<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>25 &#8211; Çağlayan Dergisi</title>
	<atom:link href="https://caglayandergisi.com/sayi/25/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://caglayandergisi.com</link>
	<description>Aylık İlim ve Kültür Dergisi</description>
	<lastBuildDate>Tue, 18 Mar 2025 07:32:09 +0000</lastBuildDate>
	<language>tr</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/03/16x16Mavi-1.png</url>
	<title>25 &#8211; Çağlayan Dergisi</title>
	<link>https://caglayandergisi.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Acıyorum</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2019/04/01/aciyorum/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 01 Apr 2019 08:55:55 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Başyazı]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=66108</guid>

					<description><![CDATA[Gönülden kopup gelen bir şefkat hissiyle kalb ve ruhun titreyişidir acıma duygusu. Min vechin bütün canlılarda, Rahman u Rahim, Hannân u Mennân&#8230; gibi ilahî isimlerin bir tecellîsi olarak bulunsa da farklı derinlikleriyle insanoğluna has bir utûfe-i ilahiyedir. Bu mevhibe-i fevkalade ile insan, -bütün bütün insanlıktan uzaklaşmamışsa- bir kor gibi içini yakan, ruhta ve düşüncede acıya [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Gönülden kopup gelen bir şefkat hissiyle kalb ve ruhun titreyişidir acıma duygusu. Min vechin bütün canlılarda, Rahman u Rahim, Hannân u Mennân&#8230; gibi ilahî isimlerin bir tecellîsi olarak bulunsa da farklı derinlikleriyle insanoğluna has bir utûfe-i ilahiyedir. Bu mevhibe-i fevkalade ile insan, -bütün bütün insanlıktan uzaklaşmamışsa- bir kor gibi içini yakan, ruhta ve düşüncede acıya dönüşen bir tablo karşısında hemen inlemeye durur.. duyarlılığıyla doğru orantılı, salar sızlanmalara kendini ve âh u vâhlarla soluklanmaya başlar.</p>
<p>Başta insanoğlu, hususiyle de anne-baba olmak üzere bütün canlılarda bu tür bir şefkat hissi ve acıma duygusunun mevcudiyeti “<em>lâzım-ı gayr-ı müfârık” </em>olarak söz konusudur ki, canlı, bu duyguyu tetikleyen hemen her tablo karşısında onu savma adına ölesiye gayretlere girer.. kendi hayatını istihkar edercesine <em>“Can feda!” </em>der ölüme yürür.. bu acıma hissinin neye mal olacağını düşünmeden ateşleri göğüsler.. yaşama duygu ve düşüncesini bütün bütün gönlünden siler.. ve bütün hissiyatıyla, çeşidi ne olursa olsun o acıyı dindirme ve o yangını söndürme üzerinde yoğunlaşır. Öyle ki, bu iç sızısıyla yavrularını koruma adına tavuk kediye-köpeğe saldırır.. tavşan ölümü göze alarak, kurtla-sırtlanla yaka-paça olur.. sığırlar arslana-kaplana boynuz tehdidinde bulunur&#8230; Hele insan hele insan; o, bu engin his ve iç derinliğini yitirmemişse, acıma hissini tetikleyen benzer tablolar karşısında yanar-yakılır.. kendini ateşlere atar.. ve o derin acıma ruh haletiyle gözünü kırpmadan yürür ölümün üzerine.</p>
<p>Şefkat hissi ve acıma duygusu kalbî hayatın inkişafıyla mebsûten mütenasiptir; âlî ruhlarda aşar o her çerçeveyi ve gider ulaşır akrabü’l-mukarrabîn ufkuna. Onlar, isyan ederler <em>“Ateş düştüğü yeri yakar!” </em>bencilce mülahazalarına; <em>“Nereye düşerse düşsün, o alev beni kavurur, püryan eder!”</em>der, ellerinde insanî şefkat tulumbaları, <em>“Yangın var!” </em>âvâzeleriyle koşarlar alevleri söndürmeye&#8230;</p>
<p>Büyüklerde, onların da büyüklerinde bu his o kadar derin ve içtendir ki, kendilerini su-i âkıbet çağlayanlarına salmış olanları gördükçe ölür ölür dirilirler ve böyle bir şefkat feveranı ve heymânıyla görmez ve hissetmez olurlar kendilerini; olurlar da <em>“Milletimin imanını selamette görürsem, Cehennem’in alevleri içinde yanmaya razıyım. Çünkü vücudum yanarken gönlüm gül gülistan olur.” </em>(Bediüzzaman) der dururlar. İnsanlığın ebedî saadeti adına Miraç’tan geriye dönüşü hatırlatan nağmelerle hislerini dillendirir ve yananların yerinde olmayı düşünürler. Onların şefkat ve acıma hisleri, melekleri imrendirecek mahiyette ve ötelerden gelecek re’fet tayflarına çağrı yörüngelidir.</p>
<p>Evet, onlar zılliyet planında peygamberâne bir azimle, ellerinde acıma ateşlerini söndürecek farklı renk ve desendeki reçetelerle, gece-gündüz demeden kapı kapı dolaşır; en içten şefkat nağmeli iniltilerle, <em>“Ben geldim!” </em>der; uğradıkları her kapının tokmağına <em>“Uyanın!”</em>âh u vâhıyla dokunur ve uyarmayı bir sabâ sesi ve soluğuna emanet ederek ayrılırlar; hem de birkaç kere daha dönmek üzere. Usanmazlar gelip gitmekten, hakaretler görüp saygısızlıklara maruz kalmaktan; zira yürüdükleri yol, insanları Cehennem’den uzaklaştıran, Cennet ve daha ötesine yakınlaştıran peygamberler yoludur ve onlar yürüdükleri bu yolun gereklerinin farkındadırlar.</p>
<p>Bu Mustafeyne’l-Ahyâr’ın deyip ettiklerinin ilham kaynağı, Efendiler Efendisi, verâların soluğu-sesi Hazreti Ruh-u Seyyidi’l-Enâm’ın bu konudaki vicdan enginliğiydi. O, dünyanın binlerce sene mesûdâne hayatı bir saatine mukabil gelmeyen Cennet debdebesini ve bir dakikasına mukabil gelmeyen <em>“Kâb-ı Kavseyni ev Ednâ” </em>ufkunu muvakkat bir vedaya emanet ederek, şu mihnet yurduna, başkalarını da esfel-i sâfilîne sürüklenmekten kurtarıp a’lâ-i illiyyîne yönlendirmek için dönüyordu; kendine has o derin şefkat hissi ve Cehennem’e sürüklenenlere karşı acıma duygusuyla. Duyduklarını başkalarına da duyurmak, görüp ettiklerini herkese zevk ettirmek, gönül ve ruh deformasyonu yaşayan acınacak durumdaki tali’sizlere ziya ve nur armağan etmek için iniyordu aramıza&#8230;</p>
<p>O, bu ölçüde bir îsâr ruhu sergilerken, bir taraftan yükseklerden yüksek karakterinin ve misyonunun gereğini yerine getiriyor; diğer taraftan da insanları küfrün karanlık akıbetinden kurtarma ve imanın vadettiklerine ulaştırma rampasını gösteriyordu. Aslında bu menendi bulunmayan Zirve İnsan, ilhad ve dalâlet çirkâbı içinde bocalayıp duran ve insanlığını bütün bütün yitirmiş derbederleri gördükçe şefkat duygusu ve acıma hissiyle sürekli kıvranıp durmuş; kendine has o engin îsâr ruhuyla âh u vâh edip hemen herkesi o nurânî güzergâhına çağırmıştı. Bu sızlanış ve iniltiler mele-i a’lânın sakinlerini dahi rikkate getirmişti ki, Cenâb-ı Hak tarafından şu iltifat edalı tadillerle kendisine vazife çizgisini hatırlatma sadedinde <em>“Şimdi onların Kur’an unvanlı bu söze inanmamalarından ötürü Sen neredeyse kendini yiyip bitireceksin.” (Kehf</em><em>sûresi</em><em>, 18/6) </em>buyurularak, cayır cayır yanan sinesindeki ateşlere su serpiliyordu. Benzer tadil ve tavsiyelerin yanı sıra, Kur’an-ı Kerim’in tasrif çerçevesinde daha pek çok âyât-ı beyyinâtı, O’nun bu konudaki kamet-i bâlâsını vurgulama ve o güzergâhta yürüyenlere de bir temkin dersi mahiyetindeydi. O’nu anlamış, derslerini almış ve Cennet yolunda <em>“pişdarlık” </em>mülahazasıyla o semâvî sese ses katmışlardı. Evet, her konuda O’nu izleyen Hâle’ye müteveccih ruhlar da sürekli aynı re’fet ü şefkat tavrını sergilemiş, O’nun acıma nağmelerine nağmeler katarak sürekli sızlanmışlardı.</p>
<p>Onlardan sonra da ne bu iniltiler dinmiş ne de sinelerdeki acıma hissi sönmüştü. Düşe kalka yürüyenlere, ötelere ait nağmelerle yeni yeni besteler sunuluyor, mutlu gelecek beşaretleri veriliyor; küfür, küfran ve dalâlet akıntılarına kapılmış, mukadder ateşlere doğru sürüklenenlere karşı da <em>“Tulumbanı al, yetiş imdada, yangın var!” </em>çığlıklarıyla, herkes vukuu muhakkak böyle bir ateşi söndürmeye çağrılıyordu. Beşaretle ayrı bir acıma hissi seslendiriliyor, inzârla da Cehennem’e akışın önü alınmaya çalışılıyordu. Allah’a, Peygamber’e inanmışlardı; düşünüp yaptıkları şeyleri de ister acıma hissi, ister şefkat duygusu, ister gönül safveti, gerçek insan olmanın gereği görüyor ve beklentisiz yerine getiriyorlardı. Mazmun ve mantuk Allah’tan, güfte meyelândaki tasarrufa bağlı enbiya-i izâmdan, hususiyle de Hazreti Ruh-u Seyyidi’l-enâm’dan (aleyhissalâtü vesselâm), beste Hâle’dekiler ve Hâle yörüngesinde gözleri mâverâ-i tabiatı temaşa ile mahmur Mustafeyne’l-Ahyâr’dan.</p>
<p>Bu kutsal koro, arz u semayı semâa kaldıracak mahiyette içten idi ve tesiri de güçlüydü. İsrafil sûru gibi nağmeleri duyanlar, idrak ufku seviyelerine göre kıpırdanmaya duruyor; devam ve temadi ile an geliyor gönüllerince ona ses katıyorlardı. Zamanla o, tın tın kulaklarda çınlayan bir ba’s-ü ba’de’l-mevt nağmesine dönüşüyordu. Bir an oluyordu ki bu şefkat duygusu ve acıma hissine, insanî değerler açısından her zaman durumu ve duyguları çok gerilerde olan yoldakiler de katılıyordu. Bir arının ölümü karşısında yarım saat acıma ve ağlamasıyla re’fet ü şefkat hissini ortaya koyan birinin, iç içe problemlerin, insanlık dünyasında değişik deformasyon fasit daireleri oluşturması karşısında ah u vah etmemesi de düşünülemezdi. Bu mülahazaları nazar-ı itibara alarak Kıtmîr de “Ben de acıyorum!” diyerek o kutsal senfoniye katılmak istedi; acınacaklara acıma destanları kesti ve düşe-kalka yürüyenlere tebâhları adına bir demet inilti sundu; sundu ve nurânî peygamberler güzergâhına rağmen ilhad bataklıklarında hedefsiz ve gaye-i hayalsiz yürüyenlere “Acıyorum!” dedi inledi.</p>
<p><em>“Bir kitabullah-ı azamdır serâser kâinat, </em></p>
<p><em>Hangi harfi yoklasan manası Allah çıkar.” (Recâîzâde)</em></p>
<p>Acıyorum, bu kitabı arka planıyla mütalaa etmeyen/edemeyen anadan doğma âmâlara.. acıyorum, şu fâni dünyanın sûrî güzelliklerine ve aldatan ihtişam ve debdebesine kapılıp ahireti ve ebedî hayatı öteleyenlere.. acıyorum, gelip geçici saltanat ve debdebe karşısında ebedî hayata karşı kör ve sağır yaşayanlara.. acıyorum, gecekondudan çıkıp villadan villaya koşan aşağılık duygusunun azat kabul etmez bendelerine.. acıyorum, bilerek şu fâni ve zâil dünya hayatını Cennet ve Cemâlullah yerine koyan akılzede divânelere.. acıyorum, üç-beş günlük dünya için makam, mansıp, para ve lüks hayat fantezisiyle seviye düşüklüğüne maruz kalmış, peylenebilen mük’ab gafillere.. acıyorum, çiğnenen ırzımıza ve doğranan namusumuza rağmen gülüp eğlenen ölü ruhlara ve bedbahtlara.. acıyorum, iç içe yıkılışlar ve tamiri imkansız çözülüşler karşısında sesini çıkarmayan dilsiz şeytanlara.. acıyorum, yiyip-içip yan gelip yatan, mesh-i mânevî maruzu, hâlinden habersiz tali’sizlere.. acıyorum, <em>“Ahsen-i takvîm”</em>e mazhariyetin bizden neler istediğinden bîhaber insan bozmalarına.. acıyorum, “Hak, adalet!..” deyip Harun gibi ortaya çıkmış Karuncuklara.. acıyorum, yalanın rayiç, hıyanetin mültezem, hakkın Allah’a emanet olduğu bir dönemde insanî değerleri partal eşya haline getirenlere.. acıyorum, yalanı, tezviri, iftirayı “savaş taktiği” deyip dinî argümanlara dayandıran münafıklara.. acıyorum, kahrolası bir takdir, kirli bir madalya uğruna yüzsuyu dökerek itibarını ayaklar altına alan Süfyan’dan kalma Horasanlı taylasanlılara.. acıyorum, üç beş kuruşluk bir menfaat için, birilerine muhalif gibi görünen gerçek mü’minlerin öldürülebileceğine fetva veren satılmış nâdânlara…</p>
<p>Küçük bir çıkar karşılığı rüşvete, gaspa <em>“hediye”</em>diyen kapkara ruhlara acıyorum.. <em>“Varsın çalsınlar!” </em>türünden zift beyanlarla çizgi kayması yaşayanlara acıyorum.. bir zamanlar takdirle göklere çıkardıklarını, üç-beş günlük bir dünyevî pâye elde etmek için yerin dibine batıran bukalemunlara acıyorum.. meşru, gayr-ı meşru elde ettiği imkân ve pâyeleri kaçıracağı endişesiyle yalana <em>“doğru”</em>, doğruya da <em>“yalan” </em>diyen hak-hakikat bilmez bednamlara acıyorum.. Haçlıların yapmadığı mezâlimi görmezlikten gelerek dünyaya tapan dünyaperestlere acıyorum.. kalemlerini başkalarını karalama istikametinde kullanan ve bu mesâvîye<em>“harp stratejisi”</em>diyen münafıklara acıyorum&#8230;</p>
<p>Olup biten bunca mezâlimi, hüsn-ü zan yanılgısı olarak kitlelere anlatamadığımdan dolayı kendime de acıyorum.. hep mırıldanıp durduğum, <em>“Gönül her zaman arar durur bir yâr-ı sadık, / Bazen de sâdık dedikleri çıkar münafık!” </em>hakikatini kulak ardı edip herkesi yâr sandığımdan dolayı kendime acıyorum.. farkına varamayıp beş-on ehl-i nifâkın imanına kandığımdan ötürü içimde derin derin acı hissediyorum ve sızlanıyorum.. <em>“Hüsn-ü zan, adem-i itimat” </em>denmişti; bu disipline uyamayıp hüsn-ü zanna yenik düştüğümden dolayı içten içe hayıflanıyor ve sinemde acılar hissediyorum&#8230;</p>
<p><em>“Maziye ve mesâibe kader açısından bakmak lazım.” </em>deyip teselli olmaya çalışıyorum ama olup bitenlere karşı Kur’ânî çizgide bir tavır alamadığımdan dolayı da içim sızlıyor ve kendimi acınacak durumda hissediyorum.. çok erken dönemde dalga dalga mezâlim ve mesâvi şerareleri düşünce atmosferime çarptığı halde, Hakk’ın sıyanet seralarına sika ufku itibarıyla sığınamadığımdan ötürü levm ediyorum kendimi ve acılarla kıvranıyorum.</p>
<p>Keşke birilerinin <em>“Hak, adalet!..” </em>dedikleri eyyamda ve mü’mine saygı türküleriyle dört bir yanı velveleye verdiklerinde olanlar ve olacaklarla hâdiselerin Kerbelâ’ya doğru kaydığı vaktinde sezilebilseydi; masumlar şehit olmayacaktı, <em>“Âb-ı Revân”</em>da kan çağlayanına dönmeyecekti!.. Ama olan oldu; mezâlim ve mesâvî gidip <em>“gayretullah”</em>ufkuna ulaştı. Gayrı bundan sonra bize, sekine-temkin, tevekkül-teslim, tefviz ve sika serasına sığınarakاَلْخَيْرُ فِيمَا قَدَّرَهُ اللهُ <em>“Hayır Allah’ın takdir buyurduğundadır.” </em>deyip, şirazeden çıkmışlar hakkında Cenâb-ı Hak’tan ekstra lütuflar bekleme kalıyor ki, bu da gerçek bir mü’min tavrının lazım-ı gayr-ı müfârıkı olsa gerek&#8230;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Uyuyan Kanser Hücreleri</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2019/04/01/uyuyan-kanser-hucreleri/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 01 Apr 2019 08:52:30 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=66106</guid>

					<description><![CDATA[Hücrelerin mikro âlemi hakkında yüksek teknolojiyle desteklenerek akıl almaz bir hızla gelişen çalışmalar, son yarım asırda büyük gelişmeler kat etmesine rağmen ilim adamlarının kanser karşısındaki acizliği sürmektedir. Her saniyede milyonlarca molekülün sentezinin yapıldığı veya ayrıştırıldığı hücre gibi bir sanat harikasının sırlarını anlama adına milyarlarca dolar harcanmasına rağmen henüz emekleme safhasında sayılırız. Hücrenin iç dünyasındaki sır [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Hücrelerin mikro âlemi hakkında yüksek teknolojiyle desteklenerek akıl almaz bir hızla gelişen çalışmalar, son yarım asırda büyük gelişmeler kat etmesine rağmen ilim adamlarının kanser karşısındaki acizliği sürmektedir. Her saniyede milyonlarca molekülün sentezinin yapıldığı veya ayrıştırıldığı hücre gibi bir sanat harikasının sırlarını anlama adına milyarlarca dolar harcanmasına rağmen henüz emekleme safhasında sayılırız. Hücrenin iç dünyasındaki sır perdeleri aralandıkça, kanser gibi dünyanın en amansız hastalığını anlama ve tedavi etme yolunda bazı ilerlemeler olacaktır.</p>
