<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>18 &#8211; Çağlayan Dergisi</title>
	<atom:link href="https://caglayandergisi.com/sayi/18/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://caglayandergisi.com</link>
	<description>Aylık İlim ve Kültür Dergisi</description>
	<lastBuildDate>Thu, 18 May 2023 14:46:40 +0000</lastBuildDate>
	<language>tr</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/03/16x16Mavi-1.png</url>
	<title>18 &#8211; Çağlayan Dergisi</title>
	<link>https://caglayandergisi.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Nefisle Yüzleşmede Hâlede İlk Halka-3</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2018/09/01/nefisle-yuzlesmede-halede-ilk-halka-3/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Sep 2018 22:48:37 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Başyazı]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=26913</guid>

					<description><![CDATA[Şimdi de hâlede, yüzünde güneş gibi nur-ı Rahman, Zinnureyn Hazreti Osman var. Tavrı, düşüncesi, iç derinliği ve bu derinlikte nebî sesi gibi duyulan seleflerinin ah u vâhından -bana ait seviye vefasızlığıyla- birkaç damla!.. Duygu-düşünce dünyasında tın tın bir ney sesiyle hep o yirmi beş seneninah u efganı duyuluyordu, ama bunlar onun kalb, ruh ve sırrına [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Şimdi de hâlede, yüzünde güneş gibi nur-ı Rahman, Zinnureyn Hazreti Osman var. Tavrı, düşüncesi, iç derinliği ve bu derinlikte nebî sesi gibi duyulan seleflerinin ah u vâhından -bana ait seviye vefasızlığıyla- birkaç damla!..</p>
<p>Duygu-düşünce dünyasında tın tın bir ney sesiyle hep o yirmi beş seneninah u efganı duyuluyordu, ama bunlar onun kalb, ruh ve sırrına emanet, tekrarı canlara can, Hazreti Ruh-u Seyyidi’l-Enâm’ın iç çekmeleri ve nağmeleriydi. O, bunlara kendinden bir şeyler katmanın beyan kevserini bulandıracağı mülahazasıyla, iç çekişleri ve Hak kapısındaki sızlanışları aynı bestelerle icra etme yolunu seçmişti. Bu sadâkat hissiyle, güftesiyle de bestesiyle de söylenenleri söylüyor ve denenleri diyordu.</p>
<p>Duygu-düşünce atlası birebir selefleriyle aynı idi. Gözleri Rehnümâ’nın gözlerinde, kulakları O’ndan gelenlere teşne; tazarru, niyaz ve iç çekişleri hep O’nun deyip ettikleri çerçevesinde cereyan ediyordu. Edep ve hayâ enginliği mercûhun râcihe tereccühü esprisine bağlı, seçeneği öyle olmuştu. O oturuş kalkışlarında O’ndan süzülüp gelenleri esas alıyor; “Denecekleri o dedi. Bana onları vird-i zeban etmek düşer.” teslimiyet-i tâmmesi içinde sürekli seleflerine saygı hissiyle oturup kalkıyor ve aksi davranışları çizgi kayması sayıyordu. Zahiren inlememiş, sızlamamış ve kendiyle yüzleşmemiş görünüyordu ama halvetî yaşıyordu ve belki de halvetîlerin ilk piri oydu…</p>
<p>O ve selefleri, Hazreti Ruh-u Seyyidi’l-Enâm’ı (sallallâhu aleyhi ve sellem) bir sarraf titizliğiyle, basiret merceğine bağlı öyle takibe almışlardı ki, güfte aynı, beste aynı, duyulan hep o canfeza nağmelerdi. Söz Sultanı, sözlerin sultanı beyanlarıyla nasıl inlemiş, nasıl sızlamışsa, ses tonu farklılığıyla nağmeler aynıydı; çünkü onlar o Kamer-i Münîr’in hâlesinde her şeyi aynıyla aksettiren birer nur-efşân ayna mesabesindeydi. Dolayısıyla da Hakk’a teveccühte, O’na iç döküp sızlanmada ve nefisle hesaplaşmada hep o Rehber-i Zîşân’ın dillendirdiği argümanları kullanıyor; hemen her zaman da aynı makam ve ritimde Cenâb-ı Hannân ü Mennân’a iç döküp sızlanıyorlardı. Allah’a yalvarıp yakarmada Edep Sultanı’nın deyip ettiklerine muhalefetten korkuyor ve tir tir titreyip her hallerinde O’nun dilini kullanmaya fevkalade bir özen gösteriyorlardı.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8414" src="http://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-300x75.png" alt="" width="300" height="75" srcset="https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-300x75.png 300w, https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-600x150.png 600w, https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-696x174.png 696w, https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı.png 720w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2018/09/01/adezyon-ve-kohezyon-kuvvetleri/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Sep 2018 22:46:53 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=26911</guid>

					<description><![CDATA[Kâinattaki her hadise, İlahî kanunlara göre gerçekleşir. Uzaydaki gök cisimlerinin hareketinden atomlardaki elektronların çekirdek etrafında dönmesine, güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşmasından fotosentez hadisesine, rüzgârlardan yağmurun yağmasına, Ay’ın Dünya etrafında dönmesinden gel-git hadisesine ve suyun kaldırma kuvvetinden yer çekimi kanununa kadar, saymakla bitiremeyeceğimiz bütün hadise ve kanunlar, Rabbimizin sonsuz ilim, kudret, irade ve hikmetiyle takdir edilir ve [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Kâinattaki her hadise, İlahî kanunlara göre gerçekleşir. Uzaydaki gök cisimlerinin hareketinden atomlardaki elektronların çekirdek etrafında dönmesine, güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşmasından fotosentez hadisesine, rüzgârlardan yağmurun yağmasına, Ay’ın Dünya etrafında dönmesinden gel-git hadisesine ve suyun kaldırma kuvvetinden yer çekimi kanununa kadar, saymakla bitiremeyeceğimiz bütün hadise ve kanunlar, Rabbimizin sonsuz ilim, kudret, irade ve hikmetiyle takdir edilir ve yaratılır.</p>
<p><strong>Adezyon ve Kohezyon</strong></p>
<p>Adezyon ve kohezyon kuvvetleri de Rabbimiz tarafından takdir edilen birer kanuna dayanır. Adezyon ve kohezyon sıvılarda geçerli olan, birbirine benzer, ama farklı kuvvetlerdir. Sıvı molekülleri, katılara göre birbirlerini daha zayıf çekecek şekilde yaratılır, bundan dolayı da bir arada bulunma eğilimleri daha zayıftır.</p>
<p>Adezyon (yapışma) kuvveti; farklı cins moleküllerin arasındaki çekim kuvvetidir, yani sıvı moleküllerinin başka yüzeylere tutunmasını sağlayan kuvvettir. Bu kuvvetin yaratılmasında, sudaki hidrojen bağları istihdam edilir. Bu bağlar sayesinde su molekülü ile diğer bir molekül birbirine çekim uygular ve neticede iki molekül bir arada tutulur. Elimizin suda ıslanması, yağmur yağarken su moleküllerinin cama tutunması ve suyun bitkilerin kılcal damarına yapışması, adezyona verilebilecek misallerdendir.</p>
<p>Kohezyon (birbirini tutma) kuvveti ise aynı cins moleküllerin arasındaki çekim kuvvetidir, yani su moleküllerinin bir arada tutunmasına sebep olan kuvvettir. Burada rol oynayan unsur ise, bir su molekülündeki hidrojen ile diğer moleküldeki oksijen arasındaki çekim kuvvetidir. Yağmurun damla damla yağması ve damlaların küre şeklini almasına bu kuvvet vesile olur. Yani su moleküllerinin cama yapışması adezyon kuvvetiyle ilgiliyken camda damla şeklinde kalabilmesi kohezyonla ilgilidir. Fakat birkaç damla birleşince yer çekimi kuvveti daha baskın olur ve su aşağı doğru akar.</p>
<p><strong>Yer çekimine Rağmen…</strong></p>
<p>Bitkilerin tabiattaki hayati rolünü düşündüğümüzde, onların büyümesi ve çoğalmasına etki edebilecek faktörlerin ne kadar önemli olduğu daha iyi anlaşılır. İnsan ve hayvanlar için besin zincirindeki rolü, oksijen üretmeleri, karbondioksit gazı absorbe etmeleri, yeraltı sularını tutmaları, toprak kaymalarını önlemeleri, hayvanlara yuva olmaları gibi fonksiyonları vardır.</p>
<p>Rızık, hayattan sonra ihsan edilen büyük bir nimettir. Meyve ve sebze gibi çoğu gıda maddesi bitki menşeilidir. Bitkilerin oksijen üreterek havayı temizlemesi ve karbondioksit gazı emerek sera etkisini<sup>1</sup>azaltması ekolojik denge için vazgeçilmezdir. Ayrıca bitkilerin tabiatı güzelleştirmesi ve çevreyi yeşillendirmesi gibi faydaları da vardır.</p>
<p>Bitkilerin yaşaması ve çoğalması ise fotosentez<sup>2</sup>hadisesine bağlanmıştır. Bu reaksiyonun başlıca elementlerinden biri ise sudur. Su ihtiyacı topraktaki sulardan karşılansa da yapraklardan su alabilen bitkiler de tespit edilmiştir. İnsanlarda olduğu gibi bitkilerde de kılcal damarlar vardır ve su bu yolla gövdeye dağılır. Su ihtiyacının karşılanmasında topraktaki su zerrelerinin bitkilerin çok ince olan damarlarla buluşması ve osmotik basıncın<sup>3</sup>da etkisiyle yukarı doğru hareket etmesi çok ilgi çekicidir. Çünkü bu hadise, yer çekimine karşı bir harekettir. Su, onlarca metre uzunluğundaki ağaçlara tırmanarak çıkmaktadır.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8414" src="http://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-300x75.png" alt="" width="300" height="75" srcset="https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-300x75.png 300w, https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-600x150.png 600w, https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-696x174.png 696w, https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı.png 720w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Kapı Kulunum</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2018/09/01/kapi-kulunum/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Sep 2018 22:44:32 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Şiir]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=26908</guid>

					<description><![CDATA[Binlerce yıl geçse de ben O’nu unutamam, Olmasa da alakam kametine göre tam; Gönülden sevdim O’nu seveceğim bilerek, Dilerim ömrüm o sevgi ile bulsun hitam… &#160; Demedim hiç: Sen bu çetin yolda gidemezsin, Hep pür-vefa aşkın dediğini edemezsin; “Sevda, sevda!..” demişiz Mecnun u Ferhat gibi, Aldırmadık diyene: “Bu dağı delemezsin…”]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Binlerce yıl geçse de ben O’nu unutamam,</p>
<p>Olmasa da alakam kametine göre tam;</p>
<p>Gönülden sevdim O’nu seveceğim bilerek,</p>
<p>Dilerim ömrüm o sevgi ile bulsun hitam…</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Demedim hiç: Sen bu çetin yolda gidemezsin,</p>
<p>Hep pür-vefa aşkın dediğini edemezsin;</p>
<p>“Sevda, sevda!..” demişiz Mecnun u Ferhat gibi,</p>
<p>Aldırmadık diyene: “Bu dağı delemezsin…”</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8414" src="http://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-300x75.png" alt="" width="300" height="75" srcset="https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-300x75.png 300w, https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-600x150.png 600w, https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-696x174.png 696w, https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı.png 720w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>İngilizlerin İslam’a İlgisi ve Muhacir Müslümanlar</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2018/09/01/ingilizlerin-islama-ilgisi-ve-muhacir-muslumanlar/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Sep 2018 22:39:29 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Araştırma]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=26905</guid>

