”</i></p>
<p>Aslî olsun, zıllî olsun böyle bir aynanın mesâvî-i ahlâk ve mühlikâtla karartılması, ahsen-i takvîme mazhariyeti bilememenin ve Hak nezdindeki konumuna saygısızlığın bir ifadesidir.<span class="Apple-converted-space"> </span></p>
<p>Ne var ki, konumu, hilkatteki yeri itibarıyla melekleşmeye namzet olan insanoğlu, yaratılışındaki o yüce hedefin, hatta bir dönemde meleklere mihrap ve kıble olmasının yanında, cismaniyetinin, hayvaniyetinin ve mahiyetindeki bir kısım beşerî ve nefsanî garizelerin dürtü ve tesiriyle hep dual bir varlık konumunda bulunmuş; Hazreti Mevlânâ’nın ifadesiyle, bazen incelik ve nezaketine melekleri imrendirmiş, bazen de kabalık ve küstahlığıyla şeytanları ürkütmüş ve tiksindirmiştir. İşte bu yönü itibarıyladır ki Kur’an, öyle esfel-i safilîn namzetlerine أُولَئِكَ كَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ <i>“Onlar hayvan gibidirler hatta ondan da sapıktırlar.”</i> (A’râf sûresi, 7/179) diyerek, gaye-i hilkatini bilmeyen böyle densizlerin üzerini çizegelmiştir. Şeytan ve nefs-i emmârenin mesâvî-i ahlâkı telkin ile mehâsin-i ahlâktan koparıp bohemleştirdiği bu türden insanlar, ciğerinden vurulmuş kem talih bir kısım bahtsızlardır. Bir hak dostu bu hususu ne hoş resmeder: <b>قَدْ</b><b> </b><b>لَسِعَتْ</b><b> </b><b>حَيَّةُ</b><b> </b><b>الْهَوَى</b><b> </b><b>كَبِدِي</b><b> &#8230; </b><b>فَلَا</b><b> </b><b>طَبِيب</b><b> </b><b>لَهَا</b><b> </b><b>وَلَا</b><b> </b><b>رَاقِيَ</b> <i>“Hevâ yılanı ciğerimi soktu; gayrı ona ne tabip ne de efsuncu bir şey yapabilir.”</i></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Metalik Malzeme Dürbünüyle İnsan</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/04/01/metalik-malzeme-durbunuyle-insan/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Apr 2017 18:25:51 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://test.wise-eg.com/?p=993</guid>

					<description><![CDATA[İnsanlar ve metalik malzemeler&#8230; Birbirine benzeyen yönleri ile incelenmeye değer. İkisi de hep gelişmeye açık. İkisi de başlangıçta ham iken derece derece gelişir, giderek layık olduğu yeri bulur. Misal olarak demiri ele alalım. Başlangıçta topraklardan bir topraktır o, sıradan insanların ayırtedemediği bir toprak. Ama o aslında ancak uzmanı tarafından farkedilebilecek olan bir demir cevheridir. İnsan da [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>İnsanlar ve metalik malzemeler&#8230; Birbirine benzeyen yönleri ile incelenmeye değer. İkisi de hep gelişmeye açık. İkisi de başlangıçta ham iken derece derece gelişir, giderek layık olduğu yeri bulur. Misal olarak demiri ele alalım. Başlangıçta topraklardan bir topraktır o, sıradan insanların ayırtedemediği bir toprak. Ama o aslında ancak uzmanı tarafından farkedilebilecek olan bir <strong><em>demir cevheridir</em></strong>.</p>
<p>İnsan da öyle.. İnsanlar içerisinde inkişafa açık ruhlar da ancak ehli tarafından fark edilebilmekte. Başlangıçta bir toprak yığını olan demir cevheri önce safiyetini bozan yabancı unsurlarından temizlenir,  demir muhtevası olarak zenginleştirilir. Bu işlem yapılmadığı sürece, ​yüksek fırın ortamında toprak halinden kurtarılıp demire dönüştürülmesi mümkün olmaz. İnsan da öyle değil mi?! Mâlâyani şeylerle meşgul eden ortamlardan çekilip alınmadan, gelişmeye namzet latifelerine gölge olan meşguliyetlerinden-ağırlıklarından kurtarılmadan, gerçek insanlık ufkuna götürecek eğitim ortamında işlenebilir mi? Fiziki olarak zenginleştirilen demir cevheri artık kendisini toprak halinden kurtaracak ve metalik vasıf kazandıracak <strong><em>yüksek fırına </em></strong>verilmeye hazırdır. Yüksek fırında o kademe kademe ısınacak, her kademede, dışarıdan verilen hava, kok kömürü ve cüruf yapıcılarla farklı değişimlere uğrayacak ve ​<strong><em>metalik ham demire </em></strong>dönüşecektir. Nihayet 1800 derece gibi en sıcak bölgeye ulaştığında sıvı hale gelen ham demir, topraktan metalik hale geçmiş, ancak kullanım için gereken vasfı kazanamamıştır; bunun için biraz daha değişikliğe uğraması gerekir.</p>
<p>İnsan da öyle değil mi?! Aynen demir cevheri gibi, insanın da ruhunu kirleten, latifelerini körelten, özüne asli mahiyetini kazandırmasına mani olan ve gelişmesine set çeken ağırlıklarından kurtulması, adeta ateşe denk hallerden geçmeyi gerektirmektedir. Dünyanın nefse hoş gelen gayri meşru cazibelerine sırtını dönebilme, içi pis dışı süs şeyleri reddedebilme ateşte yanmaya denk bir mücadele neticesinde gerçekleşebilir. İşte bunu başarabilen insan, ham demir gibi, artık daha ileri seviyeleri katetmeye ehil hale gelmiş demektir. Yüksek fırında topraktan metal basamağına geçmiş olan ham demir,  ​dökme demir veya ​çelik vasfını kazandıracak işlemlere tabi tutulmak zorundadır. Bu işlemlerin esası, hem iç bünyenin (bileşim) saflığını bozan unsurlardan temizlenmesine, sonra bazı ilavelerin ve en sonunda da <strong><em>dökme demir </em></strong>ve <strong><em>çelik </em></strong>malzemeye asli hüviyetini kazandıracak uygulamaların (ısıl işlemler) yapılmasına dayanır.  İnsan da öyle değil mi?! Gelişme ufkunda yol almaya ehil hale gelmiş olan insanı da buna benzer zorlu bir süreç beklemektedir. Onun da, çelik gibi, nihai vasfı kazanabilmesi için bazı ağırlıklarından irade ve gayretiyle kurtulması, ısıl işlemlere denk zorlu mücadelelerle <strong><em>​iç derinliğini </em></strong>kazanması gerekir.</p>
<p><strong>Malzemelere Mukavemet Kazandıran İç Yapı:</strong></p>
<p>Metalik malzemelerin de, insanlar gibi, bir dışa bakan, yani dışa yansıyan özellikleri bir de iç yapısı, iç âlemi vardır. Malzemenin dışa yansıyan bütün hayati özelliklerinin kaynağı  iç yapısıdır. İnsan için de dışa yansıyan güzel karakterlerinin asıl kaynağı gönlü, vicdanı ve latifeleridir.</p>
<ul>
<li>Ham demir çelik haline getirilmek istenirse, önce içerisinde ona zarar veren fazla karbon, kükürt, fosfor ve benzerlerinin belli seviyelerin altına düşecek şekilde temizlenmesi gerekir. Sonra, kullanılacağı yere göre, ona mukavemet kazandıracak krom, molibden, nikel, volfram ve vanadyum gibi ​alaşım elementler inin belli oranlarda ilave edilmesi, malzemenin ​kızıl sıcaklığa ısıtılması, ardından usulünce soğutulması ve böylece ona asıl dayanıklılığı kazandıracak olan iç yapının elde edilmesi zarureti vardır. Mesela çeliğe, tabii yapısında bulunan Fe, C, S, P, Si, Mn vb elementler dışında Cr, Ni, W, Mo gibi alaşım elementleri ilave edilirse tane yapısı incelir, sertlik ve dayanıklılık değerleri yükselir, paslanmaya, yüksek sıcaklıklara ve elektriğe direnci artar, manyetizması ve su alma kapasitesi yükselir, ısı genleşme değeri optimize olur.</li>
</ul>
<p><strong>Metalik Malzemelerin İşlenebilmesini Neye Borçluyuz?</strong></p>
<p>Bir metalin veya alaşımın ​tel , ​levha, ​dişliveya daha ​kompleksbir parça haline getirilebilmesi için ​ezme (haddeleme) ve ​çekme  (ekstrüzyon) gibi değişik metotlar  uygulanmaktadır. Metalik malzemelerin iç yapılarında (kristal oluşumunda), atomların diziliminde  bize kusur gibi görünen farklılıklar olmasaydı, yani metal ve alaşımları ideal bir iç yapıya sahip olsalardı bu malzemeyi ezmek, uzatmak, sıkıştırmak (plastik deformasyon) yoluyla şekillendirmek çok zor hatta imkansız olacaktı. Böyle bir malzeme değişmez bir iç yapıya sahip olacağından dışarıdan gelen zorlamalar karşısında etkilenmeyecek, farklı şekiller almasının önü kapanacaktı. İnsanlar da bir bakıma öyle değil mi?! İnsanın hata ve düşmelere açık olması onun iradesiyle hayvanlardan aşağı veya meleklerden üstün bir varlık seviyesine çıkabilmesinin önemli bir sebebidir. Fakat malzemede şekillendirme açıcından istenen iç boşluklar ve farklılıklar, bunları Yaratıcısı’na teslimiyeti ve iradesiyle kontrol edemeyen insanlarda aldatılma ve kötüye kullanılma sebebi de olabilir.</p>
<p>Metalik malzemelere ​plastik deformasyonmetotları ile şekil verilebilmesinde kristal yapılarında mevcut olan ​dislokasyonların (çizgisel faklılıklar) önemli bir rolü vardır. Bunların bulunduğu noktalarda kristal düzlemleri kaymakta yani malzeme uygulanan kuvvet yönünde şekil değiştirebilmektedir. Dislokasyonların iyi yönü, bunlar sayesinde metalik malzemelere kolaylıkla şekil verilebilmesi, kötü olan yönü, malzeme dizaynında ve/veya kullanımı esnasında arzu edilen mukavemeti gösterememesidir.</p>