<p><strong>Kanser Hücrelerinin Uyku Durumu</strong></p>
<p>Klasik bilgilerimize göre kanser, bir hücrenin bilgi dünyasındaki dengelerin çeşitli iç veya dış faktörlerle mutasyon geçirerek anarşist bir kimliğe bürünmesi ve emsallerinden çok daha hızlı bölünüp çoğalarak bulunduğu dokunun genel işleyişinin zıddına işler yapmaya başlamasıdır. Kanser hakkında çok sayıda teori ve hipotez öne sürülmüştür. Her birinde bazı gerçekler olmasına rağmen çok buutlu bir kanserleşme sürecini tam olarak anlamak henüz mümkün olamamıştır. Her yeni çalışma, hastalığa dair bilgi havuzuna bir şeyler katmakta, fakat diğer taraftan çok kompleks olan bu süreci anlamamızı zorlaştırmaktadır.</p>
<p>Kanser hücrelerinin belli dönemlerde uykuyu dalması ve bir müddet sonra daha da saldırganlaşarak uyanması konusunda yapılan çalışmalar, hastalığı anlamamızda bazı teorilerin yanlış olduğunu göstermektedir.</p>
<p>En genel manasıyla kanser, her zaman hızlı ve kontrolsüz bir şekilde büyüyen bir hücre topluluğu olarak düşünülmüştü, ancak yeni bilgilere göre, bu görüşün yeniden masaya yatırılması gerekmektedir. Muafiyet sisteminin işleyişine ait moleküler biyolojinin ince teknikleriyle elde edilen deliller, kanser hastalığında hücrelerin çoğalmasını hızlandırıcı bir sistemle beraber, bir de hücre bölünmesini yavaşlatıp durdurmaya yönelik bir frenleme sisteminin birlikte kullanıldığını göstermektedir.</p>
<p>Erkeklerde yaşlandıkça ortaya çıkma nispeti gittikçe yükselen prostat kanserinin ilerleme seyrine ait grafiğe (1. Şekil) bakılacak olursa, prostat kanseri hücreleri belli bir süre uykuda kaldıktan sonra uyanmakta ve bu sefer daha hızlı bir büyüme dönemi başlamaktadır. Her bir uyku döneminden sonra hastalık, daha hızlı bir büyüme sürecine girmektedir. Tümör, görünür olmaya başlayıp idrar sıkıntıları ve ağrı gibi semptomlar ortaya çıkmaya başlayıncaya kadar büyür ve bu safhada tespit edildiğinde genellikle cerrahi bir operasyonla tümüyle alınır.</p>
<p>Bazı hastalarda tümörde geriye dönüş olmaktadır. Ameliyattan sonra genellikle hormon tedavisi ve kemoterapi ile devam edilmesine rağmen bir müddet sonra bu tedaviler tesirsiz kalmakta ve tümör tekrar gelişmeye başlamaktadır. Diğer bir tabirle, kanser bir uyku sürecinden sonra tekrar uyanmaktadır. Bir kaç yıl sürebilen bu uyku dönemlerinde, hastada çoğunlukla rahatsız edici bir belirti göstermediğinden normal teşhis vasıtalarıyla tümör tespit edilemez. Yakın zamana kadar bu dönemler hakkında çok az şey biliniyordu. Ancak yapılan araştırmalar, kanserin uyku hâlinin, tümörün kendini tekrar geliştirmesi için geçici bir duraklama ve zaman kazanarak yeni taktikler geliştirme dönemi olduğunu gösterdi.</p>
<p><strong>Kanser Uykusunun Tehlikeleri</strong></p>
<p>Kanser hakkında özet bir tanımlama yapacak olursak, bu hastalık immün (muafiyet) sistemi ile kanser hücrelerinin savaşıdır. Aslında vücudumuzda mutasyonlar neticesinde her gün binlerce kanserli hücre yaratılmakta, fakat sağlıklı immün sistemi hücrelerimiz bunları yok etmektedir. Şayet immün sistemimiz olmasaydı, kansere bile gerek kalmadan en küçük bir bakteri enfeksiyonu bile insanın ölümüne yeterdi. Kudreti Sonsuz, vücuda yerleştirdiği “savunma sistemi” sayesinde insanın kanser hücreleri veya mikroplarla mücadele ederek hayatta kalmasını sağlamaktadır.</p>
<p>Rabbimiz yarattığı her canlıya hayatta kalması, dış çevreden gelen şartlara karşı dayanabilmesi için çeşitli koruyucu sistemler verdiği gibi, bir canlı olan mikroplara ve kanser hücrelerine de kendilerini koruma mekanizması vermiştir. Fakat kanser hücreleri ne kadar şekil ve taktik geliştirirlerse geliştirsin immün sistemimize de kansere karşı çok sayıda silah ve taktik geliştirme imkânları verilmiştir. Kanser hücrelerinin hayatta kalıp büyüyerek tümör haline gelip vücuda yayılması için üç zorluğu aşması gerekir:</p>
<p>İlk olarak, çoğu tümörü ortadan kaldırabilen bağışıklık sistemini alt etmeleri gerekir.</p>
<p>İkinci olarak, kanser önleyici tedavilerden sağ çıkmaları gerekir.</p>
<p>Üçüncü olarak da başladığı organdan uzaktaki organlara metastaz yaparak yayılması gerekir.</p>
<p>Her ne kadar düşmanımız da olsa, kanser hücrelerinin uyku halindeyken genetik yapılarında gerçekleşen müthiş stratejik değişiklik karşısında hayranlık duymamak mümkün değildir. Bir mânâda uyuyor gibi duran hücrelerin programları içinde, gelecekte bir tümör olmaları için ne gerekiyorsa vardır. Bu genetik değişiklikler kanser hücresini bir sonraki safhaya taşımak içindir. Uyku hali olmadan, kanser hücreleri yeni bir ortamda hayatta kalamaz, sağlıklı bağışıklık sisteminin saldırılarına karşı direnç gösteremezler.</p>
<p>Her şeyden önce uyuyan kanser hücrelerinin nasıl tespit edileceği ve öldürüleceği konusunda bilgi sahibi olunması gerekir. İlim adamları uykudaki tümörün uyanmasına ve büyümesine fırsat vermeden yakalamak için, kan ve idrar tahlillerinin geliştirilmesi üzerinde çalışmalarını sürdürmektedirler.</p>
<p>Uyuyan hücreleri tespit etmek kolay değildir. Hareketsiz tümörler genellikle küçük olduğundan ve henüz bir belirti vermediğinden, hastalar farkında bile olmazlar. Ayrıca geleneksel teşhis cihazları (röntgen, MR vs.) bu tümörleri göremez. Uykuda olan kanser hücreleri, tıpkı kış uykusuna yatan hayvanlar gibi, genellikle yavaş bir metabolizmaya sahip olduklarından, fazla glikoz yakma esasına göre çalışan en gelişmiş kanser araştırma metodu olan PET<a name="_ednref1"></a>[1]taramaları bile çoğunlukla uykuda olan tümörleri tespit edemez.</p>
<p><strong>Kanserin İşini Uykudayken Bitirmek!</strong></p>
<p>Yeni çalışmalarda, uykuda olan kanser hücrelerinin özelliklerini ve verdikleri sinyalleri anlama yönünde ümit verici gelişmeler gözlenmektedir. Kanada’daki BC Kanser Ajansının dâhil olduğu bir proje çerçevesinde yapılan bir araştırmada, uykuda olan ve çoğalan kanser hücrelerinin ürettiği RNA’nın<a name="_ednref2"></a>[2]yapısı ve hücrelerin davranışlarındaki değişiklik incelediğinde, bazı küçük RNA’ların özellikle uykuda olan kanser hücreleri tarafından kopyalandığı tespit edilmiştir. Hücrenin protein sentezi yapan fabrikası konumunda olan ribozomların<a name="_ednref3"></a>[3]içinde bulunan RNA’lar, yaratılışta DNA’ya<a name="_ednref4"></a>[4]kodlanan genetik şifreye göre ifade edilen bilgiyi, ribozomların içinde kimyevîbağ ile birbirine bağlayarak, yapıda ihtiyaç duyulan proteinlere dönüştürürler.</p>
<p><strong>Su Uyur, Kanser Uyumaz</strong></p>
<p>Kanser hücresinin uyuduğunu sandığımız bu dönemde, aslında gizliden gizliye bir faaliyet yürütülmektedir. Kanserin uyku dönemindeki özelliği iyi bilinirse, bu dönemde idrardaki ve kandaki değişiklikler yardımıyla tanınarak uyanmasına fırsat vermeden hakkından gelinebilir. Fakat bunun için, hangi moleküllerin arttığı veya azaldığını tespit etmek üzere, hassas biyokimyevîtahlilleri yapabilen yeni teşhis cihazlarının geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Bu konuda başarılı olunursa, doktorlar uykuda yakaladıkları tümörleri çok büyümeden tespit edip tedavi için hızlı ve güçlü bir planlama yapılabilirler.</p>
<p>Uykudaki kanser hücrelerinin tanındıktan sonra yok edilmelerinde bir sıkıntı daha vardır. Maalesef bu kanser hücreleri uykudayken metabolik olarak aktif olmadıklarından, (diğer bir deyişle, karnı tok vaziyette uyuyan bir fareyi, zehirli yemi yemediğinden dolayı öldüremediğiniz gibi) uykudaki kanser hücrelerini de hedef tahtasına koyup geleneksel kemoterapi ilaçlarıyla öldürülme ihtimali çok düşüktür.</p>
<p>Son yıllarda yapılan bir çalışmada, uyuyan hücrelerin zayıf noktalara sahip olabileceğine dair deliller elde edilmiştir. Meselâ, steroid olmayan bazı anti-enflamatuar ilaçların (sözgelimi, romatizma için kullanılanlar), genetik olarak yeni taktikler üretmek üzere uykuya yatarak metastaza hazırlanan kanser hücrelerinin “uyanmasını” durdurabileceği deneylerde gösterilmiştir. Klinik denemeler bu bilgileri doğrularsa ve uyuyan kanser hücrelerinin uyumalarının devamı sağlanabilirse, hastaların tedavilerinde büyük başarılar elde edilebilecektir.</p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a name="_edn1"></a>[1]PET: dokuların kanlanmasını, metabolizmasını ve canlılığını yansıtan üç boyutlu görüntülerin kaydedildiği bir yöntemdir. Kanserin erken teşhis ve tedavisinde çok önemli bir yeri vardır.</p>
<p><a name="_edn2"></a>[2]RNA: (Ribo Nükleik Asit), vücudun hücrelerinde görev yapar. RNA, DNA gibi yönetici molekül görevine sahiptir. Hücrelerin işleyişinde düzenlemeleri yapmakla görevlidir. Bu yöneticiler hücrelerin işleyişini beraber oluşturdukları proteinlerin sayesinde düzenlerler. Özellikle hücrelerde yer alan protein sentezine genetik kod aktarımı sırasında başrolü RNA üstlenir. RNA, DNA’dan almış olduğu genetik kodları ribozomlara taşır ve bundan dolayı DNA ile beraber çalışır.</p>
<p><a name="_edn3"></a>[3]Ribozom: Hücrede protein sentezini yapan fabrikadır. Aynı zamanda RNA üretimini sağlar.</p>
<p><a name="_edn4"></a>[4]DNA (Deoksiribo Nükleik Asit), tüm organizmalar ve bazı virüslerin canlılık fonksiyonu ve biyolojik gelişmeleri için gerekli olan genetik talimatları taşıyan bir nükleik asittir. DNA’nın başlıca rolü bilginin uzun süreli saklanmasıdır.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Demokrasi, Hukuk ve Hizmet Hareketi</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2019/04/01/demokrasi-hukuk-ve-hizmet-hareketi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 01 Apr 2019 08:50:07 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Araştırma]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=66104</guid>

					<description><![CDATA[İnsan bir yönüyle kâinatın özü, bir yönüyle de hem çekirdeği hem meyvesidir. Kâinat makro âlemse, insan onun fihristi mahiyetinde mikro veya normo âlemdir.[1] Açıklanan bu mahiyetin, biri insanın kendine, diğeri topluma bakan iki tezahürü vardır. Kendine bakan yönüyle insan, bizatihi şereflidir. Kâinattaki her şey insanın hizmetine sunulmuş, onun için yaratılmıştır. Nitekim yeryüzüne halife olarak da [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>İnsan bir yönüyle kâinatın özü, bir yönüyle de hem çekirdeği hem meyvesidir. Kâinat makro âlemse, insan onun fihristi mahiyetinde mikro veya normo âlemdir.<a name="_ednref1"></a>[1]</p>
<p>Açıklanan bu mahiyetin, biri insanın kendine, diğeri topluma bakan iki tezahürü vardır. Kendine bakan yönüyle insan, bizatihi şereflidir. Kâinattaki her şey insanın hizmetine sunulmuş, onun için yaratılmıştır. Nitekim yeryüzüne halife olarak da naspedilmiştir.<a name="_ednref2"></a>[2]Bütün bunların sonucu, tasavvufî ifadesiyle, insan yaşadığı sürece hep insan-ı kâmil istikametinde seyrine devam etmeli, kendini zorlamalıdır; hukukî ifadesiyle de insan kişiliğini 1) gerçekleştirme ve 2) geliştirme hakkına sahiptir, hatta bu görevle mükelleftir.</p>
<p>Topluma ve devlete bakan tezahürüne gelince, zirvede insan olduğuna göre, insanlardan müteşekkil toplumu idare etmek için tesis edilmiş bütün düzenler, kurallar, maddî veya itibarî, hükmî varlıklar, yine insana hizmet ve onun varlık sebebini yahut gayesini gerçekleştirmek içindir. Bunun zorunlu sonucu şu hükümdür: “Devlet insan içindir, insan devlet için değildir.” Dolayısıyla, “Devletin âli menfaatleri için kişi(ler) feda edilebilir” düşüncesinin batıl bir anlayış olduğu kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Nitekim ikbal dönemlerimizde ecdadımızın “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” anlayışı ve felsefesinin geçerli olduğu bilinen bir gerçektir.</p>
<p>Esasen İslam hukuku ve medeniyeti; varlık, insan, hayat, kâinat ve Allah hakikatleri arasındaki münasebeti berrak bir şekilde açıklamış, eşya ve hadiselerin; çatışmanın, mücadelenin, kargaşanın değil, bilakis ahengin, düzenin, intizamın, yardımlaşma ve dayanışmanın sonucu olduğunu göstermiştir.<a name="_ednref3"></a>[3]</p>
<h1>Kadim Yunan’dan Bugüne Demokrasi</h1>
<p>Demokrasi kısaca, devlet idaresinin işleyişiyle alakalı konularda halkın, 1) karar alma, 2) kararların icrası ve 3) icraatın denetlenmesi süreçlerine iştiraki olarak tanımlanabilir. Kadim Yunan Medeniyetinde şehri ilgilendiren konular hakkında orada yaşayan halkın reyine başvurulduğu bilinmektedir.</p>
<p>Demokrasinin doğduran demokrasi, temsili demokrasi gibi tatbikat şekilleri olduğu gibi, sosyal demokrasi, liberal demokrasi, Hristiyanlık yorumuyla demokrasi, İslamî demokrasi gibi farklı algılama ve yorumlama biçimleri de vardır. Öyle ki tarihin seyrine ve tatbikata bakılınca, dünya görüşü ve siyaset teorisi bakımından algılayış farklılıkları arasındaki mesafe taban tabana zıt denecek kadar genişlikte olabilmektedir.</p>
<h1>Demokrasi Bir Süreçtir</h1>
<p>Kadim Yunan ile günümüz arasında demokrasi anlayışının hem tatbiki hem de muhtevası ve keyfiyeti bakımından çok büyük farklılıklar vardır. Mesela eski Yunanda sadece hür olanlar oy kullanabiliyordu. Bu da nüfusun çok küçük bir nispeti demekti.</p>
<p>Demokrasinin mahiyeti ve muhtevası bakımından son bir asırda bile çok büyük mesafeler kat edilmiştir. Dünya genelinde kabul gören demokrasi anlayışı sürekli iyileşmekte ve gelişmektedir. Hiç şüphesiz bu süreç iyiye doğru seyrine devam edecektir. Köleliğin kaldırılması, kadınların statü ve haklarının teslimi, insan hakları belgeleri gibi vakıalar ve gelişmeler bu gelişim sürecinin güzel örneklerindendir. Artık “demokrasi bugün itibari ile insanlığın ortak bir örfüne mazhar olmaya doğru ilerliyor.”<a name="_ednref4"></a>[4]</p>
<h1>Günümüzde Demokrasinin Hususiyetleri</h1>
<p>Günümüzde demokrasi denilince, sivil toplumun çok iyi örgütlendiği, insanların şuurlu ve mesuliyet sahibi fertler olarak yönetime iştirak edip onu kontrol ettiği; yönetenlerin de şeffaflık, açıklık, hesap verebilirlik, dürüstlük ilkelerine göre iş yaptıkları devlet ve toplum modeli akla gelmektedir. Artık demokrasi, ailede, okulda ve iş yerinde de uygulanan bir hayat tarzı olarak görülmektedir. Keza çok seslilik, çok renklilik, çoğulculuk, azınlıkların haklarının, kültürlerinin korunması, zıt fikirlerin uzlaşma ile ahenkli bir harmoni oluşturması temel unsurlardandır.</p>
<p>Sayılan evsafın gerçekleşmesi için 1) ifade hürriyeti, 2) toplantı ve gösteri yapma hakkı/hürriyeti, 3) örgütlenme hakkı/hürriyeti mutlak lazımelerdendir. Bunların alt dalları olarak haberleşme hürriyeti, basın hürriyeti, bilgi edinme hakkı, hak arama hürriyeti, dernekleşme, sendika hakkı gibi hak ve özgürlükler sayılabilir.</p>
<p>Yine demokrasiye can veren ve onu ayakta tutan “hukukun üstünlüğü” prensibidir. Bu prensibin açılımı ile yasama, yürütme ve yargı kuvvetlerinin ayrı olması, özellikle bunlardan yargının bağımsızlığı, herkesin kanun önünde eşitliği, adil yargılanma hakkı, masumiyet karinesi, kanunsuz suç ve cezanın olmaması gibi esaslar ortaya çıkmaktadır.</p>