					<description><![CDATA[Günümüz dünyasında, İngilizlerin önemli bir konumu vardır. Uluslararası arenada İngilizce, milletlerin ortak dilidir. Amerika’dan Avustralya’ya, Kanada’dan eski İngiliz kolonilerine kadar İngilizlerin torunları, nüfuzlarını sürdürmektedir. Dünyayla bu kadar etkileşim içinde olan bir halkın, İslamiyet’ten bîhaber kalması imkânsızdır. İngilizlerin dünyada bu kadar etkili olmalarının sebebi, onların bir ada devleti olarak denizlerde hâkim konuma gelmiş olmalarıdır. Denizlerde elde [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Günümüz dünyasında, İngilizlerin önemli bir konumu vardır. Uluslararası arenada İngilizce, milletlerin ortak dilidir. Amerika’dan Avustralya’ya, Kanada’dan eski İngiliz kolonilerine kadar İngilizlerin torunları, nüfuzlarını sürdürmektedir. Dünyayla bu kadar etkileşim içinde olan bir halkın, İslamiyet’ten bîhaber kalması imkânsızdır.</p>
<p>İngilizlerin dünyada bu kadar etkili olmalarının sebebi, onların bir ada devleti olarak denizlerde hâkim konuma gelmiş olmalarıdır. Denizlerde elde edilen bu gücün yanı sıra onları dünya arenasında durduracak güçlü ülkelerin olmaması da onların bu gelişimine katkı sağlamıştır. Doğunun gecesi, İngilizlerin gündüzü olmuştur. Batıya taşınan sadece doğunun zenginlikleri olmamıştır. Doğunun insanı; din, dil ve kültürlerini de yanlarında getirmiştir. İngiltere’ye yerleşen her bir doğulu muhacir, aslında geleceğin de bir habercisi olacaktır. İngiltere, koloniler sayesinde sadece maddî zenginliğe sahip olmamıştır. Bu insanların ülkelerine getirdiği kültürel zenginliğe de ev sahipliği yapmaya başlamıştır. Bu zenginlik arasında göçmenlerin yeni dini İslam da bulunmaktadır.</p>
<p>Aslında İngilizlerin İslam’a ilgisi kolonileşme çağından çok önceleri başlamıştır. Ancak elimizde yeterince kaynak olmaması, bu dönemleri bizim için karanlıkta bırakmaktadır. İngiliz tarihinde İslam’la ilgili göze çarpan ilk gelişme, 8. asırda hüküm sürmüş, Anglosakson kralı Mersiyalı Offa’nın, paraların üzerine “La ilahe illallah” yazdırmasıyla başlamıştır. Kral Offa’nın, Müslüman olduğu için mi yoksa Müslümanlarla yapılan ticarette kullanılmak için mi bu paraları bastırdığı bilinmemektedir (Carlyon-Britton, 1908). Bir diğer kral John, 13. asrın başlarında, kiliseyle yaşadığı problemlerden dolayı Fas emirinden yardım istemiştir. Bu yardım karşılığında kendisi ve tebaasının İslam’ı kabul edeceğini belirtmiştir. Lakin beklediği yardım ona ulaşmamıştır. Ayrıca gerek eğitim gerekse ticaret için İspanya’daki Endülüs medeniyetini ziyaret etmiş olan İngilizlerden İslamiyet’e ilgi duyanlar da mevcuttur (Daniel 1975).</p>
<ol start="16">
<li>asırdan itibaren güçlü Osmanlı donanması ile İngiliz donanmasının yaptığı çarpışmalar neticesinde savaş esiri olarak alınan binlerce İngiliz askerinden önemli bir kısmının da İslam dinini seçtiği bilinmektedir (Davis 2003). 1641 yılına ait bir dokümanda, Londra’da 29 farklı dinî inanca mensup insanların yaşadığı, bunların arasında Müslümanların da bulunduğu görülmektedir. Ayrıca ülkede ilk defa içilmeye başlanan kahveye, İngilizler “Mohammedan Berry” ismini vermiştir (Matar, 1999).</li>
</ol>
<p>Britanya’nın kolonileşme arzusu 15. asırdan itibaren kendini göstermeye başlamıştı. İngiliz Doğu Hindistan Şirketinin 1599 yılında kurulması da bu amaca hizmet etmesi içindi. 1670 yılına gelindiğinde Virginia, Bermuda, Barbados ve Jamaika, İngilizlerin kolonisi haline gelmişti. Doğu Hindistan Şirketi, 150 yıl boyunca, Hindistan coğrafyasında birçok farklı şirketiyle faaliyet göstermişti. Bütün bu gelişmeler İngilizlerin ekonomik olarak kalkınmasını sağladı (James, 1997). 1800’lü yıllarda İngilizler, karşılarında onları durduracak bir devletin olmamasının verdiği rahatlıkla daha fazla koloni elde ettiler. Bu kolonilerde yaşayan insanlar, yeni sistemin köleleri olarak İngilizler tarafından çalıştırılmaya başlandı. 1838 yılına gelindiğinde, kölelik İngilizler tarafından kaldırıldı ancak bu sefer de işçi açığı ortaya çıktı. İngilizler bu sorunu, sözleşmeli işçilerle çözmeye çalıştı (Sheridan 1994).</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8414" src="http://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-300x75.png" alt="" width="300" height="75" srcset="https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-300x75.png 300w, https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-600x150.png 600w, https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı-696x174.png 696w, https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/09/Devamı.png 720w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Babaların Tarihi</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2018/09/01/babalarin-tarihi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Sep 2018 22:35:04 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Genel Kültür]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=26903</guid>

					<description><![CDATA[Baba, bir evlada sahip olmanın sessiz sevinci, bir büyük mesuliyetin dört harfe sığmış hali… Tarihte babalar konusu çok derin, ama Osmanlı tarihine şöyle bir baksak, hemen görüveririz babaları. Babanın alamadığı bir şehir, bitiremediği bir proje, başlattığı bir geleneğin yaşatılması, oğul padişahlar için adeta bir vazife olur Osmanlı’da. Orhan Gazi, babasından devraldığı gaza kılıcıyla yarım kalan [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Baba, bir evlada sahip olmanın sessiz sevinci, bir büyük mesuliyetin dört harfe sığmış hali… Tarihte babalar konusu çok derin, ama Osmanlı tarihine şöyle bir baksak, hemen görüveririz babaları.</p>
<p>Babanın alamadığı bir şehir, bitiremediği bir proje, başlattığı bir geleneğin yaşatılması, oğul padişahlar için adeta bir vazife olur Osmanlı’da. Orhan Gazi, babasından devraldığı gaza kılıcıyla yarım kalan Bursa Muhasarasına girişir, muhtemeldir ki mutlu haberi babasına ulaştırarak vasiyetini yerine getirir. Ancak kendisi oğlundan Rumeli’ye dair muştulu haberler beklerken alır en acı havadisi. Müstakbel padişah olarak yetiştirdiği Rumeli fatihi Süleyman Paşa, kaza mıdır, suikast mıdır tam bilinmez; bu dünya hayatına veda eder. Yaşlı Orhan Gazi için de söner dünya ışığı. Devlet işlerinden elini eteğini çeker ve artık devletin idaresini Şehzade Murad’a bırakır.</p>
<p>Sultan Murad ise fitne çıkartan oğlu Savcı’yla uğraşır, saltanatta gözü olanın gözüne değen mil, babayı da üzer derinden, lakin elden ne gelir.</p>
<p><strong>Babanın Şehadetine Şahit Olmak</strong></p>
<p>Babayı en hazin halde görmek de vardır nasipte. Sadece Şehzade (Yıldırım) Bayezid, savaş meydanında kanlar içindeki şehit babasına şahit olur. Büyük bir şok yaşayıp ağlamaya başlar.</p>
<p>Yavuz Sultan Selim’in cenazesini karşılamak için Şehzade Süleyman (Kanunî), Edirnekapı’ya gelirken, onun cenazesini karşılamak için Sultan II. Selim, Belgrat’a kadar gelecek, Edirne’de babasının ikinci cenaze namazına katılacaktır.</p>
<p><strong>Feda ve Veda</strong></p>
<p>Her baba için çocuğunun başarısını görmek ayrı bir mutluluk, tarifi mümkün olmayan bir duygudur, lakin bunun Osmanlılardaki hâli pek öyle olmaz.</p>
<p>Bir babanın oğlunun padişahlığını görmesi neredeyse imkânsızdır. Sadece II. Murad, Osmanlı tarihinde ilk ve tek olarak kendi rızasıyla tahtı oğlu Sultan II. Mehmed’e bırakarak görür bu sahneyi. Batıda mağlubiyeti mağlubiyetlerin takip ettirdiği bir devirde, bir evlat acısıdır padişaha tacı ve tahtı terk ettiren. Şehzade Alaaddin’in vefatıyla saltanatı diğer oğluna bırakır dertli baba. Kendini inzivaya çeker. Fani dünya için olmadık hırs gösterenlere inat, bütün makamların ve mevkilerin terk edilebileceğini ispatlar.</p>
<p>Benzer durumu Sultan İbrahim de yaşar, lakin zorla indirilir tahtından ve yaşamasına on gün kadar ancak sabredilir.</p>
<p>Fatih Sultan Mehmed, fitne çıkıp başka kardeşlerin kanı akmasın, devletin düzeni bozulmasın diye padişahların kardeşleriyle vedalaşmasını kanunlaştırır.</p>
<p><strong>Dertli Babalar</strong></p>
<p>Bir başka evlat acısını yaşayan Sultan II. Bayezid, oğlu Şehzade Selim için kendi askerinin isyanıyla terk-i saltanat ederken görür oğlunun padişahlığını, ancak yaşadıkları yaşlı bedenine ağır geldiğinden yolda vefat ediverir.</p>
<p>Kanunî en dertli babalardandır; belki taht için kardeşleriyle uğraşmak zorunda kalmamıştır, lakin devlet için iki evladından ayrılır da devlet acısını yaşar derinden.</p>
<p><strong>Baba Oğul Aynı Kaderin İnsanları</strong></p>
<p>Sultan I. Ahmed zamanında sancağa çıkmanın kaldırılıp en yaşlı ve en bilge hanedan üyesinin başa geçirildiği ekber ve erşet sisteminin gelmesiyle saltanat kapısı başka baba ve oğullara da açılır. Lakin sultanın ömrü 28 yaşına kadardır. Kendinden sonra padişah olacak oğulları Sultan II. Osman, 18; Sultan IV. Murad da 28 yaşında vefat edecek ve adeta babanın kaderinin benzerini yaşayacaklardır.</p>
<p>Sultan IV. Mehmed, avcılık yapmaktan devlet işleriyle ilgilenmediği gerekçesiyle tahtan indirilirken oğlu Sultan II. Mustafa da aynı gerekçeyle saltanattan olacaktır. Sultan II. Mahmud, veremden vefat ederken oğlu Sultan Abdülmecid de aynı hastalıkla hayatını kaybedecektir. Sultan Abdülaziz intihar süsü verilmiş bir cinayete kurban giderken oğlu Şehzade Yusuf İzzeddin de aynı şekilde veda edecektir fani hayata.</p>
<p>Hayatın garip cilveleri vardır bazen. Babası Sultan Abdülmecid’i altı aylıkken, annesini de dört yaşındayken kaybeden Sultan Vahdettin için kendinden 19 yaş büyük ağabeyi Sultan II. Abdülhamid adeta bir baba gibidir. Ağabeyini hep bir baba gibi görür.</p>
<p><strong>Baba Devlet</strong></p>
<p>Devşirmeler vardır, kim bilir nerelerden getirilen. Osmanlı yurdunda kimsesi olmayan bu çocukların bazısı asker olur, bazısı saray mektebi Enderun’a öğrenci. Onların tek yakınları tek babaları, tek koruyucuları vardır; o da padişahın bizzat kendisidir. Onun için ölümüne savaşmaktan, onun için gerektiğinde kendi canlarını vermekten hiç çekinmezler, zira babayı korumaktır maksat. Baba gittikten sonra yaşamanın gereksiz olduğuna inanırlar.</p>
<p>Bugün de babalar var, inandığı değerler uğruna bedel ödeyen. Kimi zulme maruz kalan, kimi gurbete giden, kimi de gaybubete düşen… Onlarla aynı kaderi yaşayan çocukları var bir de… Babaları içeride, onlar babalarının içinde, dua ederler bütün babalar için de…</p>