<p>Dislokasyonlar olmasaydı demir çubuk gevrek olurdu; metallere kullanışlı şekiller         verilemezdi. Dislokasyonlar, metallerin dayanımının o metalik bağ için tahmin edilen teorik  değerden çok daha az olmasının sebebidir. Mesela, bir demir çubuğun kesit alanı boyunca   metalik bağların hepsi kopartılarak kırılma gerçekleştirilseydi her santimetrekaresi için         milyonlarca MPa&#8217;lik kuvvetin uygulanması gerekirdi; halbuki demir çubuğun şeklini         değiştirmek için sadece 70 MPa&#8217;lik bir kuvvet yeterli olabilmektedir.</p>
<p>Bugün ​nanoteknoloji teknikleriyle malzemelerin iç yapıları atomik ve/veya moleküler         seviyede yeniden dizayn edilerek (mesela, nanotüpler) hayatın hemen her kesiminde          alışılmışın dışında üstün özellikleri olan malzemeler üretilebilmektedir. Bu yeniteknolojiile,   bugün klasik metotlarla elde edilen en kuvvetli çelikten on kat daha kuvvetli ve ondan altı    kat daha hafif bir malzeme üretilebildiği bilinmektedir.</p>
<p><strong>Metalik Malzemeler de Yorulur mu?</strong></p>
<p>Metalik malzemeler cinslerine ve hazırlanış biçimlerine göre dış tesirlere karşı farklı dayanma gücüne sahiptir. Zor şartlara dayanıklılığı ile bilinen çelik bile kullanılma şekline bağlı olarak bir müddet sonra yorulur. G​erekli tedbirler alınmadığı takdirde, ne kadar dinlendirilse de, az miktarda kendini toplama hâli hariç, tekrar çalışmaya başladığıandan itibaren yorulma kaldığı yerden devam eder. Malzemenin, elastik formunu koruyabildiği şartlarda yük taşıması veya zorlanması durumunda, bir de bu zorlamaların yönü ve şiddeti dinamik olarak her an değişiyorsa, hemen mekanik bir hasar oluşmasa bile, bu malzeme ileride kalıcı bir hasara ve kırılmaya yol açacak ​yorulma  sürecine girmiş demektir.</p>
<p>Dinamik zorlamalar altında çalışan sistemlerde malzemenin ​yorulma dayanımı çok önemlidir ve gözlenen hasarların çoğunluğu ​yorulma kırılmalarıdır. Bu süreçte önce, içyapıda veya yüzeyde imalattan kalan çok küçük kusurlarla  ​mikroçatlaklar oluşur ve bunlar adım adım ilerleyerek bir ​makroçatlak haline gelir.</p>
<p>Bu da yeterli büyüklüğe ulaştığında yorulma kırılması ortaya çıkar, yani malzeme asli görevini artık yapamaz hale gelir. İnsan da öyle değil mi? Kuvvetli ve dinamik bir insanın bile zaman zaman “çok yoruldum” dediğini, hatta bitkin bir şekilde yatağa düştüğünü görürüz. İnsan belli bir yükü ayakta hiç kımıldamadan uzun müddet taşıyabilir. Fakat aynı yükü yükseğe tırmanırken veya koşarken taşıdığında daha çabuk yorulur. Ayrıca her insanın dış tesirlere karşı koyma gücü farklıdır. Bu durumlar insanın manevi hayatı için de geçerlidir.  İhmal edilen, umursanmayan, hafife alınan ve başkalarının belki de dışardan göremediği başlangıçtaki küçük kusurlar zamanında önü kesilmez ve tedavi edilmezse, artık o insanı asli vazifelerini yapamayacak hale getiren ve düşüşlere götüren süfli duygulara ve kötü amellere dönüşür. ​Yorulmuş bir insanın istirahat ederek ve gıda alarak yeniden eski gücüne ve zindeliğine kavuşması gibi manevi yorgunluk ve yıpranmalar da  işin ehli rehberlerin yörüngesinde giderilebilir.</p>
<p><strong>Metalik Malzemeler de Yaşlanır</strong></p>
<p>Metalik malzemelerde sertleştirme sürecinin uzun tutulması yani malzemenin yaşlandırılması neticesinde y​aşlanma sertleşmesi, malzemenin plastik deformasyonu sırasında, sıcaklığın etkisiyle atomların yayılmasının bir neticesi olarak ​gerinim sertleşmesi meydana getirilmektedir. Ayrıca, alüminyum alaşımlarında olduğu gibi, ısıl işlem uygulayarak ikinci bir faz ile içyapıda küçük parçacıklar çökeltilir. Bunların dislokasyon hareketlerine engel olmasıyla malzemenin sertliği ve dayanıklılığı artırılır.</p>
<p>Benzer durumlar insanlar için de geçerlidir. Genç bir insandan beklenen fizikî performans yaşlanmış bir insandan beklenemez. Buna karşılık gençlerin manen kolayca kaldıramadığı ve tahammül edemediği sosyal ve psikolojik zorluk ve problemleri tecrübeli ve olgun bir yaşlı insan daha bir sükûnet, sabır ve tahammülle göğüsleyebilir.</p>
<p>Netice olarak, çelik malzemelerde olduğu gibi kâinattaki her bir varlık ve hadise insanı ve sosyal hadiseleri anlamada temsilî bir dürbün oluşturabilir. Yeter ki o gözle bakabilelim.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Göklerin Kudret Nişanı Fırtınalar</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/04/01/goklerin-kudret-nisani-firtinalar/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Apr 2017 18:16:02 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://test.wise-eg.com/?p=990</guid>

					<description><![CDATA[Dünya atmosferinin kapısından başımızı dışa doğru biraz uzatarak sadece Güneş Sistemi’ndeki gezegenlere bile şöyle bir baktığımızda, sakin görüntülerinin altında gökleri çökertecek gibi şiddetli ve celâli tablolar gözlenebilmektedir. Birkaç misal üzerinde tefekkür etmeye gayret ettiğimizde, bu sahnelerin, ruhlarımıza çok hikmetli bazı hakikatleri fısıldadıklarına şahit olabiliriz. Dünyadan Daha Büyük Kasırga: Büyük Kırmızı Leke Bazen meteoroloji raporlarında fırtına [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Dünya atmosferinin kapısından başımızı dışa doğru biraz uzatarak sadece Güneş Sistemi’ndeki gezegenlere bile şöyle bir baktığımızda, sakin görüntülerinin altında gökleri çökertecek gibi şiddetli ve celâli tablolar gözlenebilmektedir. Birkaç misal üzerinde tefekkür etmeye gayret ettiğimizde, bu sahnelerin, ruhlarımıza çok hikmetli bazı hakikatleri fısıldadıklarına şahit olabiliriz.</p>
<p><strong>Dünyadan Daha Büyük Kasırga: Büyük Kırmızı Leke</strong></p>
<p>Bazen meteoroloji raporlarında fırtına şeklindeki rüzgârın saatteki hızının 80 veya 100 km.yi aşacağından bahsedilerek insanlar tedbirli olmaya davet edilir. Fakat dünyamızdaki fırtınaların çok daha ötesinde şiddetli bir tasarrufa âyine olan uzay fırtınaları, hayret ve hayranlık duygularımızı ihtizaza geçirecek hususiyetlerde yaratılmıştır. Meselâ; Jüpiter söz konusu olduğunda bizim fırtınalar meltem gibi kalmaktadır. 1300 tane Dünya’yı içine alabilecek büyüklükteki dev gaz gezegen Jüpiter’de, fırtınalar oldukça yoğundur. Araştırmalarını Jüpiter üzerinde yoğunlaştıran bilim adamları, Jüpiter’in yaklaşık 10 saatte tamamlanan çok hızlı dönüşünün; gezegende hareketli gaz kuşakları, yoğun bantlar halinde ve doğu batı rüzgârlarını oluşturduğunu ifade etmektedir. Gezegeni rengârenk kemerler gibi saran bu kuşaklardaki hava akımlarının birbirine zıt yönde ilerlediği ve rüzgârların hızının saatte 600 km’ye ulaştığı keşfedilmiştir. Jüpiter görüntülerinde hemen fark edilebilen birbirine aykırı istikamette hareket eden bu yatay bulut kuşaklarının çarpışmaları da, dev fırtınaların meydana gelmesine sebep olmaktadır.</p>
<p>Jüpiter’in dev fırtınalarından en meşhur olanı; Büyük Kırmızı Leke’dir. Dünyanın yaklaşık üç katı büyüklüğündeki bu dev kasırga, saatin ters yönünde 340 yıldır hiç durmadan esmektedir. Kasırganın bu kadar uzun sürmesinin sebebi ise, gazdan ibaret bu gezegende, katı yapıda bir kara parçasının olmamasıdır. Bu yüzden bir karayla karşılaşıp enerjisini boşaltamayan kasırga, hareketine bütün şiddeti ile devam etmektedir. Oval şekilli kırmızı bir gözü hatırlatan Büyük Kırmızı Leke’nin çevresindeki rüzgârlar, saatte 400 km hıza sahiptir. Gezegenin orta kısımlarında ise, bu kadar hareketlilik yoktur.</p>
<p>Büyük Kırmızı Leke’nin nasıl böyle dev boyutlara geldiği konusu ise, hâlâ merak edilmektedir. Araştırmacıların bu konuda geliştirdiği bazı teoriler vardır. Bunlardan birinde, dev fırtınanın bir iç ısı kaynağı tarafından tetiklendiği ve karşılaştığı diğer bütün fırtınaları da yutarak büyüdüğü ifade edilmektedir. Fırtınanın içerisinde sıcak gazların sürekli yükselip alçalan sabit devri daimleri bulunmaktadır. Daha soğuk gazlar, Jüpiter atmosferine düştüğünde ortamda fırıl fırıl dönüşlere sebep olacak bir kuvvet peydahlanmaktadır. Gezegenin üzerinde sürtünme oluşturacak katı bir zemini olmamasından dolayı da çok uzun süre devam eden dev girdaplar sahneye çıkmaktadır. Nispeten daha küçük hareketli girdaplarda görülen birleşmeler sonucunda ise, çok daha büyük ve güçlü fırtınalar yaratılmaktadır.</p>
<p>Bununla beraber bilim adamları, Büyük Kırmızı Leke’nin ilk zamanlardaki büyüklüğünü korumadığını ve zamanla daraldığını ifade etmektedir. 1800’lü yıllarda lekenin bir baştan bir başa ölçümü 41.000 km iken, 1979’da Voyager 1 ve 2 vasıtasıyla yapılan ölçümde bu sayının 23.300 km’ye düştüğü tespit edilmiştir. Çok daha yakın zamanda NASA tarafından Hubble Teleskobu ile yapılan ölçümde ise 16.500 km’lik bir genişlik tespiti yapılmıştır. Büyük Kırmızı Leke’nin hemen altında ise, çapı dünya çapı kadar olan beyaz oval bir fırtına gözlenmiştir.</p>