<h1>Hizmet Hareketi ve Demokrasi</h1>
<p>Yukarıda sayılan hususiyetler bakımından İslam Medeniyeti ile demokrasi tam bir mutabakat ve dayanışma halindedir. Özellikle Hulefa-i Raşidin dönemindeki uygulamalar, emr-i bil maruf ve nehy-i anil münker, istişare, bu konuda bilhassa Uhud Savaşı’nda Peygamber Efendimizin (aleyhissalâtü vesselâm) uygulaması, “Haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır” gibi düsturlar, müesseseler ve naslar bu durumu açıklıkla göstermektedir.</p>
<p>Nitekim Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi de 1990’lı yıllardan itibaren, “demokrasinin geri dönüşü olmayan bir süreç olduğunu, daima ilerleyeceğini ve gelişeceğini” vurgulamaktadır.<a name="_ednref5"></a>[5]Hatta İslam adına aynı istikamette hizmet eden bazıları, o dönemde Hocaefendi’yi bu söylemi nedeniyle şiddetle eleştirmelerine rağmen zamanla tam aksi yöne savrulmalarına karşılık Hocaefendi söylemlerini hiç değiştirmemiş, dünyanın farklı coğrafyalarından, farklı zamanlarda, farklı şahıslar; demokrasi ve İslam hakkında fikirlerini sorduklarında, ısrarla ve istikrarla aynı görüşünü tekrarlamıştır.</p>
<p>Son yıllarda Hizmet Hareketi mensupları, takipçileri, ilgilileri, sempatizanları, hatta hiç alakası olmasa bile bunların eşleri, çocukları, akrabaları, yakınları; tarihte eşine pek rastlanmayan mezalime, mağduriyetlere, hak ihlallerine ve hukuksuzluklara maruz kalmakta ve muhatap olmaktadırlar. Buna rağmen kanunlara aykırı küçücük bir vakaya bile sebebiyet vermediler. Bütün bunları sinelerinde eritmenin yanı sıra, üstüne üstlük tenkile kilitlenmiş karanlık odakların, Hareket mensubu kılığındaki provokasyonlarına ve tuzaklarına karşı dikkatli ve uyanık olmaya kendilerini zorlamaktadırlar.</p>
<p>Hocaefendi, sevenlerine baştan beri, zulüm ve haksızlıklar karşısında asla şiddete bulaşmamaları, aktif sabırla, yani hak ve adalet çerçevesinde, hukukî yollarla mücadele tavsiyesinde bulunmaktadır. Çünkü onun massedip süt halinde takipçilerine sunduğu öğretiye göre, insanın kişiliğini geliştirerek tam olgunluğa ulaşabilmesi için 1) acz, 2) fakr, 3) şevk, 4) şükür ile 5) şefkat ve 6) tefekkür esaslarını hayatına rehber edinmesi gerekir.<a name="_ednref6"></a>[6]Keza inanan bir fert, “Biz ki mü’miniz, aldatılabiliriz, fakat asla aldatmayız” prensibiyle hayatını örgülemelidir. Yine Hizmet Hareketinin değerlerini benimsemiş birisi “müspet hareket” düsturunu<a name="_ednref7"></a>[7]hayatına hâkim kılmalı, her halükârda asayişe yardım eden olmalı, asla kamu düzenini bozmamalıdır. İnanan insan, biz O’nu görmesek de, bizi sürekli gören Allah’ın bize şah damarımızdan daha yakın olduğu ve mutlaka O’na hayatın hesabının verileceği şuuruyla yaşamalıdır. Temel unsurlarını özetle sunabildiğimiz bu öğretinin ayrıntılı açıklamaları ve teferruatı, en başta Hocaefendinin eserlerinde ve sohbetlerinde yer aldığı gibi,<a name="_ednref8"></a>[8]Hareketin kubbesi altında bulunan, mesela AfSV<a name="_ednref9"></a>[9]gibi teşkilatların kamuoyuna sunduğu paylaşımlarda da vardır.</p>
<p>Toplumun her kesiminden ve katmanından müteşekkil Hizmet Hareketi’nin gönüllüleri, esaslı unsurlarını sathî olarak saydığımız tavsiye ve nasihatlere uyduklarından, bütün dünyaya yayılmış olmalarına, farklılıklar, zorluklar, haksızlıklar ve hukuksuzluklarla mücadele etmelerine rağmen, hep hak ve adaletin, iyilik ve güzelliğin yüceltilmesiyle meşguldürler ve öyle de bilinmektedirler.</p>
<p>Bu yüzdendir ki yukarıda özetle açıkladığımız demokrasi ve hukukun üstünlüğü kavramlarının ve müesseselerinin geçerli olduğu coğrafyalarda Gönüllüler Hareketi mensupları ve takipçileri, bırakın çatışmayı ve şiddeti, ufacık sürtüşmeye ve gerilime bile sebep olmadan yollarına devam etmekte, bulundukları yerlere tam bir intibak ve entegrasyonla, insanlığın ortak değerlerini yüceltmektedirler.</p>
<p>Dipnotlar</p>
<p><a name="_edn1"></a>[1]Gülen, M. Fethullah. “İnsan Muamması”, Tekmile (Kalbin Zümrüt Tepeleri), <em>Çağlayan</em>, Kasım 2018.</p>
<p><a name="_edn2"></a>[2]Bakara, 2/30.</p>
<p><a name="_edn3"></a>[3]Nursî, Bediüzzaman Said. <em>Sözler</em>, 1) On İkinci Söz, 2) On Üçüncü Söz, Birinci Makam, 3) Otuzuncu Söz, Birinci Maksat.</p>
<p>Ünal, Ali. <em>Risale-i Nur’da Küllî Kaideler-1</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2008, s. 594 vd.</p>
<p><a name="_edn4"></a>[4]Gülen, M. Fethullah. <em>Şarkül Avsat</em>Gazetesine 24 Mart 2014 tarihinde verdiği röportajdan.</p>
<p>fgulen.com/tr/turk-basininda-fethullah-gulen/fethullah-gulen-hakkinda-haberler/fethullah-gulen-hakkinda-2014-haberleri/43596-fethullah-gulen-hocaefendi-sark-ul-avsat-a-konustu-islam-da-devlet-degil-toplum-onemlidir</p>
<p><a name="_edn5"></a>[5]Mercan, Faruk. <em>Demokrasiden Geriye Dönüş Yok, Dünden Bugüne Fethullah Gülen’in Düşünce İstikameti</em>; Blue Dome, New Jersey 2016, s. 129 vd., 245.</p>
<p><a name="_edn6"></a>[6]Nursî, Bediüzzaman Said. <em>Sözler</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 518; <em>Mektubat</em>, s. 17.</p>
<p><a name="_edn7"></a>[7]Aymaz, Abdullah / Nursî, Bediüzzaman Said. <em>Emirdağ Lahikası Üzerine,</em>İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2007, 62. Mektup, s. 177–183.</p>
<p><a name="_edn8"></a>[8]<a href="https://fgulen.com/tr/">fgulen.com/tr/</a>; www.herkul.org/</p>
<p><a name="_edn9"></a>[9]twitter.com/afsv_tr/status/1067439128772513792</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Yaşar Tunagür</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2019/04/01/yasar-tunagur/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 01 Apr 2019 08:47:17 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Biyografi]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=66102</guid>

					<description><![CDATA[1 Mart 1924’te Beşiktaş’ta doğan Yaşar Hocamız, 30 Nisan 2006’da İstanbul Sema Hastanesinde ruhunun ufkuna yürümüştür. Babası, Sultan Abdülhamid döneminde sarayda kitabet kalemindeydi. Dayılarının da Sultan Abdülhamid’in korumalarından olup bombalı suikast olayında şehit olduklarını duymuştum. Abdülhamid tahttan indirilince saraydan ayrılıp kendi memleketi olan Siirt’in Zivzik (Dişlinar) isimli köyüne gitmiştir. 1922 yılında, İstanbul’da bir tepe üzerinde [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>1 Mart 1924’te Beşiktaş’ta doğan Yaşar Hocamız, 30 Nisan 2006’da İstanbul Sema Hastanesinde ruhunun ufkuna yürümüştür. Babası, Sultan Abdülhamid döneminde sarayda kitabet kalemindeydi. Dayılarının da Sultan Abdülhamid’in korumalarından olup bombalı suikast olayında şehit olduklarını duymuştum. Abdülhamid tahttan indirilince saraydan ayrılıp kendi memleketi olan Siirt’in Zivzik (Dişlinar) isimli köyüne gitmiştir. 1922 yılında, İstanbul’da bir tepe üzerinde bulunan bir eve ailesiyle yerleşir.</p>
<p>Yaşar Hocamız, Kur’ân-ı Kerim okumayı ve ilmihal bilgilerini babasından öğrenir. Yedi yaşında iken babası Rahmet-i Rahman’a kavuşur. İlkokulu Beşiktaş’ta, Esma Sultan’da okuyan Hocamız, sonra Kabataş Lisesine geçer. Celâleddin Öktem, Nihat Sami Banarlı, Faruk Nafiz Çamlıbel gibi meşhurlar hocaları olur.</p>
<p>Lisede 10. sınıfta iken meşhur âlim Hüsrev Hocadan Arapça okumaya başlar. Bu tahsil 12 sene kadar devam eder. 1946’ta yedek subay olarak askere alınır. İzmir’de askerlik yaparken yolu tarihi Kestanepazarı Camiine uğrar. Orada hafızlık yapan talebeleri görür. Hacı Salih Tanrıbuyruğu ve caminin imamı İbrahim Kılıç hocalarla tanışır. Onlar talebelere Kur’ân ve tecvit dersleri okutmaktadırlar. Yaşar Hocamız burada bir müddet bu derslere katılır. Sonra, Hacı Salih Tanrıbuyruğu’ndan Arapça, Hadis, Fıkıh, Tefsir dersleri okutmasını istirham eder. Böylece Şaban Düz, Raif Cilasun gibi isimler de katılır, dersler başlar. Yaşar Hocamızın teşvikleriyle evlerde her akşam benzer dersler de okutulur.</p>
<p>Askerliğini bitirince, Yaşar Hocamız İstanbul’a döner. Tekrar Hüsrev Hocadan ders almaya başlar. Bu dersler, Hüsrev Hoca ders okutamayacak hale gelinceye kadar devam eder. Zaten bir müddet sonra, 1953’te ruhunun ufkuna yürür.</p>
<p>Hocasının vefatından sonra müftülük imtihanına girer, imtihanı kazanıp Çanakkale’nin Ezine ilçesine müftü olur. İki senelik müftü iken Bağdat Üniversitende Arap Dili ve Edebiyatı üzerine ihtisas yapmak üzere Irak’a gönderilir. 1958 Irak İhtilali ile Türkiye’ye döner. Bu sefer Hasan Basri Çantay’ın ısrarı ile Balıkesir’e müftü tayin edilir. Oralarda büyük hizmetleri olur. Vaazlarının yanında, okulların açılması için büyük gayretler göstermiştir. 1960 İhtilali olunca Edirne’ye sürülür. Orada müftü iken, M. Fethullah Gülen Hocaefendi ile tanışır. Çok takdir ettiği bu genç hoca, artık ailenin bir ferdi gibidir.</p>
<p>1961’de Hocaefendi askere gider. İzmirliler 1962 yılında ısrarla Yaşar Hocamızı Kestanepazarına isterler. 1963’te de tayini İzmir’e çıkar.</p>
<p>Ben de 1960’tan itibaren Kestanepazarı Yurdunda bulunuyordum. Yurtta idarî bir boşluk vardı. Yaşar Tunagür Hocamızın gelişiyle işler değişti. Bizim de Hadis derslerimize giriyordu. Vaaz ve hutbeleri müthişti. Sahabe Efendilerimizi anlatışıyla, vaaz ve nasihatin ötesinde bir dava şuuru aşılıyordu. Bizleri ve cemaati coşturuyordu. Cumaları caminin avlusuna taşan cemaat gün geçtikçe artıyordu. Entelektüel bir şahsiyet olarak kendisine Suriye, Irak, Suudi Arabistan ve Pakistan’dan ziyarete geliyorlardı. Nebhânîler, Şeyh Mahdumlar gelenler arasındaydı. İslamî cemaatlerle arası çok iyi idi.</p>
<p>1965 yılının mart ayında, İhsan Emci başkanlığında İzmir İmam Hatip Okulu Mezunları Cemiyeti adına, <em>Gurbet</em>isimli bir dergi neşredilmeye başlamıştı. İlk sayısında Yaşar Tunagür Hocamızın, “Niçin İmam Hatip Okulları” başlıklı bir yazısı da çıkmıştı. 12 sayı devam bu dergiyi Cuma vaazlarından sonra cemaate de hocamız tavsiye ederdi. Diğer sayılarında da hocamızın yazıları neşredildi. Bilhassa Seyyid Kutub’un <em>İslam’da İçtimaî Adalet</em>kitabından tercümeleri de vardı. Zaten daha sonra kitap olarak da basıldı. Gurbet dergisinin 1 Aralık 1965 tarihli 7. Sayısında, hocamızla ilgili şöyle bir haber çıkmıştı: “Muhterem Hocamız Yaşar Tunagür, Diyanet İşleri Reisliği Muavinliğine tayin edilmiştir. İzmir’den ayrıldığından, bütün İzmirli Müslümanlar gibi biz de üzgünüz. Tesellimiz bu tayinin Türkiye’miz, hatta bütün İslam âlemi için faydalı olacağı ve Diyanet camiasına çöken kâbusun kalkacağı ümididir. Muhterem Hocamızı tebrik eder, Cenab-ı Hak’tan muvaffakıyetler dileriz. Gurbet.”</p>
<p>Yaşar Tunagür Hocamızın İzmir’de bulunduğu dönemde vesile olduğu pek çok hayırlı hizmetlerinden bir tanesini de kendi ifadeleri ile takdim edelim: “Bir ara bir kolej açma fikri doğdu. Kendi kendime düşündüm: İmam Hatip Okullarına herkesi getiremiyoruz. (Zenginlerimizin çocukları ekseriyetle yabancıların açtıkları kolejlere gidiyorlar). Gençler İslamî mânâdan uzak kalıyorlar. Biz de bir kolej açalım ve onları oralarda yetiştirelim. Fikir benden çıktı. Meseleyi fiiliyata dökmek için bizzat yine öne düştüm. İlk sermayeyi 5 bin lira olarak kendim koydum. Bazı esnafları dolaştım. 80 bin lira para topladım. Ardından Hacı Ahmet Tatari, Hacı Nuri Sevil gibi İzmir’in seçkin tüccarları 50’şer bin lira verdiler. Ali Rıza Güven ise, o günkü değeri 220 bin lira olan villasını verdi. Böylece Fatih Koleji açılmış oldu. İsmiyle çok uğraştılar. O dönemde dahi “Fatih Koleji” dememizin hesabını verdik. “Fatih” isminden bile ürkenler vardı. Bu kolej bir örnek oldu. Sonraları Türkiye sathında böyle kolejlerin açıldığını duydum ve gördüm.”</p>
<p>Yaşar Hocamız, İzmir’den Ankara’ya gidişini de şöyle anlatıyor: “1965 yılının ekim ayında yapılan seçimlerde hükümet değişti. Adalet Partisi iktidara geldi, Süleyman Demirel Başbakan oldu. Beni Başbakanlıktan telgrafla acele Ankara’ya çağırdılar, gittim. 1941 yılında liseden mezun oldum. (Hocamızın iki senelik yüksekokul tahsili de vardır). İlahiyat mezunu değilim, ama müftülük imtihanını vermişim, müftülük yapmışım. Müktesep bir hakkım var meslekte. Kanunca mahzuru yok. Bana ‘Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı olacaksın’ dediler. Bu arada bana tam yetki verdiler.</p>
<p>Ankara’ya davet edilmem üzerine Kestanepazarı’ndan ayrılmak beni üzdü. Ancak Ankara’da daha çok hizmet imkânı bulabileceğim düşüncesi üzüntümü hiç olmazsa biraz hafifletiyor ve bana teselli kaynağı oluyordu. Halk durmadan gelip soruyordu. ‘Bizi kime bırakacaksın?’ diyorlardı. Ben ise onları teselli ediyor ve ‘Size öyle birisini göndereceğim ki kısa bir müddet sonra beni unutacaksınız’ diyordum. Onlara isim vermiyordum. Fakat kafamda sadece tek isim vardı. O da Fethullah Gülen Hocaefendi’den başkası değildi. Ankara’ya gider gitmez de ilk işim Hocaefendi’nin tayinini İzmir’e çıkarmak oldu. Böylece bu müessese (Kestanepazarı Camiinin vaizliği ve oradaki İmam Hatip yurdu ve Kursu) ehil bir insana teslim edilmiş oldu. Hocaefendi, Kestanepazarı’nda beş seneye yakın kaldı. Çok büyük hizmetler yaptı. Bilhassa geceleri de talebelerin başında kalması, disiplin açısından çok verimli oluyordu.</p>
<p>İnsanı hangi ameli kurtaracaktır, bunu ancak Cenab-ı Hak bilir. Fakat ben kendi namıma şöyle düşünüyorum: ‘Ahirette beni kurtarmaya vesile olacak hiçbir amelde bulunmadım. Sadece bir işe vesile oldum ki bütün ümidim ondadır. O da Fethullah Efendiyi İzmir’e tayin etmiş olmamdır. Evet, beş senelik Diyanet İşleri Reis Muavinliği döneminde yaptığım en hayırlı iş odur.</p>
<p>1972 yılından itibaren Diyanet İşleri Başkan Yardımcılığından emekli oldum. Sonrasında biraz ticaretle uğraştım. Turgut Özal Beylerle Silm diye bir şirket kurduk. Özal siyasete girdikten sonra o ticaret işlerini de bıraktım.”</p>
<ol>
<li>Fethullah Gülen Hocaefendi de Yaşar Tunagür Hocamızla olan münasebetlerini şöyle anlatıyor:</li>
</ol>
<p>“Yaşar Tunagür Hoca, 27 Mayıs 1960 İhtilalini yaşadığı Balıkesir Müftülüğünden sonra bir mânâda sürgün olarak Edirne’ye gelmişti. 36–37 yaşlarındaydı. Ben daha askerlik yapmamıştım. Siyah sakallı genç bir müftü olarak tanınmıştı. Gezişi, oturuşu, kalkışı, yürüyüşü gayet onurluca, vakur bir tipti. Çevresinde mehabet ve saygı hâsıl ediyordu; hem de kendisini sevdiriyordu.</p>
<p>Açık, net ve cesurca konuşuyordu. Entelektüel bir yanı vardı. Üzerinden bir ihtilal geçmiş. Bir ihtilalin mağduru idi. Edirne’ye sürgün gibi gönderilmişti. Fakat hiçbir şey olmamış gibi yine düşüncelerini cesurca ifade ediyordu. Bana göre tam bir entelektüeldi. Elitti, fakat aynı zamanda bu düşüncelerini rahatlıkla ifade edebiliyordu. İstanbul’da doğmuş büyümüş bir İstanbullu idi. Bir Beşiktaş beyefendisiydi.</p>