<p>Baba aynı zamanda kültürümüzde devlettir, koruyucudur. Evlatlarına zulmeden devlet baba ise ne devlettir ne de baba…</p>
<p>Bütün babaların evlatlarına kavuşması duasıyla…</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Yalnızlık mı Çekiyorsunuz?</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2018/09/01/yalnizlik-mi-cekiyorsunuz/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Sep 2018 22:31:27 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Genel Kültür]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=26901</guid>

					<description><![CDATA[“Ey iman edenler! Allah’ın emirlerine karşı gelmekten sakının ve dürüst insanlarla beraber olun”(Tevbe, 9/119). Bu ayet-i kerime, özü ve sözü doğru olanlarla beraber olmayı tavsiye ediyor. Doğru sözlü olma, imanın bir gereği, yalan da küfrün kardeşidir. Doğruluktan ayrılmayanlar, Allah’ın (celle celâluhu) yüce divanında “sıddık”, yalan eksenli yaşayanlar da “kezzâb” olarak anılacaktır. Ebû Musa el-Eş’arî radıyallahu [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>“Ey iman edenler! Allah’ın emirlerine karşı gelmekten sakının ve dürüst insanlarla beraber olun”(Tevbe, 9/119).</p>
<p>Bu ayet-i kerime, özü ve sözü doğru olanlarla beraber olmayı tavsiye ediyor. Doğru sözlü olma, imanın bir gereği, yalan da küfrün kardeşidir. Doğruluktan ayrılmayanlar, Allah’ın (celle celâluhu) yüce divanında “sıddık”, yalan eksenli yaşayanlar da “kezzâb” olarak anılacaktır.</p>
<p>Ebû Musa el-Eş’arî radıyallahu anh demiştir ki: Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: ‘İyi ve kötü arkadaşın hâli, güzel koku satan attarla körükçünün haline benzer. Attar, ya sana güzel kokusundan verir ya sen paranla ondan satın alırsın ya da güzel kokusundan koklamış olursun. Körükçü ise ya elbiseni yakar ya da kötü kokusundan rahatsız olursun.’”(Buhari, Buyû’ 38).</p>
<p>Sadık arkadaşlara ihtiyacımızın olduğu sıkıntılı günlerden geçiyoruz, Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi, huzur ve emniyet içinde olmanın bir şartını, sadık arkadaşlar edinmeye bağlıyor:</p>
<p>“İnsanın sadık arkadaşa ihtiyacı, sair zarurî ihtiyaçlarından daha ehemmiyetsiz ve geri değildir. Dost ve ahbapları itibariyle huzur ve emniyet içinde bulunan bir ferd, başka birçok hususta da güvene ermiş sayılır.”<a name="_ednref1"></a>[1]</p>
<p>“Dostluk, her şeyden evvel bir gönül işidir. Onun riya ve aldatmacalarla elde edileceğini sananlar hep aldanmışlardır. Böylelerininçevresinde tabasbus ve yaltaklanmaya aldanmış üç-beşsafderȗn muvakkaten bir araya gelse de dostluklarını uzun süre devam ettireceklerine kat’iyen ihtimal verilemez.”<a name="_ednref2"></a>[2]</p>
<p>Yanlızlık kolay değil. Bu günlerde Hz. Ebȗzer’i (radıyallahu anh) çok hatırlıyorum. Hz. Ebȗzer’e ölümün yaklaştığını, eşi hissediyor ve endişeleniyordu. Hz. Ebȗzer, hanımının endişelerini yersiz buluyordu, çünkü vefatı anında, arkadaşlarının geleceğini Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemden duymuştu. Sonunda her söylediği doğru olan Efendimizin dediği gerçekleşti. Vefatında, arkadaşları gelip techiz ve tekfinini yaptılar.</p>
<p><strong>Altı Taraftaki Altı Dost</strong></p>
<p>Sağıma soluma, önüme arkama, altıma üstüme baktığımda yüz yüze görüşüp dertleşeceğim kimseyi bulamadım. Başımı yaslayacağım, destek alacağım ve derdimi anlatacağım kimse yoktu. Hakikaten kimse yok muydu, yoksa ben mi bulamamıştım?</p>
<p>“Çevrene dikkatlice bir daha bak! Çok sadık arkadaşlar bulabilirsin” dedi içimdeki bir ses.</p>
<p>Şok üstüne şok yaşamaya devam ederken sadık arkadaşlara ne kadar muhtaçtım! İçimdeki ses arkadaşlarımı tanıştırmaya başladı. Ben de sizinle tanıştırayım müsaadenizle. Aslında sizler çok iyi tanıyorsunuz arkadaşlarımı. Sizin sadık dostlarınız onlar.</p>
<p>İçimdeki ses, “Önüne Kur’an-ı Kerim’i, arkana duaları, sağına tefsirleri, soluna hadis-i şerifleri, üstüne <em>Risale-i Nur Külliyatı</em>’nı, altına da <em>Pırlanta Serisi</em>’ni ve Bamteli’ni al” dedi ve bir ilavede bulundu: “Tabii ki burada yönleri, mecazî anlamda kullanıyorum.”</p>
<p>Çok güzel bir tavsiye idi. Ben de hemen uygulayayım dedim.</p>
<p>Önümde, Rabbimizi tarif eden, kâinatın sessiz beyanlarının tercümanı, İslamiyet’in güneşi ve bütün insanlığın rehberi ve mürşidi Kur’an-ı Kerim…</p>
<p>Arkamda, beni ümitsizlikten uzaklaştıran, hep sırtımı sıvazlayan ve hal diliyle, “Mahzun olma, bunlar da geçecek” diyen <em>Cevşen</em>, <em>El-Kulûbu’d-Dâria</em>, ve <em>Enînü’l-Kalb </em>gibi dua kitapları…</p>
<p>Sağımda,okuduğum Kur’an-ı Kerim’i biraz da olsa anlamama yardımcı olan meal ve tefsir kitapları…</p>
<p>Solumda, kalblerimizin mahbubu, akıllarımızın muallimi, nefislerimizin mürebbisi ve ruhlarımızın sultanı olan Efendimiz sallallahu aleyhi ve selleminhadis-i şeriflerini ihtiva eden eserler…</p>
<p>Üstümde, Kur’an-ı Kerim’in manevî tefsiri, tahkikî imana ve ebedî saadete vesile olan <em>Risale-i Nur Külliyatı</em>…</p>
<p>Altımda, beni hiç bırakmayan, ayaklarımın kaymasına engel olan ve kuvve-i maneviyemi takviye eden<em>Pırlanta Serisi </em>ve Bamteli…</p>
<p>Burada, <em>Pırlanta Serisi</em>ve Bamteli ile ilgili bir ilave yapmak istiyorum. Eserlerde karşılaştığım ve tefsirlerde bulamadığım enfes tespitler var: Kur’an-ı Kerim’de “tebettül” kavramı, Kur’an’ın “tasrif üslubu,” Ashab-ı Kehf’i deşifre edenin para olduğu, aynı zamanda Hızır’la yolculuğu bitiren sebebin de maddi bir meselenin sorulması olduğu, Kur’an ve Sünnet’teki “ibadet, ubudiyet ve ubûdet” kavramlarının latif nüansları, Kur’an ve Sünnet’te “itkan şuuru… Bunlar ilk aklıma gelen kavramlar… Sizler müdakkik nazarınızla, çok sayıda latif nükte tespit edebilirsiniz.</p>
<p>Pırlanta ve Bamteli ile Risalelere baktığınızda, Kur’an’ın, duanın, hadis-i şerfilerin ve tefsirin de bulunduğunu göreceksiniz.</p>
<p>Bu sadık dostlarla insan hakikaten huzur, güven ve sükûn içinde oluyor.</p>
<p>Esas yalnızlık, Allah’la beraber olmamaktır.</p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a name="_edn1"></a>[1]Gülen, M. Fethullah, <em>Ölçü veya Yoldaki İşaretler</em>, İstanbul: Nil Yayınları, 2011, s. 139.</p>
<p><a name="_edn2"></a>[2]A.g.e., s. 140–141.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Işıklı Hayvanlar ve Tefekkür</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2018/09/01/isikli-hayvanlar-ve-tefekkur/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Sep 2018 22:26:51 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=26899</guid>

					<description><![CDATA[Karanlıklara Nur İsmi dokunur ve aydınlanır her yer. İşte o anda, ışıl ışıl bir dünyanın mektupları açılır yüreklere. “Oku Yaratan Rabbinin adına ve O’nun adıyla!” nidâsı düşer niyetlere. Yeryüzü sahnelerinde sergilenen mevcudatın temaşasına yönelen nazarlarımız, göklere, yerlerin ve okyanusların derinliklerine uzandığında, karanlıklara yelken açtığını sanır. Fakat biraz dikkatli bir nazarla bakabilirsek, oraların sakinlerinin de ışıltılarıyla, [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><em>Karanlıklara Nur İsmi dokunur ve aydınlanır her yer.</em></p>
<p><em>İşte o anda, ışıl ışıl bir dünyanın mektupları açılır yüreklere.</em></p>
<p><em>“Oku Yaratan Rabbinin adına ve O’nun adıyla!” nidâsı düşer niyetlere.</em></p>
<p>Yeryüzü sahnelerinde sergilenen mevcudatın temaşasına yönelen nazarlarımız, göklere, yerlerin ve okyanusların derinliklerine uzandığında, karanlıklara yelken açtığını sanır. Fakat biraz dikkatli bir nazarla bakabilirsek, oraların sakinlerinin de ışıltılarıyla, bizlere Sanatkârlarından haber vermek için yarıştıklarını fark edebiliriz.</p>
<p>Hususiyetle okyanus derinliklerinde, aklı hayrette, duyguları ise heyecanda bırakan sahneler sergilenir. Mikroskobik boyuttaki bakterilerden, dev mürekkep balıklarına; ışıklı minik denizanalarından, derisi dikenlilere; tulumlulardan, bazı köpekbalıkları ve vatozlara kadar pek çok canlı, mânâ peşine düşen tefekkür ehli için ışıklarını yakar. İşte bazı canlıların vücudundaki bu biyolojik ışık üretme olayına, <em>biyolüminesans</em>denilmektedir. Buradaki en hikmetli hususlardan biri, canlının vücut ısısının değişmeden biyolojik ışık yayabilir şekilde yaratılmış olmasıdır. Normal olarak ışık, ancak ısı enerjisi yayarak ortaya çıkar. Yaktığınız odun ve kömür, ısı verirken ışık da verir. Normal elektrik lambaları da ışık verirken ısınırlar.</p>
<p>Denizlerin altında ve karada yaşayan bazı böceklerde ise ısı vermeden, soğuk ışık üreten bir mekanizma yaratılmıştır. Kudreti Sonsuz Rabbimiz sanki “Dilersem böyle de aydınlık yaratırım” diyerek, ilminin ve kudretinin sonsuzluğunu sergilemektedir. Biyolojik ışık üretiminin temelini genel olarak, <em>lusiferin</em>maddesinin oksitlenmesi yani <em>oksilusiferin</em>’e dönüştürülmesi oluşturur. Bu kimyevî reaksiyonun oluşabilmesi için gerekli enzim ise <em>lusiferaz</em>dır. Kompleks yapıdaki bu özel maddelerin ve enzimin kendi kendine veya tesadüfen oluşması mümkün değildir. Tabiatın da yaratma kudreti yoktur. Zira tabiat, müşahede ettiğimiz canlı ve cansız âlemin şuursuz, ilimsiz ve kudretsiz bir görüntüsüne verdiğimiz basit bir isimdir.</p>
<p><em>Biyolüminesans</em>üretebilen canlıların çoğu, deniz ve okyanusların karanlık derin bölgelerinde yaşar. Derin suların sakinleri, genellikle su içinde güçlü bir ışıma gösteren, ortalama 475 nm dalga boylarında mavi ışık, ikinci olarak da yeşil ışık yaymaktadır. Enteresan olan diğer bir husus da su altı canlılarının, çoğunlukla mavi-yeşil ışıkların dalga boylarına hassas olarak yaratılmış olduklarıdır. Ayrıca nadiren de olsa, sarı-kırmızı dalga boyları aralığında ışıma yapan canlılar da gözlenmektedir.</p>
<p>Işık yayma özelliğiyle yaratılan canlılara, bu ışığı bir silah olarak da kullanabilmeleri için çok mükemmel kontrol mekanizmaları hediye edilmiştir. Işıklarını açıp kapayabilmenin yanında; ışığın şiddetini, rengini ve yönünü ayarlama gibi fonksiyonları sağlayan kimyevî ve nörolojik mekanizmalar birer mühendislik harikasıdır. Su altında ışık üreten canlılar, çoğunlukla bu ışığı aydınlanma veya yolunu görme maksadıyla kullanmaz. Bu harikulade özellik, birbirinden farklı birçok hikmetli gaye için ikram edilmiştir. Kimilerine rızkını temin etmesi için avının ilgisini çekme stratejisi olarak, kimilerine de saldırganlardan korunma sistemi olarak verilen ışık, bazı türlerde üreme faaliyetine uygun mesajlar vermede de kullanılır. Bazılarına aynı anda birkaç hikmetli fonksiyon ihsan edilmiş olabilir.</p>
<p><strong>Işık Kusan Karides</strong></p>
