<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>68 &#8211; Çağlayan Dergisi</title>
	<atom:link href="https://caglayandergisi.com/sayi/68/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://caglayandergisi.com</link>
	<description>Aylık İlim ve Kültür Dergisi</description>
	<lastBuildDate>Thu, 17 Jul 2025 08:22:10 +0000</lastBuildDate>
	<language>tr</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/03/16x16Mavi-1.png</url>
	<title>68 &#8211; Çağlayan Dergisi</title>
	<link>https://caglayandergisi.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Sine-Makale!</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/11/18/caglayan-sine-makale-yarismasi-kazanan-bilgileri/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 18 Nov 2022 06:55:08 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Manset]]></category>
		<category><![CDATA[son-sayida-gosterme]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://caglayandergisi.com/?p=228927</guid>

					<description><![CDATA[SİNE-MAKALE YARIŞMASI KAZANAN BİLGİLERİ 1- BİRİNCİ ŞAHİT- ZEYNEP ÖZÇELİK (ABD) 2- İKİNCİ PENCERESİZLİK &#8211; MERYEM KURT (Almanya) 3- ÜÇÜNCÜ SESSİZ ÇIĞLIKLAR &#8211; MERCAN KULOĞLU (ABD) 4- MANSİYON 1 LİSTE &#8211; Bedia Sude Atasoy (Norveç) 5- MANSİYON 2 YANIK TEDAVİSİNDE BALIK DERİSİ &#8211; SEMRA AHMEDZADE (Azerbaycan) &#160;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>SİNE-MAKALE YARIŞMASI KAZANAN BİLGİLERİ</p>
<p>1- BİRİNCİ<br />
ŞAHİT- ZEYNEP ÖZÇELİK (ABD)<br />
<iframe title="SAHIT MOVIE / Ş A H İ T  K I S A  F İ L M - Zeynep Ozcelik" width="800" height="450" src="https://www.youtube.com/embed/uT3_13t1Aso?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p>
<p>2- İKİNCİ<br />
PENCERESİZLİK &#8211; MERYEM KURT (Almanya)<br />
<iframe title="Penceresizlilk" width="800" height="450" src="https://www.youtube.com/embed/_7gc7z1a4z4?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p>
<p>3- ÜÇÜNCÜ<br />
SESSİZ ÇIĞLIKLAR &#8211; MERCAN KULOĞLU (ABD)<br />
<iframe title="SESSIZ CIGLIKLAR KISA FILM / Mercan KULOGLU" width="800" height="450" src="https://www.youtube.com/embed/HBg6MKl2iLI?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p>
<p>4- MANSİYON 1<br />
LİSTE &#8211; Bedia Sude Atasoy (Norveç)<br />
<iframe title="Liste ( çağlayan kısa film yarışması)" width="800" height="450" src="https://www.youtube.com/embed/8N0-_5m2RSk?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p>
<p>5- MANSİYON 2<br />
YANIK TEDAVİSİNDE BALIK DERİSİ &#8211; SEMRA AHMEDZADE (Azerbaycan)</p>
<p><iframe title="Semra Caglayan 15 oktyabr 2022 Sesli Makale Yarismasi" width="800" height="450" src="https://www.youtube.com/embed/ySxkqX4cEhk?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Bir Demet Yol Mülâhazası</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/11/01/bir-demet-yol-mulahazasi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Nov 2022 18:24:04 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Başyazı]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=228533</guid>

					<description><![CDATA[Derinleşmiş bir ruhun gönül yamaçlarına akseden en canlı ışıklar, daha çok yol mülâhazası ve murâkabe anında kendilerini hissettirirler. Bu dünyanın şartlarına göre yaratılan insanoğlunun, dönüp kendini Var Edene yönelmesi, mesafelere takılmadan sürekli O&#8217;na doğru ilerleyebilmesi oldukça dikkat, temkin, titizlik ve kararlılık isteyen bir konudur. Hemen herkesin, böyle önemli bir mevzûda, ibtidâî ve basit bir fikri [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="font-weight: 400;">Derinleşmiş bir ruhun gönül yamaçlarına akseden en canlı ışıklar, daha çok yol mülâhazası ve murâkabe anında kendilerini hissettirirler. Bu dünyanın şartlarına göre yaratılan insanoğlunun, dönüp kendini Var Edene yönelmesi, mesafelere takılmadan sürekli O&#8217;na doğru ilerleyebilmesi oldukça dikkat, temkin, titizlik ve kararlılık isteyen bir konudur. Hemen herkesin, böyle önemli bir mevzûda, ibtidâî ve basit bir fikri bulunsa da, yine de böyle birinin, insanlık kafilesinin rehberliğini derpîş etmiş kimselerin yol belirleyiciliğine itimat ederek, her zaman onların arkasında yol alması, onların merkezî hareketlerinin insiyaklarına kendini salarak sürekli hedef arkasında koşması icap eder ki, hedefe ulaşanlar için çok avantajlı, dökülüp yollarda kalanlar için de helâket sayılan böyle hayatî bir seyahatı arızasız gerçekleştirebilsin. Şayet bu rehberler, o sahanın tecrübeli, bilgili, mârifet eksenli ve vicdan ufuklu üstadları iseler, tereddüt etmeden onların rotasına girilmeli ve hep onların yörüngelerinde hareket edilmelidir; edilmelidir, zira onlar, her zaman Hakk&#8217;a ulaştıran en kestirme yollarda yürür.. geçit veren veya vermeyen zirveleri çok iyi bilir.. halvete erebilecekleri ufukları kollar.. vuslat koyları etrafında dolaşır durur.. sürekli hedeften aksisadâlar alır.. bu sesleri kırmadan, çarpıtmadan arkalarındakilere intikâl ettirir.. ve bu uzun seyahatte kendi üzerlerine ve takipçilerin başlarına kabarıp boşalabilecek dalgalara karşı da âdeta birer dalgakıran gibi her şeyi göğüslerler.</p>
<p style="font-weight: 400;">Işık-karanlık arası sürüp-giden bu uzun seyahatte, her zaman hedeften gelebilecek bir kısım tecelli paketleriyle karşılaşmak mümkün olabileceği gibi, mukadder bütün vâridlerin, yolculuk sonrası bir iltifat teşrifâtına bırakılması da söz konusudur. Öyle ki, her yolcu bu uzun yollarda bazen, uzakta, hayâl-meyâl çakan bir şuâ ile ürperir.. bazen, sadâkat testine tâbi tutuluyormuşçasına ömür boyu bir tek şûle ile dahi karşılaşmaz.. bazen, geçtiği yollarda, her tarafın ışıklarla tüllendiğini temâşâ eder.. bazen, aralanmış bir gaybî panjurdan gizli gizli gözetiliyor olduğunu hisseder gibi olur ve haşyetle göz-kulak, dil-dudak kesilir; kesilir ve imanı sayesinde kendine açılan böyle bir tarassudu, maiyyete yaklaştığının emaresi gibi değerlendirerek göğüsleyeceği ipe iyice yaklaşmış bir koşucu gibi daha bir heyecanlanır ve daha bir şahlanır.. hatta böyle bir seyahatte meleklere iştirak ettiği hissiyle öyle bir coşar ki, kalbinin ritminde bütün göklerdeki âhengin sesini duyabilir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Bu yolda, basiret ve idrak erbabına, yerinde sağanak sağanak ve yerinde çiseleme ve çiy şeklinde gelen vâridler, hep aynı değer, aynı evsaf, aynı renk, aynı şive ve aynı dalga boyunda gelmezler. Yol boyu her zuhur ve tecelli, inancı ve ihlâsı ilk şart olmak üzere her hizmet erinin, ufkunun berraklığı, gönlünün şeffaflığı, idrakinin enginliği ve metafizik yanının derinliği ölçüsünde sık sık karşılaşacağı birer seyahat armağanıdır. Bu armağanların kimisi, mahfazasından bellidir ve şuurla buluşur-buluşmaz da hemen şükre dönüşür.. kimisi, motif ve sembol ambalajlıdır; ancak dikkat ve basiret nurlarıyla çözülebilir.. kimisi, cismaniyet ve beden ufkuna çarparak simsiyah bir örtüye bürünür ve Hak&#8217;la münasebetimizi yenilememizi ve olumlu yorumlara kapıların aralanmasını bekler.. kimisi de günah ve hatalarımızın alacakaranlığında, yer yer Hak rahmetinin enginliği sayesinde ümitlerimizle buluşsa da, çok defa yeis ve hicranlarımızın rengine boyanarak -bunu biraz da havf ve recânın birbirine galebesi belirler ve icabında farklı bir tablo da ortaya çıkabilir- düşünce ufkumuza bir zift gibi akmaya başlar.</p>
<p style="font-weight: 400;">Bu armağanlar, davranışlarımızı belli bir çerçeve içine zorlayan tavırlar, tembihler, ikazlar hangi dalga boyunda gelirse gelsin, böyle bir yolda yürümeye muvaffakiyeti vuslata davet sayanlar, en derin uykularda olsalar da, bir gün mutlaka uyanır, ruhlarının, ezelî âşinası bulunduğu Sonsuz&#8217;un sesini duyar ve ömürleri vefâ ettiği sürece de hep bu iltifat çağrısı arkasında koşar dururlar. Böyle bir maraton için, eğitimli atletler gibi gerilmiş her gönül eri, bilhassa bâd-i tecellinin estiği geceleri, Hakk&#8217;a yürüme mevzuunda birer rıhtım, birer liman, birer rampa kabul ederek, seccâdesiyle hasbihâle geçtiği o en aydınlık dakikalarında, gönlünün heyecanlarını gözyaşlarıyla yoğurup ruhunu besleyen gönül saksısına bir kuvve-i imbâtiye gibi boşaltabilmişse, artık, rahmet arşının, onun adına iltifatlarla boşalmasında şüphe edilmemelidir&#8230;</p>
<p style="font-weight: 400;">Her ferde, liyâkatinin kat kat üstünde iltifatlarda bulunma âdeti olan Rahmeti Sonsuz, hiç mümkün mü ki, O&#8217;na koşan vefalı yolculara -hâşâ!- alâkasız kalsın.. ve harem-i hâssına ihlâs sermayesiyle yönelenleri hususî teveccühleriyle ağırlamasın..! Aslında, böyle bir ilâhî âdet olmasa ve hiç kimseye iltifatta bulunma sözü verilmese bile, herkes o Ezel ve Ebed Sultanı&#8217;na intisap etmiş olmayı, önceden alınmış bir avans gibi kabul etmeli ve her nefes alış-verişinde bir sadakat kahramanı gibi sürekli O&#8217;nu soluklamalıdır. &#8220;İşler yolunda gitmedi, gökten vâridat inmedi&#8221; diye çocuklar gibi küsme tavrına girmemeli; rıza bilmez seviyesizler gibi müteessir olmamalı; yolun zorluğunu ve uzunluğunu düşünerek mesafelere yenik düşmemelidir; aksine, hep &#8220;sular gibi çağlamalı, Eyyûb gibi ağlamalı&#8221; gezip dolaştığı her yerde sadece O&#8217;na gönül bağlamalı; O&#8217;nu görme, O&#8217;nu duyma, O&#8217;nu bilme mülâhazalarıyla oturup kalkmalıdır ki, ebediyeti peyleyebilecek kredilerini çocuk oyuncağı türünden bazı şeyleri elde etme yolunda harcamış olmasın; olmasın ve Allah&#8217;ın lutfettiği genişlikleri his ve hevesleriyle daraltmasın; rahmetin her şeyin önünde olma esprisine, himmetin her şeyi kucaklayan genişliğiyle mukabele ederek zımnî bir ilâhî mukavelenin gereklerini, tabiî O&#8217;nun büyüklüğü ve kendi küçüklüğü ölçüsünde yerine getirebilsin..</p>
<p style="font-weight: 400;">O&#8217;na doğru uzanan bir uzun yolda herkes, biraz da karakterini teşkil eden hususların sevki ile bazen yer de değiştirebildiğinden; hatta yer değiştirirken kaymalara da mâruz kaldığından her vakit konumunu koruyamayabilir; koruyamayabilir ve bazen gidip dairenin en dış çemberine çarpacak kadar merkezden uzaklaşabilir. Öyle ki, dünya kadar insanın iltifat sağanaklarıyla zevkten zevke girdiği aynı anda o, olup biten inkişafları tıkanma, fütûhâtı inkıbaz, başarı şerhâyinlerini şov, gülbankları da mağlupların tesellisi sayabilir. Hemen her dönemde, muvakkaten kervandan ayrılan böyle mütehayyirler olmuştur ve olacaktır da. Ancak, pek çoğu itibarıyla çok defa böyle geçici kopukluğun ruhlarında hasıl ettiği ürperti ve gerilimle, sıçrayıp bir hamlede merkezdeki yerlerini almış, hatta ayrılık hasretinin sıcaklığı ile, daha farklı bir bütünleşme, bir kıvam sergileyebilmişlerdir. Ne var ki, böyle bir metafizik gerilim elde etme için, irâdî olarak kafileden ayrılmayı tasvip etmek de mümkün değildir; zira her ayrılış, aynı zamanda bir kayma ve durdurulamayan, hatta dönüşü olmayan bir akıntıya kapılma ile de sonuçlanabilir. Bu itibarla da, genel kitle ile aramızdaki mesafe boşluğunu ufkî aşabiliriz mülâhazasıyla, âkıbeti meçhul böyle bir maceraya girilmesi kat&#8217;iyen tecviz edilemez. Yukarıda işaret edildiği ölçüde irâdî olmayan ve kasda iktiran etmeyen her sürçme ve devrilmenin &#8220;ba&#8217;sü ba&#8217;del mevt&#8221; vadeden bir yanı olsa da, her zaman aynı neticeyi istihsal etmek söz konusu olmayabilir. Muhtemel bir füyûzât hissi ve ruhî kıvam adına, muhakkak gibi görülen böyle bir felâkete vicdanın &#8220;evet&#8221; demeyeceği kanaatindeyim.</p>
<p style="font-weight: 400;">Kafile içinde kalmak, genel çizgiyi korumak, rehberi ve işaretçileri takip etmek sayesinde, insan zaman zaman sarsıntılara düşse ve merkezle irtibatında tezelzüller yaşasa da, her defasında, çekim gücü yüksek bir kısım aydınlık ruhlarla karşılaşabilir ve yolda bulunma şuurunu sık sık bileyerek her zaman canlı, taze ve güçlü kalabilir.. kalabilir ve sürekli yol alan bir toplumla müşterek hareket etme esprisi sayesinde hep zirveden zirveye sıçrayarak, yoldaki işaret ve işaretçilerin gösterdikleri ışık kaynağına karşı hasıl olan iştiyakla, her gün, her saat, her dakika ruhunda köpüren yeni bir diriliş neşvesi duyabilir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Böyle bir seyahat kahramanı, hiçbir zaman işini, rastlantıların eşdeğerde olmayan akıntılarına bırakmaz. El verdiği kimseler hep, kendini sarpa uğratmayacak merkezî şuuru kullananları arar.. her zaman, ciddi, vakarlı, temkinli ve çizgi çizgi ruhunun derinlikleri çehresinde tebessümleşmiş kafile başlarını takip eder.. sadakat, sorumluluk ve mükellefiyet kahramanı diğergâm ruhların arkasında olur.. ve her işinde ihlâsla hep ilerilere, daha ilerilere geçmek için kalbinin bütün heyecanıyla çırpınır-durur.. çırpınır-durur ve kabiliyetine göre bir taraftan amudî (dikey) veya ufkî (yatay) mesafelerle savaşırken, diğer taraftan da mazhariyetlerinin şuur ve idrakinde olarak, tıpkı Kutup Yıldızı gibi sürekli kendi çevresinde döndüğü hissiyle, aksiyon-düşünce iç içe pek çok zamanı birden yaşar.</p>