<p><strong>Sesin İki Katı Hızındaki Rüzgârlar </strong></p>
<p>Dünyamızdaki rüzgârların çok güçlü olduğunu düşünüyor olabiliriz. Fakat Güneş Sistemi’ndeki en hızlı fırtınaları taşıyan Neptün’de bir gün geçirmiş olsaydık, bu düşüncemizden hemen vazgeçerdik. Güneş’ten en uzak gezegen Neptün’deki birbiriyle yarışan fırtınaların hızı, saatte 2400 km’ye ulaşmaktadır. Bu değer, yaklaşık 1235.5 km/saat hıza sahip olan ses hızının yaklaşık iki katı demektir.</p>
<p>Astronomlar; son derece soğuk bir gezegen olan Neptün’de, rüzgârların oluşumuna dondurucu soğukların sebep olabileceğini düşünmektedir. Sürtünme kuvvetinin çok düşük olmasından dolayı, süper hızlı rüzgârları engelleyecek bir gücün olmadığını ifade etmektedirler. Buz devi Neptün üzerindeki en hızlı rüzgârlar, koyu renkli lekeler şeklinde olanlardır. Bunlardan en önemlisi, gezegenin güney yarım küresinde görülen Büyük Koyu Leke ve onun daha güneyindeki Küçük Koyu Leke’dir.</p>
<p>Çevresindeki gazların yoğunluğuna göre yüksek basınca sahip <em>(antisiklonik)</em>ve binlerce kilometre çapındaki bir kasırga olan Büyük Koyu Leke; 1989 yılında Voyager 2 tarafından keşfedilmiştir. Büyüklüğü Dünya büyüklüğüne yakın olarak tespit edilen bu dev fırtınanın oluşturduğu leke; soğuk ve karanlıktır. Bu yapının saçakları çevresinde, donmuş metan buzu kristallerinden yapılmış, ipliksi, beyaz; yamalar veya ince şeritler şeklinde, lifli ve ipeksi bir görünümedeki (<em>sirrus</em>) bulutlar vardır. Fakat Büyük Koyu Leke, 1994’te Hubble Uzay Teleskobu ile yapılan gözlemlerde görülememiş, onun yerine kuzey yarım kürede yeni bir Koyu Leke ortaya çıkmıştır. Genişliği 2.400 km’ye ulaşan bu fırtına hâlâ aktiftir. Bunların dışında, Neptün’de <em>“scooter”</em>olarak isimlendirilen ve muhtemelen sirrüs bulutlarından kopmuş daha küçük fakat çok hızlı bulutlar da bulunmaktadır.</p>
<p>Büyücü Gözü olarak da isimlendirilen Küçük Koyu Leke ise, aynı yılda Voyager 2&#8217;nin geçişi sırasında gözlenmiştir. Bu dev fırtına, büyük koyu lekeye göre daha güneyde bulunan alçak basınç alanı çevresinde hızla dönen <em>(</em><a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Siklon"><em>siklonik</em></a><em>)</em> bir kasırga olarak tespit edilmiş ve Neptün’ün 2. en büyük fırtınası olarak değerlendirilmiştir. Bu fırtınanın da 1994 yılında Hubble Uzay Teleskobu tarafından gözden kaybolduğu açıklanmıştır.</p>
<p>Halkaları ile çok estetik görünen Satürn’e de dışardan bakıldığında sakin bir görüntü sergilemektedir. Fakat bu sakin perdenin arkasında; 1990’da gözlemlenen Büyük Beyaz Leke’den, 2010’da keşfedilen dev fırtınaya kadar çok hırçın ve hareketli bir âlem saklıdır. Bu gezegenin atmosferinde de, Jüpiter’deki gibi ekvatora paralel bulut kuşakları gözlense de bantlar arasındaki renk ve kontrast farkı çok dikkat çekici değildir. Birbirine komşu olan bu kuşaklarda, bulutların zıt yönde büyük bir hızla ilerledikleri tespit edilmiş ve bazıları dev boyutlara ulaşan “beyaz lekeler” gözlenmiştir.</p>
<p>Satürn’deki saatte 1.800 km hızlarla birbiriyle yarışan fırtınalar, Neptün’den sonra Güneş Sistemi’nin ikinci en hızlı fırtınalarıdır. Gezegendeki bu fırtınalardan en çok dikkat çekeni ise, kuzey kutbunda gözlenen dev fırtınadır.  Çünkü kutupta dolaşan sıra dışı bu dev fırtına, altıgen bir yapıdadır. Her bir kenarı 13.800 km’ye ulaşan bu alışılmadık altıgen yapı hayal gibi görünse de, 1980 ve 1981 yıllarında Voyager 1 ve Voyager 2 tarafından varlığı açık ve net verilerle ispatlanmıştır. Düzgün altı kenarlı yapının, bir dönüşünü 11 saatte tamamladığı tespit edilmiştir. Dünya çapının 12.742 km olduğunu hatırladığımızda, altıgenin bir tek kenarının bile dünyanın çapından daha büyük olduğu anlaşılmaktadır.</p>
<p>2009 yılında ise, NASA’nın Cassini uzay aracı vasıtasıyla fırtınayı daha yakından inceleme imkânı olmuştur. Bu incelemeler sonucunda; dev fırtınanın tahminen 30 yıldır, saatin ters yönünde ve yaklaşık saatte 480 km hızla estiğini ifade edilmiştir. Dünya&#8217;nın kutup bölgesindeki rüzgârların girdap oluşturmasına benzer şekilde oluşan atmosferik girdapların, Satürn&#8217;de bu altıgen yapıyı meydana getirdiği açıklanmıştır.</p>
<p>Bahsedilen bu meşhur kasırgalar dışında da nazarlar Güneş Sistemi’ne şöyle bir yönlendirildiğinde; Venüs, sıcak ve yüksek basınçlı atmosferinde asılı duran sülfirik asitle dolu kalın ve ağır bulutlarıyla dikkat çekmektedir. Devamlı sıcaklık ve toksik gazlar üreten aktif volkanlar taşıyan Venüs’te genel manzarayı;  zehirli ve boğucu dumanlar oluşturur. Diğer yandan Mars da, bütün gezegeni kaplayan ve aylarca süren dev kırmızı toz bulutları ile meşhurdur. 1971 yılında Mariner 9 uzay aracı Mars’a ulaştığında, bütün gezegenin toz perdesi altında gizlendiğini ve sadece Olimpus Dağı’nın görülebildiğini tespit etmiştir. Sakin başlayan bir günde Mars atmosferi, âniden gezegeni saran yürüyen tozdan devler ve haftalarca süren kum fırtınaları ile dolu bir hâle dönüşebilir.</p>
<p>Cihazlarımızın henüz ulaşabildiği yakın çevremizdeki birkaç gezegenin atmosferinin bile böyle korkunç fırtınalarla çalkalandığını gördüğümüzde, bir taraftan göklerde “Ya Kadîr! Ya Kahhâr!”diye haykıran mevcudatı tefekkür etmeye yönlenirken, diğer taraftan bize beşiklik yapan yeryüzümüzün, hayat için ne kadar hassas hazırlandığını daha rahat aklımıza getiriyoruz. Kâinatın en kıymettâr ve en nâzenin misafiri olarak yaratılan insanı misafir eden Dünya’nın, rahatlatıcı atmosferi ve tam insan ihtiyacına uygun ölçülerdeki hava şartları için Rahmân-ı Rahîm’e nihayetsiz bir şükre sevk olunuyoruz.</p>
<p>Gök cisimlerinin çeşitli boyutları ve en başta birbirlerine çarpmadan yörüngelerindeki hareket özellikleri zaten apaçık sonsuz bir kudreti ve hikmetli işleyişi gösterirken, bu gök cisimlerinin her birinin hususi atmosferindeki müthiş fırtınalar da Bediüzzaman hazretlerinin şu ifadesini teyid etmektedir: “<strong><em>Semâvâtta hiçbir deverân ve hareket yoktur ki, böyle intizamıyla Rabbimizin mevcudiyetine, rubûbiyetine ve vahdetine şehâdet etmesin.”</em></strong></p>
<p><strong>Kaynaklar</strong></p>
<p><em>Deadly Weather in Space: Mega Storms</em>, <strong>All About Space Revised Edition</strong>, 2015, s. 102-103-104-105-106-107-108-109-110.</p>
<p><strong>Gemma Lavender</strong><em>, Giant Space Storms</em>, <strong>All About Space 35</strong>, 2015, s. 54-55-56-57.</p>
<p><strong>Ernie Mastroianni</strong>, <em>Space Alchemists</em>, <strong><em>Discover</em>, </strong>October 2014, s. 45.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>İslam Kültür ve Medeniyetinin Beşiği: Nişâbur</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/04/01/islam-kultur-ve-medeniyetinin-besigi-nisabur/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Apr 2017 18:11:56 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Genel Kültür]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://test.wise-eg.com/?p=987</guid>

					<description><![CDATA[Nişâbur, bugünkü İran devletinin kuzey doğusunda, Meşhed şehri yakınlarında, Horasan eyaletine bağlı, orta büyüklükte bir şehirdir. Geçmişte Belh, Buhara ve Herat’la birlikte Horasan’ın dört büyük yerleşim yerinden biri olarak kabul edilen şehir, M.S. 241-272 yılları arasında hüküm sürmüş İranlı Sâsâni hanedanının ikinci padişahı Erdeşir oğlu 1. Şâpur (Şahpur) zamanında kurulmuş, adını da bu kişiden almıştır. Horasan bölgesinin ticaret merkezi olarak da bilinen şehrin önemli yer altı [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Nişâbur, bugünkü İran devletinin kuzey doğusunda, Meşhed şehri yakınlarında, Horasan eyaletine bağlı, orta büyüklükte bir şehirdir. Geçmişte Belh, Buhara ve Herat’la birlikte Horasan’ın dört büyük yerleşim yerinden biri olarak kabul edilen şehir, M.S. 241-272 yılları arasında hüküm sürmüş İranlı Sâsâni hanedanının ikinci padişahı Erdeşir oğlu 1. Şâpur (Şahpur) zamanında kurulmuş, adını da bu kişiden almıştır. Horasan bölgesinin ticaret merkezi olarak da bilinen şehrin önemli yer altı ve yer üstü zenginliklerine sahip olması, Tahran’a yakın olan Rey şehrinden başlayıp Merv, Buhara ve Semerkand üzerinden Çin’e uzanan ticaret yolunun geçiş noktasında bulunması, kendisine merkezî bir yer olma özelliği kazandırmıştır. Bu yönüyle bir cazibe merkezi halini alan Nişabur, 651 yılında Müslümanlar tarafından savaşılmadan anlaşma yoluyla fethedildiğinden genel tabii dokusu bozulmadan mevcut zenginlikleriyle ele geçirilmiştir.</p>