<p>Hayvanlarda biyolüminesans hususunda en enteresan örneklerden biri, ışık kusan derin deniz karidesi <em>Acanthephyra purpurea</em>’dır. Bu karides, kendisini takip eden düşmanından kaçmayı başaramadığında, yani tehlike doruk noktaya ulaştığında, saldırganın yüzüne karşı ağzından bir ışık bulutu püskürtür. Bu ışık, diğer canlıyı şaşkınlığa düşürdüğü gibi, görmesini engeller, hatta bazen geçici bir körlüğe sebep olur. Bu sırada karides, hemen karanlıklara doğru kaçıp kurtulur. Deniz biyoloğu Edith Widder, bu karidesler üzerinde yaptığı araştırmalar sonucunda püskürtülen kimyevî maddenin vücuttayken mavi olmadığını, püskürtme sonucu suyla temas ile birlikte, fışkırtılan sıvıdaki <em>lusiferin</em>maddesinin sudaki oksijenle temas ettiğinde, mavi ışık üretiminin gerçekleştiğini ifade etmektedir.</p>
<p><strong>Gevşek Çene Balığı</strong></p>
<p>Kemikli balıklar takımına dâhil familyaların en az 42’sinde biyolüminesans özelliği tespit edilmiştir. Bunlardan biri degevşek çene balığı olarak adlandırılan <em>Photostomias guernei</em>’dir. Balığın gözlerinin yanlarında oldukça dikkat çekici bir ışıklandırma organı mevcut olup tıpkı arabaların far lambalarını andıran bu ışıklar, israf olmaması için devamlı yanık durumda değildir. Av aradığı zaman yakarak önünü aydınlatır, ancak ihtiyacı olmadığında söndürebilir. Bu organın bir özelliği de tıpkı farlarda olduğu gibi, ışığı üreten asıl merkezin arkasında ayrıca bu ışığı yüksek oranda yansıtıcı bir tabakanın yaratılmış olmasıdır. Balığın siyah kadifemsi gövdesi ile ışıklı organın aydınlık ve açık rengi birbirine tezat olup çok dikkat çekeceğinden, balığın başka saldırganlara hedef olmaması için bu organ avlanmak için kullanılmadığında söndürülür.</p>
<p><strong>Derin Deniz Balta Balığı</strong></p>
<p>Işık sistemlerinin canlıya veriliş hikmetlerinden biri de, hem avlanmada hem korunmada işe yarayan kamuflajdır. Su altı dünyasının derinliklerinde, yukarıdan aşağıya doğru kararan loş ışığa karşı duran bir hayvanın silueti, çok kolay fark edilebilen bir hedeftir. Bu duruma en iyi örneklerden biri, derin denizlerde yaşayan balta balığıdır. Balık, avlanmasını kolaylaştıracak şekilde gözleri gövdesinin yukarısında ve ağzı da yukarı dönük yaratılmıştır. Kendisinden daha aşağı seviyede yüzen saldırgan büyük balıklara karşı kamuflaj sağlaması için de, karın bölgesinden biyolüminesans yayar. Yaydığı ışığın rengi, ortamın renk yoğunluğu ile mükemmel uyum sağladığından, balığın aşağıdan fark edilmesini zorlaştırır. Bu sırada denize vuran güneş ışığı, herhangi bir şekilde kesintiye uğrarsa, balık da ışıklarını söndürür ve ortamla kamuflaj durumu devam etmiş olur. Bu da balığa hem ilham hem ikram edilmiş harika bir sistemdir.</p>
<p><strong>Siyah Ejderha Balığı</strong></p>
<p><em>Melanostomias bartonbeani </em>isimli bu siyah ejderha balığı, ışıldamanın pek çok hikmetinden istifade eder. Gözlerinin yanında, avını bulmak ve eşine sinyal göndermek için kullanılan ışıklı bir bölge ve ayrıca çenesinde de, avını çekebilmek için cazibeli bir tuzak olarak yaratılmış, ışıklı bir uzantısı vardır. Bunlara ilaveten karın bölgesi boyunca sıralanmış küçük ışık organları siluetinin gizlenmesinde rol oynarlar. Bunların dışında, derisinin içine gömülmüş jelatinimsi bir kapsülle çevrilmiş ışık yayan cep şeklindeki yapılar, alarm sistemi olarak kullanılmaktadır.</p>
<p><strong>Üç Çeşit Işıklı Balık</strong></p>
<p><em>Malacosteus niger</em>adındaki balık üç farklı tipte ışık organına sahiptir. Gözlerinin altında kırmızı ışık yayan, geniş ve damla görünümündeki ışıklı organı, sanki deniz altındaki aydınlanma ve optik kanunlarını biliyormuş gibi, 702 nm dalga boyunda kırmızı ışık yayar. Hâlbuki derin deniz canlılarının çoğunun gözleri kırmızıyı göremez. Kırmızı ışık, okyanusta hızla emildiğinden suda fazla ilerleyemez. Bu balık ise, hem kırmızı ışık üretir, hem de bu ışığı görebilir. Bu yüzden kırmızı ışıklı organı, ona lütfedilmiş çok güzel bir avlanma avantajıdır. Tıpkı kızılötesi gece görüş dürbünüyle avlanır gibi, varlığını fark ettirmeden, yakın çevresini aydınlatarak kolaylıkla avlanabilir. Kırmızı ışık yayan organın arkasında ise erkek balıklarda daha büyük olan, mavi ışık yayan oval bir bölüm bulunur. Üçüncü bir ışık organı ise çok küçük ve yuvarlak olup gözler ile büyük kırmızı ışık organı arasında bulunur.</p>
<p>Âdeta farklı renkte trafik lambaları gibi ortamın aydınlanma ve avlanma durumuna göre bunları tıpkı bir film stüdyosunun ışıklandırma ustası gibi en uygun şekilde kullanan bu balığın da bir ilminden veya optik bilgisinden söz edilemez.</p>
<p><strong>Işıktan Oltalı Fener Balığı </strong></p>
<p>Fenerbalığının ışıklı oltası da harika bir tefekkür sahnesidir. Kendi vücudunda biyolüminesans üretecek bir donanıma sahip olmamakla beraber, bu balık nasıl ışık üretir? Aklı ve şuuru olmamasına rağmen bu balık bakterilerden yardım alarak ışık üretir. Korkunç görünümlü balığın ağzının önüne doğru sarkan oltasının ucunda ışık üreten bakterilerin barınıp korunduğu bir çukurluk vardır. Tıpkı solucana benzeyen bir yem gibi görünen bu ışıklı kısım, küçük balıklar için çok caziptir. Bu bölgeye doğru gelen balıklar, fener balığının ağzına yönlendirilmiş olur ve kocaman ağzını hızla açabilen fener balığı avını kolaylıkla yakalar. Balıkla ortak hayat sürdüren bakteriler, balığın avlanmasında vazife yaparken, kendileri için de hayat sürdürüp çoğalabilecekleri bir ortam bulmuş olurlar. Bu şekilde güzel bir yardımlaşma ve dayanışma örneği de oluştururlar. Sinir sisteminden, akıldan ve şuurdan yoksun bakteriler ile balık arasında böyle bir yardımlaşma anlaşması nasıl yürürlüğe girebilir?</p>
<p>Işık yayan bakterilerin ilgi çekmesinin bir sebebi de uydulardan çekilen Dünya görüntülerinde, okyanuslarda görülen ve “Sütlü Deniz” olarak isimlendirilen geniş ışıklı bölgelerdir. Özellikle uydu sensör sistemlerinin, Hint Okyanusu’nda, 15.400 km²’lik bir biyolüminesans alanını tespiti ve buna bazı biyolüminesans yapan bakterilerin veya Dinoflagellat türü ateş rengi kamçılı alglerin sebep olabileceği düşüncesi, bu canlılara merakı artırmıştır.</p>
<p><strong>Alarm Veren Denizanası</strong></p>
<p>Bazı canlıların ışıldaması bir alarm veya imdat sireni görevi yapar. Bu konuda incelenebilecek güzel bir örnek, derin suların zarif sakini <em>Atolla wyvillei</em>denizanasıdır. Bu denizanası, herhangi bir saldırıya maruz kaldığında, suda daireler şeklinde yayılan mavi ışıklar üretmektedir. Çevresine alarm veren bu ışıklar sayesinde, kendisine saldıran hayvandan daha büyük ve güçlü hayvanların dikkatini çekmeye, yardım çağırmaya çalışmaktadır.</p>
<p>Karada yaşayan ateş böcekleri gibi bazı türlerde de müşahede edilebileceği üzere, biyolüminesans hadisesi bazı canlılara lütfedilmiş, hikmetlerle dolu, düşünen insanda tefekküre sebep olan, akılsız ve şuursuz tabiata ve sebeplere verilemeyecek, biyolojik bir mucizedir.</p>
<p><strong>Kaynaklar</strong></p>
<p>Steven H.D. Haddock, Mark A. Moline ve James F. Case (2010). <em>Bioluminescence in the Sea, </em>Article in Annual Review of Marine Science, DOI:10.1146/annurev-marine-120308-081028 Source:PubMed.</p>
<p>Edith A. Widder (2001). Harbor Branch Oceanographic Institution, Fort Pierce, Florida,<em>Marine Bioluminescence, Bioscience Explained, </em>cilt 1, no 1, s. 1-9.</p>
<p>Edith A. Widder (2010).“Bioluminescence in the Ocean: Origins of Biological, Chemical, and Ecological Diversity,”<em>Science</em>, cilt 328, s. 704-708.</p>
<p><em><a href="http://www.wired.com/2012/01/glow-little-spewing-shrimp-glow/">www.wired.com/2012/01/glow-little-spewing-shrimp-glow/</a><br />
</em></p>
<p><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Malacosteus_niger%20/%201.04.2018"><em>en.wikipedia.org/wiki/Malacosteus_niger / </em></a></p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Elmas Kalemli Sıddık Hattat</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2018/09/01/elmas-kalemli-siddik-hattat/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Sep 2018 22:24:36 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Biyografi]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=26897</guid>

					<description><![CDATA[Ahmed Hüsrev Altınbaşak ağabeyimiz 1899 doğumludur. Baba tarafından Sıddkîkî, yani Hz. Ebu Bekir Sıddık’ın (radıyallahu anh) torunudur. Anne tarafından da seyyiddir. Dikkat edilirse, Üstad’ın talebeleri arasında çok sayıda seyyid mevcuttur: Hulusî Ağabey, Sungur Ağabey, Zübeyir Ağabey, Bayram Ağabey, Seyyid Salih gibi… Birinci Cihan Harbi başlayınca kendisi gönüllü olarak cepheye gitmek istiyor. Önce iyi bir askeri [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Ahmed Hüsrev Altınbaşak ağabeyimiz 1899 doğumludur. Baba tarafından Sıddkîkî, yani Hz. Ebu Bekir Sıddık’ın (radıyallahu anh) torunudur. Anne tarafından da seyyiddir. Dikkat edilirse, Üstad’ın talebeleri arasında çok sayıda seyyid mevcuttur: Hulusî Ağabey, Sungur Ağabey, Zübeyir Ağabey, Bayram Ağabey, Seyyid Salih gibi…</p>
<p>Birinci Cihan Harbi başlayınca kendisi gönüllü olarak cepheye gitmek istiyor. Önce iyi bir askeri eğitimden alıyor. Rüşdiye mezunu olduğu için yedek subaylık rütbesi kazanıyor. O zaman savaşa göndermiyorlar ama İstiklal Harbinde subay olarak savaşa katılıyor.</p>
<p><strong>         </strong>Hüsrev Ağabey, İstanbul terbiyesi görmüş çiftliği, traktörü, faytonu olan bir beyefendi… Sanattan anlayan bir ûdî… Sonra Nakşî tarikatına intisap ediyor. Kendisini ibadete veriyor. Mesela camiye sabah gidiyor, öğleye kadar zikir ve ibadette bulunuyor. İkindi vaktinde gidiyor, akşama kadar… Böyle olunca, Isparta’nın ileri gelenlerinden olan hanımı buna dayanamayarak kucağındaki kızıyla kendisini terk ediyor. Hüsrev Ağabey de bundan sonra bir nevi inzivaya çekiliyor; evden camiye, camiden eve…</p>
<p>Üstad Bediüzzaman’ın Barla’ya geldiğini duyunca, önce bir mektup yazıp üç soru soruyor: Altı kalın olan meshlere, mesh etmek câiz olur mu? Şehir hükmünde olmayan yerde Cuma namazı kılınabilir mi? Tesettürü tam sağlamayan pantolonlarla namaz kılmanın cevazı var mıdır? Üstad Hazretleri, bunlar hakkında mezheplerde, hatta aynı mezheplerin müçtehitleri arasında bile farklı görüşlerin olabileceğini, aslında asıl meselenin iman olduğunu, iman ve Kur’an hakikatleri üzerinde durulmasının çok önemli olduğunu ifade eden bir cevap veriyor. Bunun üzerine 1931 yılında bizzat ziyaretine gidip Üstad’la görüşmek istiyor. “Böyle bir zatın huzuruna oruçlu ve yayan olarak gideyim,” diyerek yola çıkıyor. Köyden köye yürüyerek Barla’ya ulaşıyor. Bir de bakıyor, Üstad Hazretleri de kendisini karşılamak için yola çıkmış. İlk karşılaşmada Üstad’ın elini öpmek istiyor, Üstad buna izin vermeyip geri çekilince kafaları birbirine çarpıyor. Üstad bundan hayırlı mânâlar çıkarıyor. “İnşallah kardeşim bu bir işarettir ki birbirimize faydalı olacağız” diyor. Üstadımız, Hüsrev ağabeyimize, ihtilaflı meselelerle şimdi uğraşmanın bir faydası olmayacağını, en büyük meselenin ihlaslı iman olduğunu, esas bunun için çalışılması lâzım geldiğini izah ediyor. Bunun için de Risale-i Nurların yazılıp ümmet-i Muhammed’e ulaştırılmasının önemini anlatıyor. “Seninle âlem-i İslam’ın en büyük derdi iman ile ilgili meseleleri görüşelim” diyor. Böylece Gül Fabrikasının kâtipliğine tayin olunmuş olarak, bu mübarek direktifle Isparta’ya dönüyor. “Artık yundum, yıkandım” diyor. Elmas kalemiyle hem Risale-i Nurları, tevafuklara vesile olacak şekilde, hem de Kur’an-ı Kerim’i harika tevafukları ile yazmaya başlıyor. 15 sene riyazet yapıyor ve bir yüklüğe girip gizleniyor; pencereye de bir nöbetçi dikerek yazı hizmetine devam ediyor.</p>