<p>Onda ciddi bir peygamber sevgisi görüyordum. Dolu dolu gözlerle anlatıyordu. Bana göre aranan bir vaizdi. Ben büyüklerden çok nadir öyle bir iki insana rastladım. Fakat o yaşta o kadar coşkun, o kadar heyecanlı ve heyecanlarını aynı zamanda dengesiyle, aklıyla, mantığıyla dengeleyebilen, frenleyebilen bir insandı… Yaşar Tunagür Hocam, valiyle ve diğer üst seviyedeki bürokratlarla iyi görüşürdü. Onlarla hemen kaynaşmasını bilmişti. Selimiye Camiinde yaptığı vaazlarla etkili oluyordu. Kısa zamanda büyük bir cemaat topladı. Edirne’nin dine karşı yumuşamasında onun hizmetleri inkâr edilemez. İhtilalden sonra sürgün olarak gelmişti. Fakat halk Yaşar Hoca’ya fevkalâde rağbet ediyordu. Ben Üç Şerefeli Camiinde vaaz eder, hutbe dinlemeye Selimiye’ye giderdim. Onun yaptığı o coşkun konuşmalar, o güne kadar duyduğum en içten ve en samimi konuşmalardı. Hutbelerinde muhakkak sahabe efendilerimizden örnekler verirdi. Ben zaten sahabe aşığı idim. Bu da beni onu dinlemeye koşturan sebeplerden biriydi.</p>
<p>Yaşar Hoca Ankara’da Diyanet İşleri Başkan yardımcılığına getirilmişti. Cesurdu, öne çıkmıştı. Her dediğini yapıyordu. İsabetli şeyler yapıyordu. Bundan ötürü bazı hazımsızlıklar da oldu kendisine karşı. İlahiyat kökenli olmadığından dolayı bazıları aleyhinde fırtınalar kopardılar. “İlahiyatçı olmayan bir insan nasıl reis muavinliği yapıyor” diye o dönemde, çok az insan müstesna, teşkilat aleyhine döndü.</p>
<p>Yaşar Hocanın saygın bir yanı vardı. Birinin kapısına vardığında, kapıyı açıyorlardı. Yüzüne baktıkları zaman “Buyurun” diyorlardı. Ben başka bir Diyanet İşleri başkanında görmedim bunu. Refet SezginBey (bilim tarihinde devrim niteliğinde gerçekleri ortaya çıkarmış, meşhur Prof. Dr. Fuat Sezgin’in kardeşi) bakandı. O, hocanın arkasında Diyanet İşleri başkanlığında kamet getiriyor, seccade üzerinde çıplak ayaklarıyla, “Allahu ekber, Allahu ekber” diyerek Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı’nın arkasında namaza duruyordu. Bunlar çok önemli şeylerdir. Bir kabuldür bu. Bakan, “Ben bakanım, benim bir müdür muavinim, genel müdür muavinim falan filan” der ona göre bakar, ona göre iltifat eder, fakat hoca öyle ruhuna nüfuz etmişti ki Yaşar Hocanın gözünün içine bakıyordu.</p>
<p>Sosyal yönü itibariyle açık bir insandı. İslamî hayâ ve edebi vardı, fakat gerekli durumlarda bazı şeyleri söylemekten de çekinmezdi. Tahayyülleri neyse tasavvura dökebilirdi onu. Tasavvurları neyse onu filtresiz taakkul ile değerlendirebilirdi. Aklıyla değerlendirdiği her şeyi hemen tekellüme dökebilirdi, konuşabilirdi. O yönüyle de çok ender insanlarda bulunan çok meziyete haizdi.</p>
<p>Yaşar Hoca, okumuş bir insandı, okuduğu kadar bilgisi de vardı. Kendisini ifade edecek kadar ifade kabiliyeti olan bir entelektüeldi. Bu açıdan bulunduğu her yerde hemen herkesle münasebeti vardı. İnkılâpçı bir adamdı, Aksekili (Ahmet Hamdi Akseki) gibiydi, cesurdu. Kanunların böyle herkes tarafından anlaşılmayan yanlarını, püf noktalarını çok iyi değerlendirir, dediğini yapardı orada.</p>
<p>Diyanet’te bulunduğu sırada birçok insanla temas kurdu. Turgut Özal’la tanışıklığı eskilere dayanıyordu. Devlet Planlama Teşkilatı’nda çalışan Turgut Özal’la birlikte pek çok arkadaşla, çoklarıyla da tanışıklığı vardı. Sadece onunla değildi, üniversite camiasından şahsiyetlerle, daha sonra Korkut Beylerle, Osman Çataklı’yla belli ölçüde muarefeleri vardı. Kiminle temas ederse, kendisini sevdirirdi.”</p>
<p>Yaşar Hocamızla daha sonraları Zaman Gazetesinde çalışırken, gazetenin daha iyi çıkması için istişareler yaptığımız danışma heyeti içinde de çok güzel görüşmelerimiz ve sohbetlerimiz de oldu.</p>
<p>Gerçekten Yaşar Hocamız; samimiyeti, ileri görüşlülüğü ve vesile olduğu hayırlarla İslamiyet’e ve insanlığa büyük hizmetlerde bulunmuştur. Cenab-ı Hak kendisinden razı olsun ve rahmet eylesin.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Aktif Bekleyiş</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2019/04/01/aktif-bekleyis/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 01 Apr 2019 08:44:40 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=66100</guid>

					<description><![CDATA[Dünya, olumlu ve olumsuz bütün yönleriyle bir imtihan meydanıdır. Dünyanın en değerli misafiri insan, iyilikler de kötülüklerle de imtihan olur. İmtihan denince akla daha ziyade bela ve musibetler gelse de aslında rahatlık, zenginlik ve sıhhat gibi insanı sevindiren şeyler de birer imtihandır. Fakat musibetler esnasında sabretmek ve istikameti korumak oldukça zor olduğu ve insan hayatında [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Dünya, olumlu ve olumsuz bütün yönleriyle bir imtihan meydanıdır. Dünyanın en değerli misafiri insan, iyilikler de kötülüklerle de imtihan olur. İmtihan denince akla daha ziyade bela ve musibetler gelse de aslında rahatlık, zenginlik ve sıhhat gibi insanı sevindiren şeyler de birer imtihandır. Fakat musibetler esnasında sabretmek ve istikameti korumak oldukça zor olduğu ve insan hayatında çok büyük tesirleri bulunduğu için imtihan denildiğinde daha ziyade insanın hoşuna gitmeyen bu musibetler akla gelir.</p>
<p>Çekilen zorluklar, insan hayatının önemli bir yanını teşkil eder. İnanan inanmayan her insanın başına çeşitli belalar gelir. Aslında dünya, bir açıdan bakıldığında bir sıkıntılar yeridir. Hiçbir problemle karşılaşmadan rahat yaşayan insan yoktur. Zira bu dünya, insanın bütün duygularını memnun edecek ve onun her ihtiyacını karşılayacak mahiyette değildir. Bu da onda daralma meydana getirmekte ve onu çileye sevk etmektedir. Nitekim Kur’ân-ı Kerim’de, “<em>Biz insanı, imtihan ve çile yüklü bir hayata gönderdik</em>” (Beled, 90/4) buyrulmak suretiyle bu hakikate dikkat çekilmektedir.</p>
<p>Bu noktada, “Allah, kullarına zulmetmediğini Kur’ân’da defalarca zikretmiştir. Evet, yürekten inanıyoruz ki Rahman Rabbimiz kullarına zulmetmez. Öyleyse kulların sıkıntı içinde yaratılmasının hikmeti nedir?” denecek olursa, bu soruya şöyle cevap verilebilir: Allah (celle celâluhu), insanda bir insanlık cevheri var etmiş ve bunun en güzel şekilde işlenerek ortaya çıkarılmasını istemiştir. Bir demirin dövüle dövüle çelikleşmesi ya da bir elmasın yüksek hararet ve basınçla elde edilmesi gibi hastalık, afet ve sair musibetler de, insandaki bu cevheri ortaya çıkarmaya yarar. Bu yüzdendir ki insanlık semasının büyükleri o yüksek iman ve karakter abideleri, çileye talip olmuşlar, çilesiz bir hayatı ölümden farksız görmüşlerdir.</p>
<p>Hayata dair bakış açılarımızda dengeyi koruyabilmek için az önce zikrettiğimiz Beled suresindeki ayetin yanında, hemen İnşirah suresinin beş ve altıncı ayetlerini de hatırlamak gerekir: Bu iki ayette Rahim Rabbimiz şöyle buyurmaktadır: “<em>Zorlukla</em><em>beraber kolaylık vardır; elbette, zorlukla beraber kolaylık vardır!</em>” Aynı ifadenin peş peşe iki defa zikredilmesi önemli bir hakikati nazara vermektedir: Hayat tekdüze şeklinde hep zorluklarla geçmeyeceği gibi tamamen kolaylıklar içerisinde de yaşanmayacaktır. Sıkıntılar olacak fakat onların hemen yanı başında kolaylıklar da yer alacaktır. Belki pek çok zaman zorluk ve kolaylıklar iç içe bulunacaktır. Bu beraberlik hayatımızın pek çok karesinde kendini göstermektedir. Öyleyse insana düşen, bir taraftan Allah’ın imtihan gereği takdir ettiği zorlukları iradesinin hakkını vererek aşmaya çalışmak, bir taraftan da o zorluklara adeta bitişik durumda olan kolaylıkları araştırmaktır. Nefes aldırmayan boğucu hadiseler içerisinde dahi Allah’ın gönülleri okşayan meltem esintilerini de hissetmeye gayret etmektir. Onun bu gayretini Allah kesinlikle karşılıksız bırakmayacak, beklenti içinde kıvrananlara mutlaka bir yol gösterecektir.</p>
<p>Sıkıntıya düşen, çileye müptela olan insan, tabiatı gereği kurtuluş beklentisine girer ve çareler arar. Onun bu beklentisine karşılık Allah Teâlâ da gizli açık çıkış yolları yaratmış ve onu bu yönde arayışa sevk etmiştir. Nitekim ayette şöyle buyrulmuştur: “<em>Kullarım sana Ben’i soracak olurlarsa, bilsinler ki Ben onlara pek yakınım. Bana dua edenin duasına icabet ederim. Öyleyse onlar da dâvetime icabet ve Bana hakkıyla inanıp tasdik etsinler ki doğru yolda yürüyerek selâmete ersinler.</em>”(Bakara, 2/186). Problemlerin nasıl karşılanacağı ve ne şekilde atlatılacağı hususu, kişinin sabrına, inancına ve hayat felsefesine göre değişir. Bir Müslüman, sebepleri ne olursa olsun, bir dikenin batmasından hastalık ve ölüm gibi hadiselere kadar karşılaştığı bütün sıkıntıların, Allah tarafından yaratıldığına inanır. Her bir ezanın bir günahı sildiğine, bir dereceyi de artırdığına inancı tamdır. Çektikleri karşılığında Allah’ın rızası ve cennet gibi büyük bir mükâfatın olduğunu düşünür ve dişini sıkıp sabreder.</p>
<p>İnsanın tabiatı itibariyle Allah’a muhtaç olduğunu ve isteyeceği şeyi hep O’ndan istemesi gerektiğini hatırlatma sadedinde Efendimiz aleyhissalâtü vesselâm şöyle buyurmuştur: “<em>Allah’ın ekstra lütuflarından isteyin. Zira Allah kendisinden istenmesini sever. İbadetlerin en hayırlısı, kurtuluş beklentisidir.</em>”(Tirmizi). Hadisin şerhinde şöyle denilmiştir: Bir kimseye bela geldiğinde, şikâyet etmeden sabreder ve hep bir çıkış yolu beklerse, işte onun bu hali en faziletli ibadettir. Çünkü bela anında sabredenler hem Allah’ın hükmüne razı olurlar hem de bir kurtuluş beklemeye koyulurlar. Bunu yaparken de kesinlikle acele etmez, her şeyin bir vaktinin olduğunu hatırlarından çıkarmazlar.</p>
<p>Beklenti içinde olmayı ibadet derecesine yükselten iksir, elbette o beklentinin keyfiyetidir. İsyan ederek beklemenin ibadet sevabı kazandırmayacağı açıktır. Öyleyse beklemekten maksat sabırla, teenniyle, teslimiyetle ve eğer sebepler tamamen bitmemişse onlara da müracaat edip çıkış yolları arayarak beklemektir. Yukarıda zikrettiğimiz hadis-i şerifin farklı rivayetleri bu manaları da hatırlatıcı mahiyettedir: <em>“Sabırla bir çıkış yolu beklemek ibadettir. Kim Allah’ın verdiği az imkâna razı olursa, Allah da onun yaptığı az amelden razı olur.”</em>(Beyhaki, el-Âdâb, 1/307). Hadiste, “sahip olunan imkânlar ölçüsünde sorumluluk” kaidesine bir ima vardır. Bu kaideye göre, Allah bazı kullarının imkânlarını daraltmış ve onlar da şikâyet etmeden mevcut şartlara göre ibadetlerini yerine getirmişlerse, Allah onların o az ibadetlerinden razı olmaktadır. Zira imkânlarının dar oluşu ve bu hallerinden şikâyet etmemeleri başlı başına bir ibadettir. Belki bu ibadet, geniş imkânlarda yapılan ibadetlerden daha kıymetlidir.</p>
<p>Bediüzzaman Hazretleri, musibet anında sabırla Allah’a yönelmenin ve istekleri O’na arz etmenin ne kadar büyük bir ibadet olduğunu şu sözleriyle açıklamaktadır: “<em>İbadet iki kısımdır: bir kısmı müsbet, diğeri menfi. Müsbet kısmı malûmdur. Menfi kısmı ise, hastalıklar ve musibetlerle, musibetzede zaafını ve aczini hissedip, Rabb-i Rahîmine ilticâkârâne teveccüh edip, Onu düşünüp, Ona yalvarıp hâlis bir ubudiyet yapar. Bu ubudiyete riyâ giremez, hâlistir. Eğer sabretse, musibetin mükâfâtını düşünse, şükretse, o vakit her bir saati bir gün ibadet hükmüne geçer. Kısacık ömrü uzun bir ömür olur. Hattâ bir kısmı var ki, bir dakikası bir gün ibadet hükmüne geçer.</em>” (<em>Lem’alar</em>, İkinci Lem’a, İkinci Nükte).</p>
<p>Bugün yeryüzünde ve özellikle de Müslüman ülkelerde yaşanan problemler, ancak Allah’a tam teveccüh edip kurtuluşu yalnız O’ndan bekleyerek çözülecektir. Beklemek, “aktif sabır” kavramının manasına uygun olarak; sebeplere başvurarak, düşünerek, dertlenerek, plan ve projeler üreterek, hatalarımızı gözden geçirerek, tevbe ve istiğfar ederek beklemek demektir. Yaşanan sıkıntıların yanı başında bize tebessüm eden kolaylıkları da görmeye çalışarak beklemektir. İçine düşülen buhranı, şikâyetlerle ikiye üçe katlayarak değil, onu güzel yorumlayıp güzel görerek beklemektir. Böyle bir bekleyiş, zahiren bizi yıpratıyor gibi görünse de aslında bizi pozitif enerjiyle dolduracak, hadiselere karşı mukavemetimizi artıracak, daha da önemlisi özümüzdeki insanlık cevherini keşfetmemizi sağlayacak ve böylece bizi Allah’a yaklaştıracaktır.</p>
<p>Bu meseleyle alakalı olarak Asr-ı Saadet’te yaşanan en çarpıcı örneklerden biri Ka’b ibn Malik hadisesidir. Çok zor şartlarda gerçekleştirilen Tebük seferine katılmadığından dolayı Hazreti Ka’b (radıyallahu anh), tam 50 gün hiç kimseyle görüşmeden beklemek zorunda kalır. Şairliği ve halk içindeki şöhreti onu farklı bir mecraya sevk edebilecekken o, dişini sıkıp sabreder ve değişik yerlerden gelen makam ve itibar vaatlerine asla kulak vermez. Çileli fakat ümitli 50 günlük bir bekleyişten sonra, bir sabah namazı sonrası kendisine affedildiği müjdesi getirilince hemen Allah Rasûlü’nün yanına koşar ve şöyle der: Doğruluğumla kurtuldum, yâ Rasûlallah!”</p>
<p>Bugün de milyonlarca inanmış insan, mağduriyet ve mahkûmiyet içinde, geleceğin güzel günlerini beklemektedir. Geçmiş, şu an ve geleceği Yed-i Kudretinde bulunduran, bütün zamanların ve mekânların sahibi Mevla’mızdan bahar kokulu zaman dilimlerini intizar etmektedir. Fakat şu da unutulmamalıdır ki, bu inanç abideleri, bugüne kadar hayatlarında umdukları pek çok şeye Allah’ın izniyle kavuşmuşlar, O’nun vaadine defalarca nail olmuşlardır. Bu sebeple Allah’ın geçmişte verdiklerinden yola çıkarak gelecekte de bunların benzerlerini hatta daha iyilerini vereceğinden en ufak bir şüpheleri yoktur. Zira, “<em>Allah’ın insanlara göndereceği herhangi bir nimeti engelleyip tutacak güç yoktur. Onun tutup göndermediğini ise kimse gönderemez. O, öyle azîz ve hakîmdir.</em>” (Fâtır, 35/2).</p>
<p>Ümitle ve şikâyet etmeden bekleyen, beklerken imkânlar dâhilinde yapılabilecek işleri yapan ve hep müspet hareket edenler, mutlaka bir gün kurtuluşa ereceklerdir. Gün gelip bahar gülleri yüzlerine güldüğünde, geçmişi sabır ve tevekkülle yaşamanın inşirahıyla Yaradan’ın huzurunda şükür secdesine kapanacaklardır.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Sinapslardaki Matematik</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2019/04/01/sinapslardaki-matematik/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 01 Apr 2019 08:42:11 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=66098</guid>

					<description><![CDATA[Sinir sistemimiz (beyin ve omurilik) nöron adı verilen sinir hücrelerinden yaratılmıştır. Nöronlar diğer hücrelerden şekil ve fonksiyon olarak çok farklı dizayn edilmiştir. Nöronları birbirine bağlı milyarlarca bilgisayara benzetebiliriz. Her bir bilgisayarın, bir bilgi giriş kablosu, bir de bilgi çıkış kablosu vardır. Bu şekilde bir bilgisayara diğer binlerce bilgisayardan bilgiler sürekli aktarılır ve bu bilgisayarda işlem [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Sinir sistemimiz (beyin ve omurilik) nöron adı verilen sinir hücrelerinden yaratılmıştır. Nöronlar diğer hücrelerden şekil ve fonksiyon olarak çok farklı dizayn edilmiştir. Nöronları birbirine bağlı milyarlarca bilgisayara benzetebiliriz. Her bir bilgisayarın, bir bilgi giriş kablosu, bir de bilgi çıkış kablosu vardır. Bu şekilde bir bilgisayara diğer binlerce bilgisayardan bilgiler sürekli aktarılır ve bu bilgisayarda işlem geçirdikten sonra çıkış kablosundan yine binlerce, belki de milyonlarca başka bilgisayara bilgiler gönderilir. Bu şekilde çok değerli bilgiler sürekli akış halindedir.</p>