<p>Konumu itibariyle bir ticaret merkezi olması yanında, kültürlerin de bir geçiş noktası olan şehir, Müslümanların hâkimiyeti altına girdiği yıllardan itibaren özellikle Büyük Selçuklu sultanlarının özel alakalarıyla son derece parlak bir dönem geçirmiş, kısa zamanda bilim insanlarının, fakih ve edebiyatçıların bir araya geldiği önemli bir ilim ve kültür merkezi haline gelmiştir. İmam Nişaburî, Hâkim Ömer Hayyam, İmam Muhammed Gazzâlî, Şeyh Feridüttin Attâr gibi tanınmış şahsiyetler Nişabur’da yetişip, Nişabur’un adını adeta ebedîleştirmişlerdir.</p>
<p>İlim ve edebiyatta ulaştığı bu şöhretten dolayı “darü’l-ilm” olarak hatırlanan ve bütün İslam dünyasının ilgi merkezi haline gelen Nişabur’u bu noktaya taşıyan en önemli faktör, şüphesiz geçmişte görülmeyen, ilk defa kendibünyesinde tesis edilmiş “medrese” gibi yeni ve geniş çaplı eğitim kurumları olmuştur.</p>
<p><strong>İslâm’ın İlk Yüksek Öğrenim Kurumları: Nişabur Medreseleri</strong></p>
<p>İslam Medeniyeti, Yüce Kur’an’ın “oku” emrinin verilmesiyle asırlar süren bir gelişmenin neticesinde inşa edilmiş, Peygamberimizin (aleyhissalâtü vesselâm) ilmin faziletini ifade eden sözleri ve bizzat hayatı boyunca temsil etmesi, bu medeniyete ivme kazandıran ilk dinamik olmuştur. Sonraki dönemlerde (özellikle IX. yüzyıldan itibaren) İslam’ın hızla diğer coğrafyalara yayılarak topraklarını genişletmesi, Müslümanların başka dinlerin mezhepleri ve okullarıyla tanışmaları, inançların yorumu, düşüncelerin birbirini etkilemesi, önemli kitapların çevirileri ve karşılıklı tartışma yoluyla takdimi, kısa zamanda İslam beldelerini kültür merkezleri haline getirmiştir. Başta ilköğretim mekânları mescitler olmak üzere küttab (mektep), ulema evleri ve kütüphanelerde gerçekleştirilen bu tür çalışmalar, zaman içerisinde medrese adı verilen yeni öğretim kurumlarının tesis edilmesiyle daha sistematik bir hale bürünmüştür.</p>
<p>Cami dışında kurumlaşmış ilim ve eğitim mekânları olan medreselerin ilk defa Bağdat’ta Selçuklular döneminde kurulan Nizamiye Medresesi olduğu, bazı kaynaklarda dile getirilmiş olsa da, Selçuklu veziri Nizamü’l Mülk’ün ilk medreseyi kuran kişi olduğu ileri sürülmüştür. Başka bir görüşe göre de henüz Nizamü’l Mülk doğmadan yüz altmış beş yıl önce Horasan’da Nişabur şehrinde Beyhakiyye Medresesi’nin bulunduğu söylenmiştir. Yine o dönemde aynı şehirde Saidiyye Medresesi yanında 3. ve 4. medreselerin de kurulmuş olduğu ifade edilmiştir.</p>
<p>Medreselerin ortaya çıkışı üzerine önemli araştırmalarda imzası olan Makdîsî ise, medreselerin İslâmî eğitim ve öğretiminin daha önceki iki kurumun tabii gelişimi neticesinde ortaya çıktığını söylemektedir.1 Bu iki kurum, hukuk öğretimini üstlenen mescitler ile onun hemen yanı başında yer alan ve derslere devam eden öğrencileri için yurt hizmeti veren hanlardır. Bu yaklaşım, medreselerin ilk olarak Nişâbur bölgesinde ortaya çıktığını da izah edecek yapıdadır. Çünkü o dönem itibariyle İslam dünyasında şehirlerde hanların mevcudiyetinin bu bölgeye has bir durum olduğuanlaşılmaktadır. Şehrin maden ve ziraat ürünleri açısından zengin oluşu, yerli halkın ürettiği ticari ürünlerin bu şehri cazip bir ticaret merkezi konumuna getirmiş, inşa edilen kervansaray, han ve hamamlar konaklama hizmeti vermişlerdir. Dolayısıyla çok önceleri han geleneğine sahip Nişâbur ve çevresi, ders öğretiminin yapıldığı mescitlerle öteden beri buralarda mevcut olan han kurumunu birleştirerek medreselerin İslam dünyasında bir ilk olarak ortaya çıkmasını sağlamıştır.</p>
<p><strong>Bir Model: Nizamiye Medresesi </strong></p>
<p>İslam eğitim tarihinde medreselerin yaygınlaşmasında rol oynayan önemli şahsiyetlerden biri de hiç şüphesiz Nizamü’l Mülk’tür. O, ilme verdiği önem ve ilim ehline olan hürmetini ülkenin çeşitli şehirlerinde kurdurduğu medreselerle ispat etmiş, devamını sağlamakiçin de vakıflar açmıştır. İslam dünyasında büyük bir değişimin vesilesi olmuş bu kurumlardan biri de Nişâbur Nizamiye Medresesi olmuştur. Kaynaklardan edinilen bilgilere göre, birçok İslam âlimi bu medresede dersler vermiştir.2 Mesela; Ebu Hamid el- Gazali, Şafii mezhebinin meşhur alimlerinden Abdülkerim el-Kuşeyrî sayılabilir.3</p>
<p><strong>Batı Üniversiteleri İçin Öncü Kurumlar </strong></p>
<p>İlmin yayılıp kökleşmesinde önemli roller üstlenen ve gerçek anlamda bir yüksek öğrenim şehri diyebileceğimiz Nişabur bölgesinde inşa edilen medreseler, sonraki yıllarda kurulacak diğer medreselere gerek fizikî olarak, gerekse verilen eğitimin muhtevası ile birer numune olmuştur. Asırlar boyunca İslam coğrafyasını baştan başa kuşatan bu kurumlar, ortaya koydukları eğitim ve destekledikleri ilmi çalışmalarla İslam kültür ve medeniyetinin taşıyıcılığını yapmıştır. İslam’ın doğu beldeleri haricinde, siyah kıta Afrika’nın en batı noktasına (Fas, Tunus) kadar yayılan, sonraları ise deniz ötesi daha uzak bir bölge olan Endülüs’te de devam eden medreseler, bu dönemde Batı dünyası tarafından model alınarak üniversitelerin kurulmasına öncülük etmiştir. Ancak, teorik bilgi aktarma ve kendini yenileyerek 20. yüzyıla kadar hayatiyetini devam ettiren bu kurumlar, bu yüzyılda kendini yaşadığı asrın şartlarına uygun hale getirememe sebebiyle büyük düşüşe geçmiş, yerini tamamen üniversitelere bırakmıştır.4</p>
<p>Bizler çok iyi biliyorz ki, medeniyetler, eğitim kurumlarında adeta bir kanaviçe gibi ince ince işlenerek ortaya konan ilim ve sanatın inşa ettiği bir kültür zemini üzerinde yükselir. Bu yönüyle Nişabur şehri, sahip olduğu kültür zenginliği ile İslam medeniyetinin beşiği olmuştur. İlk harcı medreseler olan bu medeniyet Nişabur’da son nokta olmamış, daha da uzak coğrafyalarda boy göstererek, insanlığa yol gösterici bir ışık olmuştur.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Afrikalı Amerikalılar</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/04/01/afrikan-amerikalilar/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Apr 2017 14:52:07 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Genel Kültür]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://test.wise-eg.com/?p=976</guid>

					<description><![CDATA[Sömürgeciler Afrika’dan, asırlarca, yer altı, yer üstü zenginlikleriyle beraber insan cevherlerini de köleleştirip, Avrupa’ya ve Amerika’ya taşıdılar. En başta birinci tercihleri Müslümanlardı. Onları zorla götürüp, din değiştirmeye mecbur ediyorlardı. Şu anda bile,  o günlerden kalmış ve Hristiyanlaştırılmış olanlar dahi domuz etine karşı bir tiksinti duyar. Bu, onların Müslüman atalarının genlerinden geçmiş bir miras gibidir. 1930’lu [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Sömürgeciler Afrika’dan, asırlarca, yer altı, yer üstü zenginlikleriyle beraber insan cevherlerini de köleleştirip, Avrupa’ya ve Amerika’ya taşıdılar. En başta birinci tercihleri Müslümanlardı. Onları zorla götürüp, din değiştirmeye mecbur ediyorlardı. Şu anda bile,  o günlerden kalmış ve Hristiyanlaştırılmış olanlar dahi domuz etine karşı bir tiksinti duyar. Bu, onların Müslüman atalarının genlerinden geçmiş bir miras gibidir.</p>
<p>1930’lu yıllarda Amerika’da Elijah Muhammed, Wallace Fard Muhammed’den aldığı bilgilerle Afrika menşelilere Müslümanlığı anlatmıştır. Ama İslâmiyet&#8217;in evrenselliğinden çok, milliyetçi bir anlayışla… Böylece Afrika menşeli bu mağdur ve mazlum topluma bu faaliyet yeni bir ufuk göstermiş, anlayışta, giyimde, kuşamda, hayata bakışta güzel bir silkinme ve kendine gelme yolu açmıştır. Çünkü Malcom X diyor ki: <em>“Benim soyadım niçin ‘X’? Çünkü ben bilmiyorum. Ben kimim, ben neyim? Bunu ancak X ifade edebilir.” </em>Amerika’daki her beyaz, nereden geldiğini, kim olduğunu bilir. Ama onlar Afrika’nın hangi ülkesinden geldiklerini, kimler olduklarını bilmezler. Köle olarak getirilen ailelerinden zorla alınmış ve bilinmez yerlerde köklerini bilmeden büyütülmüşlerdir. Uzun zaman süren bu uygulamadan sonra da artık her şeyi unutmuşlardır. Onun için bu mânâda onlar gerçek Amerikalılardır. Çünkü gidecekleri başka ülkeleri yoktur…</p>
<p>Onların bazılarının ifadesiyle, <em>“Uzun bir abdest alma dönemi olmuştur. 40 sene bile sürse bunu onlara Elijah Muhammed aldırmıştır.”</em> <em>National of Islam </em>anlayışı, onun vefatı ile 1975’te oğlu W. Deen Muhammed ile değişmiştir. İmam W. Deen, İslâmiyet&#8217;in evrenselliğinden söz ederek meseleyi asıl rotasına oturtmak için gayret göstermiştir. Siyah-beyaz herkesi kucaklayan anlayışı, Papa işe görüşmek için Vatikan’a gitmesi büyük değişimin işaretleridir.</p>