<p>Erdoğan Bey’in ifadesiyle: “Hüsrev Ağabey öyle bir salavat getirirdi ki, sanki canından kopar gelirdi: “Aleyhi salavatü’r-Rahman!” derdi. Namaza başlarken öyle bir yalvardı ki tekrar tekrar “Allah’ım! Allah’ım!” der, sonra tekbir alırdı. Sanki perde açılsın diye çırpınırdı. Arkasında namaz kılarken mest olurduk. Sav köyünün ilk zamanlar o kavgacı ve kaçakçı adamlarını bile terbiye edip eğiterek usul âdâb öğretmişti. Yanına hiç ter kokan adam gelmezdi ve konuşmalarına da çok dikkat ederlerdi. Onları öyle güzel yetiştirmişti.”</p>
<p>Merhum avukat Suudi Reşat Saruhan anlatmıştı: “Eskişehir Mahkemesinde, Hüsrev Ağabey’in avukatlığını da yaptım. Bir mahkemeye giderken, Hüsrev Ağabey bana haber göndermişti: ‘Sakın Sorgu Hâkimliğinde münakaşa etmesin!’ diye. Yanımda da o sırada merhum stajyer avukat Yusuf Kenan vardı. Selâm verdik; hâkim çok ters bir tavır takındı. Yusuf da benim gibi Karadenizli, Allah’ın selamına karşı bu tersliğe tahammül edemeyip hemen sinirlendi. Ama ben Hüsrev Ağabey’in tavsiyesini hatırlayıp fıtratımın tam aksine alttan aldım ve işi tatlıya bağladık. Elbette ağabeyimizin bir kerametiydi bu.”</p>
<p>Sadettin Bey anlatmıştı: “1971 darbesinde bizleri Hüsrev Ağabey’le beraber Eskişehir Bölgesi Sıkıyönetim Komutanı İrfan Özaydınlı’nın emriyle Eskişehir Hapishanesine atmışlardı. Bir gün Özaydınlı, hapishaneyi ziyarete geldi. Koğuşları dolaşırken bizim koğuşa da uğradı. Yanında kızı vardı. ‘Bunlar da Nurcular!’ deyince, kızı hayretle bizlere baktı ve sonra babasına: ‘Baba! Bunlar insanmış!’ dedi. Bunun ne mânâya geldiğini bir düşünün! Yani adam, o masum kızcağıza bizlerden nasıl bahsetmiş ki, çocuk bizi belki bir canavar şeklinde düşünürken böyle görünce şaşırmış.”</p>
<p>“İkincisi mahkeme salonunda cereyan etti. Askerî mahkeme olduğu için meraklarından olsa gerek, yüksek rütbeli subaylar da dinleyici olarak katılmışlardı. Savcı, mahkemenin mehabetine yakışmayacak şekilde, alaylı bir tavırla, ‘Bunlar cahil… Bunlar eski yazıdan başka bir şey bilmeyen kimseler. Mesela, sen Hüsrev Altınbaşak! Sen ne mezunusun?’ dedi. Hüsrev Ağabey ayağa kalktı, ‘Ben İstiklal Harbi gazisi yüzbaşıyım!’ dedi. Bunu duyunca salondaki subaylar bir anda toptan ayağa kalkıp salonu terk ettiler. Bu tiyatroya fazla tahammül edememiş olsalar gerek. Savcı da ne yapacağını şaşırıp öylece kalakaldı.”</p>
<p>1977’de Ahmed Hüsrev Ağabeyin vefat haberi, Muhammed Fethullah Gülen Hocaefendi’ye ulaşınca, kendisi rahatsız olduğu için, bizi merhum Muharrem Kalyoncu Ağabey’in de bulunduğu bir grupla, cenaze namazına yetişmemiz için gece yola çıkardı. Ramazan ayının son günleriydi ve kendisi oldukça rahatsızdı. Kadir gecesi olması ihtimali vardı. Biz yolumuzun üzerinde bulunan Sultanhisar’daki Atıf Egemen ağabeyimize de uğrayıp durumu arz ettik. Oradan Isparta’ya devam ettik. Cenazesi İstanbul’dan Isparta’ya getirilmiş. Gasil işlemlerinden hemen sonra yetiştik. Hatta bize mübarek yüzünü de gösterdiler.</p>
<p>Seneler sonra, Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı’na sık sık gelen bir profesörün önce annesi, sonra hanımı vefat ediyor. Harun Hocamız taziye için evine gidiyor. Kalabalık bir grup varmış. Güzel konuşmalardan sonra, o değerli profesöre, “Bir dua eder misiniz?” diyor. O da ellerini kaldırıp “Yâ Rabbi!” diye başlıyor. Duaya kendi ailesini, Harun Hocamızın ailesini ve “Hüsrev Altınbaşak’ın ailesini” dâhil ediyor. Bunun üzerine duadan sonra kendisine, “Hüsrev Altınbaşak’ın ailesi nereden aklınıza geldi?” diye soruyor. “Şu oturan hanımefendi onun kızı, hanımımla teyze çocuklarıdır” diye cevap veriyor. Bunu bize anlatmıştı. Ben de çok merak etmiştim, çünkü seneler önce Hüsrev Ağabey’in talebelerinden birisi şöyle bir şey anlatmıştı: “Hüsrev Ağabey’in evinde bulunurken kapı zili çaldığında, bize ‘Gidin, bir bakıverin’ der. Biz de gider kapıyı açarız. Bazen de ‘Siz durun, kapıyı ben açacağım’ der ve kendisi giderdi. Bir seferinde zil çaldı, hemen kalktı gitti. Uzun bir müddet dönmedi. Geri geldiğinde, meraklı bakışlarımıza cevaben, ‘Kızım gelmiş. Bana, ‘Baba artık çok yaşlanmışsın, rahatsızsın. Sana ben bakayım. İstanbul’a yanıma alayım. Evet, talebelerin var, ama onlar benim gibi bakamazlar!’ dedi. Ben de ‘Kızım, hakkım helâl olsun, ben böyle iyiyim’ diyerek gönderdim’ dedi.”</p>
<p>Bu ablamızı ziyaret etmek istedim; kabul etti. Belki babasının yazılarından haberi yoktur diye bir tevafuklu Kur’an-ı Kerim ile tevafuklu yazdığı bir Risale alıp götürdüm ve kendisine takdim ettim. “Haberim var. Geçenlerde talebelerinden bir grup geldi. ‘Babanızın yazdığı eserleri biz Allah rızası için çok ucuza mâl edip herkesin eline geçmesini sağlıyoruz. Ama korsan baskılar yapıp bazıları pahalıya satıyorlar. Bizim onları önlemeye imkânımız yok. Kızı olarak bütün hakları sizin üzerinizde, eğer bize bu hakları devrederseniz biz Allah rızası için çok ucuza mâl edip herkesin istifadesine sunarız’ dediler. Matbaaları da varmış. Ne dersiniz?” diye sordu. Ben de “Evet onlar pederinizin talebeleri, samimi insanlar… Eğer haklarınızı onlara devrederseniz, çok iyi olur” dedim. Sonradan öğrendiğime göre, haklarını devretmiş. Allah razı olsun.</p>
<p>Ablamıza şunları anlattım: “Hüsrev Ağabey, daha önce bir rahatsızlığından dolayı Ankara’ya hastaneye gitmiş. Kanser teşhisi yapmışlar ve doktorlar kendisine iki ay kadar bir ömür biçmişler. Ağabey de yanındakilere ‘Biz Isparta’ya dönelim. Hadis-i şerifte var; çörek otu her derde devadır’ demiş. Isparta’ya gelince haşhaş yağı çıkarır gibi çörek otunun yağını çıkartmış; her gün sabah akşam içmiş. Ondan sonra on üç sene yaşamış, vefatı da başka bir rahatsızlıktan olmuş.” Ablamız, “Bunu bilmiyordum. Ben eczacıyım; hep çörek otu yağı içerim. Son hastalığında İstanbul’da başındaydım. Rahatsızlığı da başka idi” dedi. Gerçekten ablamız yaşına göre dinçti. Bütün ikramları da kendisi servis ediyordu. Babasına olan sevgi ve saygısından dolayı bizler de çok memnun ve mesrur olduk.</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Hücre ve DNA Mucizesi</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2018/09/01/hucre-ve-dna-mucizesi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Sep 2018 22:22:04 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=26895</guid>

					<description><![CDATA[9 Aralık 2004 tarihinde Associated Press’in (AP), “Dünyanın Önde Gelen Ateistlerinden Antony Flew İlmîDelillere Dayanarak Allah’a İnanıyor” başlıklı haberi, bilim dünyasında şaşkınlıkla karşılanırken önceleri yere göğe sığdırılamayan bu kişiye saldırılar başladı. Hatta o kadar ileri gittiler ki bunadığını ve ne söylediğini bilmediğini iddia ettiler. Antony Garrard Newton Flew,(11 Şubat 1923 – 8 Nisan 2010), hayatını [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>9 Aralık 2004 tarihinde Associated Press’in (AP), <em>“Dünyanın Önde Gelen Ateistlerinden Antony Flew İlm</em><em>î</em><em>Delillere Dayanarak Allah’a İnanıyor” </em>başlıklı haberi, bilim dünyasında şaşkınlıkla karşılanırken önceleri yere göğe sığdırılamayan bu kişiye saldırılar başladı. Hatta o kadar ileri gittiler ki bunadığını ve ne söylediğini bilmediğini iddia ettiler.</p>
<p>Antony Garrard Newton Flew,(11 Şubat 1923 – 8 Nisan 2010), hayatını Londra’da geçirmiş ünlü bir İngiliz filozoftur. Din felsefesiyle ilgili çalışmalarıyla meşhur olmuş, hayatının elli yılından fazlasını ateizme adamış ve birçok eser yayımlamıştır. Bir zamanlar ateistlerin temsilcisi olan Flew; Oxford, Aberdeen, Keele, Reading ve Toronto’daki York Üniversitesi’nde ders vermiştir. Peki, Darwinizm düşüncenin en parlak yıllarında yaşayıp 14 yaşında ateist olan ve bir dönem Marksist olduğunu söyleyen Flew’in hayatının son altı yılında Allah’ı bulmasının ve vefatına kadar da bu inançla yaşamasının sebebi neydi?</p>
<p>Flew, çeşitli yazı ve röportajlarında düşüncelerinin değişmesinde rol oynayan en büyük faktörün, hücrenin ve DNA’nın kompleks yapısı karşısındaki hayranlığı olduğunu belirtmektedir. Canlıların temel yapı taşı olan hücreye ve hayatın temel biyolojik faaliyetlerine ait bilginin kodlanmış olduğu şifre molekülü DNA’ya biz de kısaca göz atalım.</p>
<p><strong>Hücre </strong></p>
<p>Hücre, hakkında yüzlerce kitap yazılacak kadar harikulade işleyen bir fabrika, her an çeşitli kimyevî reaksiyonların olduğu bir laboratuvar, şifrelendiği bilgilere göre düzenli üretim yapan bir matbaa, gerektiğinde ihtiyacı olduğu kadar enerji üretebilen bir elektrik santrali, çok dakik işleyen bir saat ve birçok işlemi aynı anda yapabilen muhteşem bir bilgisayar gibidir.</p>
<p>Yaratılış süreci; her ikisi de birer hücre olan, erkekten gelen spermin, anne rahminde hazırlanmış olarak bekleyen dişi yumurtayı döllemesiyle başlar. Daha sonra hücrelerin planlı ve düzenli şekilde bölünerek sayısının geometrik olarak artırılması ve önce bazı hücre gruplarından dokuların, sonra organların ve en sonunda da çeşitli organ sistemlerinin yaratılmasıyla yaklaşık 100 trilyon hücrelik muhteşem sanat eseri olan insan bedeni ortaya çıkar.</p>
<p>Hücre; hücre zarı, lizozom, mitokondri, ribozom, Golgi, endoplazmik retikulum, vakuoller, çekirdek gibi organeller ve bunların içinde yüzdüğü sıvı bir zemin olan sitoplazmadan meydana gelmektedir. Hücrelerin en dışında çift sıra dizilmiş yağ (glikolipid ve fosfolipid) tabakalarından meydana gelen bir hücre zarı vardır. Zarın içine gömülmüş halde bulunan çok hassas kanallar bulunur. Bunların görevi, hücre içine her türlü elektrolit, mineral ve besinin taşınmasıdır. Hücrenin, dolayısıyla da canlının hayatını sürdürebilmesi için bu kanallar çok önemlidir. Üzerinde yüzlerce özel reseptör proteini olan zar, dışarıdan gelebilecek her türlü yabancı maddeye parola sorar. Hücrenin içinde her saniye beş milyon protein üretilir veya parçalanır. Bunların her birinin önemli vazifeleri vardır ve bunları kodlayan genlerdeki bir hata, canlı organizmanın hayatına mal olabilir.</p>