<p style="font-weight: 400;">Hâsılı, sabredilip yoldan çıkılmaz ve yol mülâhazaları da, hedefe ulaştırma ümidini, yönlendirici rolünü tam oynayabilirse, topyekün kafile ve onun molekülleri sayılan fertler, şuurî, gayr-i şuurî bu kafileler ırmağının ona doğru akıp gittiği ummana, bugün olmasa da yarın mutlaka ulaşır ve azimlerinin alnındaki ter damlalarını kevserlere dönüşmüş olarak yudumlarlar. Evet, dış yüzü itibarıyla, kendi iradeleriyle değil de kitlenin insiyakıyla sürükleniyormuş gibi görünen kalabalıkların yol alışı, şuurlu merkezî hareketin tesiri sayesinde, ferdî aksiyonu çok aşkın pek çok zafer ve vuslat projesinin birden gerçekleştiği şekilde çok vuku bulmuştur.</p>
<p style="font-weight: 400;">Yollarda her zaman tekrarlanan, tekrarlandığından ötürü de ancak, şuurlu bakışlarca seçilebilen bu durgunluk görünümündeki aksiyonlar, bu dar mekanlı sıkışık kıpırdanışlar, bu hafif ve sessiz ilerleyişler, bu halk albenili cehdler, gayretler, sığlıklarında ummânların ürperten derinliklerini, sükûtlarında göklerin hareket ve enginliklerini, basitliklerinde ruhanîlerin semâvîliklerini saklamaktadırlar.. saklamaktadırlar ve ümit edilmedik bir yerde, ümit ve beklentileri aşkın sürprizlerle kahramanlarının karşılarına çıkacaklarında da şüphe yoktur. Bütün bu cehdler, gayretler, fedakârlıklar aka aka veya kaynaya kaynaya mevsimi gelince mutlaka kıvama erecek; uğrunda canların feda edildiği hakikat, karşı tepelerin arkasından zuhur eden bir dolunay veya yüzlerce şafak emaresiyle geliyor olduğu müjdesiyle, tulûunu gözlemeye koyulduğumuz bir güneş gibi yavaş yavaş belirecek; gözlerimizin içine gülerek bize ömürlerimizin ikbâlini fısıldayacak, ışık hüzmeleriyle içimize akacak ve çehrelerimize kendi boyasını çalarak, alıp bizi kendi dünyasında eritecektir.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Moleküler Seviyede Harikulade Uyum</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/11/01/molekuler-seviyede-harikulade-uyum/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Nov 2022 18:22:19 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=228531</guid>

					<description><![CDATA[“O değil mi seni yaratan, bütün vücut sistemini düzenleyen ve sana dengeli bir hilkat veren.” (İnfitar, 82/7). Aristo’ya göre sanat taklittir, çünkü insanı sanata yönelten şey, onun tabiatının derinliklerinde var olan taklit etme ve âhenk oluşturma sevk-i ilahîsidir. Bu sebeple sanatkâr, tabiatı taklit eder. Ressamlar ve heykeltıraşlar canlıları resmederken onları ucube şeklinde yapmaz. Normalde nasılsa [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="font-weight: 400;"><strong><em>“O değil mi seni yaratan, bütün vücut sistemini düzenleyen ve sana dengeli bir hilkat veren</em></strong><strong>.”</strong> (İnfitar, 82/7).</p>
<p style="font-weight: 400;">Aristo’ya göre sanat taklittir, çünkü insanı sanata yönelten şey, onun tabiatının derinliklerinde var olan taklit etme ve âhenk oluşturma sevk-i ilahîsidir. Bu sebeple sanatkâr, tabiatı taklit eder. Ressamlar ve heykeltıraşlar canlıları resmederken onları ucube şeklinde yapmaz. Normalde nasılsa ona benzetmeye çalışır ve bu işte mâhir oldukça, sanatçının sanatının değeri artar. Mesela insanı çizerken sağ elini soldan daha uzun ya da sağ ayağını soldan daha kısa yapmazlar. Bedene ait çizimler, fıtrî hâldeki gibi simetriktir. Hayvanlar büyük çoğunlukla iki taraflı simetri gösterdikleri gibi bir kısmı <em>radyal</em> (merkezden kenarlara doğru) ve küresel simetri de gösterebilir. Bitkilerin yaprak, çiçek ve meyveleri de farklı düzende simetriler gösterirler. Ressamlar da onların bu yaratılış düzenine göre sanatlarını icra ederler.</p>
<p style="font-weight: 400;">Bu simetri; Rabbimizin, mahlûkatın ihtiyaçlarını bütün incelikleriyle bilen ve karşılayan anlamına gelen El-Latîf,her şeyi uyumlu, kusursuz, benzersiz ve ihtiyaca göre yaratan mânâsındaki El-Bâri ve varlıklara en uygun suretlerini veren El-Musavvir gibi isimlerinin tezahürüdür.</p>
<p style="font-weight: 400;">Organlarımız; şekil, büyüklük ve konumları itibarıyla, birbirleriyle uyumlu bir biçimde bizlere ihsan edilmiştir. Mesela tek gözümüz veya kulağımız olsaydı, üç boyutlu ve derinlikli göremeyecek veya seslerin yönünü ve mesafesini tahmin edemeyecektik. El ve ayaklarımız birbirinden farklı uzunlukta olsaydı, yürümemiz çok zor olacak ve bu dengesizlik vücudun duruşunu da bozacaktı.</p>
<p style="font-weight: 400;">Vücudun orta hattının iki yanında kalan sağ ve sol yarımlarının simetrisi, birbirinin aynadaki görüntüsü gibidir. Bu yüzden sağ el ve ayaklarımızın parmaklarının dizilişi soldakilerin tersinedir. Uzuvlardaki bu iki taraflı simetri olmasaydı ve her iki kol veya ayak aynı yöne bakıyor olsalardı, birçok işi yapamazdık. Arabaların sağ ve sol kapılarını birbirinin yerine takamadığımız gibi, sağ ve sol uzuvlarımız da aynı büyüklükte, fakat ters yönde yaratılmıştır. Tabiî ki ihtiyaca göre kalb, pankreas, dalak ve mide gibi bazı organlarımız, bu simetrinin dışında, tek ve en uygun yerde konumlandırılmıştır.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong> </strong></p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Kiral Moleküller</strong></p>
<p style="font-weight: 400;">Çoğumuz günde birkaç kez ayna karşısına geçeriz. Dikkatli baktığımızda, sağ tarafımız, aynadaki görüntümüzün sol tarafı olarak görünür. Mesela sağ elimizi kaldırsak görüntümüzde sol el kalkacaktır.</p>
<p style="font-weight: 400;">Stereokimya, moleküllerin üç boyutlu hâlini inceler. Aslında moleküller yassı bir yaprak gibi değil, üç boyutludur. Şeker benzeri bazı organik moleküllerin bütün atomları ve bağlantı noktaları aynı olmakla beraber, ayna görüntülerindeki gibi, üç boyutlu iki molekül birbiriyle örtüşmez bir şekildedir. Bu tür moleküllere Yunanca “el” anlamına gelen “kiral moleküller” adı verilir.<a href="applewebdata://25E76211-2982-4024-9B22-120642FC2D44#_edn1" name="_ednref1"><sup>[1]</sup></a> Bu moleküller, sol elli (L-enantiyomerik) ve sağ elli (D-enantiyomerik) olarak adlandırılır. İnsanların daha çok sağ veya sol elini kullanması gibi, moleküllerin de sağı ve solu vardır.<a href="applewebdata://25E76211-2982-4024-9B22-120642FC2D44#_edn2" name="_ednref2"><sup>[2]</sup></a> Civata-somun münasebetinde olduğu gibi, moleküllerin de sağa sola dönen kıvrımları vardır ve bu, birbirlerine uyumları ve fonksiyonları açısından çok önemlidir.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Amino Asitler ve Şekerler</strong></p>
<p style="font-weight: 400;">Kiral yapıya sahip olan amino asit ve şeker molekülleri, vücudumuzdaki her unsur gibi çok hayatî vazifeler eda eder. Proteinlerin yapı taşı ve 20 çeşidi olan amino asitlerin sıralanışı genetik kodumuzda şifrelenmiştir. Şeker (riboz, deoksiriboz), fosfatla birlikte vücudumuzun genetik program kitabının ana omurgasını teşkil eder. Bu iskelete bağlanan yan dallar olarak azotlu bazlar da bu kitabın (DNA ve RNA) şifreli harfleridir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Amino asit ve şeker molekülleri, laboratuvar ortamında elde edilecek olsa, %50 sağ elli amino asit ve %50 sol elli amino asit ve aynı oranlarda şeker meydana gelir. Fakat vücudumuzda gerçekleşen reaksiyonlar, ilahî ilim, kudret, irade ve hikmetle takdir ve icra edilir; DNA ve RNA’daki şeker molekülleri ve bütün proteinlerdeki amino asitler sadece bir yöne dönük olarak sentezlenir. Moleküllerin uyumu için bu yapı gerekmektedir, aksi halde DNA ve RNA sentezi çok zor olacaktır. Evet, bütün şekerler sağ elli iken, amino asitler sol ellidir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Bu reaksiyonlara bakınca, ya moleküllerin olması gereken doğru yönünü hücre belirliyor diyeceğiz (Hücrenin aklı mı var?) ya da atomları harika alt parçacıklarıyla var eden ve onlara başka atomlarla bağ yapabilme özelliği veren kim ise moleküllerin sağ elli veya sol elli olmasına karar veren de O’dur diyeceğiz.</p>
<p style="font-weight: 400;">Kiralite,<a href="applewebdata://25E76211-2982-4024-9B22-120642FC2D44#_edn3" name="_ednref3"><sup>[3]</sup></a> ilaç üretimi gibi konular başta olmak üzere tıpta çok önemlidir. Kiral moleküllü ilaçların mümkünse sadece sağ kollu veya sol kollu olarak üretilmesi gerekmektedir. Bunun için laboratuvarlarda özel çalışmalarla istenilen molekül elde edilmektedir. Çünkü farklı şekilde yönlendirilmiş moleküller, vücuttaki diğer moleküllerle olumsuz reaksiyon verebilmektedir.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Madde ve Mekanizma</strong></p>
<p style="font-weight: 400;">Burada hem malzemenin hem de reaksiyonu işleten mekanizmanın gizli bir elin kontrolü altında olduğu açıkça görülmektedir. Bir misalle açıklayacak olursak: Bisiklet üretiminde; pedal, tekerlek ve fren gibi parçaların hangi malzemeden imal edileceğine karar verilir. Malzemeler yanında, bisikleti hareket ettirecek mekanizma da çok önemlidir. Bu mekanizmadaki zincirin uzunluğu, şekli ve materyali de düşünülmeli, dizayn edilmelidir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Peki, bisiklet değil de bir uçak yapacak olsaydık, düşünülmesi gereken detaylar ne kadar da kompleks bir hâl alırdı, değil mi? İşte her bir hücremizde gerçekleşen hâdiselere, gerekli olan maddenin yaratılması ve o maddelerin yer aldığı sistemlerin işletilmesine dikkat ettiğimizde, bir uçağın imali, bu muhteşem yaratılışın yanında çok basit bir seviyede kalmaktadır.</p>
<p style="font-weight: 400;">Moleküler seviyede muhteşem bir uyum ve sistemin gözlendiği, son derecede kompleks hücre mekanizmasının çok küçük bir parçası bile hayret uyandırmaktadır. Yaratılış hakkındaki bu harika detayları öğrendikçe de her şeyin Hâlık’ı, Mâlik’i ve Hâkim’i olan Rabbimize imanımız artmaktadır.</p>
<p style="font-weight: 400;">Taklidî imanla Rabbimizi hakkıyla bilemeyiz. Tahkikî imanı elde etmek için ise O’nun isim ve sıfatlarının tezahür ve tecellisi olarak varlık sahnesine çıkmış eserlerindeki ince nakışlara bakarak tefekkür yolculuğuna çıkmamız gereklidir.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="applewebdata://25E76211-2982-4024-9B22-120642FC2D44#_ednref1" name="_edn1"><sup>[1]</sup></a> Atsushi Tamada, “Chiral Neuronal Motility: The Missing Link between Molecular Chirality and Brain Asymmetry”, <em>Symmetry</em>, 2019, 11(1), 102, www.mdpi.com/2073-8994/11/1/102/htm</p>
<p><a href="applewebdata://25E76211-2982-4024-9B22-120642FC2D44#_ednref2" name="_edn2"><sup>[2]</sup></a> “The Handedness of the Universe”,  quantummechanics.ucsd.edu/ph87/ScientificAmerican/Sciam/Hegstrom_The_Handedness_of_the_universe.pdf</p>
<p><a href="applewebdata://25E76211-2982-4024-9B22-120642FC2D44#_ednref3" name="_edn3"><sup>[3]</sup></a> “Molecule of the Day: Chiral Biological Molecules”, iverson.cm.utexas.edu/courses/310N/MOTD%20Fl05/Chiral.html</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Makbule Leman Örneğiyle Kadın ve İlim</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/11/01/makbule-leman-ornegiyle-kadin-ve-ilim/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Nov 2022 18:19:06 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Edebiyat]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=228529</guid>