<p>Farrakhan da büyük bir hatip olarak Elijah Muhammed’in yolunda devam etmiştir. Fakat onların neşrettikleri <em>The Final Call </em>isimli gazetenin 12 Temmuz 2016 tarihli baskısına göz attığımızda onda da büyük bir değişim olduğu hemen fark edilmektedir. Ramazan’da Cuma namazı görüntülerine dikkat edildiğinde Minister Farrakhan’ın sarığı başında, Elijah Muhammed’in torunu İmam Sultan’ın kıldırdığı namazda hemen yanıbaşında görünmektedir. Artık hizmet merkezlerinin isimleri &#8220;mosque&#8221; (câmi) olmuştur. Zaten bu namaz da Chicago’da Mosque Maryam’da kılınmıştır. 162 merkezin hepsinin ismi de Mosque’e çevrilmiştir. Bu durum bütün Müslümanlar arasında sevinçle karşılanmıştır.</p>
<p>Yedi sekiz sene önce hem İmam W. Deen Muhammed, hem Farrakhan grubundan bazı mühim şahsiyetler Türkiye’ye getirilmiş ve Hizmet tanıtılmıştır. Bunlardan birisi İmam Faruk’tur. Kendisi, bu geziden sonra Hizmet Hareketinden iki kişiyi, 2007’de İmam W. Deen’e götürmek istemiş. İmam önce, Türkiye’ye gidip gördüğünü, fakat siyasilerden rahatsız olduğu için erken döndüğünü, onun için bir daha gitme arzusunun olmadığını ifade etmiş. Ama İmam Faruk, <em>“Efendim, bu hizmet çok farklı, bunlar siyasî değil” </em>deyince görüşmeyi kabul etmiş. Onlara <em>“Babamın son zamanlarında da yanına iki Türk gelmişti… Siz de öylesiniz. Sıhhatim elverirse, sizinle gelmek isterim” </em>demiş. Rahatsızlığı ilerleyince yerine başkalarını göndermiştir.</p>
<p>İmam Faruk dedi ki: <em>“Ben 1971’de Amerikan ordusunda nükleer başlıklı silahlarda görevli olarak Frankfurt’ta bulundum. 1972’de Elijah Muhammed’i tanıdım. 1975’ten sonra da İmam W. Deen Muhammed’in yanında yer aldım.”</em></p>
<ol>
<li>Deen Muhammed, imamlarına <em>“Mescidlerden maaş almayacaksınız. Geçiminizi başka yerden başka işlerden temin edecek ve Allah rızası için Allah’ın dinine hizmet edeceksiniz” </em>demiş. Hepsi öyle… Görüp tanıştığımız imamlar hep tahsilli ve iyi işlerde çalışıyorlar. Bunların, üç milyon nüfusa sahip oldukları tahmin ediliyor…</li>
</ol>
<p>İmam W. Deen Muhammed’in tavsiyesiyle Türkiye’ye gelen grup Kayseri’de Prof. Dr. Yunus Serin Hoca ile karşılaşıyorlar. Ona, M. Fethullah Gülen Hocaefendi hakkında sorular soruyorlar. O da üniversiteyi Erzurum’da okuduğu, asistanlığı, profesörlüğü ve bölüm başkanlığı da orada geçtiği için gerek Hocaefendi ve gerekse ailesi hakkında bildiklerini anlatıyor. Sonra onlar, Hocaefendinin kardeşlerinin ilk zamanlardaki maddî durumlarıyla şimdiki durumları arasındaki farkı soruyorlar. Yunus Hoca da diyor ki: <em>“İlk zamanlar babalarından kalma bir matbaaları vardı, onunla iş yapıp geçiniyorlardı. O zaman onun patronu idiler. Şimdi ise yine matbaada çalışıyorlar, ama bu sefer orada işçi olarak bulunuyorlar.” </em>Bu mesele onların çok dikkatini çekiyor. Yunus Hoca şunu da ilave ediyor: <em>“Geçenlerde Hocaefendinin kardeşi Salih ağabeyle karşılaştım. Bana ‘Yunus Hoca, ağabeyim (Yani Hocaefendi) beş vakit namazında hep bizim fakir kalmamız için dua ediyormuş, biraz unutup dua etmese de elimize biraz dünyalık geçse’ diyerek benimle lâtîfe yaptı”</em> diyor…</p>
<p>Bu ziyareti yapanların dört-beş sene önce Baltimor’da ziyaretlerine gitmiştik. Orada onların bir kısmının Risale-i Nur dersleri yaptıklarını öğrendik. Hatta bir tanesi bana Otuz Birinci Söz’den Miraç Bahsinde geçen Allahü Taâlânın isimlerinin her birinin yetmiş bin derecesi ile ilgili tecelli mertebeleri hakkında bir soru sordu. O sorudan anladım ki, Risaleleri dikkatli okuyorlar.</p>
<p>Aynı dikkati, onlardan Abdüllâtif Beyde de gördüm. Bir dostunun İmam olan oğluna şöyle dediğine şâhit oldum: <em>“Evladım Emîn! Ben Bediüzzaman Said Nursî’nin kitaplarını baştan sona cümlelerin altını çize çize iki defa okudum. Anladım ki, Bediüzzaman bir teleskop gibi Kur’an’ın enginliklerine dalmış ve bir dalgıç gibi de hazinelerinden derin mânaları çıkarıp yazmış!.. Onun kitaplarını bir imam olarak mutlaka okumalısın!”</em></p>
<p>Bosna olaylarının 1990’lı yılların başında patlaması üzerine, bütün Müslümanlar Beyaz Saray önünde toplanıp Amerika’dan müdahale bekledikleri büyük toplantıda konuşmacılardan Takva Mescidi İmamı Sirac Vehhac’ın hitabeti, dikkatimi çekmişti. Ziyaretine gidip tanıştım. Eğer isterlerse çocuklarını Türkiye’de bizim kolejlerde okutabileceğimizi söyledim. Önce bir tepki şeklinde <em>“Niçin bizim çocuklar?” </em>dedi. Dedim ki: <em>“Türkiye’deki okullarımızda her renkten, her milletten öğrenci var. Fakat sadece o mozayikte sizinkiler yok. Onların da orada çiçek açmalarını istiyoruz.”</em>O da <em>“Önce bizim sizinkileri tanımamız lâzım. Biz üç kişilik bir heyet olarak bir Türkiye gezisi yapalım” </em>dedi. bir haftalık geziden döndükten sonra cemaatine <em>“Bu Hizmet çok farklı… Her işleri hikmet ile… Ben hiçbir okul ve yurtta İslâm ve Mescit yazısı görmedim. Ama, tokalaştığım o ellerin abdestli ve o alınların da secdeli olduğunda asla şüphem yok… Kolejlerde öğrencilerle basketbol da oynadım. Sohbet de ettim; öğrencilerin sordukları sorulardan onlardaki İslâmî şuurun derinliğini anladım. Biliyorsunuz, davet ediyorlar, ben dünyanın her tarafına gidiyorum. Gittiğim yerlerde beyaz kardeşler, bana çok iyi davranıyorlar ama hep Afrika kökenli olduğumu hissettim. Fakat Türkiye’de hiç hissetmedim. Onlardan bir parça, hatta onların bir ağabeyi gibi kendimi hissettim” </em>dedi.</p>
<p>Türkiye gezisinden sonra M. Fethullah Gülen Hocaefendiyi ziyaret eden bir imam da onu bir siyasî ile mukayese ederken dedi ki: <em>“Hocaefendi&#8217;nin yanına gitmiştim. Çok heyecanlıydım. Yakınında oturuyordum. Kalabalık içinde benim bu durumumu hissetmiş olacak ki, bana bir bardak su uzattı. Ben de aldım. Tam ağzıma götürürken birden bardaktan ‘Bismillahirrahmanirrahim’ diye bir ses duyunca irkildim. İlk defa böyle birşeyle karşılaşıyordum. Hocaefendi gülümsedi ve bana ‘Onun içinde çip var, ses ondan geliyor’dedi. Ben de gülümsedim ve heyecanımı bir anda attım. Sonra başladım anlatmaya: ‘Biz çörün-çörpün içinde çamurların arasında iken, W. Deen Muhammed bizlerin elinden tutup oralardan çıkardı, temizledi…’ Ben konuşurken bir de baktım, Hocaefendinin iki gözünün kenarından da yaşlar aşağıya doğru süzülüyor… Şaşırdım… Çünkü benim anlatmamda onu ağlatacak bir durum yoktu. Aslında o benim konuşmalarımın çok ötesinde bir başka şeye, kendisi gibi dertli yaşamış bir insana ağlıyordu… Şimdi ben bizzat şahit olduğum bir olaydan sonra, çevresine yukarıdan bakan ve herkesi ezmeye çalışan bir siyasî ile hiç onu bir tutar mıyım?”</em></p>
<p><em>“W. Deen Muhammed’în kızı Laila Muhammed ve yeğeni İmam Sultan Rahman ile beraber Chicago’da meşhur Marguette parka gittik. 1966 Ağustos Martin Luther King burada 700 kişi ile toplantı yaparken taşlanmıştı. Laila Muhammed de o zaman küçüktü o da, orada taşlananlardan… Şimdi orada bir anıt var. 6 Ağustos 2016’da da büyük bir anma günü tertip edilmişti. Sabah saat 10’dan akşam sekize kadar meşhur sanatçılar ve meşhur konuşmacılar faaliyetlerde bulunmuştu. O anıtta Laila Muhammed’in babası W. Deen Muhammed’in de Martin Luther King ile beraber bir kabartma resmi bulunuyor… Sözleri de, yerlere ve duvarlara nakşedilmiş&#8230;”</em></p>
<p>Laila Muhammed, geçtiğimiz Ramazan öncesi Prof. Dr. Hameed, Prof. Dr. Yasin, Linda el-Amin ve Nuurah Muhammed (86) ile beraber bir Bosna ve İstanbul gezisi yapmışlardı. Bosna’da, Hırvatların Ahmici köyünde bütün erkekleri camiye doldurup benzin dökerek yaktıkları yeri görmüş. Yere yıkılıp kalmıştı. Çünkü, birden kendilerine yapılanları hatırlıyordu… Hatta ertesi gün, gezi programına katılamamıştı&#8230;</p>
<p>Ama 50 sene sonra işte şimdi taşlandıkları yerde babasının anıtı dikilmişti… Günler daha iyiye doğru ilerliyordu.</p>
<p>1966’da da Türkiye’de Hizmet hayata yeni adım atıyordu…</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Deniz Yosunları</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/04/01/deniz-yosunlari/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Apr 2017 14:46:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://test.wise-eg.com/?p=958</guid>