<p>Hücre zarındaki bağlantı noktaları ise hücreler arası elektrik, iyon ve kimyevîmadde iletimi ile değiş tokuşunda kullanılan kapılardır. Bu noktalar, organın fonksiyonuna göre sayıca farklılık gösterir. Mesela normal adaleden 10 kat fazla bağlantı ihtiva eden kalb hücrelerinde elektrikî ve kimyevî iletim çok hızlıdır. Sinir hücreleri de aynı şekilde, saniyenin yüzde veya binde birinden daha kısa bir zamanda birbiriyle iletişim kurar.</p>
<p>Bütün hücre organellerinin içine yerleştirdiği jel (koloit) kıvamındaki sulu ortam olan sitoplazma içinde, karmaşık veya kaotik gibi görünen, fakat mükemmel bir şekilde işleyen madde alış-verişleri, sentezler, parçalanmalar ve yeniden inşa edilmeler, sessiz bir şekilde, her an faaliyettedir.</p>
<p>Protein sentez organeli olan ribozamlar bir ağ gibi yayılmış endoplazmik retikulum üzerinde veya serbest halde bulunabilir. Adeta bir kimya fabrikası gibi çalışarak içinde bulunduğu hücrenin vazifesine göre çeşitli proteinler üretir. Bu proteinler bazen kemik veya kas gibi bir yapının bünyesinde veya bir karaciğer enziminde, cinsiyet hormonlarında veya bağırsak hücresinde taşıyıcı molekül olarak iş görebilir.</p>
<p>Yağ sindirimi ve hücre içi temizlik görevi verilen lizozomlar; işe yaramayan, kusurlu sentezlenmiş veya vücuda izinsiz girmiş mikropları içine alarak sindirip parçalar. Hatta mutasyon geçirip zararlı hâle dönüşen bir hücrenin kendisini bile sindirerek (otoliz) ortamı temizler. Böylece vücudumuz, her gün milyonlarca hücresi ve organeli ölmesine rağmen, bir çöplük haline gelmez. Yapılan araştırmalar, biz farkında olmadan karaciğerde her saat bir trilyon yaşlanmış enerji organelinin (mitokondri) lizozomlarda parçalanıp sindirildiğini göstermiştir. Elbette bir o kadarı da yeniden yaratılmaktadır. Mesela, bebeğin anne karnındaki gelişimi sırasında damar içi boşluklar, parmak arası perdeler lizozomlar tarafından eritilerek açılır.</p>
<p>Hücredeki her türlü faaliyet için enerjiye ihtiyaç vardır ve bu enerjiyi üretme vazifesi mitokondrilere verilmiştir. İhtiyaç durumunda, hücre zarında oluşan özel bir sinyalle açılan kapılardan içeri alınan şeker ve yağ asitleri mitokondrilerde yakılır. Biyokimya uzmanlarının çözmek ve anlamak için aylarını verdikleri <em>Krebs çemberi</em>isimli devridaim zincirindeki özel asitler ve proteinlerin akıl almaz işleyişleriyle üretilen enerji ve bağırsaklardan sindirimle gelen kan yoluyla bütün hücrelere dağıtılır.</p>
<p>Hücrenin yönetim merkezi konumundaki çekirdek, yumurtalık hücreleri gibi çok protein üreten yerlerde birden çok sayıda bulunurken, ömrü sınırlı (120 gün) olan ve bu sürede herhangi bir sentez faaliyetinde bulunmayan kırmızı kan kürelerinde bulunmaz. Çekirdeği önemli kılan asıl unsur, içinde bulunan kromozomlar ve bunların yaratılmasında istihdam edilen DNA’dır.</p>
<p><strong>En Büyük Şifre: DNA</strong></p>
<p>Hücre için vazife gören proteinler, enzimler ve diğer bütün moleküllerin yapılarına ve işleyişlerine ait temel şifreleri ihtiva eden DNA molekülündeki yaratılıştan kodlanmış bilgiler, ihtiyaç oldukça üretim yapılması için mesajcı RNA yoluyla sentez organeli olan ribozoma gönderilir.</p>
<p>Her canlının vücut yapısına ait bütün temel bilgilerin yazıldığı DNA molekülü, hücrenin çekirdeğinde bulunur. Saçımızın veya gözlerimizin rengi, boyumuzun uzunluğu, bağırsağımızdaki enzimlerin sayısına kadar bütün bilgiler DNA’da şifreli olarak kodlanmış durumdadır. Bütün bu bilgiler ise dört farklı harf (<strong>A</strong>denin, <strong>T</strong>imin, <strong>G</strong>uanin, <strong>S</strong>itozin) kullanılarak şifrelenmiştir. Bu dört harf (A-T ve G-C) ikili olarak sonsuz sayıda tekrarlar yaparak dizilebilir ve bütün canlılara ait genetik kitapları veya genombilgisi teşkil edilir.</p>
<p>DNA; fosfat molekülü, deoksiriboz şekeri ve azot bazlarının yan yana dizilmiş hâlinden ibrettir. Çekirdeğinin çapı yaklaşık 3-4 mikron olan insan DNA’sının sadece bir hücre içindeki uzunluğu ortalama iki metre kadardır. Çekirdekten 100 bin kat daha uzun bir molekül, daracık bir alana sıkıştırılmış, adeta paketlenmiştir. Bu apaçık mucize, ipliğin önce küçük toplara sarılması (histon), topların birbirleri üzerine dürülmesi (solenoid yapı) ve bu yapının kangal tarzı bükümler oluşturulması ile gerçekleşir.</p>
<p>Düşünün ki bir insan DNA’sı yaklaşık 22.000 gen bilgisi ihtiva eden bir bilgi bankasıdır. Bu ise yaklaşık 1 milyon sayfalık bir ansiklopedi hacminde bilgi demektir. İhtiyaç hâlinde birkaç saniyede ilgili sayfa bulunmakta ve kopyası çıkarılarak mesajcı RNA tarafından sentez organeline yollanmaktadır. Bütün hücrelerimizi düşünecek olursak, ansiklopedileri sığdırmak için bir futbol sahası genişliğinde kütüphaneye ihtiyacımız olurdu.</p>
<p>Karşılıklı olarak birbirine bağlanmış iki iplik şeklindeki DNA’nın sahip olduğu bilginin kopyasının çıkarılması, bir fermuarın açılması ve kapanması gibi yapılan hareketle olur. Fermuarın kopan dişleri gibi ortaya çıkan kısa parçalar, kaynakçı enzimler tarafından (ligaz) birleştirilir ve kopya şifre teşkil edilir. Kopyalama sırasında yanlış bir dizilme olup olmadığını kontrol eden, yani bütün bir ipliği tek tek okuyan, yanlış varsa bu bölgeyi tamir eden bir sistem de hücre içinde mevcuttur. Bütün bu harika mekanizmalar karşısında aklı ve vicdanı birlikte harekete geçiren Flew bakın nasıl yorum yapıyor:</p>
<p><em>“Hayatın kaynağının bir üçüncü felsefi boyutu ise bütün hayat biçimlerinin temel unsurlarından biri olan kodlama ve bilgi işlemenin kaynağı ile ilişkilidir. Hücre hakkında şu anda bildiklerimizi çevreleyen bol miktarda güzel anlatım olduğunu belirten matematikçi David Berlinski bu boyutu gayet güzel tanımlamaktadır.</em></p>
<p>DNA’daki genetik mesaj, kodlanarak çoğaltılır ve ardından RNA’daki mesajın amino asitlere aktardığı dönüştürme süreci gerçekleşir ve son olarak amino asitler bir araya gelerek proteinleri oluştururlar. Hücrenin faaliyetlerinin hem bilgi olarak hem de bu bilginin okunarak hayata geçirilmesi sürecinde iki farklı bilgi kodlama (DNA ve RNA) ve kimyevî faaliyetin kontrolü, evrensel bir şifre tarafından yürütülür.</p>
<p><strong><em>Protein Sentezi</em></strong></p>
<p><em>Protein sentezi için üretim emri, yine DNA ipliğinde ilgili bilgiyi içeren gen yardımıyla, başlangıç bölgesine (promotor) yapışan RNA polimeraz enzimi tarafından başlatılır. Mesajcı RNA genel başlatıcı AUG harfiyle başlar, her 3 bazın bir amino asidi sentezlediği bilgi olarak devam eder ve genel bitirme (UAA, UAG, UGA) harfleri ile biter. Bu kodlar bütün canlılarda Tevhit mührünün bir tezahürü olarak aynıdır ve inkârcıları çıldırtan bir şekilde ‘tesadüf’ kelimesini çöpe atar. Mesela 500 amino asit ihtiva eden bir proteinin tesadüfen meydana gelmiş olma ihtimali 10<sup>650</sup>’de 1’dir ki 10’luk sistemde 1’in sağına 650 sıfır gelmesiyle ifade edilen bu rakamın adını bilmiyoruz! (Matematikte 10<sup>50</sup>’de 1’den küçük ihtimaller ‘sıfır ihtimal’ kabul edilir.) İnsan vücudunda yaklaşık 200 bin çeşit protein vardır ve bunlar 20 kadar amino asidin farklı sıralarda ve sayıda tekrarlayan birleşmelerinden oluşur. Bir de hücre ve organlarda her saniye sentezlenmekte olan binlerce farklı molekülü düşünelim: Bunların doğru bir şekilde sentezinin yanında birbirleriyle kurdukları ilişkiyi, organize olmalarını ve vazife yapmalarını hayal edin.”</em></p>
<p>Flew, <em>Yanılmışım Allah Varmış</em>adlı kitabında, ateist olduğunu söylemesine rağmen Stephen Hawking’in şu sözlerine yer vermektedir. <em>“En büyük delil kâinattaki nizamdır. Kâinat hakkında daha fazla şey keşfettikçe evrenin mantıklı kanunlarca yöneltilmekte olduğuna dair daha fazla şey keşfederiz. Ve aklımızda hâlâ şu soru olur: Kâinatın var olma sebebi nedir? İsterseniz Allah’ı bu denklemin cevabı olarak tanımlayabilirsiniz.” </em></p>
<p><strong>Flew’in Dilinden Aklın Yolculuğu</strong></p>
<p><em>“Asıl sorulması gereken soru şudur: Ben, bir fert olarak, her yerde hazır ve n</em><em>â</em><em>zır olan ve her şeye kâdir olan en büyük Hakikatin keşfedilmesine nasıl karşılık veriyorum? Bir kez daha söylemeliyim ki benim yaratılışı keşfetme maceram, şu ana kadar okuduklarımın, akıl ve vicdan süzgeçlerindeki uzun işlemleri ile ortaya çıkmıştır. Argümanın beni peşinden götürdüğü en ücra yerlere kadar gittim. Ve bu argüman, beni bizatihi var olan, değişmez, maddî olmayan, her yerde hazır ve nâzır, her şeye kâdir Sonsuz Varlığın mevcut olduğunu kabul etmeye götürmüştür.”   </em></p>
<p><em>“Artık kâinatın sonsuz bir ilim ve kudret sahibi bir Zat tarafından var edildiğine inanıyorum. Bu evrenin kompleks ve akıl almaz mükemmellikteki kanunlarının İlah</em><em>î</em><em>İlim tarafından ortaya konulduğuna, hayatın ve yaratılmanın İlâhî bir kaynaktan başladığına inanıyorum.”</em></p>
<p><strong>Kaynaklar</strong></p>
<p>Flew, Antony, <em>Yanılmışım Tanrı Varmış</em>, İstanbul: Profil Yayınları, 2011.</p>
<p>Koçer, Abdulkadir, <em>Baştan Ayağa Mucizeler</em>, İstanbul: Altın Burç Yayınları, 2012.</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Devler Geçidi</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2018/09/01/devler-gecidi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Sep 2018 22:19:41 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=26893</guid>

					<description><![CDATA[Atlas Okyanusu’ndan Kuzey İrlanda’nın kuzey kıyı şeridine yaklaşırken, bizi göz kamaştırıcı bazalt sütunlar karşılar. Burası, jeolojik simetri şaheserlerinin sergilendiği, dev bir lav platosudur. İnsanların büyük ilgisini çeken ve efsanelere konu olan plato, “Devler Geçidi” olarak isimlendirilmiş ve uzun yıllar sırrını korumuştur. Bu muhteşem jeolojik yapı, Bushmills kasabasının 4,8 km kuzeydoğusunda yer almaktadır. Binlerce altıgen sütun [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Atlas Okyanusu’ndan Kuzey İrlanda’nın kuzey kıyı şeridine yaklaşırken, bizi göz kamaştırıcı bazalt sütunlar karşılar. Burası, jeolojik simetri şaheserlerinin sergilendiği, dev bir lav platosudur. İnsanların büyük ilgisini çeken ve efsanelere konu olan plato, “Devler Geçidi” olarak isimlendirilmiş ve uzun yıllar sırrını korumuştur. Bu muhteşem jeolojik yapı, Bushmills kasabasının 4,8 km kuzeydoğusunda yer almaktadır. Binlerce altıgen sütun ihtiva eden bölge, 1986 yılında Unesco’nun Dünya Mirasları listesine alınmıştır. Bu bölge, sadece sıra dışı geometrik sütunlarıyla değil, uçurumları, sahilleri, bataklıkları, 50’den fazla kuş türü ve 200’den fazla bitki türüyle de değerlidir.</p>
<p>Yere saplanmış kurşun kalemler gibi görünen yaklaşık 40.000 bazalt sütunun bulunduğu bölge, denize doğru uzanır. Harikulade bir simetri ile sıralanmış altıgen prizmalar, kâinatta her bir eserini en hassas ölçülerde yaratan Rabbimize şehadet eder.</p>