					<description><![CDATA[“Oku!” emriyle başlayan ilahî davete Efendimizin (sallallâhu aleyhi ve sellem) ilk eşi ve kendisine ilk inanan Hazreti Hatice’nin (radıyallâhu anha) icabetiyle kadınların varlığının ve konumunun ne denli köklü bir değişim geçirdiği fark edilebilir. Birçok şeye yenilik getirmiş olan İslam, kadınların da toplumda nasıl bir statüye sahip olduğunu gösterir ve onlar da mevcut oldukları kültürel ve [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="font-weight: 400;">“<em>Oku</em>!” emriyle başlayan ilahî davete Efendimizin (sallallâhu aleyhi ve sellem) ilk eşi ve kendisine ilk inanan Hazreti Hatice’nin (radıyallâhu anha) icabetiyle kadınların varlığının ve konumunun ne denli köklü bir değişim geçirdiği fark edilebilir. Birçok şeye yenilik getirmiş olan İslam, kadınların da toplumda nasıl bir statüye sahip olduğunu gösterir ve onlar da mevcut oldukları kültürel ve içtimaî alanlarda daha fazla katkı sağlamaya başlarlar. Bu semavî dinin gelmesiyle, Cahiliye Devrinde diri diri toprağa gömülen kız çocukları istikbalde birer anne olur ve Cennet onların ayaklarına serilir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Kur’ân-ı Kerim’de ilimden bahseden veya ilme teşvik eden 750 âyet, hem kadına hem erkeğe indirilmiştir. Aslında mizaç bakımından farklı olsalar da irade sahibi oldukları için sorumluluk bakımından erkekle kadın arasında fark yoktur. Ayrıca Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem) de kadını ve erkeğiyle bütün insanlığa gönderilmiş bir peygamberdir. Yani bu Mukaddes Kitabı ve Peygamberiyle İslam’ın gayesi; cinsiyet ayrımı olmadan cahilliği yok etmek, Yaradan’a kul olmayı bilmek ve neticesinde insanları iki dünya saadetine kavuşturmaktır.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn1" name="_ednref1">[1]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">Huzur ve mutluluk serüveni ailede başlar. Kadının, çocukları yetiştirmede erkeğe göre tesirinin daha yüksek olduğunu düşünürsek, kadın eğitimini ihmal eden toplumların çok daha geri kalacağı gerçeği karşımıza çıkmaktadır. Öyleyse kadınlarını iyi eğiten toplumların kalkınması, yeterince eğitmeyenlere göre çok daha hızlı olacaktır.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn2" name="_ednref2">[2]</a> Bediüzzaman, “<em>Ben bu seksen sene ömrümde, seksen bin zâtlardan ders aldığım hâlde, kasem ediyorum ki; en esaslı ve sarsılmaz ve her vakit bana dersini tazeler gibi merhum vâlidemden aldığım telkinât ve mânevî dersler dir ki; o dersler fıtratımda, âdetâ maddî vücudumda çekirdekler hükmünde yerleşmiş. Sâir derslerimin o çekirdekler üzerine bina edildiğini, aynen görüyorum. Demek bir yaşımdaki fıtratıma ve rûhuma, merhum vâlidemin ders ve telkinâtını, şimdi bu seksen yaşımdaki gördüğüm büyük hakikatler içinde birer çekirdek -i esâsiye müşâhede ediyorum</em>.”<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn3" name="_ednref3">[3]</a> diyerek annesinin eğitimindeki rolünden bahseder.</p>
<p style="font-weight: 400;">Asr-ı Saadet’te kadınlar eğitim faaliyetlerinin içerisinde yer alır ve Efendimiz sadece erkekleri değil, kadınları da ilme teşvik ederdi. İlme olan istidadıyla bilinen Âişe validemizin (radıyallâhu anha) yanında Hazreti Hafsa (radıyallâhu anha) da yer alırdı. Allah Resûlü (sallallâhu aleyhi ve sellem), Hafsa annemize okuma yazma öğrenmesi için Eş-Şifâ bint Abdillah el-‘Adeviyye’den ders aldırtmıştır. Asıl ismi Leyla iken hastaları tedavi bilgisi ve hizmetleri olduğundan “Şifâ” diye tanınır. Döneminde okuma yazma bilen kadınların sayısı az olduğundan kadınlara yönelik eğitim faaliyetleri yürütmüştür.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn4" name="_ednref4">[4]</a> Hazreti Hafsa dışında daha birçok sahabî hanıma okuma yazma öğretir. Şifâ’nın vesilesiyle Hafsa annemiz İslam’da ilk yazı öğretmeni unvanına nâil olur.</p>
<p style="font-weight: 400;">Hadis rivayetlerinde bulunan başta Hazreti Âişe (radıyallâhu anha) olmak üzere 122 hanım sahabî mevcuttur. Kadın sahabîler dışında <em>Kütüb-i Sitte</em>’de rivayeti bulunan kadınların sayısı 103’tür. Hatta daha sonraki asırlarda da kadınların ilim meclislerinde muallimelik yaptığı anlaşılmaktadır. İbn ‘Asâkir, <em>Târîhu Dımaşk</em> adlı eserinde, ders aldığı 1300 civarında hocanın arasında bir kısmı da muhaddis olan yaklaşık 80 kadın hocanın da isimlerini vermektedir.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn5" name="_ednref5">[5]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">İlerleyen dönemlerde kadınların bu faaliyetleri sekteye uğramaya başlar. Bu durumun dinin hükümleriyle alâkası olmadığı açıktır. Eski Türk geleneğinde de kadın, erkeğin yanındaki güç kaynağı olarak bilinir. Göçebelikten yerleşik hayata geçilince erkekle kadın arasında iş bölümü yapılması gerekir ve kadının hayatı, daha çok evde yemek, bulaşık ve çamaşır etrafında dönmeye başlar.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn6" name="_ednref6">[6]</a> Kız çocuklarının eğitimi, sıbyan mektebinden sonra tamamen ailelerin sorumluluğuna bırakılır. Kırsal kesimdeki aileler hem yaşadıkları muhit hem de ekonomik durumlarından dolayı kızlarının eğitimine ihtimam gösteremezler. Şehirlerde, özellikle İstanbul’da, maddî durumu iyi olan ticaret erbabının, ilmiye mensuplarının ve bürokratların kız çocuklarının özel eğitim alma imkânları bulunur.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn7" name="_ednref7">[7]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">İşte bu bahtiyarlardan biri de V. Murat döneminde Saray’ın kahvecibaşısı olan İbrahim Efendi’nin kızı Makbule Leman’dır. Sadece aldığı özel derslerle yetinmez, aynı zamanda üstün gayretleri ile de kendisini yetiştirir. Makbule Leman, kendi eğitimi gibi kız çocuklarının eğitimiyle de ilgilenir ve evlendikten sonra evinin selamlık kısmını bir nevi mektep hâline getirip kız öğrencilerine <em>Kavâid-i Osmaniye</em> (Ahmet Cevdet Paşa’nın kaleme aldığı ilk Türkçe dil bilgisi kitabı) ve Farsça dersleri verir.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn8" name="_ednref8">[8]</a> Yazmaya olan merakı da ilerler ve mecmualara çalışmalarını göndermeye başlar. “Hazan” başlıklı şiiri, <em>Tercümân-ı Hakîkat</em>’te basılır. Asıl edebiyat faaliyetlerini Fatma Aliye’nin de içinde olduğu <em>Hanımlara Mahsus Gazete</em>’de gösterir. Çocukluğunda başlayan, sonraları daha da ilerleyen hastalıklarına rağmen ilimden kendini alıkoymayan Makbule Leman, 34 yıllık ömrüne şiirlerinin yanı sıra denemeler ve hikâyeler de sığdırır. Sağlığında 12 şiiri yayımlanır. Bu kısacık ömründe “Şefkat” nişanı ile taltif edilir.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn9" name="_ednref9">[9]</a> Vefatından sonra da eşi Mehmet Fuat, tür ayrımına bakmaksızın yazılarını ve şiirlerini <em>Mâkes-i Hayal </em>(<em>Hayalin Yansıması, </em>1896) adıyla bir araya getirmiş ve Makbule Leman hakkında yazılanlarla birlikte neşretmiştir. Şiirlerinin arasında en tanınan ve sevilen <em>Kadınlık</em> adlı şiiri olmuştur:</p>
<p style="font-weight: 400;">                       Kadınlık, ruh-ı mânâ-yı fazilet</p>
<p style="font-weight: 400;">                       Kadınlardan gelir efkâra vüs’at;</p>
<p style="font-weight: 400;">                       Nezaketler içinde bir metânet,</p>
<p style="font-weight: 400;">                       Nümayandır kadınlarda hakikat.</p>
<p style="font-weight: 400;">                       İki hemşiredir “iffet” ile “zen”</p>
<p style="font-weight: 400;">                       Vefâdârî, nezahet, hüsn-i ahlak</p>
<p style="font-weight: 400;">                       Cihanda hep bu ehsâs-ı lâtife</p>
<p style="font-weight: 400;">                       Emanettir bu mahlûk-ı zayıfa.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn10" name="_ednref10">[10]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">Şiirde kadının değerinden ve faziletinden bahseder. Kadının aile içindeki temel değerleri korumasıyla metanet ve nezaketi özdeşleştirir. Ayrıca kadının vücut zayıflığı ile kadınlık kıymetlerini koruma kuvveti olan iki tezat durumu birleştirir.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn11" name="_ednref11">[11]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">Makbule Leman önceleri “Leman” mahlasını kullanmıştır. Eserleri o kadar beğenilmiştir ki bu kadın imzasının gerçek sahibinin erkek olduğu düşünülmüş, hatta Muallim Naci’nin takma isimlerinden biri olduğu sanılmıştır.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn12" name="_ednref12">[12]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">Kadınlar ilim tahsil etmenin yanı sıra eser yayımlarken de zorluk çekmişlerdir. O zamanki anlayışa göre, kadınların entelektüel anlamda erkeklerden üstün olması neredeyse imkânsızdır! Yayınevleri eleştiri ve sorunlarla uğraşmak istemezler. Bu sebeple kadın yazarlar, eserlerini ya erkek ismi ya da bir mahlasla yayımlarlar. Bunlardan birisi de Fatma Aliye Hanım’dır. Çeviri olan <em>Meram</em> adlı romanını “Bir Edibe” imzasıyla neşreder. Bu durum sadece Osmanlı’da değil Batıda da mevcuttur. Fransız gazeteci Hortense Marie Héliard (1864–1958) yayın dünyasında okunabilmek için Marc Hélys erkek takma adını kullanır.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn13" name="_ednref13">[13]</a> Hatta üzerinden asırlar geçmesine rağmen aynı endişeler günümüze kadar da devam etmiştir. <em>Harry Potter</em> serisinin yazarı J.K. Rowling’in kitapları da isminin baş harfleriyle yayımlanmıştır. Yayınevi, yazarın kadın olduğundan dolayı kitabın okunmayacağını düşünüp sadece baş harflerini kullanarak erkek olduğu izlenimini vermek ister. Asıl adı Joanne Kathleen olan bir kadın tarafından kaleme alınan böyle bir serinin yazarının kadın olduğuna hâlâ inanmayanlar mevcuttur.</p>
<p style="font-weight: 400;">Mizaçları farklı olsa da ilim öğrenmek kadın ve erkek her Müslüman’a farzdır.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn14" name="_ednref14">[14]</a> Günümüzde  bu ilim ihtiyacını gidermek için hicret eden kadınlar, gitmeleri gereken ülkelerin haritanın neresinde olduğuna bakmaksızın yola koyulmuşlardır. Kimisi Orta Asya’ya, kimisi Uzakdoğu’ya kimisi de Afrika’ya… Aslında kadının eğitimi toplumun da kalkınmasıdır. Şemseddin Sami de bir misalle kadına verilen eğitimin önemini vurgular: “Kadınlara verilen terbiye evlât ve ahfadına (torunlarına) sirayet eder. Erkeklere terbiye vermek, gölge verecek bir ağaç dikmek ise, kadınlara terbiye vermek hem gölge hem de yemiş verecek bir ağaç dikmektir.”<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn15" name="_ednref15">[15]</a> Her insanın ilme istidadı vardır. Bu maharet ve kabiliyetleri geliştirmeyerek âtıl bırakmak bir tür israftır.</p>
<p style="font-weight: 400;">“<em>Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?”</em> (Zümer, 29/9) âyetini duyan ilk Müslümanlar, kadını ve erkeği ile bu davanın yolcusu olmuşlardır.<a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_edn16" name="_ednref16">[16]</a> Bu fikirlerle donanan bir insan hangi şartlarda olursa olsun kız çocuklarını yetiştirdiğinde daha nice Fatma Aliyeler, Makbule Lemanlar yetişecektir.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> Fahri Kayadibi, “Kadın Eğitiminin Önemi ve Kalkınmadaki Rolü”, <em>Sosyoloji Konferansları</em>, 2003, Sayı 28, 19.</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> A.g.e.</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref3" name="_edn3">[3]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Lem’alar</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 247.</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref4" name="_edn4">[4]</a> TDV, İslam Ansiklopedisi<em>, </em>“Şifâ bint Abdullah” maddesi.</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref5" name="_edn5">[5]</a> Nusrettin Bolelli, <em>Kadınların Hadis İlmindeki Yeri</em>, İstanbul: M.Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 1998, s. 223–224; Muhammet Yılmaz, <em>İbn Hacer ve Süyutî’nin Hocaları Bağlamında Kadın Hadisçiler</em>, Ankara: Araştırma Yayınları, 2008.</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref6" name="_edn6">[6]</a> Sema Uğurcan, “Makbule Leman Hayatı, Şahsiyeti, Eserleri”, <em>Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Türklük Araştırmaları Dergisi</em>, 1991, Sayı 6, s. 331.</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref7" name="_edn7">[7]</a> İsmail E. Erünsal, <em>Osmanlı Kültür Tarihinin Bilinmeyenleri: Şahıslardan Eserlere, Kurumlardan Kimliklere</em>, İstanbul: Timaş Yayınları, 2019, s. 73–74.</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref8" name="_edn8">[8]</a> Uğurcan, a.g.e. s. 337</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref9" name="_edn9">[9]</a> A.g.e. s. 341.</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref10" name="_edn10">[10]</a> Sema Uğurcan, <em>Makbule Leman: Ma’kes-i Hayal ve Diğer Yazıları</em>, İstanbul: Dergâh, 2019, s. 13–14. “Kadınlık, faziletin mânâsının ruhudur. Fikirlere genişlik kadınlardan gelir. Nezaket içinde sağlamlık belirir. Kadınlarda hakikat açıkça gözükür. ‘İffet’ ile ‘kadın’ kız kardeştir. Bu dünyada vefa, gönül temizliği ve güzel ahlak gibi ince hisler, bu zayıf varlığa emanettir.”</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref11" name="_edn11">[11]</a> A.g.e. s. 359–360.</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref12" name="_edn12">[12]</a> Fatma Aliye Hanım, “Makbule Leman”, <em>Nüsha-i Fevkalade-i Tercümân-ı Hakîkat</em>, 19 Haziran 1897.</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref13" name="_edn13">[13]</a> Senem Timuroğlu, <em>Kanatlanmış Kadınlar Osmanlı ve Avrupalı Kadın Yazarların Dostluğu</em>, Ankara: İletişim Yayınları, 2020, s. 174.</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref14" name="_edn14">[14]</a> İbn Mace, Mukaddime, 17.</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref15" name="_edn15">[15]</a> Şemseddin Sami, <em>Kadınlar</em>, İstanbul: Mıhran Matbaası, 1879, s. 22.</p>