<p>İşte beynimizi böyle bir bilgi akış ağına benzetebiliriz. Her bir nöronun bir giriş kablosu bir de çıkış kablosu vardır. Giriş kablolarına dendrit<a name="_ftnref1"></a>[1]denilmektedir. Bir nöronda binlerce dalı olan dendrit bulunabilir. Ancak nörondan çıkış kablosu bir tanedir ve adına akson<a name="_ftnref2"></a>[2]denilir. Başlangıçta bir tane akson olmakla birlikte akson da uç kısmında çok sayıda dala ayrılmaktadır. İçinde diğer hücrelerdeki gibi sitoplazma<a name="_ftnref3"></a>[3]ve organelleri<a name="_ftnref4"></a>[4]ihtiva eden ana nöron kısmına da nöron gövdesi denilir.</p>
<p>Elektrik akımı vasıtasıyla bilginin bir nörondan diğer nörona aktarıldığı kavşaklara sinaps<a name="_ftnref5"></a>[5]denilmektedir. Sinapslar genellikle bir nöronun aksonu ile diğer nöronun dendriti arasında bulunur. Yani elektrik akımı veya bilgi, daima aksondan dendrite doğru akar. Sinapslarda akım daima tek yönlüdür. Eğer bu akış iki yönlü olsaydı, o zaman elektrik akımları her yöne yayılır ve bilginin entegrasyonu, odaklanması ve kontrol edilmesinde problemler yaşanırdı. Akımın tek yönlü olması için kablolardaki gibi direk bir bağlantı yerine kimyevî maddelerin kullanıldığı çok farklı bir sistem yaratılmıştır.</p>
<p><strong>Toplama İşlemi</strong></p>
<p>Bir nörondan sinapsa gelen elektrik akımı hemen diğer nörona geçemez. Sadece diğer nöronda elektriğe dair bir değişikliğe sebep olabilir. Mesela nöronun elektrik potansiyeli –90 iken –89 olabilir. Eğer aynı anda başka uyarılar gelmezse, bu elektrik değişikliği son bulur. Dolayısıyla burada bir bilgi işleme veya bilgi entegrasyonu söz konusudur. Çok miktarda elektrik akımı, saniyenin binde biri kadar küçük zaman dilimlerinde ve arka arkaya aynı nöronu uyarırsa, bu nöronda bir elektrik akımına sebep olabilir. Burada bir “toplama” (sumasyon) söz konusudur. Yani nörona çok sık gelen elektrik akımları toplanır. Mesela her bir uyarı, potansiyelde 1 mV değişiklik yapıyorsa, 10 uyarı, potansiyeli –90 mV’dan –80 mV’a değiştirebilir. Bu toplama ile ulaşılan elektrik seviyesi (membran<a name="_ftnref6"></a>[6]potansiyeli) eşik değeri aşarsa, bir elektrik akımına sebep olabilir. Mesela –90 mV’luk bir nöronda eşik değer eğer –70 mV ise, o zaman 20 mV’luk aynı yönde (–90 mV’dan 0 mV’a doğru) değişiklik için nörona aynı anda 20 uyarının gelmesi gerekir. Bu tür elektrik uyarılarına “eksitatör” uyarı denilir.</p>
<p>Bir nörona gelen elektrik uyarıları hep eşik değere doğru (–90 mV’dan –70 mV’a) olmaz, potansiyeli daha da negatif hale getirecek cinsten de olabilir. Mesela bir uyarı, potansiyeli –90 mV’dan –91 mV’a değiştirebilir. Aynı anda bu tür çok sayıda uyarı gelirse, bunların negatif etkileri toplanır ki buna da sumasyon denilir. Bu durumdaki, mesela potansiyeli –110 mV olan bir nöronun sinyal çıkarması artık zorlaşmıştır. Sinyal çıkarabilmek için eşik değere ulaşması gerekir ki bunun için 40 mV’luk bir değişikliğe ihtiyaç vardır.</p>
<p><strong>Çıkarma İşlemi</strong></p>
<p>Bir nörona gelen elektrik akımlarının bazıları sodyum girişine sebep olarak nöronun potansiyelinde pozitif yönde (–90’dan sıfıra doğru) değişikliğe sebep olurken diğerleri klor girişine sebep olarak negatif yönde (–90 mV’dan –100 mV’a doğru) değişikliğe sebep olurlar. Burada zerrelerin, atomların ve moleküllerin, kusursuz bir şekilde, emr-i İlahiye itaat ettikleri görülür. Önce pozitif, sonra negatif değişiklikler toplanır. Pozitiflerin toplamından negatiflerin toplamı çıkarılır. Ortaya çıkan değer pozitifse, nöron potansiyeli pozitif yönde yükseltilirken,  negatifse negatif yönde düşürülür. Sonuçta ortaya çıkan nöron potansiyeli eşik değeri geçmiş olur ve eşik değerle sıfır arasındaysa, aksondan bir elektrik akımı doğar. Yani nöron cevap verir. Ancak –90 mV’dan daha çok negatifse, bu nöronun yeni uyarılarla uyarılması zorlaşmış olur.</p>
<p><strong>Bilgi İşleme</strong></p>
<p>Dendritlerden hücre gövdesine gelen bilgi burada değerlendirilir. Buna “nöral entegrasyon” denilir. Bir nörona çok sayıda dendriti vasıtasıyla binlerce sinyal aynı anda veya arka arkaya gelir. Bu sinyallerin bir kısmı pozitif, bir kısmı ise negatiftir. Bilgi işlenirken nörona gelen sinyal, başka sinyallerle ya kuvvetlendirilir ya zayıflatılır veya engellenir.</p>
<p>Beynimiz bu şekilde çalışan trilyonlarca nöron ihtiva eder. Bu bilgi işleme ve sonuca gitme mekanizmasıyla hafıza, düşünme, karar verme, problem çözme, planlı hareket gibi beyinle ilişkili çok sayıda faaliyet gerçekleştirilir. Daha doğrusu, bu mekanizmalar ruhumuz ve kalbimize hizmet ederler ve neticede bahsi geçen faaliyetler tahakkuk eder. Zira elektrik akımlarının akışıyla bu duyguları ve faaliyetleri izah edemeyeceğimiz açıktır. Aslında bu mekanizmaları kullanarak duyan, gören ve hisseden beyin değil, ruh ve kalbtir.</p>
<p><a name="_ftn1"></a>[1]Sinir hücreleri arasında elektrokimyevîsinyalleri hücre gövdesine ileten, dal şeklindeki yapı.</p>
<p><a name="_ftn2"></a>[2]Sinir lifi. Sinir hücresinin ince ve uzun çıkıntısı.</p>
<p><a name="_ftn3"></a>[3]Hücre zarı içindeki çekirdek hariç bütün kitle.</p>
<p><a name="_ftn4"></a>[4]Hücre içinde özel görevi olan yapılar. Vücut içinde organlar gibi, hücre içinde de organeller hususîvazife görürler.</p>
<p><a name="_ftn5"></a>[5]Sinir hücrelerinin diğer sinir hücrelerine veya diğer farklı hücrelere mesaj iletmesini temin eden bağlantı noktaları.</p>
<p><a name="_ftn6"></a>[6]Hücre zarı.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Aşkla Dirilme</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2019/04/01/askla-dirilme/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 01 Apr 2019 08:37:46 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Şiir]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=66096</guid>

					<description><![CDATA[Öldür beni benliğimle, dirilsin Şahlanan gönlüm yalnız Sen’i sevsin; Ruh dünyamda hep cemâlin tüllensin, Ağyâr alakası silinip gitsin… &#160; Gönlümü hep teveccühlerle kuşat!.. Ruh kapılarını ağyâra kapat!.. Vicdan hep Seninle inlesin mutat, Sevda bilmeyenleri yokluğa at!.. &#160; İsterim Mecnun gibi inlemeyi, Düşmesin dile hiç niçini-neyi; Ve duymasın âlem inleyen ney’i, İnletse bile ervâhı-meleği. &#160; Budur [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Öldür beni benliğimle, dirilsin</p>
<p>Şahlanan gönlüm yalnız Sen’i sevsin;</p>
<p>Ruh dünyamda hep cemâlin tüllensin,</p>
<p>Ağyâr alakası silinip gitsin…</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Gönlümü hep teveccühlerle kuşat!..</p>
<p>Ruh kapılarını ağyâra kapat!..</p>
<p>Vicdan hep Seninle inlesin mutat,</p>
<p>Sevda bilmeyenleri yokluğa at!..</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>İsterim Mecnun gibi inlemeyi,</p>
<p>Düşmesin dile hiç niçini-neyi;</p>
<p>Ve duymasın âlem inleyen ney’i,</p>
<p>İnletse bile ervâhı-meleği.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Budur derman gönlümdeki yaraya,</p>
<p>Girmesin ağyâr düşünce araya;</p>
<p>Takılmasın ruhlar aka-karaya</p>
<p>Ve Cennet’teki müdebdeb saraya…</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Ferhat gibi “Şirin” desin inlesin,</p>
<p>Ey Sevgili, o tek sevgili Sen’sin;</p>
<p>Bir kısım nâdânlar ne derse desin,</p>
<p>Sen Kıtmîr için en büyük emelsin.</p>
<p>***</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Tesettür, Güneş ve Kemik Erimesi</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2019/04/01/tesettur-gunes-ve-kemik-erimesi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 01 Apr 2019 08:36:08 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=66094</guid>

					<description><![CDATA[İslâm dininin emrettiği ibadetler başta olmak üzere, sosyal hayata dair muamelelerin, giyim-kuşam ve yeme-içme gibi her türlü davranıştaki ölçü ve edebin, insan fıtratına ne kadar uygun olduğunu görmek zor değildir. Son yıllarda İslâm’a yapılan haksız saldırılardan birisi de kadınların tesettürünün fıtrata ve kadınların kemik sağlığına aykırı olduğu, dolayısıyla ilâhî bir hikmetinin olmadığı konusunda yapılan iddialardır. [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>İslâm dininin emrettiği ibadetler başta olmak üzere, sosyal hayata dair muamelelerin, giyim-kuşam ve yeme-içme gibi her türlü davranıştaki ölçü ve edebin, insan fıtratına ne kadar uygun olduğunu görmek zor değildir. Son yıllarda İslâm’a yapılan haksız saldırılardan birisi de kadınların tesettürünün fıtrata ve kadınların kemik sağlığına aykırı olduğu, dolayısıyla ilâhî bir hikmetinin olmadığı konusunda yapılan iddialardır. Kadınların kemik sağlığı ile tesettür arasındaki alakayı merak edenler için kısa bir fizyoloji ve biyokimya bilgisi vermek gerekebilir.</p>
<p><strong> Kalsiyum İçin Alternatif Kaynak Çok</strong></p>
<p>Kemiklerin güçlü, sert ve dayanıklı olması için, kemik hücrelerinin ve liflerin arasındaki boşluğun, betondaki çimento gibi, kalsiyum minerali ile doldurulması gerekir. Kalsiyum, kemikleri sertleştirmenin yanı sıra vücutta önemli görevleri gerçekleştiren, iki artı yüklü, güçlü bir iyondur. Proteinlerin şekillenmesi ve katlanması gibi birçok işlemde aminoasitlere bağlanarak proteinin şeklini değiştirmesine sebep olan, kasların kasılmasından, hücre duvarlarında açılan kanallar vasıtasıyla madde alışverişine kadar birçok metabolik süreçte gerekli bir mineraldir.</p>
<p>Çok uzun süre, kalsiyum için minimum günlük ihtiyaç, 800 mg ve hamile veya emziren anneler için 1200 mg olarak belirlenmiştir. Yeni çalışmalar ise bu miktarın 1000–1300 mg olduğu yönündedir. Bunu karşılamak için her gün en az üç bardak süt veya buna eşdeğerde süt ürünü almak gerekir. Aksi takdirde, <em>osteoporoz</em>(kemik erimesi) riski söz konusudur.</p>
<p>Süt faydalıdır ve kalsiyum kaynağı olarak önemlidir, ama bebeklikten sonra, olmazsa olmaz değildir. Laktoz intoleransı olanlar, sütün fermantasyon yoluyla değişmiş hali olan yoğurt ve peynir yiyebilirler, Yeşil sebzeler, baklagiller ve balık, kalsiyum için fazlasıyla yeterlidir. Nitekim soya, somon, sardalye, badem ve nohut gibi gıdalarda inek sütünden bile daha fazla kalsiyum bulunur.</p>
<p>Rahmeti Sonsuz Rabbimiz rahimlerde gelişen embriyoların kemikleri için anneleri bir kalsiyum deposu olarak hazırlamıştır. Anne, taşıdığı yavrusunun kemiklerinin gelişmesi için gerekli kalsiyumu kendi kemiklerinden ve dişlerinden aktarır. İradesiz ve masum yavru kalsiyumsuz bırakılmaz, fakat iradeli ve akıl sahibi anne, yeterli kalsiyum almazsa, dişlerini kaybeder ve kemikleri zayıflar. Kalsiyumun kemikte tutulması veya ihtiyaç oldukça kana salınmasının kontrolü vazifesi, <em>osteoblastlar</em>(kemik yapıcılar) ve <em>osteoklastlar</em>(kemik yıkıcılar) olarak adlandırılan hücrelere verilmiştir. Spor yaparken kasların kemiklere uyguladığı basınç ve çekme kuvvetleri, kemik yapıcı hücreleri uyarır ve kalsiyum kemiklerde tutularak güçlendirilir. Aksine kıtlık ve açlık zamanlarında, hamilelik ve emzirme süreçlerinde, kemik yıkıcı hücreler uyarılır ve kalsiyum kemikten çekilerek, kalb başta olmak üzere kaslara ve annenin sütüne verilir.</p>
<p>Kemikler için protein, bakır ve C vitamini de önemlidir. Ayrıca fosfor ve magnezyum da mevcut olmalıdır ve genellikle magnezyum eksikliği, kalsiyumdan daha sınırlayıcı olabilir. Allah’ın lütfu olarak, kemik sağlığı faktörlerinin hepsi, bitki temelli bütün gıdalarda bol miktarda depolanmıştır.</p>
<p>Kemik sağlığında diğer bir anahtar rol, cinsiyetle alakalı steroit hormonlar olan testosteron, östrojen ve progesterona verilmiştir. Kadınların menopoz dönemindeki hormonal sıkıntıları bu açıdan çok önemli olup 45–50 yaşlarında âdetten kesildikleri için kemiklerinden çok hızlı bir şekilde kalsiyum kaybı olur. Yaşlı kadınların küçük bir düşme ile kemikleri kırılmaya başlar. Erkeklerin yaşlılığında da hormonları azalsa da ölünceye kadar devam eder, bu yüzden kemik kaybı daha azdır.</p>
<p><strong>D Vitamini</strong></p>
<p>Kalsiyumun kandaki yoğunluğu Rabbimizin koyduğu kompleks bir mekanizma ile dar bir aralıkta, çok hassas bir şekilde ayarlanmıştır. Kalsiyum, sadece gerektiğinde bağırsaktan vücuda alınır. Gereğinden çok fazla olunca damarlarda kireç birikimine ve böbrek taşına sebep olabilir, çok az olursa kalb hareketlerini aksatabilir, hatta durdurabilir. Kalsiyumla birleşecek fosfatın da birlikte kandan kemiklere girmesi ve liflerin arasına tutunması için D vitamini gerekmektedir. Bu vitamin, böbrekte kalsiyumun idrarla atılmasını engelleyen faktörlerden biridir.</p>
<p>1928 yılında keşfedilen D vitamininin diğer bir ismi de Güneş Vitaminidir. İlk defa Morina balığının karaciğerinde bulunup zayıf ve eğilmiş kemiklerle bilinen bir hastalık olan raşitizmin çaresi olduğu anlaşıldı. Süt, ayran, kefir, peynir ve yoğurt, tereyağı, ton balığı, somon, uskumru, karaciğer ve yumurta sarısı gibi hayvanî gıdalarda bulunan bu vitamin, temel molekül yapısıyla kolesterol benzeridir.</p>
<p>D vitamininin kemik yoğunluğunu artırması, osteoporozun ve raşitizmin önlenmesi yanında, kan damarlarında temizlik yapmak, beyni ve bağışıklık hücrelerini güçlendirmek gibi vazifeleri de vardır. Ayrıca tansiyon, kilo ve stresin düzenlenmesinde rol oynadığı, kalp-damar hastalıklarından, kanserden ve diyabetten de korunmaya katkıda bulunduğu gösterilmiştir. Bilhassa bağışıklık sistemindeki, kanserli hücreleri yiyen<em>“tabii katil”</em>hücrelerinin gelişmesinde önemli rol oynar. D vitamini miktarı, olması gereken miktarın %30’u seviyelerine düşmezse, sağlıklı kabul edilir ve raşitizmden korumaya vesile olur. Ancak, D vitamini seviyesi %50’nin üzerine yükseldiğinde, bağışıklık sisteminde ve beyinde gözle görülür faydalar belirmektedir. Günlük beslenmemizde en az 400 IU (vitamin birimi) yeterlidir. Hamilelik ve emzirme gibi durumlarda bu miktar 800 IU olmalıdır.</p>
<p>Bir yaz gününde, öğlen güneşinin bir saatinde, yaklaşık 10.000 birim D vitamini sentezlenebilir. Normal şartlar altında, D vitaminin %90–95’i deride sentezlenir. Hususi olarak içine katılmadıkça gıdalarla alınan D vitamininin büyük bir önemi yoktur. Yazın öğlen güneşinin bir saatinde alacağımız kadar bir miktar yeterlidir. Kapalı mekânlarda ve kuzey enlemlerdeki az güneşli ülkelerde uzun süre yaşayanlar D vitamini eksikliği gösterirler. Bu yüzden, bilhassa kışın bir miktar D vitamini takviyesi tavsiye edilmektedir.</p>
<p><strong>Egzersiz ve Hormonlar</strong></p>