<p>Devler Geçidi, en geniş noktasında 180 metredir. Denize doğru da 150 metre uzanan bir alanı kaplamaktadır. Geçitteki bazalt sütunların ortalama çapı 46 cm’dir. Yükseklikleri ise birkaç metre arasında değişmektedir. İçlerinde en uzun olanının yüksekliğinin 12,2 metre olduğu tespit edilmiştir.</p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong>Bazalt Sütunların Yaratılışı</strong></p>
<p>Yeraltından yeryüzüne çıkan yüksek sıcaklıktaki magma, sıvı halde yeryüzüne çıktıktan sonra soğumaya başlar. Soğumanın sonucunda, lavın içeriğine göre, farklı tipte volkanik kayaçlar yaratılır. Bunlardan biri de bazalttır. Bazalt, tabiatta en yaygın olarak bulunan volkanik kayaç türlerinden biridir. Soğuma sürecinde lavların birikmesiyle oluşan lav göllerinde biriken magma, alttan ve üstten soğurken lavlar büzülür ve hacimleri % 5-10 oranında küçülür.</p>
<p>Sütunların biçiminde, soğumanın yönü etkilidir. Soğuma tabandan başlamışsa, sütunlar dik şekilde oluşur. Fakat her soğumada, bazalt sütunları oluşmaz. Bunun için basınç ve sıcaklık şartlarının da uygun olması gerekir. Bu sebeple bazalt sütunlar, nadir görülen eserlerdir. Bu sütunlar, genellikle altıgen olmakla birlikte, sayıları üçten on ikiye kadar değişen çokgen yapılarda da yaratılabilir. Sütunların genişliğiyse, lavın soğuma hızına bağlıdır. Soğuma yavaş olduğunda, bazalt sütunlar büyük; hızlı olduğunda, küçük olur. Hatta bazıları 1 cm genişliğinde bile olabilir. Bazaltlar, genellikle gri-siyah renklerde ve yoğunluğu oldukça fazla olan kayaçlardır. Bileşimlerinde magnezyum ve demir içeren maddeler bulunur.</p>
<p><strong>Devler Geçidi’nin M</strong><strong>âzisi</strong></p>
<p>Matematikle sanatın âhenkle buluştuğu tarifsiz güzellikteki Devler Geçidi’nin mâzisi, 60 milyon yıl öncelerine uzanır. Tarihin eski dönemlerinde, birbiriyle bitişik olan Kuzey Amerika ve Avrupa kıtalarının, bu dönemde birbirinden ayrılmaya başlamasıyla, Atlas Okyanusu belirdi. Okyanus, zeminindeki merkezî bir çatlak sebebiyle genişledi. Kıtaların yavaş yavaş ilerlemesi sırasında, Paleosen Dönemi’nde, bölge çok büyük bir volkanik aktiviteye maruz kaldı. Yoğun olarak akan lavlar, erimiş bazalt, tebeşir yataklarından geçerek İrlanda ve İskoçya’daki geniş lav bölgelerinin yaratılışına vesile oldu. Bu sırada County Antrim içinde ilerleyen lavlar, Avrupa’nın en büyük lav platosu olan Devler Geçidi’nin yaratılmasında istihdam edildi.</p>
<p>Dirençli bazalt ihtiva eden lavların soğuması sürecinde büzülmeler başladı. Lavlar kristalize olacak kadar soğuduğunda, düzgün bir kalıpla çatlamalara sebep olur. Devler Geçidi’nde de İlahî kanunlara tâbi olarak büzülmeye vesile olan kuvvetler, çok düzenli bir dağılımla etki ettiğinden, hassas ölçülü altıgenler hâlinde çatlamalar oldu. Böylelikle, muntazam altıgen prizmalar şeklinde sütunlar ortaya çıktı. Sütunların yüksekliğine etki eden en önemli unsur ise, lavların soğuma hızıydı. Üzerinden binlerce yılın geçmesi esnasında da buzulların erimesi ve Atlas Okyanusu’ndan gelen su ve havanın etkileri sebebiyle şimdiki görünümüne ulaştırılmış oldu. Bazalt yapıları oluşturan segmentler, birbirine kaynaşmış halde görünse de, basınç altında kolaylıkla birbirinden ayrılabilmektedir.</p>
<p>Devler Geçidi en meşhuru olmakla birlikte, bu kıyılardaki tek sanat harikası değildir. Geçidin arkasındaki uçurumlarda ve koylarda, başka orijinal eserler de yaratılmıştır. Mesela, bir sonraki Port Noffer koyunun uçurumlu cephesinde, bir kule sütunları demeti bulunmaktadır. Bunun yanında, bölgede Devin Çömlek Kapağı, Devin Gözleri, Dilek Kürsüsü, Tabut gibi isimlerle anılan harika yapılar yer almaktadır. Bu arada, Devler Geçidi’ne benzer yapılar, Sinop iline bağlı Boyabat ilçesinde de mevcuttur.</p>
<p>Musavvir İsmiyle her mevcudu tasvir eden Rabbimizin “Devler Geçidi” eseri, O’nun (celle celâluhu) her bir eserine, en hassas ölçülerde suret verdiğini gözlerimize gösterir. Aynı Kudret Kalemi, bal petekleri ve bazı böceklerin gözlerindeki altıgen suretlere de imza atar. Her mevcudu, birer mektup gibi şuur sahibi olanlara okutturur. Her mevcudu, sonsuz cemal ve kemaline ayna kılar. Her mevcudu, sessiz konuşturur. Kâinatı okuyan Kur’ân-ı Kerim, bu sessiz beyanı, sesli hale getiren İlahîkelamdır:</p>
<p>“O Zât ki, göklerin ve yerin mutlak mülkiyet ve hâkimiyeti O’nundur. O, asla çocuk edinmediği gibi, mülk ve hâkimiyette O’nun katiyen bir ortağı olmamıştır ve olması da mümkün değildir. Her şeyi de O yaratmış ve her bir şeye belli bir ölçü, nizam ve kader takdir buyurmuştur.” (Furkan, 25/2).</p>
<p><strong>Kaynaklar</strong></p>
<p>Akbulut, Akın; Behzat Gökçen Demir ve Nusret Güngör, <em>Değeri Yükselen Bir Maden: Bazalt</em>, Madencilik Türkiye, Haziran 2016, s. 80–82.</p>
<p>Dumpleton, Bernard ve ark. “Devlerin Geçidi, Avrupa,Dünya Harikalarını Keşfedin,” <em>Reader’s Digest Seçkisi</em>, İstanbul: Boyut, 2006, s. 94–96.</p>
<p>Ünal, Ali, <em>Allah Kelâmı Kur’ân-ı Kerîm ve Açıklamalı Meâli</em>, İstanbul: Define Yayınları, 2006.</p>
<p>bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/devin-gecit-yolu 6.4.2018.</p>
<p>en.wikipedia.org/wiki/Giant&#8217;s_Causeway 1.4.2018.</p>
<p>www.britannica.com/place/Giants-Causeway 27.03.2018.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Farklı Mertebeleriyle Nefis-5</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2018/09/01/farkli-mertebeleriyle-nefis-5/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Sep 2018 22:14:52 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=26891</guid>

					<description><![CDATA[Nefs-i nâtıka adına bir diğer yaklaşım da şöyledir: İnsan mahiyetinde üç husus söz konusu edilegelmiştir. Biri cismanî şu heykel-i maddî, bir diğeri emr-i ruhanî, üçüncüsü de onun bütün bunları câmi bir ayna olmasıdır. Bunların umumundan ortaya çıkan husus ise, onun Celâl ve Cemâle meclâ olması, lütf u kahra açık bulunması, Cennet ve Cehennem’e namzet olmasıdır. [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Nefs-i nâtıka adına bir diğer yaklaşım da şöyledir: İnsan mahiyetinde üç husus söz konusu edilegelmiştir. Biri cismanî şu heykel-i maddî, bir diğeri emr-i ruhanî, üçüncüsü de onun bütün bunları câmi bir ayna olmasıdır. Bunların umumundan ortaya çıkan husus ise, onun Celâl ve Cemâle meclâ olması, lütf u kahra açık bulunması, Cennet ve Cehennem’e namzet olmasıdır. Bütün bunlar bir manada nefs-i nâmiye için söz konusu olsa da daha yukarılar da her zaman ona açıktır.</p>
<p>İnsan, rahm-ı mâderde iken bu hususların hiçbiri söz konusu değildir. Onun dünyaya gelişi ve gelişimiyle potansiyel olarak, nefis, “emmâre bi’s-sû” halini alabilir. Hak-aşina bir yuva, nezih bir ortam, bir mürşidin devreye girmesi ve Hakk’ın ekstra inayet ve riayetiyle istikamet ve sadakat güzergâhında yürüme imkânı elde edildiğinde de bir basamak atlayarak/atlatılarak “nefs-i levvâme” atmosferine yükselebilir. Aksine, yukarıda söz edilen hususların söz konusu olmadığı durumlardaysa o yerinde duramaz; basit emmâreden muzâaf emmâreye, ondan da mük’ab emmâreye sukut ederek “ahsen-i takvîm”e mazhariyetine terettüp edebilecek bütün ilahî tecellî ve varidâtın kapılarını kendine kapamış olur; “إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّۤوءِ– <em>Şüphesiz nefis, şiddetle kötülüğü emretmekte ve onu tetiklemektedir.</em>” (Yusuf sûresi, 12/53) ayetinin resmettiği menfur şeklini alır.</p>
<p>Nefsin, bu kararan ve karartan tabiatı, pozitif tesirleri açısından yukarıdaki disiplinlere tabi tutulduğu zaman, yapılan müspet tenbihlere cevab-ı savab vermesiyle onda bir tenebbüh ruhu hâsıl olur ve hatta Hak tecellilerine açık hale gelir. Sonra yer yer kendini levmetmeye durur.. bu levmetmelerin devamıyla kalbi Hakk’a teveccüh etmeye başlar.. derken başına inayet reşhaları dökülür hale gelir.. tenbihlere tenebbühle cevap verdiği sürece de kalb ufkuna yönelir.. kalb tenvîrâtıyla tenevvür ettikçe, sır neşr-i envâra başlar.. kalbde ve ruhta tenevvür faslı bir manada tamamlanınca, letâif-i maneviye ona yaradılış gayesini fısıldar.. o da bunun karşısında itminan soluklamaya durur ki işte bu ufku Kur’an-ı Mübîn şu tebşirkâr beyanıyla ifade eder: يَۤا اَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ*اِرْجِعۤي إِلٰى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً “<em>Ey itminana ermiş müzekkâ nefis! Dön O senden razı, sen de O’ndan razı olarak Rabb-i Kerim’ine.</em>” (Fecr sûresi, 89/27-28) Cenâb-ı Hak bu iltifat-ı kerimâne ve rahîmanesiyle bizi de o zirveye otağını kuranlardan eylesin!..</p>
<p>Nefs-i emmârenin zarar edalı pek çok iğvâ ve idlâllerinin başında riya, süm’a, ucub, fahir, kibir, bohemlik hissi, haset, öfke, cimrilik, dünyaperestlik, şöhret zaafı, hırs ve tûl-i emel&#8230; gibi mesâvî-i ahlak ve mühlikât gelir. O, arz edildiği üzere, pozitif dinamiklerle rehabiliteye tâbi tutulup mehâsin-i ahlakla gerçek insanlık ufkuna yönelince nefs-i levvâme unvanını alır; onun ihtar ve tembihleriyle her duygu ve düşünce kirliliğinde hemen “kendini levm” kurnalarına koşar ve “Yine kendime zulmettim!” der inler. Nefs-i mülhemeye gelince, o mesâvî-i ahlaktan uzak durmanın yanında, seviyesine göre semâvî mesajların ışığında takva azm u ikdamı içinde bulunur. Hak tarafından görülüyor olma irfanıyla yüz yere koyar; gönlünün nağmeleriyle afv u mağfiret besteleri sergiler ve hep daha ötelere sıçrama cehd ü gayreti içinde bulunur. Evet, dinin emirlerine milimi milimine riayet etmenin yanında, mehâsin-i ahlakı tabiatının bir derinliği haline getirerek, kendisine yukarılara doğru yeni kapıların açılması adına “Hel min mezîd &#8211; Daha yok mu?” der, rahmetin enginliğinden yeni teveccühler intizarı içinde bulunur.</p>
<p>Nefs-i mutmainnenin bir mefkûre ve gaye-i hayal haline getirip düşlediği hususlar ise, hep derin bir istikamet ve sadakat şuuru, tevekkül-i tâm cehdi, teslim-i tâm azmi, tevazu ve mahviyet düşüncesi, ihlas-ı etemm gayreti, hamd ü şükür şiarı ve zikr-i dâim olmazsa olmazı şeklinde özetlenebilir.</p>
<p>Râdıye ve Mardıyye mevhibe-i Rahmâniyesine gelince; onlar her zaman iç çeker durur.. peygamberler yolunun evsâf-ı âliye ve mezâyâ-i gâliyeleriyle oturur-kalkar.. aşk u iştiyak-ı likâullahla akşamlar-sabahlar.. ufukları itibarıyla en küçük tasavvur ve tahayyül kaymalarını bir cinayet gibi görür, mazhariyetlerini tahdîs-i nimet suretinde değerlendirir.. keramât ve ilhamât türünden uzak durmaya çalışır.. vukua gelen harikulade mevhibelerin istidraç olabileceği endişesiyle tir tir titrer ve sürekli ebedî mihraplarına yönelerek hep O’nu diler ve O’nu dillendirirler. Bu ufka yükselenler için nefis, kalb ile hemhal olarak “mecmau’l-bahreyn” ve “mülteka’l-âlemeyn” halini alır ki, Hakk’ın kenzen bilindiği ayine ve meclânın bir buudu olur; olur ve  لَا يَسَعُنِي سَـمَائِي وَلَا أَرْضِي وَلٰكِنْ يَسَعُنِي قَلْبُ عَبْدِي الْمُؤْمِنِ<em>“Yer-gök ihâta edemez Beni, ama mü’min kulumun kalbi (bir meclâ, bir mazhar olarak) öyle değil.”<a name="_ftnref1"></a><strong>[1]</strong></em>hakikatini hecelemeye durur. Bu mazmunu İbrahim Hakkı hazretlerinin bir nazmıyla değerlendirmek daha doğru olacaktır:</p>