<p><a href="applewebdata://6C3F8B87-563A-44F4-9B29-8EF66DE6CD1E#_ednref16" name="_edn16">[16]</a> Kayadibi, A.g.e.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Efendimizin (aleyhissalâtü vesselâm) Müjdesi Işığında Tükürüğün Sırları</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/11/01/efendimizin-s-a-s-mujdesi-isiginda-tukurugun-sirlari/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Nov 2022 18:15:29 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=228527</guid>

					<description><![CDATA[Risale-i Nur’da peygamberlerin mucizelerinden bahsedilirken, ilimlerin zaman içindeki bilgi birikimi ve gayretlerle gelebileceği seviyelere dikkat çekilir.[1] Mesela Hazreti İsa’nın (aleyhisselâm) mucize olarak ölüleri diriltmesi ve körlerin gözünü açmasından hareketle tıbbın nihaî hedefi tayin edilir. Bu misallerden anlaşıldığı kadarıyla Rabbimiz mânen, “Ey kullarım, Ben Resullerim vasıtasıyla bu harika hadiseleri mucize olarak gösterdim. Siz kâinat kitabımı iyi [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="font-weight: 400;"><em>Risale-i Nur’</em>da peygamberlerin mucizelerinden bahsedilirken, ilimlerin zaman içindeki bilgi birikimi ve gayretlerle gelebileceği seviyelere dikkat çekilir.<a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_edn1" name="_ednref1">[1]</a> Mesela Hazreti İsa’nın (aleyhisselâm) mucize olarak ölüleri diriltmesi ve körlerin gözünü açmasından hareketle tıbbın nihaî hedefi tayin edilir. Bu misallerden anlaşıldığı kadarıyla Rabbimiz mânen, “<em>Ey kullarım, Ben Resullerim vasıtasıyla bu harika hadiseleri mucize olarak gösterdim. Siz kâinat kitabımı iyi okuyup çok gayret gösterirseniz, bu seviyelere kadar gelişmeler sağlayabilirsiniz</em>.” buyurarak insanları teşvik etmektedir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Peygamber Efendimizin (sallallâhu aleyhi ve sellem) en büyük mucizesi Kur’ân-ı Kerim olmakla beraber, Allah’ın izniyle, diğer peygamberler gibi, gerektiğinde farklı mucizeler de göstermiştir. Mesela hastalıktan gözleri çok ağrıyan Hazreti Ali (radıyallâhu anh) efendimiz, Resûl-i Ekrem (aleyhissalâtü vesselâm) tiryak gibi tükürüğünü gözüne sürdüğü dakikada şifa bulmuştur.<a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_edn2" name="_ednref2">[2]</a> Diğer bir misalde, Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem), Bedir gazvesinde Muavviz ibni Afrâ’nın (radıyallâhu anh) kopan elini mübarek tükürüğü ile yerine yapıştırmıştır.<a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_edn3" name="_ednref3">[3]</a> Tabiî ki biz bugün tükürük sürüp kesilen eli yapıştırırız demiyoruz, ama bu mucizeden alınan ilhamla tükürük üzerinde durulabilir ve tedaviye yönelik ciddi çalışmalar yapılabilir diyoruz. Bu hükmü vermemize sebep olan gelişmeleri de son zamanlarda çıkan bazı ilmî araştırmalarda görüyoruz.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Tükürüğün Gücü</strong></p>
<p style="font-weight: 400;">Tükürük konusunda, temeli ağız sağlığının korunması üzerine çok sayıda araştırma yapılmış ve makaleler yayımlanmıştır. Tükürükte bulanan, amilaz, lizozim ve lipaz gibi birkaç önemli enzimin, sindirimi ağızda başlattığı bilinmektedir. Ayrıca hidrojen peroksit, laktoferrin ve lizozimler gibi antimikrobiyal bileşikler açısından zengin olduğu için tükürüğün mikroplara karşı savunmada çok önemli olduğu ve gıdaların tadını almayı, çiğnemeyi ve yutmayı mümkün kıldığını söyleyebiliriz.</p>
<p style="font-weight: 400;">Tükürüğün, özellikle ağız boşluğundaki zarar vermeyen ve faydalı olan florayla birlikte, hastalık yapıcı mikroplara karşı koruyucu ve iyileştirici özelliği olduğu ortaya çıkmıştır. Maryland Üniversitesinden Prof. Mary Ann Jabra-Rizk ve meslektaşlarının yaptığı bir çalışmada, insan tükürüğünün birçok antimikrobiyal bileşik ihtiva ettiği belirtilmekte ve yara iyileştirici özelliğinden söz edilmektedir. Tükürükte bulunan çok sayıdaki antimikrobiyalden biri olan histatinler grubu, bir tür protein olup ağızdaki çok çeşitli mikroorganizmalara karşı geniş spektrumlu antimikrobiyal aktivite sergiler. Bilhassa histatin-5, <em>Candida albicans</em> mantarına karşı güçlü aktiviteye sahiptir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Boston Üniversitesi Tıp Fakültesinden araştırmacıların 2018’de yayımlanan çalışmalarına göre, tükürük; ishale sebep olabilen <em>Escherichia coli</em> bakterilerinin ince bağırsağa bağlanma mekanizmalarını değiştirerek bağırsağı enfeksiyondan korumaktadır. Ağızdaki bu ilk “savunma hattı” sayesinde dışarıdan bulaşan az miktarda <em>E. coli</em> bakterisi insanı hasta etmeye yetmemektedir. Ancak dışkılama sonrası eller yıkanmazsa çok fazla <em>E. coli</em> bakterisi ağız yoluyla vücuda geçerek bağırsak enfeksiyonuna sebep olabilir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Tükürükteki lizozim enzimleri de bakterilerin hücre duvarlarına zarar verip çoğalmalarını önlemekte, bir yandan ağızda faydalı floranın tutunmasını sağlarken, diğer yandan <em>Streptococcus </em>ve <em>Porphyromonas </em>gibi bakterilerin tutunmasını zorlaştırmaktadır.</p>
<p style="font-weight: 400;">Tükürükteki antimikrobiyal peptitler, doğuştan gelen bağışıklıkta hayatî bir rol oynarlar. Pozitif yüklü bu proteinler, mikropların negatif yüklü zarlarına kolayca bağlanarak delikler açar ve hücrelerinin sıvılarının dışarı akmasını temin ederek onları öldürürler. Bu antimikrobiyal proteinlerden <em>(defensinler, katelisidinler ve histatinler)</em> bazısı <em>(katelisidinler)</em> hem kandaki nötrofillerden hem de tükürük bezlerinden üretilen geniş spektrumlu antimikrobiyal özellikte yaratıldığından yara iyileşmesinde, immün sistemini uyarmada ve yeni kan damarları oluşumunda vazife yaparlar. İşte burada Efendimizin (sallallâhu aleyhi ve sellem) mucizelerinden biri olan, kopan organların yapıştırılması ve hemen iyileşmesinin küçük birer numunesi, tükürükteki bu son saydığımız maddeler vesilesiyle gerçekleşmektedir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Dilin ve yanakların ısırılmasıyla, diş bozukluklarından kaynaklanan travma veya kaza sonucu yaralanmalar, genellikle cilt yaralanmalarından çok daha hızlı iyileşmektedir. Ağız boşluğunun bu iyileşme kapasitesi, esas olarak tükürüğün yara iyileştirici özelliklerine ve hücre büyüme faktörlerine atfedilir. Bildirilen yara iyileştirme özellikleri ile tükürükte bulunan ana büyüme faktörleri arasında; epidermal büyüme faktör, vasküler endotelyal büyüme, dönüştürücü büyüme faktörü alfa, dönüştürücü büyüme faktörü beta ve sinir büyümesine ait faktörler yer alır. Fibroblastların büyümesini teşvik eden, temel proteinlerin bozulmasını önleyen, ağız boşluğuna hücre göçünü artıran diğer ek faktörler, ağız yaralarının iyileşmesine katkıda bulunur. Histatinler epitel dokunun yenilenme sürecini güçlendirir ve kan damarlarının iç astarındaki (endotel) hücrelerin birbirine yapışmasını teşvik eder.</p>
<p style="font-weight: 400;">Tükürük örneklerinde tespit edilen 100’den fazla molekül; diş çürükleri, diş eti hastalığı, kanser, diyabet ve diğer birçok sistemik bozukluk dâhil olmak üzere, potansiyel teşhis ve ön bilgi için işaretler olarak değerlendirilmektedir. Metabolik bileşiklerin, mikroorganizmaların, kanser işaretçilerinin ve ilaçların dozlarını ölçmek ve bazı hastalıklarda teşhis koymak için tükürük çok güvenli bir malzeme durumuna gelmiştir.<a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_edn4" name="_ednref4">[4]</a></p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Ağrı Kesici Olarak Tükürük</strong></p>
<p style="font-weight: 400;">Memelilerde bulunan ve çinko ihtiva eden ektopeptidaz enzimleri, bilhassa duyu sinyallerinin iletilmesinde fonksiyon görürler. Bu enzimler, hücre yüzeyindeki sinirler veya hormonlar vasıtasıyla gelen ağrı sinyallerini kapatıp durdurmada önemli roller oynar. İnsan tükürüğünde keşfedilen beşli bir peptit molekülü olan <strong>opiorfin</strong> enzimi, kimyevî ve mekanik kaynaklı ağrılarda güçlü bir ağrı kesici aktivite gösterir. Opiorfinin ağrı bastırıcı gücünü ölçmek için sıçanlarda akut mekanik ağrı oluşturulmuş ve test yapıldığında morfin kadar tesirli olduğu görülmüştür. Özellikle ruh hâli ile ilgili durumlara bağlı olarak artan ağrılarda, tükürükteki bu maddenin, ağrıyı durdurma potansiyeline sahip olduğu gösterilmiştir.<a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_edn5" name="_ednref5">[5]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">Paris’teki Pasteur Enstitüsünden Catherine Rougeot ve meslektaşları, farelerin ayaklarına ağrı verici kimyevî bir madde enjekte ettiklerinde, vücut ağırlığının kilogramı başına 1 gram opiorfinin hâsıl ettiği tesiri, ancak 3 gram morfin ile elde edebilmişlerdir. Bu madde, ağrıyı bloke etmede o kadar başarılıydı ki zemini iğnelerle donatılmış bir deney ortamında, fareler iğnelere basınca ağrı duymamaları için opiorfinden altı kat daha fazla morfine ihtiyaç duymuşlardır. Opiorfin, klasik ağrı kesicilerin yaptığı bağımlılık ve psikolojik bozukluklardan muaf olarak, ağrıyı hafifleten yeni nesil ağrı kesicilerin üretilebileceğini müjdelemektedir.<a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_edn6" name="_ednref6">[6]</a> “<em>Ağrı Kesici Tükürük Morfinden Üstündür</em>” başlıklı, aynı konuya temas eden diğer bir makalede, erkeklerin tükürüğünün, morfinden üç ila altı kat daha güçlü bir ağrı kesici özelliği olduğu söylenmiştir.<a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_edn7" name="_ednref7">[7]</a></p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Anti-Depresif Tesiri</strong></p>
<p style="font-weight: 400;">Araştırmacı Catherine Rougeot, <em>“Ağrı kesicinin tesiri morfininkine benzer, ancak saf bir ağrı kesici olmadığı için yan tesirlerini incelemek gerekir. Bu maddenin depresyona karşı bir madde olması da muhtemel görünmektedir.”</em>demektedir. Rougeot ve meslektaşları, ağrı kesici maddenin omurganın sinir hücrelerinde çalıştığını keşfettiler. Rougeot, “<em>Opiorfin o kadar basit bir molekül ki onu sentezlemek ve tükürükten izole etmek zorunda kalmadan büyük miktarlarda üretmek mümkün olabilir</em>.” diyerek, hastaların bu molekülü kendi vücutlarında daha fazla üretilmesini tetikleyen ilaçların bulunmasının da mümkün olabileceğini belirtmektedir.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Tükürüğe Karışan</strong> <strong>Akciğer Sıvısı </strong></p>
<p style="font-weight: 400;">İsrail’de yapılan bir araştırmada, akciğer sıvısında bulunan özel proteinlerin, kanser teşhis ve tedavisinde yeni metotlar geliştirmek için kullanılabileceği iddia edilmektedir. Bu çalışmaya göre, akciğerlerden gelen sıvıda bulunan özel proteinler, tümör teşhisi için zengin bir biyoişaret kaynağı olarak hizmet edebilir. Tıpkı “Ateş olmayan yerden duman çıkmaz.” atasözünde olduğu gibi, bir yerde kanser tümörü gelişmeye başladıysa etrafına kendine has moleküller salgılayacaktır.</p>
<p style="font-weight: 400;">Vücudumuzun immün sistemine, bize ait olan ve olmayanı ayırt edebilecek bir özellik ihsan edilmiştir. Sınırlarda pasaport kontrolü yapan görevliler gibi, kimlik soran ve kapıya gelen yabancı maddeleri tanıyıp onlarla savaşabilecek bu mekanizmaya; HLA (<strong>H</strong>uman <strong>L</strong>eucocyte <strong>A</strong>ntigen, <em>insan lökosit antijen tiplemesi</em>) sistemi veya doku uygunluğu sertifikası denilebilir. Şayet bu sistem vücuda giren yabancıyı (virüs, bakteri vs.) tanıyamaz ve kendinden sanırsa onlarla savaşamaz. Doku tipi, kişinin kan grubundan farklıdır. HLA genleri hücrelerimize yapışan yabancı proteinleri tanır ve vücudumuzdaki savunma hücrelerinin onlara saldırması için haber verir.</p>
<p style="font-weight: 400;">İsrail Teknoloji Enstitüsü ve Sheba Tıp Merkezinden bilim insanları, HLA moleküllerinin akciğer sıvısında mevcut olduğunu keşfettiler ve onları bulundukları sıvıdan ayırmak için bir metot buldular. Hastaların akciğerinden alınan litrelerce sıvı üzerinde çalıştılar ve bu sıvıdaki HLA proteinlerinin aslında bazı akciğer kanseri türlerini tespit etmek için yeterli bilgiyi “depoladığını” gösterdiler.<a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_edn8" name="_ednref8">[8]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">Daha sonraki aşamada, çalışma ekibinden Dr. Michael Peled, akciğer sıvısındaki proteinleri kullanarak kanserin teşhis edilebileceğini, en sonunda da kanserle mücadele eden bir aşı oluşturulabileceğini gündeme getirmiştir. Bu moleküller, kanser hücrelerinden ve çevrelerinden kaynaklanan zengin bir antijen ordusuna sahip kılındığı için, kanserle savaşmak ve erken teşhis için önemli bir adım atılmıştır.</p>