<p>Kemiklere güç bindirerek iskelet sistemini hafif zorlayıcı spor yapmak, kalsiyumun emilmesi ve kemiklerde biriktirilmesi için gerekli biyokimyevî sinyalleri tetikler. İhtiyacınız kadar hatta fazlasıyla kalsiyum ve D vitamini alsanız bile eğer spor ve egzersiz yapmıyorsanız kemik erimesinden korunamazsınız. Bu gerçeğin bilinmediği yıllarda menopoza girdiği için kemikleri erimeye başlayan kadınlara bol bol D vitamini ve kalsiyum verildiği halde kötü akıbetten kurtulamamışlardır.</p>
<p><strong>Güneş Işığı, Kanser Sebebi mi, Vitamin mi?</strong></p>
<p>Peygamber Efendimiz (aleyhissalâtü vesselâm), sahabileriyle gölgelik bir yerde otururlarken bir müddet sonra bazı kimselerin gölgenin dışında kaldığını gören Efendimiz onları uyararak gölgeye girmelerini söylemiştir. Ekosistemin hayatı için gerekli dört unsurdan birisi olan güneş, öncelikle temel gıdaların bitkilerde yapılması (fotosentez), atmosferdeki oksijen ve karbondioksit dengesi ve D vitamini için en temel şarttır.</p>
<p>Güneşte belli bir süreden fazla kalındığında ultraviyolenin (UV) bazı dalga boyları derinin bölünerek üreyen tabakasında daha fazla mutasyon yapabilir ve kötü bir deri kanseri tipi olan “malign melanom”meydana getirebilir. UV ışınlarının %95’i A tipidir ve ozon tabakası bu ışınların geçmesine izin verir. UV ışınlarının%5’ini teşkil eden B ışınları oldukça tehlikeli olduğundan büyük bir kısmı, ozon tabakası tarafından engellenmiştir. Bu yüzden doğrudan güneşe maruz kalmak tehlikeli bir süreci tetikleyebilir.Sağlık için en tehlikeli olan C tipi ışınlar ise, Rabbimizin kalkan olarak yerleştirdiği ozon tabakası tarafından önlenmektedir.</p>
<p>Güneş ışığına doğrudan temas eden deride cilt kanseri riski çok artarken, Efendimizin de tavsiye buyurduğu şekilde, gölgede oturanlara yansıyarak gelen A ve B tipi ultraviyole ışınları kanser riski taşımadan sadece D vitamini sentezine yaramaktadır. Dolayısıyla plajlarda güneşlenmek yüksek kanser riski sebebiyken, güneşli havada gölgede dolaşmak tehlikesizdir.</p>
<p><strong>Güneş Işığı Hizmetimizde</strong></p>
<p>D vitaminin öncü maddesi, derimizde bulunan bir kolesterol türevi olan 7-dehidrocholesterol’dür. Güneş ışığı içindeki ultraviyole-B, cildimizdeki kolesterol molekülleri üzerine düştüğünde, bir vitamin öncüsü olan D3 vitamini uyarır ve karaciğer bunu biyolojik olarak aktif olan D vitaminine dönüşür. Vücudumuzda bir miktar kolesterol sentezlense de bu miktar toplam ihtiyaçları karşılamak için genellikle yetersizdir. Çünkü kolesterol, hücre zarlarımızın yapı taşı olarak, safra salgısında yağ sökücü, östrojen ve testosteronun öncüsü veya iltihaplı kan damarlarının iyileşmesi gibi çeşitli gayeler için kullanılır. Kolesterol, sadece et, tereyağı veya yumurta gibi hayvanî ürünlerde bulunur. Sadece sebze ile beslenenlerde kaçınılmaz olarak kolesterol eksikliği ortaya çıkar. Vücut dokuları tükenir ve D vitamini sentezi bozulur.</p>
<p>Altmışlı yaşlardan sonra kemikleri kırılan bazı kadınlarda tesettürün D vitamini sentezine mâni olduğu iddiası ise ilmî delillerden mahrumdur. Türkiye’de tesettürlü olmayan kadınların da kemikleri kırılmaktadır, çünkü genellikle her iki grup kadın da (tesettürlü-tesettürsüz), spor yapmamakta, yani iskelet ve kas sistemlerini çalıştırmamakta, <em>“artık yaşlandık, torunlarımıza kazak örelim”</em>diyerek bütün gün oturmaktadırlar. Dolayısıyla istedikleri kadar güneşte otursunlar, kalsiyum ve D vitamini hapları yutsunlar, yine de kemikleri eriyecektir. Hâlbuki Almanya’da 80–90 yaşlarında kadınlar bisiklete binmekte ve kemik erimesine maruz kalmadan yaşamaktadırlar. Almanya daha az güneş almasına rağmen insanların disiplinli şekilde egzersiz yapmaları, onların kemiklerinin güçlü olmasına vesile olmaktadır.</p>
<p>Yapılan araştırmalarda, kadınların sadece ellerinden ve yüzlerinden aldıkları güneş ışınlarının, ihtiyaç duyulan D vitamininin sentezlenmesi için yeterli olduğu tespit edilmiştir. Amerika’nın kuzeyinde (Boston, 42° kuzey) haftada iki veya üç defa el, yüz ve kolları 5–15 dakika güneşe tutmanın, vücudun D vitamini ihtiyacını karşılamak için yeterli olduğunu ortaya koyan çalışmalar mevcuttur. Yaklaşık 33° enlemin kuzeyinde ve güneyinde yaşayanlarda, kış aylarında, D vitamini sentezi hemen hemen hiç olmamakla beraber, bu eksiklik ilave ampullerin kullanılması veya haplarla giderilebilir. Ancak osteoporozda asıl problem, tembel tembel oturup hareket etmemekten kaynaklanmaktadır.</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Ahlak Sistemi</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2019/04/01/ahlak-sistemi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 01 Apr 2019 08:31:17 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=66092</guid>

					<description><![CDATA[İslam dini, birtakım âli gayeleri gerçekleştirmek ve bunlarla, hidayete mazhar olanların yollarını düzenlemek üzere vazedilmiştir. Neticede bu din, hem ülkelerin hem de kulların maslahatlarını gerçekleştirmek suretiyle meyvelerini vermektedir. İslam dininin ortaya koyduğu bu gayeler, hayatın bütününde (nefislerinde, inançlarında, mallarında, ırzlarında, akıllarında) emniyet ve güveni temin etmeye yöneliktir. Allah, insanlara, birbirleriyle muamelelerinde merhametli ve barışçıl olmalarını [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>İslam dini, birtakım âli gayeleri gerçekleştirmek ve bunlarla, hidayete mazhar olanların yollarını düzenlemek üzere vazedilmiştir. Neticede bu din, hem ülkelerin hem de kulların maslahatlarını gerçekleştirmek suretiyle meyvelerini vermektedir.</p>
<p>İslam dininin ortaya koyduğu bu gayeler, hayatın bütününde (nefislerinde, inançlarında, mallarında, ırzlarında, akıllarında) emniyet ve güveni temin etmeye yöneliktir.</p>
<p>Allah, insanlara, birbirleriyle muamelelerinde merhametli ve barışçıl olmalarını emretmiştir. Ta ki din, bütünüyle Allah’a ait olsun ve bu konuda hiçbir insanın bir diğeri üzerinde herhangi bir tahakkümü, bir üstünlüğü olmasın, herkes rahatlıkla dinini yaşayabilsin, malına, ırzına, canına, ticaretine, evine, beldesine gelebilecek zararlardan emin olsun, inandığı dini rahatlıkla ifade edebilsin ve onun gereklerini yerine getirirken hiçbir şeyden korkusu olmasın.</p>
<p>Gerek kanunlar gerekse hukuk sistemleri işte bu hürriyeti temin ve tanzim etmek için ortaya konmuştur.</p>
<p>Hürriyetler, toplumda bazen herkes için müşterektir. Bazen üzerinde ittifak edilir, bazen karşılıklıdır, bazen de hürriyetler kesişir ve birbirine zıttır. Bazen emirler, yasaklar, nasihatler, ceza ve mükâfatlar karşı karşıya gelir. Zira bu tür mevzular toplumun fertleri arasında daima münakaşa sebebidir.</p>
<p>Toplumda varlığı saygıyla karşılanan hür insan, gelişmeden faydalanan; başkalarının hak ve hürriyetlerini gözeten; kendi haklarını müdafaa ettiği gibi onların haklarını da savunan insandır. Bu konuda yaptıklarını karşısındakinden de isteme hakkına sahiptir.</p>
<p>Kendi görüş ve inançlarını ifade ettiğin çerçevede başkalarının fikirlerini ve inandığı şeyleri tartışabilir ve onlara itiraz edebilirsin ancak bunu yaparken asla başkalarını kötüleme, mukaddesatlarını hafife alma veya inandığı değerlerle alay etme.</p>
<p>Bütün bu konularda, başkalarından saygılı olmalarını talep etme hakkın olduğu gibi senin de onlara karşı daima saygılı davranman gerekir.</p>
<p>Allah (celle celâluhu) şöyle buyuruyor:</p>
<p>“Biz seni onların üzerine bekçi olarak göndermedik. Sen onların işlerini yürütmekle de görevli değilsin. Onların Allah’tan başka yalvardıkları tanrılarına hakaret etmeyin ki, onlar da cahillik ederek hadlerini aşıp Allah’a hakaret etmesinler.” (En’âm, 6/107–108).</p>
<p>“Sen insanları Allah yoluna hikmetle, güzel ve makul öğütlerle dâvet et, gerektiği zaman da onlarla en güzel tarzda mücadele et.” (Nahl, 16/125).</p>
<p>“Zulmedenleri hariç, Ehl-i kitab ile en güzel olan şeklin dışında bir tarzda mücadele etmeyin.” (Ankebût, 29/46).</p>
<p>İslam dininde hürriyet binasının temeli, onurlu bir şekilde yaşamanın asgari şartlarını sağlamak suretiyle ferdin hayatını güvene almaktır. Bu açıdan her fert; düşünme, itikat, fikirlerini açıklama ve bir dine mensup olma hakkına sahiptir. Şayet cemiyet, muhtaç, zayıf ve fakirlerin haklarını kısıtlar ve toplumun tabakaları arasındaki zenginlik-fakirlik makası açılırsa, fakir, hürriyetten mahrum kalır. Zira hürriyet her ne kadar hayat kadar kıymetli ise de ihtiyaç ve fakirliğin baskısı altında ezilmeye mahkûmdur.</p>
<p>Allah (celle celâluhu) şöyle buyurur: “Onlar Allah’ın nurunu ağızlarıyla üfleyerek söndürmek isterler. Fakat kâfirlerin hoşuna gitmese de, Allah nurunu tamamlayacak (dünyanın her tarafına ulaştıracaktır). O Rasûlü’nü, diğer bütün dinlere üstün kılmak için, hidayet ve hak dini ile göndermiştir.”<a name="_ednref1"></a>[1]</p>
<p>Nurun tamama ermesi ve hakkın izhar edilmesi, ancak toplum ve ümmet, dinin merhamet, huzur, karşılıklı saygı, yardımlaşma, birlik-beraberlik, mutluluk, doğruluk gibi güzelliklerini temsil eden birer örnek haline geldiğinde tahakkuk edebilir ve itikadî tasavvurlar davranışlara ve estetik değerlere dönüşür. Bu durum, milletin haklarını bilmesiyle başlar, haklarını talep etmesiyle devam eder, sonra söz konusu hakların garanti altına alınıp fertler ve devletler namına gerçekleştirilmesi adına fedakârlık, azim ve kararlılık gelir. Daha sonra ise onların müdafaa edilmesi, dünyanın neresinde olursa olsun adil her davanın yanında olma ve hürriyet, kalkınma, refah ve bağımsızlık gibi haklarını arayan tüm halkların ve milletlerin yardımına koşma…</p>
<p>İslam’ın getirmiş olduğu ahlakî değerler manzumesi, onun olmazsa olmaz bir rüknüdür. Bu rükün aynı zamanda vahiyden faydalanabilecek donanıma sahip, sağlam bir insan inşa etmenin biricik yoludur. Bunlar öyle ahlakî değerlerdir ki herhangi bir toplumda kök salıp fertlerin vicdanlarına yerleştiğinde, kesinlikle davranış şekillerine yansır ve o toplum ahlakî seviyesine göre yükselip gelişir.</p>
<p>İslam, ahlak meselesini fertlerin arzu ve ihtiyarlarına bırakmamış, şekil ve sayı bakımından belli olan bazı cezalar getirmiş, bunun yanında bir kısım hüküm ve kanunlar da vaz’ etmiştir. Bunlara muhalefet edildiğinde ise çeşitli cezalar belirlemiştir. Böylece ahlakî manzumeyi muhafaza etmiş; toplumdaki emniyet duygusunu tehdit eden, fertler arasındaki beraber yaşama ve karşılıklı yardımlaşma ruhunu öldüren tehlikelere karşı tedbir almıştır.</p>
<p>İslam aynı zamanda, fakir ve muhtaçların kazanılmış hakları olarak bir nevi sosyal sigorta sistemi ihdas etmiştir. Zengin mü’minlerin mallarından fakirlere zekât verilmesini farz kılmış; sadaka, nezir, kefaret, diyet ve maddi tazminat gibi hükümlerle de zekâtın ötesinde bir kısım malî sorumluluklar getirmiştir. Buna mukabil, mal sahiplerinin mülkiyet haklarını korumak için de bazı tedbirler almış; hırsız, yol kesici ve anarşistlere de belirli cezalar koymuştur. Çünkü bunlar toplumun emniyet ve birliğini tehdit eder, ahlakî değerleri hiçe sayarlar. Dolayısıyla toplumun selameti adına caydırıcı cezalar koymak gerekir.</p>
<p>Hz. Muhammed aleyhissalatü vesselamın daveti, bir ahlak manzumesini bina etme üzerine teessüs etmiştir.O, sallallahu aleyhi ve sellem, Yaratıcının ve O’nun peygamberinin insanı sevmesini, o insanın yüce değerlerle olan irtibatına bağlamıştır. Yine Rasȗlullah aleyhissalâtü vesselâm, misyonunu, yalnızca güzel ahlakı tamama erdirme olarak nitelemiştir. Bu yol, O’ndan önceki peygamberlerin açtığı bir yoldur. Onlar bu binayı kurmuş, yalnız küçük bir kısmını boş bırakmışlar, Hz. Muhammed aleyhissalatü vesselam da bu muhkem binayı tamama erdirmek üzere o kısmı ikmal etme vazifesiyle gelmiştir. O’nun, sallallahu aleyhi vesellem, kemâliyle insanlığın terakkisi tamamlanmıştır.</p>
<p>O der ki: “Ben, güzel ahlakı tamamlamak üzere gönderildim.”<a name="_ednref2"></a>[2]</p>
<p>Bir başka hadiste de şöyle buyurur: “En çok, ahlakı güzel olanlarınızı seviyorum.”<a name="_ednref3"></a>[3]</p>
<p>İnsanları cennete layık hale getirecek en önemli şeyler sorulduğunda, şöyle demiştir: “Takva ve güzel ahlak.”<a name="_ednref4"></a>[4]</p>
<p>Bir başka hadislerinde de güzel ahlakı, insana gündüzü oruçlu, geceyi de ibadette geçiren kişi kadar büyük sevap kazandıran bir sıfat olarak tavsif etmiş ve şöyle demiştir: “Mü’min, güzel ahlakıyla, geceleri kaim, gündüzleri saim abidlerin mertebesine ulaşır.”<a name="_ednref5"></a>[5]</p>
<p>İslam’ın tesis ettiği ahlak manzumesi, şu özellikleri haizdir:</p>
<p>1- Kaynağı İlahî vahiydir: Kur’an ve Sünnet, insanın davranışlarını yüce ahlak manzumesine uygun şekilde düzenleyecek ölçü ve prensipler içerir.</p>
<p>2- İslam ahlakı, çalışma ve gayretle kazanılır. Herkese manen terakki imkânı ve fırsatı verilmiştir. Bu hususta insanlar arasında düşünülebilecek yarış, herkes için eşit olan noktadan başlar: insanlık (insan olma).</p>
<p>Ebu Said el-Hudri (radıyallâhu anh) rivayet ediyor: Ensar’dan birileri Rasȗlullah’tan bir şeyler istediler, O da verdi. Daha istediler, yine verdi, ta ki elinde avucunda bir şey kalmayıncaya kadar ve şöyle dedi: “Elimde bir şeyler olduğunda sizden esirgemem. Ama kim iffetli, müstağni davranmak ister, başkasına el avuç açmama hususunda kararlı olursa, Allah onu iffetli ve müstağni kılar. Kim sabırlı olma hususunda kendini zorlarsa Allah ona sabır lütfeder.”<a name="_ednref6"></a>[6]</p>
<p>3- İslam ahlakının özelliklerinden birisi de değişkenlik göstermemesidir. Nitekim İslam ahlakı, ferdin Rabbinin rızasını hedeflediği taabbüdî (aklın muhakemesine bağlı olmayan, emrolunduğu için icra edilen) bir ahlaktır. Bu yönüyle ahlakiliğin genelde çıkar ve nefsanilik merkezli olduğu diğer ahlak sistemlerinden ayrılır. Zira Ebû Hureyre radıyallahu anhden rivayet edildiğine göre, Rasȗlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurur: “Altın, gümüş, kumaş ve abaya kul olanlar helâk oldular. Eğer onlara istedikleri verilirse hoşnut olur, verilmezse hoşnut olmazlar.”<a name="_ednref7"></a>[7]</p>
<p>4- İslam ahlakı kapsayıcı ve tamamlayıcı özelliğe sahiptir. İnsan hayatının bütün yönlerini kuşatır; insanlarla olan münasebetlerinden Rabbiyle olan münasebetlerine, evinde, işyerinde, tek başına ya da toplum içinde, bütün hayatını kuşatır.</p>
<p>5- İslam ahlakı idealisttir ama aynı zamanda pratik ve realisttir. Ferde asla takatinin üstünde yük yüklemez. Nitekim Cenab-ı Hak, farklı ayetlerde şöyle buyurmuştur: “Gücünüz yettiğince Allah’a karşı gelmekten, haramlara girmekten sakının.”<a name="_ednref8"></a>[8]“Ben, gücüm yettiğince, ıslahtan başka bir şey istemem.”<a name="_ednref9"></a>[9]“Allah&#8217;ın sana verdiği bu servet içinde ahiret yurdunu ara, dünyadan da nasibini unutma, Allah sana nasıl iyilik ettiyse, sen de öyle iyilik et, yeryüzünde bozgunculuk isteme, çünkü Allah bozguncuları sevmez.”<a name="_ednref10"></a>[10]</p>