					<description><![CDATA[Hafta içindeki iş yorgunluğunu atmak için sahilde yürüyüşe çıkmıştı. Tatlı tatlı esen rüzgârın sesine, köpürerek kıyıya çarpan dalga sesleri eşlik ediyordu. Biraz yürüdükten sonra deniz kenarındaki bank’a oturdu ve etrafı seyretmeye başladı. Güneşin altında parıl parıl bir deniz, beyaz kanatlarını açarak suların üstünde süzülen martılar&#8230; Her şey o kadar güzeldi ki!  Tam deniz kokusunu almaya [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Hafta içindeki iş yorgunluğunu atmak için sahilde yürüyüşe çıkmıştı. Tatlı tatlı esen rüzgârın sesine, köpürerek kıyıya çarpan dalga sesleri eşlik ediyordu. Biraz yürüdükten sonra deniz kenarındaki bank’a oturdu ve etrafı seyretmeye başladı. Güneşin altında parıl parıl bir deniz, beyaz kanatlarını açarak suların üstünde süzülen martılar&#8230; Her şey o kadar güzeldi ki!  Tam deniz kokusunu almaya başladığı anda sahile vuran yosunlar ve onları toplayan insanlar dikkatini çekti. O güne kadar pek önem vermediği, hatta denize girdiğinde üzerine değmesinden tiksindiği, tam bitkiye de benzemeyen bu yeşil parçaları, acaba neden topluyorlardı? Yerinden kalktı, yürüdü, yaklaşınca selam verdi. Konuşmaya başladılar. Konuştukça şaşırıyor ve hayretler içinde kalıyordu. Çünkü, bunların bitkiler için gübre, hastalıklara karşı ilaç, gıda endüstrisi için hammadde olduğunu ilk defa duyuyordu.</p>
<p>Yosunlar okyanus, deniz, nehir ve göllerde, yani hem tuzlu hem de tatlı sularda büyüyüp gelişen çok hücreli canlılardır. Güneş enerjisini kullanarak karbondioksit ve sudan karbohidrat üretebildiklerinden bitki olarak sınıflandırılırlar. Yeşil, kahverengi veya kırmızı renkli türleri vardır. Kırmızı ve kahverengi olanlar sadece denizlerde yaşarken, yeşiller tatlı sularda da (nehirler ve göllerde) ve hatta karada (kayalar, duvarlar, evler ve nemli ağaç kabuklarında) yaşarlar. Deniz yosunlarının çoğu hayatta kalmaları için bir şeye tutunmaları gerekir; sadece birkaç türü denizde serbestçe sürüklenirken gelişebilir. Suların yapısına ve iklime göre büyüklükleri de değişir. Bilinen bütün bitkiler içinde en hızlı büyüyen <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Okyanus">Büyük </a><a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Okyanus">Okyanus</a>&#8216;un dev su yosunu <em>Macrocystis pyrifera</em>’nın yaprakları haftada 3 ile 4,5 metre arası boy verebilir. Bu bitkilerin  bir sapı 60-100 metre uzunluk, 100 kg ağırlıklarda olabilir. Su yosunların da, bitkilerdeki <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Yaprak">yaprak</a>, gövde gibi uzuvlara benzeyen, ancak damar dokusu taşımayan bölümleri bulunur. Fakat yosunların hepsi gözle görülür büyüklükte olmayıp çok küçük, mikroskopik ölçekte olanlar da vardır.</p>
<p>Yosunlar su ortamlarında güneş enerjisini kimyevi enerjiye dönüştürür ve böylece besin zincirinin ilk halkasını oluştururlar.  <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Okyanus">Okyanuslarda</a>ki  yosunlar, bütün dünyanın ihtiyacı olan fotosentetik <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Karbon">karbon</a>ihtiyacının üçte ikisini üretirler. Sularda yosunlar tarafından gerçekleştirilen <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Fotosentez">fotosentez</a>le canlılara <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Oksijen">oksijen</a>sağlanır. Yosunları zooplanktonlar, bunları ve fitoplanktonları küçük balıklar, küçük balıkları büyük balıklar, bu sonuncuları ise insanlar ve et yiyen hayvanlar yer. Bunlar da ölünce böcek ve bakterilere yem olur; artıklarıyla da bitkiler beslenir. Biz ilk bakışta canlıları birbiriyle mücadele ediyor gibi görürüz, ama hayatın bütününe baktığımızda onların farkına varmadan birbirlerinin yardımına koşturulduğunu anlarız.</p>
<p><strong>Yosun Gıdalar ve Sağlık Koruyucular</strong></p>
<p>Yosunlar gıda olarak da kullanır. Özellikle Asya ülkelerinde, İrlanda ve Galler’de önemli bir besin kaynağıdır. <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/A_vitamini">A</a>, <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/B1_vitamini">B</a><a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/B1_vitamini">1</a>, <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/B2_vitamini">B</a><a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/B2_vitamini">2</a>, <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/B6_vitamini">B</a><a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/B6_vitamini">6</a>ve <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/C_vitamini">C</a>vitaminleriyle <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Niyasin">niasin</a>, <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0yot">iyot</a>, <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Potasyum">potasyum</a>, <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Demir">demir</a>, <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Magnezyum">magnezyum </a>ve <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Kalsiyum">kalsiyum</a>açısından zengindirler. <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87in">Çin</a>&#8216;de yaklaşık 70 çeşit su yosunu tüketilmekte, <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Japonya">Japonya</a>&#8216;da yaklaşık 20 yosun çeşidi yemeklerde kullanılmaktadır. Bu canlılardan çeşitli vitaminler de üretilir. Bazı yosun çeşitleri &#8220;destek besini&#8221; olarak ticari işletmelerce yetiştirilir ve paketlenerek satılır. Yosunların yapısındaki kaygan ve yapışkan maddelerden elde edilen alginatlar birçok sahada kullanılır, dünyanın yosunlardan yapılan başlıca alginat ihtiyacını İrlanda, İskoçya ve Norveç sağlar.</p>
<p>Deniz yosunu ve algal ürünler bazı ülkelerde diyetin özel bir kısmını oluşturur. Çin ve Japonya&#8217;da kahverengi deniz yosunları (<em>Laminaria, Undaria</em>veya <em>Ecklonia</em>türleri) kurutulmuş olarak tüketilir. Bunlar, balgamın giderilmesine yardımcı, ayrıca iyot kaynağıdır. Çin ve Hint kaynaklarında kanser tedavisi için tavsiye edilir. Kore&#8217;de, anneler doğumdan sonraki ilk ay yosunca zengin gıdalarla  beslenir.</p>
<p>Kahverengi yosundan hazırlanmış ürünler, panzehir olarak da kullanılır. Deniz yosunlarındaki iyot ve diğer elementler, vücut tarafından bazı radyoaktif maddelerin emilimini engeller. Son zamanlarda yapılan çalışmalar, <em>Undaria</em>kahverengi deniz yosunundan elde edilen etken maddelerin farelerde zararlı aromatiklerin giderilmesine yardımcı olduğu, kanserle birlikte seyredebilen ve uçuk, su çiçeği, zona çıkmasına sebep olan EBV, HSV ve HIV virüslerine bağlı enfeksiyonların engellenmesinde rol oynadığı gösterilmiştir. Ayrıca, yosunla beslenmenin sağlığı geliştirdiği, koyun ve sığırlarda hastalık direncinin artmasında rol oynadığı anlaşılmıştır.</p>
<p>Kahverengi<em>Laminaria</em>ve <em>Fucales</em>deniz yosunları bilhassa <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Amerika">Amerika</a>&#8216;da <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Okyanus">okyanus </a>kıyılarında yetişir. İnsan <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Metabolizma">metabolizma</a>sı ve gelişimi için çok mühim olan tiroid hormonunun bileşenlerinden <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0yot">iyot </a>mineralinin tabii kaynağı durumundaki bu yosunların yaklaşık 30 farklı türü bulunur.Bilinen faydaları dolayısıyla kahverengi deniz yosunu ihtiva eden şampuan, sabun, krem, vitamin-besin takviyesi ve diyet ürünlerinin bir çok ticari markası vardır.</p>
<p><strong> İlaç Sanayiinde Yosunlar</strong></p>
<p>Son zamanlarda, kolesterolü düşürme, antikanser ve bağışıklık sistemini geliştirici tesirlerinden dolayı su yosunu ürünleri önem kazandı. Sadece kahverengi deniz yosunlarının muhtevasında bulunan ve sülfatlı bir polisakarit olan <em>fucoidan</em>’ın antioksidan ve antitümör tesirleri gösterilmiştir. <em>Fucoidan </em><a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Kan">kanın </a><a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Damar">damar </a>içinde <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/P%C4%B1ht%C4%B1la%C5%9Fma">pıhtılaşmasını </a>önlemekle görevli heparin sülfat tipi reseptörlere yardım eder. <em>Fucoidan</em>’ın son derece tesirli bir antiviral olduğu, dokulara lökosit taşınmasını ve metastazın ilerlemesini engelleme vazifesi gördüğü hayvan deneylerinde ortaya konmuştur.</p>