<p style="font-weight: 400;">Kanserli hastaların akciğerinden tükürüklerine karışan sıvı üzerinde çalışılarak bu antijenlerin, bağışıklık sistemini uyarmak için kullanılması durumunda, tümöre saldırtılıp bir immünoterapi yolu açılmış olmaktadır. Zira zaten yaratılışımız itibarıyla bağışıklık sistemimiz bu savaşa hazırlıklıdır, ancak çeşitli faktörlerle immün sistem pasifleşir ve işlemez hâle gelirse kanser hücreleri harekete geçerler. Bu yeni metot, tembel veya işlemeyen bağışıklık hücrelerini tekrar harekete geçirme potansiyeline sahiptir.<a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_edn9" name="_ednref9">[9]</a></p>
<p style="font-weight: 400;"><em>            </em>Bütün bunlardan sonra, mübarek ağzı tertemiz olan Efendimizin (sallallâhu aleyhi ve sellem) <strong>“tahnik”</strong> adı verilen dikkat çekici bir uygulamasında (ağzında yumuşattığı hurmayı, yeni doğmuş bebeğin damağına sürme) ve annelerin bazen küçük lokmaları ağızlarında yumuşatarak yavrularına vermelerinde bir hikmet olabileceğini düşünmek gerekir. Kuşların yavrularını ağızlarından çıkardığı yarı sindirilmiş gıda ile beslemeleri, yaralı hayvanların dilleriyle yalayarak yaralarına tükürük sürmeleri gibi hususlar da tükürüğün gelecekte daha farklı yönlerine ışık tutabilir.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong><em> </em></strong></p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Sözler</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 268–281.</p>
<p><a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Mektubat</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 155; Buhârî, Cihâd, 102, 143, Fezâilü Ashâb, 9, Meğâzî, 38; Müslim, Fezâilü’s-Sahâbe, 34.</p>
<p><a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_ednref3" name="_edn3">[3]</a> Nursî, <em>Mektubat</em>, s. 155–156; Kadı Iyâz, <em>Eş-Şifâ</em>.</p>
<p><a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_ednref4" name="_edn4">[4]</a> T. Villası ve ark. “The power of saliva: Antimicrobial and beyond”, <em>PLoS Pathog</em>, 2019, 15(11): e1008058. doi.org/10.1371/journal.ppat.1008058</p>
<p><a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_ednref5" name="_edn5">[5]</a> A. <a href="https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.0605865103#con1">Wisner</a> ve ark. “Human Opiorphin, a natural antinociceptive modulator of opioid-dependent pathways”, <em>Proc. Natl. Acad. Sci., </em>November 21, 2006. 103 (47) 17979–17984, doi.org/10.1073/pnas.0605865103</p>
<p><a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_ednref6" name="_edn6">[6]</a> A. Coghlan, “Natural-born painkiller found in human saliva”, <em>New Scientist,</em> 13 Nov. 2006</p>
<p><a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_ednref7" name="_edn7">[7]</a> “Painkilling saliva beats morphine”, <em>New Scientist,</em> 15 Nov. 2006.</p>
<p><a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_ednref8" name="_edn8">[8]</a> S. Khazan-Kost, “Soluble HLA peptidome of pleural effusions is a valuable source for tumor antigens”, <em>Journal for ImmunoTherapy of Cancer, </em>2022, Vol. 10, Issue 5 e003733. doi: 10.1136/jitc-2021-003733</p>
<p><a href="applewebdata://E49D6A58-78A6-4311-887E-41421D0B0A04#_ednref9" name="_edn9">[9]</a> N. Jeffay, “Lung fluid may provide basis for cancer-treating vaccines: Israeli research. Scientists say specific proteins found in lung fluid could theoretically be used to develop new methods for diagnosing and possibly treating cancer”, <em>The Times of Israel, </em>30 August 2022.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>“Sizler Benim Kabul Olmuş Dualarımsınız”</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/11/01/sizler-benim-kabul-olmus-dualarimsiniz/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Nov 2022 18:11:12 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Biyografi]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=228525</guid>

					<description><![CDATA[“Sizler benim kabul olmuş dualarımsınız! Sizler bahar çiçeklerimsiniz!”[1] diyordu verdiği konferanslarda. Tarihçe-i Hayat’a yazdığı ön söz için “Bunu bir iltifat-ı Peygamberî olarak kabul ediyorum.” diyecekti Üstad Bediüzzaman. İşte bu muhterem ve merhum şahsiyet, Konya&#8217;nın meşhur mürşitlerinden Hacı Veyiszade’nin torunu ve İbrahim Efendi’nin oğluAli Ulvi Kurucu Bey’dir. Doğumu ve Gençlik Yılları Ali Ulvi Bey, 3 Mart [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="font-weight: 400;"><em>“Sizler benim kabul olmuş dualarımsınız! Sizler bahar çiçeklerimsiniz!”</em><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn1" name="_ednref1">[1]</a> diyordu verdiği konferanslarda. <em>Tarihçe-i Hayat</em>’a yazdığı ön söz için “<em>Bunu bir iltifat-ı Peygamberî olarak kabul ediyorum.</em>” diyecekti Üstad Bediüzzaman. İşte bu muhterem ve merhum şahsiyet, Konya&#8217;nın meşhur mürşitlerinden Hacı Veyiszade’nin torunu ve İbrahim Efendi’nin oğluAli Ulvi Kurucu Bey’dir.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Doğumu ve Gençlik Yılları </strong></p>
<p style="font-weight: 400;">Ali Ulvi Bey, 3 Mart 1922 tarihinde Konya’da gözlerini dünyaya açar. 80 yıllık hayatının 18 senesini Konya’da geçirir. Hâfızlığını babasının yanında tamamladıktan sonra ilk ve ortaokulu Konya’da bitirir. Ayrıca, Hâfız Ali Efendi’den de kıraat öğrenir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Kendisi, Cumhuriyet sonrası yaşatmak için yaşayan ve Konya’daki İslamî geleneğin öncüsü olan âlimler ailesine mensuptur. Konya’da geçen gençlik yıllarına dair hâtıraları, o günlerin Türkiye’sine, insanımızın neslini yetiştirme adına çektiği çilelere ve o devrin mağdur ve mazlum, ancak bir o kadar da samimi mü’minlerinin hüzün yıllarına bir aynadır.</p>
<p style="font-weight: 400;">Babasıyla hâfızlık yaptığı günlerde, birkaç kere emniyet tarafından camiye baskın yapılmasını şöyle anlatır: “O günler, üst üste felaketlerin yaşandığı günlerdi. Meyhaneci, bilmem kim serbest, oğluna Allah’ın kelamını okutan hoca hapisteydi. Bir gün polis babamı ve beni karakola götürdü. Bunun üzerine babam dedi ki: ‘<em>Oğlum benim aşkım sizi okutmak, seni, EI-Ezher’e göndereceğim. Zira buralarda dinimizi yaşamak artık mümkün değil.</em>’”<a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn2" name="_ednref2">[2]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">Ardından hiç kimseye fark ettirmeden pasaport çıkartırlar. O günlerde Konya’nın zenginlerinden bir zat, babasına ikram niyetiyle ulemasıyla beraber Vehbi Efendi’yi de akşam yemeğine çağırır. Ev sahibi Hacı Mehmet Ağa saf bir insandır. Yemekten sonra babasına,<em> </em>“<em>Hocam çocuklarla hicret ediyormuşsunuz? Nereye gidiyorsunuz? Memleketin size ihtiyacı var. Sonra ben hacca gittim, hicazda muazzam bir fakirlik var. Sanatınız, mesleğiniz yok, ne yapacaksınız orada</em>?” der. Babası bakmış ki işin saklanacak yanı yok: “<em>Hacı Mehmet Ağa, yurdumda garip oldum</em>.” diyerek yüreğinin sızısını Âkif’in şu mısralarıyla dile getir;</p>
<p style="font-weight: 400;"><em>Görünmez âşinâ bir çehre olsun rehgüzârında;</em></p>
<p style="font-weight: 400;"><em>Ne gurbettir çöken İslam’a İslam’ın diyârında</em>?<a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn3" name="_ednref3">[3]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">Sonra da sözünü şöyle devam ettirir: “<em>İslam’ın diyarında değil, evimde garib oldum. Oğluma Kur’ân okutamıyorum. Bütün melanet serbest, polisin işi gücü yok, beni takip edip hapse götürüyor<strong>.</strong> Bir tarlam vardı, onu sattım. Ailemin ziynetini de sattım. Onlar bitinceye kadar çocukları okutacağım. Sonra da Hüccac’a sakkâlık, hamallık yapacağım</em>.”<a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn4" name="_ednref4">[4]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">Babasının bu ızdırabını Vehbi Efendi şöyle yorumlar:<em> </em>“<em>Hacı Mehmet Ağa, bu hâle gelmiş imana aşk derler, bunun önünde durulmaz. Bırakın gitsin de yavrularını okutsun. Benim iki oğlumdan biri tüccardır, biri de hukuk okudu. Kitaplarım hangi mezatta satılacak onun gamını çekerim.”</em><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn5" name="_ednref5">[5]</a></p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Mısır Günleri</strong></p>
<p style="font-weight: 400;">1939 yılında ailecek Medine’ye göç ederler. Ali Ulvi Bey, buradan Kahire’ye geçer ve El-Ezher’de yüksek eğitime başlar. 1946 yılında tahsili bitince Medine’ye döner ve ilk olarak memurluk yapar. 1985 yılından itibaren II. Mahmud’un inşa ettirdiği Mahmûdiye ve Şeyhülislam Ârif Hikmet kütüphanelerinde çalışır ve buradan emekli olur.<a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn6" name="_ednref6">[6]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">Ali Ulvi Kurucu; Âkif’in, “<em>Beyinler ürperir, yâ Rab, ne korkunç inkılâb olmuş: Ne din kalmış, ne îman, din harâb, îman türâb olmuş!</em>”<a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn7" name="_ednref7">[7]</a> dediği mahrumiyet yıllarında, iki büyük şehirde bulunur. Ülkelerinde zulme mârûz kaldıkları için uzaklaşmak zorunda kalan ilim, fikir, siyaset ve devlet adamlarıyla bu iki şehirde tanışır. Hem İslam’ın meseleleriyle ilgilenen, hem de şair hissiyatıyla gönlü muzdarip olan Ali Ulvi Bey, bu insanların birçoğu ile dostluklar kurar. Bunlar; Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi, Zâhid’ül-Kevserî, İhsan Efendi, Ali Yakup, Mustafa Runyun gibi şahsiyetlerdir. Ayrıca Arap âleminden gelen İhvânü’l-Müslimîn hareketinin başı Hasanü’l-Bennâ ve Filistin Müftüsü Şerif el-Hüseynî gibi zatlar da vardır. O, 56 yıllık Medine hayatında gerek Anadolu’dan gerek İslam dünyasından hac ve umre için ziyarete gelen, tanınmış birçok insanla da beraber olur. Şeyh Sâmil, Şeyh Mehmed Zâhid, Ebu’l-Hasen Nedvî, Saatçi Osman, Eğinli Hâfız Hasan gibi insanları evinde misafir eder.”<a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn8" name="_ednref8">[8]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">Onun Mısır’da bulunduğu yıllarda, II. Dünya Savaşı patlak vermiştir. Sabri Efendi merak saikasıyla, bazı günler radyodan haberleri dinler. O dönem dilde sadeleştirme adı altında yeni kelimeler kullanılmaktadır. Sabri Efendi dinlediği üç kelimeyi anlayamaz ve “<em>Anadolu insanının başına gelen bu dil faciası, nesilleri dejenere edecek. On sene evvel yazılan kitaplar okunmayacak ve nesiller birbirini anlamayacak. Sonunda biri çıkıp bu dil ile ne telif, ne tercüme, ne şiir ne de kitap yazılır, dolayısıyla medenî milletlerden birinin dilini almalıyız diyecektir</em>.”<a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn9" name="_ednref9">[9]</a> der.</p>
<p style="font-weight: 400;">Bu arada edebiyata merakı olduğunun farkına varan Ali Ulvi Bey, her teheccüd vaktinde şöyle dua eder: “<em>Yâ Rabbi! Bana Âkif gibi şiir, Cenap Şahabeddin gibi nesir yazdır.</em>” Bu duası kabul olmuş olmalı ki aruz ölçüsüyle yazdığı şiirlerinde Âkif’in etkisi bariz bir şekilde görülür. Bu yüzden kendisine ikinci Âkif (Âkif-i Sani) gözüyle bakılır. Hatta ilk şiiri, “Mukaddesatçı Türk Gençliğine”, Âkif’in şiiri sanılır. Şiirlerini, <em>Gümüş Tül ve Alevler<strong> </strong></em>isimli şiir kitabında, 1987–1990 yılları arasında neşrettiği yazılarını ise <em>Gecelerin Gündüzü</em><strong> </strong>adlı kitapta yayımlar.<a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn10" name="_ednref10">[10]</a></p>
<p style="font-weight: 400;"><strong><em>Tarihçe-i Hayat</em> İçin Yazdığı Ön Söz</strong></p>