<p><em>“Sığmam dedi Hak arz u semaya, </em></p>
<p><em>Kenzen bilindi dil madeninden.”</em></p>
<p>Bu zirveyi yakalayan bir rıza kahramanı olan Yazıcızâde de kendi ufku açısından konuyu şöyle dillendirir:</p>
<p><em>“Bu insan suret-i manada kıble-yi âlem, </em></p>
<p><em>Döner ol kıbleye ikbal bilen efkâr-ı nuranî.”</em></p>
<p>Hal ehlince böyle tabakadan tabakaya sıçramak, tıpkı rahm-ı maderde embriyolojik süreçteki değişim ve dönüşümler gibi bir damla sudan ‘alaka’ya, alakadan “mudga”ya, mudgadan insan şekline geçiş gibidir. Bir hakikat yolcusu hayvaniyetten sıyrılıp kalb ve ruhun derece-i hayatına, nefs-i hayvaniyeden nefs-i emmâreye ve ondan da diğer ad ve unvanlarla anılan mertebelere yükselerek -yolun hakkını verdiği ölçüde- itminan zirvesine ulaşır ve râdıye-mardıyye kevserleri yudumlamaya koyulur. Aksine, güzergâhın gerekleri yerine getirilmez ve hakkı verilmezse, “fena fillâh” ve “beka billâh” mevhibeleri de onun için asla söz konusu olamaz. Yolun erkânı gözetilerek Muhammedî (sallallâhu aleyhi ve sellem) şehrahta gönül birliğiyle hareket edilirse, evvela esmâ-i ilâhiye celevâtı, sonra sıfât-ı sübhâniye tecelliyâtı, sonra şuûnât-ı zâtiye mevâhibiyle mukabelede bulunur fazl-ı kerem sahibi Hazreti Zât-ıEcell ü A’lâ.</p>
<p><a name="_ftn1"></a>[1]Bkz. Aclûnî, Keşfü’l-hafâ 2/173. (Ayrıca bkz. Taberânî, Müsnedü’ş-Şâmiyyîn 2/19)</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Cumbalarda Seyahat</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2018/09/01/cumbalarda-seyahat/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Sep 2018 22:12:38 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Deneme]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=26889</guid>

					<description><![CDATA[O akşam yine susamıştım. Ne gam! Böyle anlarda suyunu kana kana içtiğim Kırık Testi’lerim vardı. Berrak mı berrak… Zira Kur’ân ve Sünnet, ana kaynak. İçerdim onlardan yaprak yaprak. Islanırdı kurumuş gönül mezram, yeşerirdi tefekkür dünyam. Sonra da o kurak gönlüm oluverirdi sanki bin bereketli toprak. Onları okurken, vicdan fideliğime cümleler yağardı; bazen tane tane, bazen [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>O akşam yine susamıştım. Ne gam! Böyle anlarda suyunu kana kana içtiğim <em>Kırık Testi</em>’lerim vardı. Berrak mı berrak… Zira Kur’ân ve Sünnet, ana kaynak. İçerdim onlardan yaprak yaprak. Islanırdı kurumuş gönül mezram, yeşerirdi tefekkür dünyam. Sonra da o kurak gönlüm oluverirdi sanki bin bereketli toprak. Onları okurken, vicdan fideliğime cümleler yağardı; bazen tane tane, bazen de sağanak sağanak…</p>
<p>İnci misal gözyaşlarıyla <em>Kırık Testi</em>’lere doldurulan pınar suyu, sert değil tatlı ve leyyin. Okudukça fark edeceksiniz; oksijen doluyor beyin. İçtikçe siz de serinleyeceksiniz benden öte, bencileyin. Nice susuz gönüllere belki de şöyle davetiyeler göndereceksiniz: “Gelin iman, irfan ve niyetinizi yenileyin; gelin heyecan, aşk, şevk ve ümidinizi tazeleyin.”</p>
<p>Cümle cümle <em>Kırık Testi</em>’lerden içerken <em>Ümit Burcu</em>isimli dördüncü testiye gelmişti sıra. Kulak verdim ve işitmeye çalıştım o pınarın çağlayan sesini. Baktım ki testinin içinde saklı, ruhuyla duyabilenler için hatibin çağıltısı. Samimi bir sadırdan satırlara dökülmüş vicdanın parıltısı. Kalb gözüyle bakanlar için göz kamaştırıyordu suyuna yansıyan ruhunun ışıltısı.</p>
<p><em>Ümit Burcu</em>’ndan kana kana içerken ye’s kuraklığıma cevaplar bularak ilerliyordum. Biraz ileride gurbet susuzluğunun hangi damlaları yudumlamakla kurbete dönüşeceğinden bahsediyordu. Bir şey dikkatimi çekmişti orada. Sanki ilk kez algılıyordu zihnim bu ifadeyi: Hz. Ebû Bekir’in cumbası…</p>
<p>Çocukluğumda şuuraltıma işlemiş bir kareyi ve ablamın daha yeni dinlediğim rüyasını hatırlattı bu sözcük bana. Kâinatta tesadüfe tesadüf edilmediğinden tevafuk olmalıydı bu. Zira her iki konuda da aynı kelime vardı: cumba.</p>
<p>Rahmetli dedem, ilk rehberimdi. Onun adı da Bekir’di. Allah’ı, Peygamberi, dini, kitabı ilk ondan duymuştum. İmanın ve İslam’ın esaslarını, sûreleri, duaları o ezberletmişti bana. Namaza, camiye ilk o götürmüştü; nasırlı elleriyle küçücük ellerimden tutup. Seher vakti Kur’ân okumak tutkusuydu. Onu, her defasında işlemeli muhafazasından edeple çıkarır, kıbleye doğru dizüstü çöker, hüzünle okur ve yüzüne gözüne sürdükten sonra ihtimamla yerine koyardı.</p>
<p>Nerede mi? Cumbamızın altında… Dün gibi hatırlıyorum. Bir sabah his ve heyecanlı bir halde beni karşısına almış, boyumu aşan, ama aklımdan hiç çıkmayan bir söz söylemişti: “Ne olur oğlum, Kur’ân’a sahip çık!”</p>
<p>Ablamın rüyası ise kendi dilinden şöyle: “Köyde önceden oturduğumuz eski bir evimiz vardı. Dedem Bekir’den kalma! Bir de o evin şu an yıkılmış olan cumbası… Küçükken zaman zaman oraya çıkardık. Rüyamda, bu evde telaşlı bir şekilde, şimdilerde Medrese-i Yusufiye’de olan eşimi arıyordum. Hazreti Ebû Bekir, Hazreti Ömer ve Hazreti Hamza Efendilerimiz (radıyallahu anhüm) o cumbaya oturmuşlar, birini bekliyorlardı. Ortada oturan Hazreti Hamza işaret parmağıyla beni göstererek, ‘Acele etme, sabırlı ol. Az sonra buraya Efendimiz de (aleyhissalâtu vesselâm) gelecek, O’nu bekliyoruz’ dedi. Huzur içinde uyandım.”</p>
<p>Gelelim bana Kur’ân aşığı Bekir dedemin cumbasını hatırlatan Hazreti Ebû Bekir’in cumbasına…</p>
<p>Müşrikler Mekke’yi Müslümanlar için yaşanmaz hale getirmişlerdi. Her köşesinde ayrı bir zulüm, her sokağında ayrı bir inilti vardı. Gerilimi ve gerginliği azaltmak isteyen Allah Resûlü (aleyhissalâtu vesselâm) bir hamle yapmış ve ashâb-ı kirâmı dinlerini rahatça yaşayabilecekleri Habeşistan’a hicret etmeye davet etmişti. Kısa zamanda yüzü aşkın sahabî, soluğu adil hükümdar Necâşî’nin yurdunda almıştı. Geride kalanlar da vardı ve onlardan birisi de Hazreti Ebû Bekir’di. Bir müddet sonra o da artık Mekke’de barınamaz olmuş ve Habeşistan yollarına koyulmuştu. Yolda karşılaştığı bir müşrik, İbnü’d-Dağinne, nereye gittiğini sorunca, kavminin kendisini kovduğunu ve onu Mekke’de barındırmak istemediklerini söylemişti.</p>
<p>Hazreti Ebû Bekir, daha düne kadar birçok meselede fikrine müracaat edilen, hükmüne tabi olunan, sosyal problemlere duyarlı, değerli bir kametti. Böylesi bir şahsın sırf inandığı değerler yüzünden sürülmesi Mekke için büyük bir kayıp olurdu. Ki İbnü’d-Dağinne, Mekke’nin ondan mahrum kalmaması adına kendi himayesine girmesini ve geri dönmesini teklif etti. Teklifi makul bulan Hazreti Ebû Bekir, yurduna yuvasına geri döndü.</p>
<p>Mekkeliler, şu şartlarla verilen emanı kabul ettiler: “Ebû Bekir’e söyle, Rabbine ibadeti evinde yapsın. Orada namaz kılsın, dilediği kadar Kur’ân okusun. Böyle yapması bize sıkıntı vermez. Yalnız ibadetini âşikâr yapmasın. Çünkü biz kadınlarımızı ve çocuklarımızı dinlerinden döndürmesinden endişe ediyoruz.”</p>
<p>Bunun üzerine bu zor günlerin sadık ve samimi eri, Hazreti Ebû Bekir (radıyallahu anh) evine çekilmiş, namaz ve Kur’ân’la yaşamaya başlamıştı. Fakat Kur’ân’a muhtaç sineler dışarda, o içerdeydi. Bunun üzerine evine bir cumba ekler ve oraya çekilir. Böylece eman şartlarının dışına çıkmadan yaşadığı sıkıntıya çözüm üretir. Namazlarını orada kılmaya, Kur’ân’ı orada okumaya başlar. Huşusu, hudusu, gözyaşları ve burcu burcu etrafa yayılan Kur’ân sesi, cumbayı bir cazibe merkezi haline getirir. Erkek, kadın, çocuk; birçok selim vicdanı kendine çeker.</p>
<p>Cumbanın çevresinde toplanan insanların üzerinde meydana getirdiği tesir, müşrikleri şirazeden çıkarır. Hep birlikte İbnü’d-Dağinne’nin yanına gelirler ve “Biz sana, Ebû Bekir’i himayene almanı, kendisinin evinde Rabbine ibadet etmesi karşılığında kabul etmiştik. Fakat o bunu çiğnedi ve evinin avlusunda mescid yaptı, burada açıkça namaz kılıp Kur’ân okudu. Şüphesiz biz, kadın ve çocuklarımızın dinlerinden dönmelerinden endişe ettik. Onu bu tutumundan alıkoy. Rabbine ibadeti evinde yapmak istiyorsa yapsın. Böyle yapmayıp da açıktan ibadet yapacaksa kendisine verdiğin himayeyi iade etmesini iste. Yoksa biz senin himaye sözünü çiğnemek istemeyiz, ama Ebû Bekir’in de açıktan ibadet etmesine razı değiliz” derler.</p>
<p>Bunun üzerine İbnü’d-Dağinne Hazreti Ebû Bekir’e gelip “Seninle ilgili müşriklere verdiğim sözü biliyorsun. Ya bu sözleşmeye bağlı kalır, evinde ibadet edersin. Ya da sana verdiğim himayeyi geri verirsin. Değilse ben kendisini himayeye aldığım kimse üzerindeki sözümün çiğnendiğini Araplardan duymak istemem!” der. Bunun üzerine Allah’ın sadık kulu Hazreti Ebû Bekir, “Ben senin himayeni geri veriyorum. Aziz ve Celil olan Allah’ın himayesine razıyım” karşılığını verir.</p>
<p>Sahi, bu kardeşlerinin içinden, doğup büyüdükleri kendi Mekkelerinde, türlü türlü sıkıntılarla nefes alamaz hale gelince veya mukaddes hafakanlar geçirince, asrın Habeşistanlarına göçmek isteyen Sıddıklar ve bu Sıddıkların mahalleleri yok muydu? Çocuksuz mahalle olur mu hiç? O zaman cumbaları yok muydu onların? Tabiî ki vardı: Işık Evler…</p>
<p>Işık Evler, şehirlerin cumbalarıydı. “Hangi şehir, hangi mahalle ve hangi sokakta bulunursa bulunsun, ötelere açık içyapılarının remzi olan kapıları, pencereleri ve binaların ön cephesinden caddeye sarkan cumbaları gibi balkonlarıyla, her zaman emsali evlerden birkaç adım ötede bulundukları hissini uyaran…” diye anlatılan ve şimdilerde Son Karakol’da muvakkaten karartılan ve küsuf yaşayan Işık Evler… Kur’ân’a, namaza yabancı kalmış yitik neslimiz, kalbî susuzluğunu gidermek için bu Işık Evler’e yerleşirdi. Mahallenin çocukları, buraların sıddık sakinlerini, belki de O’nun (aleyhissalâtu vesselâm) kardeşlerini, bu cumbalarda okunan Kur’ân ayetleri ve kılınan namazlarla tanırdı ve bilirdi.</p>
<p>Gündüzün sıcağı ve sürecin kuraklığında susayınca, sehl-i mümteni özelliğinden dolayı akşam çaylarında, suyundan içtikleri bu <em>Kırık Testi</em>’ler; nesiller için âdeta bir iksir tesiri yapıyor. Birkaç asırdır biriken dertlere çare sunan bu eserlerde, at başı gidiyor, düşünce ve aksiyon. Görülecektir; okuyanların ruh dünyasında zirveyi buluyor konsantrasyon.</p>
<p><em>Kırık Testi</em>’lerin suyundan satır satır içerken, “cumba”misali gibi, daha keşfedilmesi gereken o kadar çok şey var ki…</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