<p>Japonya ve Kore’de meme kanserinin görülme sıklığı Batı’yla kıyaslandığında dokuz kat daha düşüktür. Hayvanlarda yapılan deneylerde, kahverengi yosunların ve bunlardan elde edilen ürünlerin meme kanseri, akciğer metastazı ve lösemiyi önlemeye yardımcı olduğu anlaşılmıştır. Hayvanların vücutlarında iyot, triptofan, fukoidan veya vitaminlerin bulunması da bunu destekler.</p>
<p>Okinawa’da yaşayan Japonlar’ın uzun ömürlü ve sağlıklı olmaları kısmen deniz yosunuyla beslenmesine bağlanmaktadır.</p>
<p><strong>Gübre Olarak Yosunlar</strong></p>
<p>Yosunların toprak verimliliği ve bitki büyümesi üzerindeki müspet tesirleri vardır ve bu yüzden tarımdaki kullanımı giderek artmaktadır. Yapılan araştırmalar, yosunun toprağın yapısını düzenlediği ve su tutma kapasitesini arttırdığını  ortaya koymuştur. Deniz yosunlarının yapısındaki alginik asitler, topraktaki metallerle reaksiyona girip nemli ortamda şişer. Bunun neticesinde toprak daha tanecikli bir yapı kazanır. Böylece bitkilerin kök sistemi daha iyi gelişir, topraktaki faydalı mikroorganizmaların sayısı artar ve toprak daha havadar bir yapı kazanır.</p>
<p>Deniz yosunları tabiî gübre olarak kullanıldıklarında kolayca parçalanır. Toprağa, bol miktarda makro ve mikro elementler (N, Ca, Mg, Mn, B, Br, I, Zn, Cu, Co) ile birlikte bitki büyüme hormonları (Oksin, Sitokinin, Giberillin) ve betain gibi bileşikler kazandırılır. Bulundukları ortamda ayrıştırılarak faydalı toprak bakterilerinin (<em>Rhizobium</em>vb) artmasına vesile olur.</p>
<p>Okyanus ve denizler barındırdıkları yosun âlemiyle de dünya çapındaki besin zincirinin önemli bir halkasına ev sahipliği yapar. Yosunlar hem gıda maddesi olarak, hem de muhtevalarında yeralan ve zenginleştirilmek suretiyle ecza sanayi için önem arzeden bileşiklerle insanlığın ihtiyacını karşılayan önemli bir nimettir. Bir kere daha görüyoruz ki, yaratılmış olan her varlığın bir hikmeti var ve boşuna yer işgal etmiyor. Ekosistemin göremediğimiz çok hassas dengeleri içinde bir yaprak parçasının, bir yosunun veya bir mikrobun bile onlarca hikmetini ancak araştırınca farkediyoruz.</p>
<p><strong>Yosunlardan Elde Edilen Bazı Gıda Katkı Maddeleri</strong></p>
<p>Gıda işlemede kıvam arttırıcı ve emülsifiye edici (etlerin sosis, salam üretmek için çeşitli işlemlerden geçiril­mesi) maddeler büyük önem taşımaktadır. Bu maddelerin bir kısmı yosunlardan elde edilir. Bunların başında “alginat”, “agar”, “karragenan” ve “jel” gibi maddeler gelir. Bunlar için büyük miktarlarda yosun toplanır ve işlenir.</p>
<p><strong>Karragenan </strong>ilk olarak İrlanda kırmızı deniz yosunundan elde edilmiştir. Karragenanların en önemli özelliklerinden birisi, su veya süt bazlı gıdalarda düşük konsantrasyonlarda kullanıldığında farklı kıvamlarda jel oluşturabilmeleridir. Bu yüzden gıda sanayiinde jel yapıcı, bağlayıcı, koyulaştırıcı ve stabilizör olarak kullanılırlar. Karragenan süt ürünlerinde, süt jellerinde, tart tipi pastaların dolgularında, donmuş tatlılarda, pastörize ve sterilize edilmiş sütlerde kullanılır.</p>
<p><strong>Alginat </strong>kahverengi deniz yosunlarının hücre duvarlarında kalsiyum, magnezyum, potasyum ve sodyumun çözünmeyen tuzları seklinde bulunur. Bu madde gıda sektöründe meyve yapısının iyileştirilmesi, dondurulmuş jel hazırlanması, patates depolama süresinin uzatılması, dondurmalarda yumuşak bir doku elde edilmesi ve buz-kristali oluşumunun geciktirilmesi maksadıyla kullanılır.</p>
<p><strong>Agar, </strong>elde edildiği deniz yosununun kaynağı ve üretim metoduna göre değişik özellikler gösterir, Çok elastik bir jel yapısından kolay kırılabilir bir yapıya kadar geniş bir kullanım sahası vardır. Meyveli pastaların dolgularında, pastaların içine sürülen kremalarda, bezelerde ve benzer pastane ürünlerinde dayanıklılığı artırıcı ajan olarak kullanılır.</p>
<p><strong>Kaynaklar</strong></p>
<ol>
<li>Helen Fitton, J., Brown Marine Algae: A Survey of Therapeutic Potentials, Alternative and Complementary Therapies, February 2003</li>
<li>Yazıcı, K.,Kaynak, L., Deniz Yosunlarının Organik Tarımda Kullanılma Olanakları, Türkiye 2. Ekolojik Tarım Sempozyumu Bildirileri 14-16 Kasım 2001</li>
<li>Akbaba, G., Biyoteknolojide Mikroalgler, Bilim ve Teknik Dergisi, 28 Ağustos 2003</li>
<li><a href="http://global.britannica.com/EBchecked/topic/314499/kelp">http</a><a href="http://global.britannica.com/EBchecked/topic/314499/kelp">://</a><a href="http://global.britannica.com/EBchecked/topic/314499/kelp">global</a><a href="http://global.britannica.com/EBchecked/topic/314499/kelp">.</a><a href="http://global.britannica.com/EBchecked/topic/314499/kelp">britannica</a><a href="http://global.britannica.com/EBchecked/topic/314499/kelp">.</a><a href="http://global.britannica.com/EBchecked/topic/314499/kelp">com</a><a href="http://global.britannica.com/EBchecked/topic/314499/kelp">/</a><a href="http://global.britannica.com/EBchecked/topic/314499/kelp">EBchecked</a><a href="http://global.britannica.com/EBchecked/topic/314499/kelp">/</a><a href="http://global.britannica.com/EBchecked/topic/314499/kelp">topic</a><a href="http://global.britannica.com/EBchecked/topic/314499/kelp">/314499/</a><a href="http://global.britannica.com/EBchecked/topic/314499/kelp">kelp</a></li>
<li><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">http</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">://</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">www</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">.</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">kamelya</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">.</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">com</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">/</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">arkopharma</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">&#8211;</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">fucus</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">&#8211;</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">kahverengi</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">&#8211;</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">deniz</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">&#8211;</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">yosunu</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">&#8211;</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">tozu</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">-45-</a><a href="http://www.kamelya.com/arkopharma-fucus-kahverengi-deniz-yosunu-tozu-45-kapsul">kapsul</a>.</li>
<li><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">http</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">://</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">www</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">.</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">sanalpazar</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">.</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">com</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">/</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">urunalin</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">__</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">kywFucus</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">&#8211;</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">Kahverengi</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">&#8211;</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">Deniz</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">&#8211;</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">Yosunu</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">&#8211;</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">Tozu</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">-130</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">mg</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">-45-</a><a href="http://www.sanalpazar.com/urunalin__kywFucus-Kahverengi-Deniz-Yosunu-Tozu-130mg-45-Capsul">Capsul</a>.</li>
</ol>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Bir Küsûf Daha Sona Ererken</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/04/01/bir-kusuf-daha-sona-ererken/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Apr 2017 14:03:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Başyazı]]></category>
		<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://test.wise-eg.com/?p=954</guid>