<p style="font-weight: 400;">Kendisi, <em>Tarihçe-i Hayat</em>’a ön söz yazma meselesini şöyle anlatır: “<em>Merhum Üstad’ın adını, Kahire yıllarımda duymuştum. Fevkalâde zeki bir zat olduğu için ‘Bediüzzaman’ unvanı verilmiş. Ayrıca </em><em>Dârü’l-Hikmeti’l-İslamiye’de âzâlık yapmış. Hem medrese ilimlerine hem de günün fizik, biyoloji ve astronomi gibi modern ilimlerine âşina imiş</em>.”<a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn11" name="_ednref11">[11]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">“<em>Üstadın talebelerinden Âtıf Ural, bana bir mektup yazdı. Mektup, </em>‘<em>Günümüzün Âkif’i, Aziz ve Muhterem Ağabeyimiz! Türk gençliğine hitaben yazdığınız şiirleri kendimi muhatap ederek okuyorum</em>.’<em> diye başlıyordu. Daha sonra, Risale-i Nur’lar hakkında bir Tarihçe-i Hayat hazırladıklarını ve benim de bu esere ön söz yazmamı istiyordu. Ben de:</em> ‘<em>Kardeşim, böyle bir kitaba ön söz yazmak için evvelâ bu zatın eserlerini okumam; gayesini, şahsiyetini, neler yazdığını anlamam ve başından geçenleri bilmem lâzım.</em>’<a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn12" name="_ednref12">[12]</a> <em>dedim. Bunun üzerine Risale-i Nur’ları gönderdiler. Hemen mütalâaya başladım. </em><em>Evvelâ Üstadın imanına, İslam’a, Kur’ân’a olan aşkına hayran kaldım. Onun davaya olan sadakatinin sade bir inanç olarak kalmadığını, bir aşk, bir ideal hâline geldiğini gördüm. Bir mesele daha vardı ki, o da Üstad’ın bu eserleri, hapiste yazdırmış olmasıydı. Ben, kütüphanedeyim ve önümde binlerce kitap var, fakat böyle bir eser yazamıyordum</em>.</p>
<p style="font-weight: 400;"><em>Ben, bu düşüncelere dalmışken Âtıf’tan ön sözü beklediklerine dair telgraf geldi. Bunun üzerine arkadaşlara, </em>‘<em>Mühim bir işim çıktı, bir hafta gelemeyeceğim</em>.’<em> dedim. Harem-i Şerif’te sabah namazını kıldıktan sonra gönlümde, ruhumda ne varsa başladım yazmaya. Ben daha güzel ve anlaşılır olsun diye yazıyı çok güç ve geç yazardım. Buna rağmen, öyle müstesna bir fütuhata mazhar oldum ki, uzun sayılabilecek o ön sözü, 24 saat zarfında yazdım, tebyiz ettim ve postaya verdim.</em>”</p>
<p style="font-weight: 400;">Onun yazdığı bu ön sözü Üstad üç defa okutur ve aynen konulmasını ister. Başına da şu cümleyi yazdırır: “<em>Bu ön söz, Medine-i Münevvere’de bulunan mühim bir âlim tarafından yazılmıştır</em>.”<a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn13" name="_ednref13">[13]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">Bu Hak dostu için Büyükkoyuncu Vakfı’nın kurucusu merhum İbrahim Büyükkoyuncu’dan Abdullah Aymaz Hocamızın dinlediği şöyle bir hâtıra daha var: İbrahim amcamız bir gün şöyle düşünür: “‘<em>Koyunlarım, arsalarım, taş ocaklarım, adıma kayıtlı neyim varsa satıp Medine’de bir vakıf kurayım, oradaki fakirlere bakayım</em>.’ Bu düşüncemi, Konya’ya gelince Ali Ulvi Bey’e anlattım ve ‘<em>Bana ne tavsiye edersiniz?</em>’ dedim. Bana ‘<em>Medine’nin böyle bir şeye ihtiyacı yok. Sen bu servetini buradaki talebelerin tahsil ve yetişmesi için vakfet. Senin ve memleketimiz için bu daha hayırlı olur</em>.’ dedi.”<a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn14" name="_ednref14">[14]</a> İşte bu Hak dostunun tavsiyesiyle Büyükkoyuncu Vakfı kurulur ve yüzlerce talebe yetiştirilir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Bu Peygamber âşığı, 3 Şubat 2002 tarihinde, Medine-i Münevvere’de ruhunun ufkuna yürür. Cennetü’l-Bakî’ye defnedilen bu insan için Hocaefendi, şöyle bir taziye mesajı yayımlatır: “<em>Gittiği yerlere Ravza-i Tâhire’den soluklar taşıyan, şiiri ile Efendimize (sallallâhu aleyhi ve sellem) duyduğu aşkı terennüm etmekten dûr olmayan mümtaz insan Ali Ulvi Kurucu Beyefendi’nin huzur-u Rahman’a yürüdüğünü öğrenmiş olmanın inkisarını yaşıyorum. Merhumun ayrılığını kalbinde inkisar olarak hisseden tüm sevenlerine taziyetlerimi sunar, Cenab-ı Hak’tan af ve mağfiret dilerim</em>.”<a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_edn15" name="_ednref15">[15]</a></p>
<table width="150">
<tbody>
<tr>
<td></td>
</tr>
</tbody>
</table>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref1" name="_edn1">[1]</a>Abdullah Aymaz, “Konya’nın Medarı İftiharlarından Ali Ulvi Kurucu Hocamız”, <em>Zaman</em>, 5 Şubat 2002.</p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> Ertuğrul Düzdağ, <em>Ali Ulvi Kurucu: Hatıralar-1</em>, İstanbul: Kaynak Yayınları, 2007, s. 99.</p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref3" name="_edn3">[3]</a> Mehmet Âkif Ersoy, <em>Safahat</em>, Neşre Hazırlayan: M. Ertuğrul Düzdağ, İstanbul: Sütun Yayınları, 2007, s. 415.</p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref4" name="_edn4">[4]</a> Düzdağ, a.g.e., s. 99.</p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref5" name="_edn5">[5]</a> A.g.e.</p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref6" name="_edn6">[6]</a> <a href="https://islamansiklopedisi.org.tr/muellif/alim-kahraman">Alim Kahraman</a>, <em>TDV İsl</em><em>â</em><em>m Ansiklopedisi</em>, “Kurucu, Ali Ulvi” maddesi.</p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref7" name="_edn7">[7]</a> Ersoy, a.g.e., s. 416.</p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref8" name="_edn8">[8]</a> Düzdağ, a.g.e., s. 20–21.</p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref9" name="_edn9">[9]</a> Salih Okur, “Ali Ulvi Kurucu Bey”, www.cevaplar.org/index.php?content_view=1923&amp;ctgr_id=98</p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref10" name="_edn10">[10]</a> “Âkif gönüllü arif Ali Ulvi Kurucu”, www.tyb.org.tr/akif-gonullu-arif-ali-ulvi-kurucu-24346h.htm</p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref11" name="_edn11">[11]</a> Ertuğrul Düzdağ, <em>Ali Ulvi Kurucu: Hatıralar-3</em>, İstanbul: Kaynak Yayınları, 2007, s. 265.</p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref12" name="_edn12">[12]</a> Düzdağ, a.g.e., s. <strong>267.</strong></p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref13" name="_edn13">[13]</a> Düzdağ, a.g.e., s. <strong>271.</strong></p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref14" name="_edn14">[14]</a> Aymaz, a.g.e.</p>
<p><a href="applewebdata://7B6C938D-58B6-4877-B246-A6415F86E478#_ednref15" name="_edn15">[15]</a> M. Fethullah Gülen Hocaefendi’nin Ali Ulvi Kurucu için verdiği taziye mesajı, fgulen.com/tr/hayati-tr/taziyeleri/Fethullah-Gulen-Ali-Ulvi-Kurucu-Icin-Verdigi-Taziye-Mesaji</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Peygamber ve Devlet Adamı Olarak Hazreti Muhammed (aleyhissalâtü vesselâm)</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/11/01/peygamber-ve-devlet-adami-olarak-hazreti-muhammed-s-a-s/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Nov 2022 18:08:13 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=228522</guid>

					<description><![CDATA[William Montgomery Watt “Hazreti Muhammed … etkinliklerini dayandırdığı dinî temel ve cesaret, kararlılık, tarafsızlık, cömertlikle güçlendirilmiş sertliğe varan sağlamlık gibi nitelikler sayesinde insanların saygısını ve güvenini kazandı. Dahası insanların sevgisini kazanan ve onların adanmışlığını güvence altına alan büyüleyici bir tavra da sahipti.” “Hem Mekke hem de Medine döneminde Hazreti Muhammed’in çağdaşları onu iyi ve doğru [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>William Montgomery Watt</p>
<p>“Hazreti Muhammed … etkinliklerini dayandırdığı dinî temel ve cesaret, kararlılık, tarafsızlık, cömertlikle güçlendirilmiş sertliğe varan sağlamlık gibi nitelikler sayesinde insanların saygısını ve güvenini kazandı. Dahası insanların sevgisini kazanan ve onların adanmışlığını güvence altına alan büyüleyici bir tavra da sahipti.”<br />
“Hem Mekke hem de Medine döneminde Hazreti Muhammed’in çağdaşları onu iyi ve doğru bir insan olarak gördü ve tarihin gözünde o, ahlakî ve toplumsal bir reformcudur.”<br />
“Her ne kadar dünya gittikçe tek dünya hâline geliyorsa da, şimdiye kadar ahlakî bir örnek olarak Hazreti Muhammed’e çok az dikkat sarf edilmiştir. Ancak, yine de Müslümanlar çok kalabalık olduğundan, Hz. Muhammed’in yaşamından ve öğretisinden herhangi bir ilkenin insanlığın ahlakî gelişimine katkıda bulunmak için öğrenilip öğrenilmeyeceğine, er ya da geç karar vermek için ciddi bir biçimde düşünmek zorunda kalacaktır.”<br />
“Müslümanlar … Hazreti Muhammed’in hayatının tüm insanlar için mümkün olan ideal örneklerden biri olduğunu gösterebilecekler midir? Müslümanlar davalarını iyi bir biçimde savunabilirlerse, bazı Hıristiyanlar onları dinlemeye, öğrenilmesi gereken ne varsa öğrenmeye hazır olacaklardır.”<br />
“İnsan, Hazreti Muhammed’in ve İslam’ın başlangıç dönemi tarihçesi üzerine düşündükçe, başarısının büyüklüğü karşısında daha fazla hayrete düşüyor. Şartlar ona, çok az kişinin sahip olduğu fırsatlar sundu, ama Hazreti Muhammed de zamanının tam dengiydi. Şayet onda böyle geleceği görme, devlet adamlığı ve yöneticilik gibi becerileri ve bunların arkasında, onun Allah’a olan güveni ve Allah’ın onu gönderdiğine dair sarsılmaz inancı olmasaydı, insanlık tarihinin dikkate değer bir bölümü yazılmamış olarak kalacaktı.”</p>
<p><strong>William Montgomery Watt</strong> (1909–2006). Edinburgh, Jena ve Oxford’da eğitim gördü. Edinburg Üniversitesinde antik felsefe ve Arapça dersleri verdi. 1964’te profesör olduktan sonra İslam araştırmalarına odaklandı. İslam Tarihi, Hazreti Muhammed’in (sallallâhu aleyhi ve sellem) hayatı ve Avrupa’da İslam’ın etkisi üzerine eserleri vardır.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Kazanma ve Kaybetme Kuşağında İnsan</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/11/01/kazanma-ve-kaybetme-kusaginda-insan/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Nov 2022 18:00:34 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=228520</guid>

					<description><![CDATA[Allah’ın (celle celâluhu), Nebîler Sultanı Efendimiz ile (sallallâhu aleyhi ve sellem) gönderip hükmü kıyamete kadar devam edecek İslam dininin getirdiği ölçüler o kadar sağlamdır ki insan o ilahî ahlak ile ahlaklandığı taktirde, dünyada birtakım mahrumiyetler yaşasa bile ruhen, kalben ve aklen itminan ve huzur içinde olacaktır. Din-i Mübin-i İslam’ı yok edecek bir kuvvet yoktur, çünkü [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Allah’ın (celle celâluhu), Nebîler Sultanı Efendimiz ile (sallallâhu aleyhi ve sellem) gönderip hükmü kıyamete kadar devam edecek İslam dininin getirdiği ölçüler o kadar sağlamdır ki insan o ilahî ahlak ile ahlaklandığı taktirde, dünyada birtakım mahrumiyetler yaşasa bile ruhen, kalben ve aklen itminan ve huzur içinde olacaktır.</p>
<p>Din-i Mübin-i İslam’ı yok edecek bir kuvvet yoktur, çünkü onun muhafızı bizzat Allah’tır. Nitekim Kur’ân-ı Azimüşşan, “<em>Hiç şüphe yok ki o zikri, (Kur’ân’ı) Biz indirdik, onu koruyacak olan da Biziz</em>.” (Hicr, 15/9) buyurmaktadır.</p>
<p>Allah’ın hayatın devamına vesile yaptığı, sonsuz keremiyle ihsan ettiği hidrojen, oksijen, karbon ve azot gibi nimetler, şuur, akıl ve irade gibi manevî donanım, el-ayak, göz-kulak, dil-dudak, boğaz ve mide gibi bütün organları düşünelim… İnsanın bu sayısız nimetlerin hiçbirinde tırnak kadar hakkı yoktur.</p>
<p>Bu ihsanlar karşısında insanın, teşekkür hisleriyle oturup kalkması gerekirken onları âdeta yolda bulmuş gibi israf etmeye, hor kullanmaya hakkı ve yetkisi de yoktur. O, bütün bu uzuv ve latifeleri, yaratılış gayesi istikametinde kullanmak zorundadır.</p>
<p>İnsan, böylesine nimetler denizinde yüzerken ölçüyü ve dengeyi korumakla mükelleftir. Önemli olan o nimetler varken onların kıymetini bilmesi ve şükürle mukabelede bulunmasıdır.</p>
<p>Nitekim Cenab-ı Hak, “<em>Ve düşünün ki Rabbiniz, şöyle ilan buyurdu: ‘Eğer şükrederseniz, Ben nimetlerimi daha da artırırım, ama nankörlük ederseniz haberiniz olsun ki azabım pek şiddetlidir</em>!’” (İbrahim, 14/7) buyurmaktadır.</p>
<p>İnsanın vazifesi, kâinatta ve insanda Allah’ın yarattığı sanat harikalarına bakıp mühr-ü ilahîyi müşahede etmektir. İnsan; aczini, zaafını ve fakrını fark edip şükran hisleriyle dolmalı, Allah’ın azameti karşısında iki büklüm olup secdeye kapanmalıdır.</p>
<p>İnsan, maddî ve manevî nimetleri nıkmete (cezaya) çevirmemelidir. Nimetin kıymetini takdir edememek, aklın değerini anlayamamak ve nıkmet içinde boğulmak; onun âhiret hayatı için müthiş bir kayıptır.</p>
<p>İnsan, Allah’ın nimetlerine sahip olduğu hâlde, enâniyetin esiri olmamalı, “Ben yaptım, ben ettim.” deme gibi bir talihsizliğe düşmemeli, aczin ve zaafın idrak ve şuuruyla Hâlık-ı Zülcelâl’i tanımalı ve O’nun emri ve rızası doğrultusunda dünya ve âhiret hayatını bereketlendirmelidir.</p>
<p>İnfitâr sûresi 6, 7 ve 8. âyetlerde Cenab-ı Hak; “<em>Ey insan, nedir seni o kerim Rabbin hakkında aldatan? O değil mi seni yaratan, bütün vücud sistemini düzenleyen ve sana dengeli bir hilkat veren. Ve seni dilediği bir surette terkip eden</em>?” buyurarak insanın yaratılışındaki harikulade inceliklere dikkat çekmekte, şuur ve tefekkür ufkunu genişletmektedir.</p>
<p><strong>Kabiliyetleri Yerinde Kullanmak</strong></p>
<p>İnancı olduğu hâlde, hesap verme şuurundan mahrum olan, bencil ve kendine güvenen, başkalarına ihtiyaç hissetmeyen, insanlarla aynı gemide bulunduğunun farkında ve mesuliyetinde olmayan, şahs-ı manevî havuzunda enâniyetini eritmeyen insan; her olumsuz hâdisede, şayet Yaradan’la irtibatı zayıfsa her an ye’se düşüp kaybedebilir.</p>