<p>6- İslam ahlakı evrensel ve canlıdır. Bütün beşeriyete uygundur. Ayrıca bu ahlakî kurallara riayetin faydası Müslüman gayr-ı Müslim herkese dönecektir. Bütün bunlar İslam’ın getirmiş olduğu âlemşümȗl sistemin, evrensel hukuk ve ahlak kurallarının neticesidir. Zira Cenab-ı Hak farklı ayetlerde şöyle buyurur: “Bu (Kuran) bütün âlemlere bir zikirdir (derstir).”<a name="_ednref11"></a>[11]“Ey insanlar! Ben sizin hepinize Allah tarafından gönderilen Peygamberim.”<a name="_ednref12"></a>[12]“Biz seni bütün insanlar için sırf bir rahmet vesilesi olman için gönderdik.”<a name="_ednref13"></a>[13]</p>
<p>Ayrıca Efendimiz (aleyhissalâtü vesselâm): “Müslüman, insanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir. Mümin, insanların malları ve canları hususunda güvendiği kimsedir”<a name="_ednref14"></a>[14]ve “İnsanların Allah’a en sevimlisi, insanlara en çok faydası dokunandır” buyurmuştur.<a name="_ednref15"></a>[15]</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a name="_edn1"></a>[1]Saf, 61/8–9.</p>
<p><a name="_edn2"></a>[2]İmam Malik, Muvatta.</p>
<p><a name="_edn3"></a>[3]Buhari, Fedailü’s-Sahabe.</p>
<p><a name="_edn4"></a>[4]Tirmizi, Birr ve Sıla.</p>
<p><a name="_edn5"></a>[5]Ebu Davud, Edeb.</p>
<p><a name="_edn6"></a>[6]Buhari, Zekat.</p>
<p><a name="_edn7"></a>[7]Buharî, Rikak.</p>
<p><a name="_edn8"></a>[8]Teğâbün, 64/16.</p>
<p><a name="_edn9"></a>[9]Hûd, 11/88.</p>
<p><a name="_edn10"></a>[10]Kasas, 28/77.</p>
<p><a name="_edn11"></a>[11]Kalem, 68/52.</p>
<p><a name="_edn12"></a>[12]A’raf, 7/158.</p>
<p><a name="_edn13"></a>[13]Enbiya, 21/107.</p>
<p><a name="_edn14"></a>[14]Sahih-i İbn Hibbân.</p>
<p><a name="_edn15"></a>[15]Taberânî, el-Mu’cemü’l-Kebîr.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Hayvanlar ve Fizik</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2019/04/01/hayvanlar-ve-fizik/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 01 Apr 2019 08:27:38 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=66090</guid>

					<description><![CDATA[Bizim hissedemediğimiz bazı hususiyetleri hayvanların hissetmesi ve bazı becerilerde bizden üstün olmaları, üzerinde durulması gereken bir konudur. Mesela bizden farklı olarak, kaplumbağaların denizde seyahat edebilmek için magnetizmayı ve bazı arıların elektrik alanını kullanabilmeleri meraklıları için büyüleyici meselelerdir. İnsanlar genellikle hayvanları sever, onlarla dost olur ve dahası onlardan bahsetmekten hoşlanırlar. Sosyal medyada paylaşılan hayvan davranışları ile [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Bizim hissedemediğimiz bazı hususiyetleri hayvanların hissetmesi ve bazı becerilerde bizden üstün olmaları, üzerinde durulması gereken bir konudur. Mesela bizden farklı olarak, kaplumbağaların denizde seyahat edebilmek için magnetizmayı ve bazı arıların elektrik alanını kullanabilmeleri meraklıları için büyüleyici meselelerdir.</p>
<p>İnsanlar genellikle hayvanları sever, onlarla dost olur ve dahası onlardan bahsetmekten hoşlanırlar. Sosyal medyada paylaşılan hayvan davranışları ile ilgili videolar, hayvanlara bakış açımızı değiştirmektedir. Hayvanların beslenirken, korunurken, avlanırken, kısacası hayatlarını devam ettirirken riayet ettikleri fizik prensiplerinden bahsetmek, meraklıları için eğlenceli ve düşündürücü konulardır. Bir kertenkele tavanda baş aşağı yürümeyi nasıl başarır? Kediler de bizim gibi mi su içiyor? Çöl akrepleri iyi görmeden ve duymadan nasıl avlanıyorlar? Hayvanlar âlemine ait bunun gibi binlerce soru sorulabilir.</p>
<p><strong>Sincaplar</strong></p>
<p>Hayvanlar âleminde fiziği başarı ile kullanan bazı hayvanlara misaller verelim. Önce yılanlar ve sincaplar arasında milyonlarca yıldır devam eden mücadeleden başlayalım. Bazı yılanların kızılötesi radyasyonu nasıl tespit edebildikleri ayrı ve araştırılması gereken bir konudur.</p>
<p>Kaliforniya’daki sincaplar, yılanların kızılötesi ışınlarını kullandıklarının adeta farkındadır. Bunu, yılanlarla mücadele ettikleri zaman, kuyruklarını sallayarak kuyruk içine çok miktarda kan pompalayıp daha çok kızılötesi radyasyon yayarak yılanları şaşırtmalarından biliyoruz. Mücadele esnasında sıra dışı sinyallerle karşılaşan yılanlar şaşırıyor ve geri çekiliyorlar (Hopkin, 2004).</p>
<p><strong>Mantis Karidesi</strong></p>
<p>Mantis karidesleri 10 cm’den küçüktür ancak dünyada en hızlı yumruk atan canlılardır. Vuruşları ile akvaryum camını ve yengeç kabuklarını kırabilirler. Bir yengece saldıracakları zaman, önce ön kollarını geriye doğru bir yay gibi sıkıştırırlar. Bu durum, kasların gerilmesinden ziyade esnek bir malzemenin sıkışması şeklindedir. Yengece darbe vurmadan önce, ön kolları yaklaşık 3 mili saniyede (saniyenin binde biri) 22m/s hıza ulaşır. Bu, yaklaşık 7000 m/s<sup>2</sup>lik ivmeye eşittir ve 10m/s<sup>2</sup>civarında ivmeye sahip spor arabaları bu hız karşısında çok yavaş kalmaktadır.<a name="_ednref1"></a>[1]</p>
<p>Mantis karidesleri ustaca, basit bir enerji depolama sistemi kullanır. Geriye çekilen kol, bir mandal yerine sıkıca kilitlenir. Üst koldaki büyük kaslar daralır ve enerji toplar. Mandal serbest bırakıldığında, bütün bu enerji bir kerede serbest bırakılır ve alt kol ileri doğru fırlatılır (Yong, 2008). Bazı Mantis karides türleri, 1000 N (hayvanın vücut ağırlığının binlerce katı) darbe kuvvetini veren yüksek ivmeler üreten çekiç benzeri uzantılara sahiptir (Patek ve Caldwell, 2005).</p>
<p><strong>Kediler</strong></p>
<p>Tabiattan uzak bir hayat süren bazı insanların belki de en yakından tanıdığı hayvan kedilerdir. Bir kedinin su içmesini incelemek hiç aklınıza geldi mi? MIT’de çalışan Roma Stocker, bir sabah evde kahvaltısını yaparken kedisinin su içişini izliyor. “Bu kedi nasıl su içiyor?” diye düşünmeye başlıyor ve bütün meraklı bilim insanları gibi, gerekli donanımlar yardımıyla araştırmaya başlıyor. Özel video ekipmanları ile çektiği kedinin su içme videolarını yavaş hareket ettirdiğinde, dillerini kepçe gibi kullanan köpeklerin aksine, kedinin sütü yukarı çekmek için dilinin ucunu kullanarak suya yukarıya doğru hız kazandırdığını ve yer çekimi, sıvı sütununu geri çekmeden önce çenesini kapattığını tespit ediyor. Kedinin dili suyun içine girmek yerine hafifçe yüzeyine dokunuyor ve dille temas sağlayan su ona yapışıyor ve tam bu anda geri çekilen dil bir su sütunu meydana getiriyor. Burada ilgi çekici olan husus, kedinin zamanlamayı hatasız yapması ve suyu geri dönmeden içmesidir. Stocker, evcil kedilerin tur başına yaklaşık 0,1 mililitre sıvı aldıklarını ve saniyede dört defa içerek dakikada yaklaşık 5 çay kaşığı sıvı içtiklerini hesapladı. Teorik ve tecrübî bulgularını birleştirerek çalışmasını 2010 yılında, <em>Science</em>dergisinde neşretti.<a name="_ednref2"></a>[2]</p>
<p><strong>Kertenkeleler</strong></p>
<p>Örümcekler ve bazı böceklerin yanı sıra kertenkelelerin duvarda, hatta tavanda yürüyerek yerçekimine nasıl meydan okuduğunu çoğumuz görmüşüzdür. Bu yetenek, kertenkelelerin ayak parmaklarındaki olağanüstü kıllardan kaynaklanan, kuru yapışkanlık diyebileceğimiz bir mekanizmadır. Yürüyebilmek için ayaklarındaki bu mekanizmayı anında açıp kapatabilmeleri gerekir. Ayaklarda yapışkan bir maddenin varlığı akla ilk gelen bir çözüm olsa da asıl sebep fizikte <em>van der Waals</em>olarak bilinen, moleküller arası bir çeşit zayıf kuvvettir (Autumn, 2006). Ayaklardaki milyonlarca küçük tüyün tavandaki moleküllerle teması sonucu sağlanan kuvvet, kertenkelenin vücut ağırlığının 50 katını destekleyebilmektedir. Bilim insanları, kertenkelelerdeki bu mekanizmada, kuvvetlerin nasıl kontrol edildiğini bulduklarında, muhtemelen tavanda baş aşağı yürüyen böcek robotları görmeye başlayacağız.</p>
<p><strong>Kum Akrebi</strong></p>
<p>Mojave Çölünün gece avcısı kum akrebi, beslendiği böcekleri tam göremez ve duyamaz. Bunun yerine, bacaklarının üzerindeki, kumun ince sarsıntılarına karşı olağanüstü hassas olan alıcıları kullanır. Uygun bir av, akrebin bölgesine girdiğinde, davranışları çarpıcı biçimde değişir. Öncelikle bir uyarı tepkisi sergiler. Kıskaçlarını açıp vücudunu kumdan biraz yükseltip ileri doğru uzatır. Avın müteakip her hareketi, akrepin kıskaçlarını avına doğru hızla döndürmesine ve kendisine birkaç santimetre yaklaşmasına sebep olur. Akrep, av tekrar hareket edene kadar hareketsiz olarak bekler. Bu takip serisi genellikle birkaç saniye sürer ve akrep bu esnada birkaç defa yönünü ayarlar. Arka planda ise şöyle bir fizikî olay işler: Av hareket ettikçe, kumda hızları birbirinden farklı, hem boyuna hem de enine dalgalar oluşur. Akrep, kumda meydana gelen bu hafif titreşimlerin geliş yönünden avın doğrultusunu, iki farklı dalganın geliş sürelerinin farkından da avın uzaklığını tespit eder (Brownell, 1984).</p>
<p>Görüldüğü gibi, hayvanlar, fiziği kendi avantajları için kullanacak şekilde ilhama mazhar olup sevk ediliyorlar. Hayvanların birbirinden farklı ve mükemmel organlara sahip olarak yaratılması ve değişik fizik prensiplerini kendi avantajları için kullanmaları halen büyük oranda gizemini koruyor.</p>
<p>Farklı bilim dallarının kesiştiği noktalarda araştırmalar yapmak bilime yeni boyutlar kazandırdığı gibi aynı zamanda eğlenceli bir uğraştır. Hayvanların yaratılışında sayısız hikmetler mevcuttur. “<em>Doğrusu sağmal hayvanlarda da size deliller vardır</em>”(Nahl, 16/66) gibi ayetlerin teşvikiyle yeni mühendislik harikalarını keşfetmemiz mümkündür.</p>
<p><strong>Kaynaklar</strong></p>
<p>Autumn, K. (2006). How gecko toes stick. <em>American Scientist</em>, 94(2), 124.</p>
<p>Brownell, P. H. (1984). Prey detection by the sand scorpion. <em>Scientific American</em>, 251(6), 86-97.</p>
<p>Hopkin, Michael. (2004). www.nature.com/news/2004/040616/full/news040614-3.html</p>
<p>Patek, S. N. ve R. L. Caldwell (2005). Extreme impact and cavitation forces of a biological hammer: strike forces of the peacock mantis shrimp (Odontodactylus scyllarus). <em>J. Exp. Biol.</em> 208, 3655–3664.</p>
<p>Reis, P. M., S. Jung, J. M. Aristoff, R. Stocker (2010). How cats lap: water uptake by Felis catus. <em>Science</em>, 330(6008), 1231-1234.</p>
<p>Yong, Ed. (2008). www.nationalgeographic.com/science/phenomena/2008/07/19/the-mantis-shrimp-has-the-worlds-fastest-punch/</p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a name="_edn1"></a>[1]The Fastest Punch in the World. Smithsonian Channel. www.youtube.com/watch?v=DtNAqK_V-lg</p>
<p><a name="_edn2"></a>[2]Cat drinking water in slow motion. www.youtube.com/watch?v=JORThGhRHJY</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Keramet ve İkrâm-2</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2019/04/01/keramet-ve-ikram-2/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 01 Apr 2019 08:23:46 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=66088</guid>

					<description><![CDATA[Mucize, bir anlamda taşlaşmış kalbleri yumuşatıp şeytanın nüfuzunu kırmak.. ilhadla kirlenmiş gönülleri ve ruhları arındırmak.. bakış zaviyesinde inhiraflar yaşayan miyopların basiretlerini canlandırmak.. ve yerleşik küfür alışkanlıklarını yıkmak istikametinde enbiya ve mürselîne bir inayet eseri ve bir ikram olduğu gibi, onun zıllinde Hak dostlarına bir teveccüh-i has sayılan keramet de ihlas esaslarında sadakat, mahviyet ve tevazua [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Mucize, bir anlamda taşlaşmış kalbleri yumuşatıp şeytanın nüfuzunu kırmak.. ilhadla kirlenmiş gönülleri ve ruhları arındırmak.. bakış zaviyesinde inhiraflar yaşayan miyopların basiretlerini canlandırmak.. ve yerleşik küfür alışkanlıklarını yıkmak istikametinde enbiya ve mürselîne bir inayet eseri ve bir ikram olduğu gibi, onun zıllinde Hak dostlarına bir teveccüh-i has sayılan keramet de ihlas esaslarında sadakat, mahviyet ve tevazua mülâzemet, Hakk’a karşı her zaman samimiyet ve istikamet çerçevesinde izharı mahzursuz bir harika ama ketmi esas bir ikram-ı ilahîdir.</p>
<p>Enbiya, mutlak masumiyet ve masûniyet seralarında bulunmaları itibarıyla istidraca bütün bütün kapalı olmalarına mukabil, evliya ve asfiya için böyle bir hıfz u sıyânet söz konusu değildir. Bundan dolayıdır ki, her hallerini ihsan yörüngesinde götürme gayreti içinde bulunan ihlas ve sadakat erleri harikulade ahvale karşı temkine sığınmış ve ona karşı mesafeli durmaya çalışmış; kendi kendine zuhur edenleri de yukarıdaki mülahazalar çerçevesinde “tahdîs-i nimet” deyip Sahibine verme yoluna gitmişlerdir; gitmiş ve Hak kapısının bir bendesi olma niyazıyla iç dökmüş; كُنْ صَاحِبَ اسْتِقَامَةٍ لَا صَاحِبَ كَرَامَةٍ <em>“İstikamet erbabı olmaya bak, keramet sahibi değil.” </em>mazmununu dillendirmişlerdir. Gönüllerinde her zaman haşyet hissi, düşüncelerinde tevazu ve mahviyet mülahazası, yürümüşlerdir onca manevî servet ve gınalarına rağmen birer dilenci tavrı içinde Hak kapısına doğru. Bu arada Hakk’ın kapı aralamasıyla ve onların da ciddi bir temkin şuuruyla titreye titreye izharında bulundukları teveccühât-ı sübhâniyeye mukabilكُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللهِ <em>“Hepsi Allah’tan ve her şey O’ndan!”</em>deyip hiss-i şükranla boyun bükerek kendilerini daha derin bir teveccüh intizarına salıvermişlerdir.</p>
<p>Onlar kendilerini böyle göredursunlar, çok defa içlerinden kopup gelen niyaz ve iniltilerle pek çok müteharrik mezarlar “ba’s-ü ba’de’l-mevt” deyip dirilmiş.. püryan ruhlar kanat çırpıp havalanmış.. ölü ruhlar fırlayıp yerinden kalkmış.. ölüm döşeğindeki mevtalar yeni bir hayat neşvesiyle bir kere daha hayata “Vira bismillâh!..” deyip ayaklanmış.. yerinde tayy-ı mekanlarla birkaç yerde birden temessül etmiş.. bazen batmadan derya ve ırmaklar<u>da </u>yürümüş.. zaman zaman hayvanat onlara inkıyada koşmuş.. bast-ı zaman, azı çok etme yolunda onlara farklı kapılar aralamış.. duaları anında kabul ile taçlandırılmış.. hiss-i kable’l-vuku’lar onlara neler ve neler fısıldamış.. kötülük yapmak isteyen yüzler-binler karşısında kendilerini sıyanet seraları içinde bulmuş.. yerinde câmid şeylerle hasbıhal edip konuşmuş.. -her şey Allah’tan- zaman zaman onulmaz gibi görülen dertlere dua devaları sunmuş ve mucize gölgesinde Hakk’ın inayet ve teveccühüyle daha neler ve neler sergilemişlerdir.</p>