					<description><![CDATA[Günümüzün insanı eşine az rastlanır şekilde kendini bir problemler sarmalı içinde buldu: Sağanak sağanak bela, musibet ve dâhiyelerin yanında, nefsânîliğe teşvik eden sebep ve sâikler; millî ve manevî değerlere karşı saygısızlık; mefkûresizliğin yol açtığı nefsânîlik; süs, zînet ve debdebe düşkünlüğü; dünyaperestlik ve yaşama zevki; tûl-i emel ve tevehhüm ebediyet; sonra bütün bunları elde etme adına [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Günümüzün insanı eşine az rastlanır şekilde kendini bir problemler sarmalı içinde buldu: Sağanak sağanak bela, musibet ve dâhiyelerin yanında, nefsânîliğe teşvik eden sebep ve sâikler; millî ve manevî değerlere karşı saygısızlık; mefkûresizliğin yol açtığı nefsânîlik; süs, zînet ve debdebe düşkünlüğü; dünyaperestlik ve yaşama zevki; tûl-i emel ve tevehhüm ebediyet; sonra bütün bunları elde etme adına her vesilenin meşru sayılması -Makyavelizm-… gibi kalbî ve ruhî hayatı felç eden daha bir sürü kahredici emrâzın yanında, korkunç bir vurdumduymazlık, insanı insanlığından utandıran aymazlık, dilsiz şeytanlık diyeceğimiz haksızlık karşısında suskunluk; bir kısım mütegallip ve zâlimlerin hay-huyunu, mazlum ve mağdurların da âh u efgânını duymamazlık&#8230; Daha onlarca dâhiye ve musibet ki, tarihte emsali az görülmüştür desek mübalağa etmiş olmayız.</p>
<p>Dünden bugüne bütün bu iç içe inhiraflara karşı birkaç düzine, yaşamalarını yaşatma duygusuna bağlamış, o yüksek mefkûreyle oturup- kalkan ve kalb-ruh diyen gönül eri, yaptıkları işin ve yürüdükleri yolun zorluk ve handikaplarına rağmen “Bu can bu uğurda!..” deyip bütün tehlikeleri göze alarak yürüdüler bu ba’s-ü ba’de’l-mevt -diriliş- yolunda. Fuzûlî gibi: “Cânımı Cânân eğer isterse minnet cânıma, Can nedir ki ânı kurban etmeyem Cânân’ıma..” mülahazasıyla pürneş’e, ümitle şahlanmış olarak ve bütün dünya ve mâfîhâyı ayaklarının altına alarak, yürümenin zorluğuna, güzergâhın güvensizliğine, engellerin amansızlığına, çarpık ve sapık kanaatlerin insafsızlığına rağmen “Yâ Sabûr!” deyip yürüdüler hız kesmeden peygamberler (sallallahu alâ nebiyyinâ ve aleyhim) yolunda. Gönüllerinde kutsallarının safvet ve duruluğu, millî mefkûrelerinin haşmet ve ululuğu, hiçe saydılar karşılarına çıkan her türlü zorluğu; hâl ve temsil diliyle cihanlara duyurmak için Hakk’ı ve Hakk’ın sevdiklerini, yürüdüler “hel min mezîd” diyerek dört bir yana… Bunlar Hakk’ın emir ve yasaklarına riayetin ve güzergâh tehlikelerinin zorluğunu bilerek o yola revân olmuşlardı. Yürüdükleri yolun inişli-çıkışlı ve engebeli olduğuna vâkıf idiler, ama sabır iksiriyle o ağır hamûleyi hafifletip taşınır hâle getireceklerinden de emindiler. Mebdei oldukça acı ve hazmedilmez, neticesi şeker-şerbet “sabır” denen o iksirle günah ve nefsânîlik girdaplarını aşıyor; hak bilmezlerin şirretliklerini onunla yumuşatıyor; her şeyin bir vakt-i merhûnu bulunduğuna o mercekle bakıyor; hilekâr ve düzenbazların entrikalarını onunla tesirsiz hâle getiriyor; yolların uzayıp gitmesini ve bir türlü sona ermeyişini bir “Lâ havle” çekip onunla tabiî görmeye çalışıyor; kine, nefrete, inada, hasede kilitlenmiş mutaassıpların insanı çatlatan bağnazlıklarını onunla görmezden geliyor ve “ziya” deyip “nur” deyip yollarına devam ediyorlardı.</p>
<p>Diş sıkıp katlanma hususunda, olumsuz her hâl, her keyfiyet ve her duruma karşı, “Ey iman eden emniyet ve güven insanları!.. Siz bütün bu menfi durumları sabır ve namaz istiânesi ile savmaya bakın, zira Allah sabredenlerle beraberdir!” (Bakara sûresi, 2/153) menhelü’l azbü’l-mevrûdu, onların her zaman başvurup gönül ve ruh kâseleri saldıkları her derde deva pırıl pırıl bir kaynaktı. O öyle ledünnî bir menbâ idi ki, insan onu her yudumladıkça doğar kalbine bir teveccüh-ü Rahmân; içtikçe ona verir hayat-ı câvidân ve yudumlanan damlalar, olur adeta birer ummân.</p>
<p>Bütün bunlara rağmen onlar, birer fâni olduklarının ve güçlerinin de sınırlı olduğunun farkındaydılar. Onun için de teşebbüs ettikleri hemen her işlerinde kendi havl ve kuvvetlerinden -irfanları ölçüsünde- teberrî eder ve Kudreti Sonsuz’un irade ve meşîetine sığınarak damlalarını deryaya, zerrelerini de güneşlere çeviriverirlerdi. Aslında yok’u var’a çevirmenin, hiç’i değerler üstü değerlere yükseltmenin yolu da bundan geçmektedir. Zaten Kudreti Sonsuz’un teveccüh ve tecellisi de O’na doğru yürüyenlerin kendilerinden geçmelerine bağlanmıştır. Ne hoş söyler bir hak dostu varlığa ermenin yokluktan geçtiğini:</p>
<p>“Sen tecelli eylemezsin perdede ben var iken, Şart-ı izhar-ı vücudundur adîm olmak bana.”</p>
<p>Zamanın -O’ndan koparılan zamanın- vefasızlaştığı, duyguların hezeyana dönüştüğü, kaba kuvvetin bütün bütün azgınlaştığı, peygamberler yolunda yaşamanın bir hayli zorlaştığı, yarınlarda nelerin olabileceğinin belirsizleştiği o sisli-dumanlı kapkara günlerde bile onlar hep mini mini kaynaklar oluşturarak, dar çerçevede de olsa sızıntılar meydana getirdi, ümitlerimize yeni ümitler ekleme heyecanıyla oturdu-kalktı ve deryalara dönüştüklerinde tebahhur edip rahmet damlaları haline geldiler. Bu sayede kupkuru çöller, dikenlere yenik düşmüş hâristanlar birer gülistan şeklini aldı. Ufukta hiçbir ışığın görülmediği, yolların işaretsizlikle karardığı demlerde onlar ellerindeki meşalelerle karanlıkta kalmışlara nur ve ziya oldu ve her yerde birer ışık süvarisi olarak takdirle alkışlandılar. Himmet ve gayretleri ona bağlı değildi; olan şeyler gönüllerde vüdd ve sevginin sesi-soluğu ve takdirkârların kadirşinaslığının ifadesiydi.</p>
<p>Eltâf-ı ilâhiye olarak, ak cihangirlerin elde edemedikleri başarılarla anılır hâle geldiler ama tevazu, mahviyet, hacâlet, acz ü fakr mülahazalarına da sâdık kalarak sürekli kendilerini nefyetti ve “Nefy-i nefiy isbattır” disiplinine bağlı kaldılar. Veren O’ydu, alma bahtiyarlığı yaşayan da onlar; konuyu böyle konumlandırdı, kibir, gurur, ucb, enâniyet ve fahr ile Hazreti Sahib-i Zişan’a karşı saygısızlığa düşmeme hassasiyetiyle oturdu-kalktılar. Oturdu-kalktı, O’nun bendeleri olmanın sadâkat ve samimiyetini koruma adına her vâridât ve mevhibenin çehresinde O’nun inayet, riâyet ve kilâet elini görüp, iç içe bela, musibet ve handikaplara rağmen asla ye’se düşmedi, kat’iyen inkisar yaşamadı ve “Adım güneşin doğup battığı her yere ulaşacaktır!” mesajını olmazsa olmaz bir emir, bir gaye-i hayal kabul ederek, şahlanan küheylanlar gibi dolu-dizgin yürüdüler ahsen-i takvime mazhariyetin ufkuna doğru. Gerçi uğrunda koşturup durdukları hususlar kızgın çöl güneşi altında mesafelerle yarışma gibi bir şeydi. Ama onlar mefkûrelerinin o serinleten gölgesinde bir ilkbahar yağmuru altında yürüyor gibiydiler. Gaye-i hayalleri bu çetin yolculuğun zâdı-zahîresiymişçesine onları hep canlı ve metafizik gerilim içinde tutuyor, onlar da bu sayede hep hedefe doğru üveyikler gibi kanat çırpıyorlardı; Allah da bu samimi hak yolu yolcularını yollarda yüzüstü bırakmıyordu.</p>
<p>Vâkıa bütün selefleri gibi, bir kısım hazımsız mütemerridlerce onların da önleri kesilmek isteniyor, değişik karalama kampanyalarıyla itibarsızlaştırma densizliklerine başvuruluyor, sürekli köpürüp duran haset ve kıskançlık hissiyle Allah’ın onlarla yaptırdığı müspet şeylere karşı yıkma hamleleri de eksik olmuyordu. Hatta küfrün yaptırmadığı hususlar şeytanları sevinçten şahlandıracak şekilde onlara karşı revâ görülüyordu ama onlar bütün bu olumsuz hamlelere “Bu yolda yürüyenlerin kaderi” deyip, olanları “radian billâhi” iksiriyle tuz-buz edip, oluşturdukları alternative yöntemlerle hız kesmeden yürüyorlardı. Hak hoşnutluğu ufkuna doğru.</p>
<p>Onlar yürüyor, zaman büzülüyor, zemin onların ayaklarına yüz sürme mahviyetiyle soluklanıyor. Böylece mebde’deki sızıntılar birer çağlayana dönüşüyor; ümitler, yeni ümitler ufkuyla daha bir derinleşiyor; çiseleme şeklindeki rahmet damlaları sağanak yağmurlara inkılap ediyor; kayıplar kuşağı gibi görünen atmosferde sürpriz kazanımlar yaşanıyor; zulmetler sarmalında hırıltılar duyulmaya başlıyor ve beklenmedik bir kısım ışık tayfları kırık gönüllere iç içe şehrâyinler yaşatıyor. Selim his, selim mantık ise, dudaklarından dökülen, “Gamı, tasayı bırak iraden canlı ise, Bir gün kat etmiştin o aşılmazları böyle; Ümit kaynağı olmuştun herkese, Ve şimdi ben susuyorum, sen söyle…” terennümüyle, işi sükût dilinde hikmete emanet ediyor ve “Allah doğruların yardımcısıdır!” diyor.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