<p>Onun için insan, Allah’ın kendisine emanet ettiği kabiliyetleri en iyi, en isabetli şekilde kullanmak zorundadır. Başarıları kendi nefsine değil, Allah’ın inayetine bağlamalıdır. “<em>Ey insan! Sana gelen her iyilik Allah’tandır. Başına gelen her fenalık ise nefsindendir</em>.” (Nisa, 4/79) ilahî beyanı unutmamalıdır.</p>
<p>Böyle inanır ve böyle davranırsa insan, yeni nimet ve başarılara davetiye çıkarmış olur. Böyle bir iman sahibi insan, güçlüdür, morali yüksektir. Daha büyük başarılara imza atar. Elde ettiği başarılarda kendisini muvaffak kılan kaynağın farkında olur.</p>
<p>Bencillik ise bir hortuma benzer. Ene hortumu, insanda ne kadar iyi duygular, güzel hasletler varsa, hepsini önüne katıp götürür ve faydasız hâle getirir.</p>
<p><strong>Sabır ve Ümit</strong></p>
<p>Hak dostları, gönül mimarları; başarıdan başarıya koştukları, üst üste kazandıkları zaman, bir taraftan imtihan geçiriyor olma endişe ve şuuruyla korkar ve ürperirler; diğer taraftan da Allah’ın inayetiyle mazhar oldukları muvaffakiyetlere, sağanak sağanak üzerlerine inen nimetlere mukabil şükran hisleriyle dolar, boşalır ve hâllerine şükrederler.</p>
<p>Onlar kaybettiklerinde sabretmesini bilir, asla ye’se düşmezler. Ümitle ve azimle, zaman israfına girmeden, gıybet ve dedikodu yapmadan, Allah’ın sonsuz nimetleri karşısında nankörlük etmez ve devamlı hamdederler.</p>
<p>Rabbimizin paha biçilmez öyle nimetleri vardır ki bunları inanmış bir gönül hiçbir zaman hafife alamaz. Onlara kendi nefsi adına değil, Allah hesabına sahip çıkmalıdır.</p>
<p>“<em>Ama nezdinde, kitaptan ilim olan bir zat da: </em>‘<em>Ben, sen gözünü açıp kapamadan onu getirebilirim.</em>’<em> der demez, Süleyman, Kraliçenin tahtının yanı başında durduğunu görünce: </em>‘<em>Bu, Rabbimin lütuflarındandır. Bu şükür mü edeceğim, yoksa nankörlerden mi olacağım diye beni sınamak içindir. Şükreden sadece kendi lehine olarak şükreder. Nankörlük eden ise bilmelidir ki, Rabbim onun şükründen müstağnidir, şükrüne ihtiyacı yoktur, ihsan ve keremi boldur.</em>’” (Neml, 27/40).</p>
<p>Hazreti Süleyman’ın (aleyhisselâm) oturduğu yer olan Filistin ile Sebe krallığı arasında yaklaşık 2000 km vardı. Neml sûresinde anlatıldığı gibi, bir kuvve-i kudsiye ile ledünniyâta vâkıf bir zat, mucize olarak Sebe melikesinin tahtını getiriverince, Hazreti Süleyman (aleyhisselâm); “<em>Bu, Rabbimin lütuflarından biridir</em>.” diyerek, Allah’a karşı saygısını ifade etmiş, nimetlere teşekkür edilmesi gerektiği konusunda bizlere örnek bir davranış sergilemiştir.</p>
<p><strong>İmtihan Vesileleri</strong></p>
<p>Hazreti Üstad dikkatlerimizi çekerek bizlere şöyle seslenmektedir: “<em>Aklı başında olan insan, ne dünya umûrundan kazandığına mesrur ve ne de kaybettiği şeye mahzun olmaz. Zira dünya durmuyor, gidiyor. İnsan da beraber gidiyor; sen de yolcusun. Bak, ihtiyarlık şafağı, kulakların üstünde tulû etmiştir. Başının yarısından fazlası beyaz kefene sarılmış. Vücudunda tavattun etmeye niyet eden hastalıklar, ölümün keşif kollarıdır. Maahâzâ, ebedî ömrün önündedir. O ömr-ü bâkide göreceğin rahat ve lezzet, ancak bu fâni ömürde sa’y ve çalışmalarına bağlıdır. Senin o ömr-ü bâkiden hiç haberin yok. Ölüm sekeratı uyandırmadan evvel uyan</em>!”<a href="#_edn1" name="_ednref1">[1]</a></p>
<p>Mü’min için kazanmak da kaybetmek de bir imtihan vesilesidir. İnsan kaybettiği zaman isyan etmez ve sabreder, kazandığı zaman da şımarmaz ve şükreder. Âhirette hangisinin lehine veya aleyhine olacağını kestiremez. Onun için mü’minin, yaptığı ve yapacağı her şeyin Allah’ın rızasına uygun olup olmadığına bakması, her şeyi ihlâs ve samimiyetle yerine getirmesi ve kendini kontrol etmesi gerekir.</p>
<p>İnsan başarılarına sevinebilir ve kaybettiklerine üzülebilir. Böyle anlarda insan, Cenab-ı Hakk’a yönelmeli, isyan ve şımarıklığa girmemeli, “<em>Minnet ve şükran sadece sana Allah&#8217;ım</em>.” demelidir.</p>
<p>Allah (celle celâluhu), neticeyi yaratan, insanı o işe sevk eden Zât’tır. Bazen şer gibi görünen hâdiselerin neticesi güzeldir. Nitekim, “<em>Olur ki hoşlanmadığınız bir şey sizin için hayırlı olur. Olur ki sevip arzu ettiğiniz bir şey sizin için şerli olur. Gerçeği Allah bilir, siz bilmezsiniz</em>.” (Bakara, 2/216) âyet-i kerimesi bu hakikati dile getirir.</p>
<p>Kur’ân-ı Mûcizü’l-Beyan’da Cenab-ı Hak; “<em>Allah her şeyi güzel şekilde yarattı</em>.” (Secde, 32/7) buyurmaktadır. Üstad Hazretleri de “… <em>her şey ya hakikaten güzeldir, ya bizzat güzeldir veya neticeleri itibarıyla güzeldir</em>.”<a href="#_edn2" name="_ednref2">[2]</a> demektedir.</p>
<p>İnsanın en güzel, parlak ve bereketli yönü, Allah ile irtibatını samimiyetle devam ettirdiği yönüdür. İnsanın Kur’ân-ı Kerim’de anlatılan en büyük rıza makamına ulaşabilmesi, akıl ve iradesini Kitap ve Sünnet çizgisinde değerlendirmesine bağlıdır.</p>
<p>Yazımızı Üstad Hazretlerinin şu enfes değerlendirmeleriyle noktalayalım: “<em>Ey fahre meftûn, şöhrete müptelâ, medhe düşkün, hodbinlikte bî-hemtâ (benzersiz) sersem nefsim! Eğer binler meyve veren incirin menşei olan küçücük bir çekirdeği ve yüz salkım ona takılan üzümün siyah kurucuk çubuğu; bütün o meyveleri, o salkımları kendi hünerleri olduğu ve onlardan istifade edenler o çubuğa, o çekirdeğe medih ve hürmet etmek lâzım olduğu, hak bir dâvâ ise; senin dahi sana yüklenen nimetler için fahre, gurura belki bir hakkın var. Hâlbuki sen, dâim zemme müstehaksın. Zira o çekirdek ve o çubuk gibi değilsin. Senin bir cüz-ü ihtiyârın bulunmakla, o nimetlerin kıymetlerini fahrin ile tenkis ediyorsun, gururunla tahrip ediyorsun ve küfrânınla ibtal ediyorsun ve temellükle gasbediyorsun. Senin vazifen fahir değil, şükürdür. Sana lâyık olan şöhret değil, tevâzûdur, hacâlettir. Senin hakkın medih değil istiğfardır, nedâmettir. Senin kemâlin hodbinlik değil, hüdâbînliktedir </em>(<em>kendi menfaat ve lezzetini düşünmekte değil, Cenab-ı Hakk’ı tanımaktadır</em>).”<a href="#_edn3" name="_ednref3">[3]</a></p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Mesnevî-i Nûriye</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2007, s. 119.</p>
<p><a href="#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Mektubat</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 426.</p>
<p><a href="#_ednref3" name="_edn3">[3]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Sözler</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 243.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Hayâ</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/11/01/haya/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Nov 2022 17:55:39 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<category><![CDATA[Ortasayfa]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=228518</guid>

					<description><![CDATA[Çekingenlik ve utanma da demek olan hayâ; sofîye ıstılahında, Allah korkusu, Allah mehâfeti ve Allah mehâbetiyle O&#8217;nun istemediği şeylerden çekinmek mânâsına gelir. Böyle bir hissin, insan tabiatında bulunan hayâ duygusuna dayanması, o şahsı, edep ve saygı mevzuunda daha temkinli, daha tutarlı kılar. Temelde böyle bir hissi bulunmayan veya yetiştiği çevre itibarıyla onu yitiren şahıslarda ise, [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="font-weight: 400;">Çekingenlik ve utanma da demek olan hayâ; sofîye ıstılahında, Allah korkusu, Allah mehâfeti ve Allah mehâbetiyle O&#8217;nun istemediği şeylerden çekinmek mânâsına gelir. Böyle bir hissin, insan tabiatında bulunan hayâ duygusuna dayanması, o şahsı, edep ve saygı mevzuunda daha temkinli, daha tutarlı kılar. Temelde böyle bir hissi bulunmayan veya yetiştiği çevre itibarıyla onu yitiren şahıslarda ise, böyle bir hayâ duygusunu geliştirmek zor olsa gerek.</p>
<p style="font-weight: 400;">Evet, yukarıdaki işaretlerden de anlaşıldığı gibi hayâyı ikiye ayırmak mümkündür:</p>
<p style="font-weight: 400;">1) Fıtrî hayâ ki, buna hayâ-i nefsî de diyebiliriz; insanı pek çok ar ve ayıp sayılan şeyleri işlemekten alıkor.</p>
<p style="font-weight: 400;">2) İmandan gelen hayâdır ve İslâm dîninin önemli bir derinliğini teşkil eder.</p>
<p style="font-weight: 400;">Fıtrî hayâ, İslâm dîninin rûhundaki hayâ ile beslenip gelişince ar ve ayıplara karşı en büyük mânia teşekkül etmiş sayılır. İnsan bunlardan biriyle tek başına kaldığı zamanlarda ise, bazı ahvâl ve şerâit altında sarsılır, devrilir, hatta bazen bütün bütün yıkılabilir..</p>
<p style="font-weight: 400;">Evet, insan tabiatında bulunan bu sıkılma ve çekinme hissi,أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللهَ يَرَى&#8221;O, Allah&#8217;ın kendisini gördüğünü bilmez mi?&#8221;[1] gibi âyetlerle anlatılan iman şuuruyla..</p>
<p style="font-weight: 400;">إِنَّ اللهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا&#8221;Şüphesiz Allah, sizin üzerinizde her şeyi görüp gözetendir.&#8221;[2] misillü beyânlarla ifâde edilen ihsan anlayışıyla beslenmezse, uzun ömürlü olamaz; olamaz, zira hayânın hem var olup gelişmesi hem de devam ve temâdisi imana bağlıdır. Bu münasebeti Hz. Seyyidü&#8217;l-Enâm (s.a.s.), ashâbından birinin diğerine, hayâ ile alâkalı nasihatlerini duyunca: دَعْهُ فَإِنَّ الْحَيَاءَ مِنَ اْلإِيمَانِ &#8220;Bırak onu, hayâ imandan gelir..&#8221;[3] diğer bir ifâdelerinde:</p>
<p style="font-weight: 400;">اَلإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً&#8230; وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنَ اْلإِيمَانِ&#8221;Îmân yetmiş şu kadar şûbeden ibarettir, hayâ da imandan bir şûbedir.&#8221;[4] buyururlar.</p>
<p style="font-weight: 400;">Bu itibarla diyebiliriz ki; fıtrî hayâ, tıpkı insan tabiatında saklı bulunan diğer iyilik nüveleri gibi, insanı insan yapan mârifet dinamikleriyle beslendiği ve takviye edildiği ölçüde gelişir, kalbî ve rûhî hayatın bir buudu hâline gelir ve nefsin pek çok bâlâpervâzâne isteklerine set çeker ve engeller. Aksine bu duygu, iman ve mârifetle geliştirilemez, ihsan şuuruyla takviye edilemez; takviye edilmek şöyle dursun nefsânîlik gayyâlarında açılıp-saçılarak köreltilecek olursa, fert ve toplum plânında insanı insanlığından utandıran yırtıklıklar ve sürtüklükler kaçınılmaz olur. İnsanlığın İftihar Tablosu, hayâ âbidesi (aleyhi ekmelü&#8217;t-tehâyâ) Efendimiz, bu hususa temas eder veإِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ&#8221;Hayâsız olduktan sonra istediğini yap!&#8221;[5] buyurur. Hayâ ve hayat birbirine bakan kelimelerdir ve bu yakınlıktan, kalbin ancak, iman ve mârifet sağanaklarıyla beslendiğinde, onun hayattar kalabileceği esprisini çıkarmak mümkündür. Evet hayat kendi dinamikleriyle, hayâ da kendi dinamikleriyle var olur ve yaşar; yoksa her ikisi için de inkıraz kaçınılmazdır.</p>
<p style="font-weight: 400;">Hz. Cüneyd&#8217;e göre hayâ, Cenâb-ı Hakk&#8217;ın üzerimizdeki maddî-mânevî nimetlerini idrâk etmenin yanında eksiklerimizin ve kusurlarımızın endişesini yaşamaktır.</p>
<p style="font-weight: 400;">Zünnûn&#8217;a göre, sürekli gönüllerimizde olumsuz davranışların dehşetini duymak, duyup yönümüzü bir kere daha kontrol etmektir.[6]</p>
<p style="font-weight: 400;">Bir başkasına göre insanın, Cenâb-ı Hakk&#8217;ın gizli-açık her şeye nigehbân olmasına göre hayatını tanzim edip onun kendisine olan muâmelesini esas alarak yaşamasıdır ki, bir ilâhî eserde bu husus hatırlatılarak şöyle buyurulmaktadır:يَا ابْنَ آدَمَ! إِنَّكَ مَا اسْتَحْيَيْتَ مِنِّي أَنْسَيْتُ النَّاسَ عُيُوبَكَ&#8221;İnsanoğlu! Sen Benden hayâ ettiğin sürece insanlara ayıplarını unuttururum.&#8221;[7] Bu arada Cenâb-ı Rabbi&#8217;l-İzzet&#8217;in, Hz. Îsâ&#8217;ya:</p>
<p style="font-weight: 400;">يَا عِيسَى عِظْ نَفْسَكَ فَإِنِ اتَّعَظَتْ بِهِ فَعِظِ النَّاسَ وَإِلاَّ فَاسْتَحِ مِنِّي &#8220;Yâ İsa, evvelâ nefsine nasihatte bulun, o bu nasihati kabul ederse halka va&#8217;zet; yoksa benden utan!&#8221;[8] şeklindeki sözünü de hatırlatmakta yarar var&#8230;</p>