<p>Hak erleri, bütün bunlara, milimi milimine Peygamber yolunda yürüyen ruh ve gönül erbabına mucize zıllinde bir ikram-ı ilâhi olarak bakmış ve o yolda yürümeye karşı bir utûfet-i rabbaniye olarak değerlendirmişlerdir. Böyle değerlendirmişler ama bir istidraç ve îkâât-ı şeytaniye olma ihtimali karşısında da içten ürperti ve endişelerle مَا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّهِ <em>“Sana lütfedilen her güzellik ve hasene Allah’tandır.” </em>(Nisâ sûresi, 4/79) deyip işin gerçek sahibini işaretlemiş ve her güzelliği O’na vermişlerdir; vermiş ve ilâhi ikramın bir tezahürü sayılan bî-hatar keramete giden güzergâh hususiyetlerinin de şu evsâf-ı âliye ile gerçekleşebileceği üzerinde durmuşlardır: Tevazu ve mahviyet hissiyle kendini sıradan biri olarak görme.. gerektiğinde başkaları yerine kendini ateşlere atabilme enginliğinde bir îsâr ruhuna sahip olma.. iman ve marifet zevk-i ruhânîsini bütün gönüllere aşılama azmi ve kararlılığı içinde bulunma.. şahsî hayatı adına dünyevî yarınlar mülahazasından sıyrılarak yarınlar yarınına kilitlenme düşüncesiyle oturup kalkma.. ilâhî iltifatta bile başkalarını nefsine tercih ederek böyle hayatî bir hususta dahi iki adım geriye çekilme.. mü’min kardeşlerini sevindirip kendi sevinmelerini erteleyebildiği kadar erteleme.. kendisine eza ve cefada bulunanları mevsimi gelince tebessümle karşılama.. dinî emirlerde riayet riayet üstüne engin bir performans sergilediği halde “Yetmedi!” deyip sürekli kendini sorgulama.. dünyevî uhrevî maksatları için Hak dergâhına yöneldiğinde mü’min kardeşlerini de aynı his ve heyecanla yâd etme… Bu hususlar yol erkânından bazı esaslardır.. ve işte bunlardır Hakk’ın hususi teveccühlerine çağrı ve ilâhî ikramlara vesile.</p>
<p>Hak yolcusu, bu esaslar çerçevesinde “fenâfillâh” ve “bekabillâh”a erer ki, enbiya-i izâmın harikulade ahvali izhar etmelerine mukabil, evliya, asfiya bu ilâhî ikram tezahürlerini iradî olarak göstermeme ve elden geldiğince ketmedip bir mahviyet ve tevazu tavrı sergileme durumundadırlar.</p>
<p>Her Hak yolcusunun keramet-i ilmiyesi çerçeve farklılığı içinde değişik cereyan eder. Biz burada yalnızca, özü sözü dosdoğru sıddıklarınkini işaretlemekle yetineceğiz. Onların kerameti, istikamet yörüngesinde zikr u fikir şeklinde ve “Hû, Hû!..” soluklamada.. dünya ve mâfîhâyı kendine bakan yönüyle kalben terk etme keyfiyetinde.. iman yolunda sürekli derinleşme peşinde, her zaman aşk u iştiyak heceleme azm ü ikdamı içinde bulunmada.. harikulade mazhariyetleri  kendinden bilmeyerek bir iltifat-ı ilahî olarak kabul edip değerlendirmede.. memur bulunduğu mükellefiyetleri ve mehâsin-i ahlakı tabiatının bir derinliği haline getirmede.. buna mukabil, mesâvî-i ahlak ve onun esbabından fersah fersah uzak durmada.. memnûât ve meâsînin işlenmesi bir yana, bu tür şeylerin tasavvur ve tahayyülleri karşısında dahi anında istiğfar ve tevbe kurnalarına koşmada.. bütün iyilik ve güzellikleri Allah’tan, büyük-küçük kötülükleri de kendinden bilmede.. şahsî ayıp ve kusurları karşısında inim inim inleme hafakanları yaşamasına mukabil, başkalarının nâsezâ nâbecâ tavırlarına takılmamada ortaya çıkar.</p>
<p>Bazı Hak erlerine göre, bütün bu hususların yanında, keramet-i ilmiye adına, hal ve temsil diliyle başkalarının Hakk’a teveccühlerini sağlama.. bu konuda devam ve temâdî inkıtalarına düşmeme.. beyanlarıyla tavırları arasında tearuzlara, tesakutlara sebebiyet vermeme.. gaye-i hayallerine ulaşma ve ulaştırma konusunda meşru vesilelerden başka hiçbir sebebe baş vurmama.. Cennet’e girme mevzuunda dahi yalana, tezvire, iftiraya, başkalarını karalamaya, hileye-hud’aya ve değişik ayak oyunlarına tevessül etmeme.. dahası, bütün bu evsâfı içtenleştirerek tabiatının bir derinliği haline getirme de sayılmalıdır ki, Hakk’a adanmış hasbîlerin yolu da bence bu olsa gerek…</p>
<p>İşin en doğrusunu Allah bilir; bizim o bilmeye yer-gök vüs’atinde saygılı olmamız mü’min bulunmamızın ve Hakk’a adanmışlığımızın olmazsa olmaz lazım-ı gayr-i müfârıkıdır. Cenab-ı Hak bizimle beraber bütün ihvan-ı dini, ekstra ikram-ı sübhânîsi olarak, denilenlerin ötesi ve onların da ötesi mâverâ derinlikleriyle, Kerim ve Mükrim isimleri hürmetine, serfirâz kılsın!..</p>
<p>اَللَّهُمَّ عِلْمًا لَدُنِّيًّا، وَفَهْمَ الْقُرْآنِ وَاْلأَحَادِيثِ النَّبَوِيَّةِ، وَاْلإِرْشَادَ إِلَى حَقِيقَةِ الْحَقَائِقِ، وَالْمَعِيَّةَ الرَّبَّانِيَّةَ</p>
<p>وَصَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى سَيِّدِنَا وَسَنَدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَأَتْبَاعِهِ أَجْمَعِينَ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ، وَعَلَى إِخْوَانِهِ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالْمُرْسَلِينَ، وَعَلَى الْمَلاَئِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ، وَعَلَى الْمُصْطَفَيْنَ اْلأَخْيَارِ فِي اْلأَرْضِ وَالسَّمَاءِ، رِضْوَانُ اللهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Konuşuyorum, O Halde…</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2019/04/01/konusuyorum-o-halde/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 01 Apr 2019 08:20:32 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=66086</guid>

					<description><![CDATA[İnsana benzetilerek tasarlanan Sophia adlı robota, sosyal medyada, basın ve yayın organlarında büyük bir alaka gösterildi. Robotun gazetelerde boy boy fotoğrafları yayınlanıyor, devlet büyükleri kendisiyle fotoğraflar çektiriyor, televizyonlardaki söyleşileri izleme rekorları kırıyor. Sophia’nın konuşmalarını dinlemek, kendisine sorulan sorulara verdikleri cevapları işitmek için farklı ülkelerde programlar düzenleniyor. Hatta bazı ülkeler kendisine vatandaşlık vermeyi bile gündeme getirdi. [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>İnsana benzetilerek tasarlanan Sophia adlı robota, sosyal medyada, basın ve yayın organlarında büyük bir alaka gösterildi. Robotun gazetelerde boy boy fotoğrafları yayınlanıyor, devlet büyükleri kendisiyle fotoğraflar çektiriyor, televizyonlardaki söyleşileri izleme rekorları kırıyor. Sophia’nın konuşmalarını dinlemek, kendisine sorulan sorulara verdikleri cevapları işitmek için farklı ülkelerde programlar düzenleniyor. Hatta bazı ülkeler kendisine vatandaşlık vermeyi bile gündeme getirdi. Önceki versiyonu sadece bedenin üst kısmından ibaret olan ve bir sehpa üzerine monte edilen robot, biraz daha geliştirilmiş, insan gibi yürüyecek şekilde dizayn edilmiş.</p>
<p>Yürümesinden ziyade insanları hayrete düşüren vasfı, onun bir insan gibi konuşması. Sophia, kesik kesik de olsa, cümleler kurdukça insanların kendisine olan hayranlığı daha da artıyor.</p>
<p>Sophia’nın, kendisine yüklenilen program dâhilinde, belli kelimeleri bir araya getirmek suretiyle soruları cevaplaması, 21. yüzyılda insanoğlunun bilim ve teknikte kat ettiği mesafeyi ve birikimi ortaya koyması açısından takdire şayan bir gelişmedir. Girift programı sayesinde insan kadar olmasa da onun kullandığı kelimelerle konuşabilmektedir.</p>
<p>İnsandan mülhem Sophia, insanoğluna bahşedilen beyan kabiliyetinin ne kadar büyük bir nimet olduğunu, adeta insanların kulağına fısıldamaktadır. Seslerin çıkarılmasından ton ve vurguya kadar insana benzetilmeye çalışılan robot, bize dilin ya da dillerin doğuşu ile ilgili teorileri de tedai ettirmektedir.</p>
<p>Dillerin ortaya çıkması ile ilgili farklı fikirler ortaya atılmıştır.<a name="_ednref1"></a>[1]Bunlar:</p>
<ol>
<li>Yansıma teorisi:</li>
</ol>
<p>Bazı dilbilimciler dildeki ses taklidi kelimelere bakıp ilk dilin ses taklidi kelimelerden neşet ettiğini ileri sürerler. Zira ilk insanlar tabiatta sesleri taklit ederek ilk kelimeleri keşfederler böylece dilin ortaya çıkma süreci başlar. İlk insanların koyun ve kuzunun sesinden melemek fiilini, bir cismin yere düşmesi sonucunda ise pat diye çıkan sesten patlamak fiilini keşfettiğini, böylece dilin ortaya çıkma sürecinin başladığını iddia ederler.</p>
<ol>
<li>Ünlem teorisi</li>
</ol>
<p>Başka bir grup dilbilimci ise, dilin aslında ilk insanların kendilerini dehşete salan bir durum karşısında çıkardığı ünlem vasıflı kelimelerden teşekkül ettiğini ileri sürer. Bu teoriye göre, ormanda yürüyen ilk insanlar, bir yerden darbe aldığında, ya da dehşetli bir sahne ile karşılaştığında çıkardığı seslerden kelimeler kurar böylece dilin ilk kelimeleri de teşekkül etmeye başlar.</p>
<ol>
<li>İş teorisi</li>
</ol>
<p>Bu teorinin temelinde biraz emek vardır. Teoriye göre ilk kelimeler çalışan insanların çıkardığı seslerden ortaya çıkmıştır.</p>
<ol>
<li>Musiki teorisi</li>
</ol>
<p>Dilin doğuşunu, müziğe dayalı seslere bağlayanlar ise ilk kelimelerin insanların nağmeli sesleri telaffuzu ile ortaya çıktığını iddia ederler.</p>
<ol>
<li>Semavî kitaplar ve yaratılış anlayışı</li>
</ol>
<p>Semavî kitaplara göre, dil ve beyan kabiliyeti, insanlara Allah (celle celâluhu) tarafından bahşedilmiş bir nimettir.</p>
<p>Allah insanoğlunu halk ettikten sonra, ona kullanacağı kelimeleri öğretmiştir: “Allah Âdem’e bütün isimleri öğretti. Müteakiben önce onları meleklere göstererek: ‘İddianızda tutarlı iseniz haydi, Bana şunları isimleri ile bir bildirin bakalım!’ dedi.” (Bakara, 2/31).</p>
<p>Günümüzde, teorilerin bahsettiği minvalde, dillerde birçok kelime bulunmaktadır. Fakat sadece bu kelimelerden hareketle bir sonuca varmak elbette mümkün değildir. Zira karşımızda sözünü ettiğimiz robotla kıyaslanamayacak kadar mükemmel bir varlık vardır. Dildeki kelimelerden ziyade, öncelikle o dili konuşan insanın incelenmesi elzemdir.</p>
<p>Dilin doğuşu ile ilgili olarak semavî kitaplarda, insanın yaratıldığı dönemde, ihtiyaca göre bazı kelimelerin ilk insana öğretildiği vurgulanırken, aslında konuşma mucizesine mazhar olan insana dikkat çekilmektedir. Günlük dilde her insan, dilbilimcilerin ses cihazları diye nitelendirdikleri donanıma sahiptir. Konuşma mucizesi, fıtrî bir süreç dâhilinde gerçekleştiğinden insan kendisine bahşedilen nimetinin farkına pek varamaz. Yavrucak, anne karnından itibaren yakınlarından duyduğu kelimeleri adeta bir havuzda biriktirir, zamanı geldiğinde bu kelimelerden bazılarını telaffuz etmeye çalışır. Onların dilinde çoğu zaman su “buu”dur. Ekmek ve açlığını giderecek bütün yiyecekler “mam”dır. İlk kullandığı anlamlı kelime, çoğu zaman, anne, baba ya da dededir. Evin gözbebeği tarafından söylenilen ilk kelime, muhatapları çok sevindirir, ama yavrucağa bahşedilen konuşma yeteneği pek dikkat çekmez.</p>
<p>Ses cihazları vasıtasıyla hiç farkına varmadan, zihnimizin derinliklerinde yer alan kelimeleri belli bir insicamla, dilin gramer ve sözdizimi yapısına uygun olarak peşi sıra sıralayıveririz. Bir anda kurduğumuz cümlelerde dilin kurallarına riayet edilmesi, cümlelerdeki mantık silsilesi, eklerin ve kelimelerin yerli yerinde kullanılması, fiil fail uygunluğu muhteşemdir.</p>
<p>Beyin ve ses aletlerinin senkronize hareket etmesi vesilesiyle konuşma gerçekleşir. Bu süreçteki hız ve uyum harikuladedir. İnsan konuşmak istediğinde, hava ile dolu ciğerler harekete geçer. Ciğerlerden yükselen hava, soluk borusundan yükselir, ses tellerine ulaşır. Ses telleri telaffuz edilecek sese göre şekil alır. Şayet sesler f, ş, h gibi sertse, ses telleri soluk borusunu kapatır. B, c, y gibi yumuşak sesler söz konusuysa, ses telleri soluk borusunun önünü açar ve seslerin rahatça geçmesine imkân verir. Sesin serüveni bununla da bitmez. Bu defa ağız boşluğuna doğru yol almaya devam eder. Eğer ses burunda teşekkül edecekse, ağız yolu, dil tarafından kapanır, yükselen hava buruna yönlendirilir, şayet ses ağız boşluğunda teşekkül edecekse, bu defa dil devreye girer. Ses kalın ünlü ise, dilin arka kısmı, ince ise ön kısmı kabarır. Sesin vasfına göre dil bazen damağa temas eder, bazen dişlere dokunur. Ağızdaki süreç tamamlandıktan sonra dudaklarda sesler son şeklini alır. Dudaklarımız da sesin düz yuvarlak olmasına göre şekil alarak kelimelerin telaffuzunu gerçekleştirir.</p>
<p>Her konuştuğumuzda bu süreci arızasız bir şekilde gerçekleştiririz. Biz bir sesin teşekkül sürecini anlatıncaya kadar ortalama hızla konuşan birisi, bize bir günde yaşadıklarının özetini iki dakikada anlatıverir. Bahsedilen vetireden habersiz peşi sıra yüzlerce cümle kurarız. Ama bu seslerin teşekkülündeki suhuletten ve rahatlıktan olsa gerek, çoğu zaman bu olağanüstü hadisenin farkına bile varmayız. Elbette telaffuz edilen kelimelerin farklılık arz etmesi, insan seslerinin bir çiçek bahçesi gibi farklı farklı renklerde olması başka bir sanat harikasıdır.</p>
<p>Diğer taraftan insanın kelimelere ve cümlelere duygularını katması, sözle hissin izdivacı, konuşmalara farklı mânâlar katmaktadır. “Evet” edatını, içerisinde bulunduğumuz halet-i ruhiyeye göre çok farklı ton, vurgu ve ritimle telaffuz ederiz. Nikâh masasındaki mutlu bir çiftin söylediği “Evet”, ilkokul sırasındaki yumurcakların öğretmenlerinin, “Ödevinizi yaptınız mı çocuklar?” sorusuna karşılık söyledikleri “Evet”, dersin sonunda konuyu özetlemek için cümlenin başında öğretmenin kullandığı “Evet”, yine yaramaz bir çocuğa annesinin “Bunu sen mi yaptın?” sorusuna cevap olarak söylediği “Evet”in renkleri, tonları ve vurguları farklı farklıdır. Bu satırları okurken “Evet”leri tonlarına göre, hiç fark etmeden ve fazla bir zahmet çekmeden, zihninizde canlandırmanız ise insana bahşedilen başka bir nimeti, tahayyül nimetini göstermektedir.</p>
<p>Sophia’nın konuşmasına hayran olan insanlar ondan daha olağanüstü bir dizayna sahiptir. İnsanın sadece konuşması bile ele alınsa, karşımıza ahsen-i takvim lütfuna mazhar olmuş, âlemin göz bebeği bir varlık çıkacaktır.</p>
<p>Konuşmak insanoğlunun hasletlerinden sadece birisidir. İnsanoğlu ete kemiğe bürünüp insan olarak arz-ı endam etse de onun sevmesi, gülmesi ve ağlaması, hatıra ve hayallerini kelamla anlatması, sanat-ı ilahiyi gösteren en büyük burhanlardandır.</p>
<p>Kopyası Sophia ile insanın konuşması karşılaştırıldığında, karşımıza kıyası mümkün olmayan muhteşem bir sanat eseri çıkmaktadır. Hele dünyanın yedi ikliminde, lehçeleri ile birlikte binlerce dilde insanların konuşması, duygularını ifade etmesi, konuştuklarını yazıya geçirip kendisinden sonra gelen nesillere aktarması, dili oluşturan kelimeleri disipline edip nazım ve nesirde harikalar ortaya koyması, daha da ileri gidip güftelere beste yapıp insanın bam teline dokunacak kıvama getirmesi, ahsen-i takvim mertebesine mazhar olan insanın donanımını göstermektedir. Elbette insanın bu güzelliklerin farkında olması ve bahsedilen kabiliyetleri tefekkür edebilecek evsafta yaratılması, onu bambaşka bir boyuta taşımaktadır.</p>
<p>Konuşması, hitabeti, nazım ve nesirde ortaya koyduğu mükemmel eserlerle karşımıza paha biçilmez bir varlık, insan çıkmaktadır. Her yönüyle âlemin baş tacı olan insanın, âlemin gözbebeği olarak nitelendirilmesi boşuna değildir. Binlerce letaifle donatılmış bir insanın haksız yere canına kıyılması, bütün insanları öldürmek kadar büyük bir cürümdür. Bize düşen de rengi, dili, dini, ırkı ne olursa olsun, Sani’in mükemmel eseri olan insana, en az robot Sophia kadar, saygıyla yaklaşmak olsa gerek.</p>
<p><strong>Dipnot</strong></p>
<p><a name="_edn1"></a>[1]Demirci, Kerim, <em>Türkoloji İçin Dilbilim: Konular Kavramlar Teoriler</em>, Ankara: Anı Yayıncılık, 2014, s. 20.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