<p style="font-weight: 400;">Hayâ mevzuunda daha değişik tasnifler de vardır. Bu cümleden olarak: Affına ferman geleceği âna kadar, Hz. Âdem&#8217;in tavırlarından dökülen &#8220;suçluluk&#8221; hayâsı.. gece-gündüz ara vermeden Cenâb-ı Hakk&#8217;ı tesbîh ettikleri halde:مَا عَبَدْنَاكَ حَقَّ عِبَادَتِكَ &#8220;Sana hakkıyla ibâdet edemedik.&#8221;[9] diyen meleklerin &#8220;taksîr&#8221; hayâsı.. mârifet erbâbının onca derinliklerine rağmen:مَا عَرَفْنَاكَ حَقَّ مَعْرِفَتِكَ&#8221;Seni hakkıyla bilemedik.&#8221;[10] sözleriyle solukladıkları &#8220;iclâl&#8221; hayâsı.. hayatlarını kendi arzu ve isteklerinden tecerrüd ufkunda seyahatle sürdüren ruh ve kalb insanlarının her zaman duyup hissettikleri &#8220;heybet&#8221; hayâsı.. her an kurb içinde bu&#8217;d; bu&#8217;d içinde de kurb televvünüyle, sonsuz uzaklıklarında sonsuz yakınlığı duyan yakîn insanlarının &#8220;minnet&#8221; hayâsı.. Hz. Mahbûb&#8217;u, sevilmesi gerektiği ölçüde sevememe endişesinden kaynaklanan &#8220;vefâsızlık&#8221; hayâsı.. duâ ve talep makamında istediklerini iyi seçememiş olma tedirginliğini taşıyanlarda &#8220;ihlâsı ihlâl&#8221; hayâsı.. her zaman ahsen-i takvîme mazhariyetlerinin şuurunda olan yüksek ruhların, mazhariyetleriyle telif edemedikleri &#8216;pes&#8217; işler karşısında hissettikleri &#8220;gayret&#8221; hayâsı sayılabilir..</p>
<p style="font-weight: 400;">Hayâda ilk mertebe, insanın kendisine, Hakk&#8217;ın nazarıyla bakmasıyla başlar. Bir insanın, O&#8217;nun ölçüleri ve O&#8217;nun murâkabesi açısından kendini yakın takibe alması onda temkin derinlikli bir hayâ hâsıl eder ki, böyle bir insan duygu ve düşünceleriyle hep diri sayılır.</p>
<p style="font-weight: 400;">İkinci mertebe; kurbet ve maiyyet şuuruyla mebsûten mütenâsiptir (doğru orantılı) ve:وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَمَا كُنْتُمْ &#8220;Nerede olursanız O sizinle beraberdir.&#8221;[11] ufkunda seyahat edenlere müyesserdir ki, bu hususla alâkalı Efendiler Efendisi&#8217;nin şöyle buyurduğunu naklederler:</p>
<p style="font-weight: 400;">اِسْتَحْيُوا مِنَ اللهِ تَعَالَى حَقَّ الْحَيَاءِ، مَنِ اسْتَحْيَى مِنَ اللهِ حَقَّ الْحَيَاءِ فَلْيَحْفَظِ الرَّاْسَ وَمَا وَعَى وَلْيَحْفَظِ الْبَطْنَ وَمَا حَوَى وَلْيَذْكُرِ الْمَوْتَ وَالْبِلَى، وَمَنْ أَرَادَ اْلآخِرَةَ تَرَكَ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنّْيَا، فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَقَدِ اسْتَحْيَى مِنَ اللهِ حَقَّ الْحَيَاءِ</p>
<p style="font-weight: 400;">&#8220;Allah&#8217;a karşı olabildiğince hayâlı davranın! Allah&#8217;a karşı gerektiği ölçüde hayâlı olan, kafasını ve kafasının içindekileri, midesini ve midesindekileri kontrol altına alsın! Ölüm ve çürümeyi de hatırından dûr etmesin! Âhireti dileyen, dünyanın sûrî güzelliklerini bırakır.. işte kim böyle davranırsa, o Allah&#8217;tan hakkıyla hayâ etmiş sayılır.&#8221;[12]</p>
<p style="font-weight: 400;">Üçüncü mertebe;وَأَنَّ إِلَى رَبِّكَ الْمُنْتَهَى&#8221;En son durak Rabbindir.&#8221;[13] hedefine ulaşma yolunda, rûhî ve kalbî hayatın şuhûd enginliklerinin sezilmesiyle gerçekleşir ve seyr-i rûhânînin kanatları altında sonsuza kadar sürer gider.</p>
<p style="font-weight: 400;">Bir insanın gerçek insanlıktan nasîbi, hayâdan hissesi ölçüsündedir. Eğer hak yolcusu, menfî-müsbet bütün teşebbüslerinde başını sonsuza çevirip davranışlarını ötelere göre ayarlayamıyor, mahviyet içinde iki büklüm olup edeple yaşayamıyorsa, onun mevcûdiyeti bir bakıma kendisi için ar, başkaları için de bârdır. Bu mülâhazaya binâendir ki:</p>
<p style="font-weight: 400;">فَلاَ وَاللهِ مَا فِي الْعَيْشِ خَيْرٌ</p>
<p style="font-weight: 400;">وَلاَ الدُّنْيَا إِذَا ذَهَبَ الْحَيَاءُ</p>
<p style="font-weight: 400;">&#8220;Hayır hayır Allah&#8217;a yemin ederim ki, hayâ sıyrılıp gittiği zaman, ne hayatta ne de dünyada hayır kalır.&#8221;[14] demişler.</p>
<p style="font-weight: 400;">Hayâ, ilâhî bir ahlâk ve bir Allah sırrıdır. Eğer insanlar onun nereye taalluk ettiğini bilselerdi daha temkinli olur ve daha titiz davranırlardı. Bu hususu tenvir edecek şöyle bir vak&#8217;a naklederler:</p>
<p style="font-weight: 400;">Cenâb-ı Hak mahşerde hesâba çektiği bir ihtiyara:</p>
<p style="font-weight: 400;">&#8220;Niçin şu günahları işledin?&#8221; diye sorar. O da inkâra saparak günah işlemediğini söyler. Bunun üzerine Hz. Erhamürrâhimîn:</p>
<p style="font-weight: 400;">&#8220;Öyle ise onu cennete götürün.&#8221; buyurur. Bu defa da melekler istifsâr ederek:</p>
<p style="font-weight: 400;">&#8220;Yâ Rab, bu insanın şu günahları işlediğini siz biliyorsunuz!&#8221; derler. Allah da onlara:</p>
<p style="font-weight: 400;">&#8220;Evet öyledir ama ümmet-i Muhammed&#8217;den biri olarak ağaran saçına-sakalına baktım; ayıbını yüzüne vurmaya hayâ ettim&#8221; fermân eder. Kenz&#8217;in rivâyetine göre; Cibrîl bu haberi Efendimiz&#8217;e iletince, o şefkat ve hayâ insanının gözleri dolar, ağlar ve şöyle buyurur: &#8220;Cenâb-ı Hak ümmetimin ak sakallılarına azap etmekten hayâ ediyor da ümmetimin ak sakallıları günah işlemekten utanmıyorlar.&#8221;[15]</p>
<p style="font-weight: 400;">Hâsılı:</p>
<p style="font-weight: 400;">إِنَّ الْحَيِيَّ مِنْ أَسْمَاءِ اْلإِلَهِ وَقَدْ</p>
<p style="font-weight: 400;">جَاءَ التَّخَلُّقُ بِاْلأَسْمَاءِ فَاحْظَ بِهِ</p>
<p style="font-weight: 400;">&#8220;Hayiy, Cenâb-ı Hakk&#8217;ın isimlerindendir. Bunun böyle olduğu hadisle sâbittir. Öyleyse gel, sen de bundan nasîbini al!&#8221;</p>
<p style="font-weight: 400;">اَللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عِلْمٍ لاَ يَنْفَعُ وَمِنْ قَلْبٍ لاَ يَخْشَعُ وَمِنْ دُعَاءٍ لاَ يُسْمَعُ وَمِنْ نَفْسٍ لاَ تَشْبَعُ وَصَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى خَيْرِ خَلْقِكَ مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ أَجْمَعِينَ</p>
<p style="font-weight: 400;">Sızıntı, Mart 1994, Cilt 16, Sayı 182</p>
<p style="font-weight: 400;">[1] Alak sûresi, 96/14</p>
<p style="font-weight: 400;">[2] Nisâ sûresi, 4/1</p>
<p style="font-weight: 400;">[3] Buhârî, iman 16; Müslim, iman 59; Ebû Dâvûd, edeb 6</p>
<p style="font-weight: 400;">[4] Müslim, iman 57-58; Nesâî, iman 16. (Az farkla: Buhârî, iman 3; Ebû Dâvûd, sünnet 14)</p>
<p style="font-weight: 400;">[5] Buhârî, enbiyâ 54, edeb 78; Ebû Dâvûd, edeb 6; İbn Mâce, zühd 17</p>
<p style="font-weight: 400;">[6] el-Kuşeyrî, er-Risâletü&#8217;l-Kuşeyriyye s.342</p>
<p style="font-weight: 400;">[7] el-Beyhakî, Şuabü&#8217;l-îmân 6/150; İbn Asâkir, Târîhu Dimaşk 34/150</p>
<p style="font-weight: 400;">[8] İbn Ebî Âsım, Kitabü&#8217;z-zühd s.54; Ebû Nuaym, Hilyetü&#8217;l-evliyâ 2/382; ed-Deylemî, el-Müsned 1/144</p>
<p style="font-weight: 400;">[9] et-Taberânî, el-Mu&#8217;cemü&#8217;l-kebîr 2/184; el-Hâkim, el-Müstedrek 4/629; el-Beyhakî, Şuabü&#8217;l-îmân 1/183</p>
<p style="font-weight: 400;">[10] Bkz. el-Münâvî, Feyzu&#8217;l-Kadîr 2/410; Mer&#8217;î b. Yûsuf; Ekâvîlü&#8217;s-sikât s.45</p>
<p style="font-weight: 400;">[11] Hadîd sûresi, 57/4</p>
<p style="font-weight: 400;">[12] Tirmizî, rekaik 24; Ahmed b. Hanbel, Müsned 1/387</p>
<p style="font-weight: 400;">[13] Necm sûresi, 53/42</p>
<p style="font-weight: 400;">[14] Ebû Temmâm, Dîvânü&#8217;l-hamâse 2/26</p>
<p style="font-weight: 400;">[15] el-Müttakî, Kenzü&#8217;l-ummâl c.15, Hadis no: 42680</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Yaban Arısı Larvasından Hijyen Dersi</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/11/01/yaban-arisi-larvasindan-hijyen-dersi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Nov 2022 17:50:40 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Zooloji]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=228516</guid>

					<description><![CDATA[İnsanların çoğu damak zevkine laf söyletmez; kimi acılı sever kimi ekşi. Bazı insanlar da acıyla tatlıyı karıştırmayı seçerler. Yaban arısı larvasının damak zevki ise, cidden çok dikkat çekicidir. Almanya Regensburg Üniversitesinden Dr. Gudrun Herzner ve araştırma ekibinin Amerika hamam böceği ve yaban arısı üzerine yaptıkları titiz çalışmalarla ortaya koydukları bir rapor,[1] beslenme ve hijyen konusunda [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="font-weight: 400;">İnsanların çoğu damak zevkine laf söyletmez; kimi acılı sever kimi ekşi. Bazı insanlar da acıyla tatlıyı karıştırmayı seçerler. Yaban arısı larvasının damak zevki ise, cidden çok dikkat çekicidir. Almanya Regensburg Üniversitesinden Dr. Gudrun Herzner ve araştırma ekibinin Amerika hamam böceği ve yaban arısı üzerine yaptıkları titiz çalışmalarla ortaya koydukları bir rapor,<a href="applewebdata://4F1C5C32-29A8-4D19-8EDD-C33332870663#_edn1" name="_ednref1">[1]</a> beslenme ve hijyen konusunda enteresan bilgiler ihtiva ediyor.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong><em> </em></strong></p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Yemek Listesinde Hamam Böceği Varsa</strong></p>
<p style="font-weight: 400;">Besin zinciri çerçevesinde hamam böcekleriyle beslenen hayvanlar ciddi bir risk altındadır; zira bu böcekler yaşama şartları bakımından her türlü mikrobu dokularında veya vücut örtülerinde taşıyabilirler. Hayret uyandıran ve bir o kadar da garipsenecek damak zevkinden (!) dolayı risk grubundaki hayvan türlerinden birisi de yukarıda kısaca bahsedilen yaban arısıdır. Aslında hayret verici husus, yaban arısının değil yavrusunun damak zevkidir.</p>
<p style="font-weight: 400;"><em>Ampulex compressa</em> yaban arısının erkeği de dişisi de ekolojik denge içinde kendi halinde yaşayan ve ait oldukları familyanın diğer türlerine benzer hususiyetler gösteren hayvanlardır. Ne var ki dişi yaban arısının yumurtlama dönemi geldiğinde, akıllara durgunluk veren bir zincirleme işlem başlatılır. Genetik kodlarına işlendiği şekliyle; dişi yaban arısı hiç zorlanmadan yavrusuna besin kaynağı olabilecek bir hamam böceği seçer ve bir dizi operasyon başlatır.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong><em> </em></strong></p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Cerrahî Operasyon Başlıyor</strong></p>
<p style="font-weight: 400;">Yaban arısı ilk hamleyi, salgı sistemi içerisinde üretilmiş özel karışımlı zehrini, iğnesiyle hamam böceğinin karın-boyun bölgesinden salarak yapar. İlk iğneyle hamam böceği, tam gerektiği ölçüde, sadece ön ayakları bükülecek şekilde geçici olarak kısmen felç olur. Böylelikle hayvanın kaçması, özellikle baş bölgesinin hareketi engellenmiş olur. Hamam böceği olan biteni anlamadan, beyninin daha özel bir bölgesinden ikinci bir iğneye mârûz kalır.</p>
<p style="font-weight: 400;">Tehlike anında, hızlı bir şekilde kaçması gereken hamam böceği, zehrin tesiriyle, sersem vaziyette, tehlikeye meydan okuyor gibi görünür. Peki, böcek ölüme koşarak gidecek cesareti nereden buluyor dersiniz? Bilim insanlarının tespitlerine göre, zehir <strong>octopamine </strong>adı verilen bir tür sinir uyarıcı iletim maddesinin <em>(nörotransmitter)</em> tesirinin ortadan kalkmasına sebep olmaktadır. Anlaşılacağı gibi, bu durumun böceğin cesaretiyle alâkası yoktur. Zehre mârûz kalan böcek, kendi başına karmaşık hareketler yapma kabiliyetini kaybetse de yönlendirildiğinde istenen yöne hareket edebilmektedir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Bu noktada şu soru akla gelebilir: Yaban arısının vücudunda üretilen özel bir kimyevî karışıma sahip bu zehir, hamam böceğinin farklı bir yerine aktarılırsa aynı netice olur mu? Bu konuda yapılan titiz araştırmalarla ortaya çıkan husus şudur: Yaban arısının iğnesi, kılı kırk yararcasına bir hassasiyetle böceğin kitin kabuğundan geçip doğruca beynin hedef bölgesine saplanır. Bir cerrahın laparaskopi metoduyla ameliyat yapması gibi, iğnenin yanlarına yerleştirilmiş tüysü sensorlarla beyinde ilgili bölge bulunur. Beynin hareket nöronlarının bulunduğu çok küçük dar bir bölgesine ulaşana kadar yaban arısı, iğnesini sağa sola hareket ettirir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Beynin ilgili kısmına tam doğru olarak aktarılan zehrin tesiri altına giren hamam böceği, yürüme ve kaçma gibi beyin-sinir organizasyonu gerektiren kompleks hareketleri artık yapamaz duruma gelmiştir. Fakat aynı zamanda yönlendirmeye açık durumda, âdeta zombiye dönüşen hamam böceği, dışarıdan doğru şekilde yönlendirildiğinde istenilen yere doğru hareket eder; aksi hâlde yerinden kımıldayamaz. Yaban arısı, akla durgunluk veren bir yönlendirmeyle, yularından tutup da atı istediği yöne sevk eden seyis gibi, hamam böceğinin anteninden tutarak yuvasına doğru sürükler. Bu şekilde hamam böceği gibi koca bir yükü taşıma sıkıntısından ve gereksiz hamallıktan da kurtulmuş olur. Yavrusuna hem beşik hem de mama olacak hamam böceğini yuvasına bu şekilde yerleştirir.</p>
<p style="font-weight: 400;">İlimden ve kapsamlı bir şuurdan mahrum bir yaban arısının, bütün bu işlemleri kendi başına yapması mümkün müdür? Bu karmaşık mekanizmanın son basamağında, âdeta dişi yaban arısının başrolde olduğu, esrarengiz bir filmin son sahnesi başlar.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong><em>“Anne, Bana Taze Et</em>!”</strong></p>
<p style="font-weight: 400;">Dişi yaban arısı, yabancı bir yuvada öylece bekleyen hamam böceğinin karın bölgesine yumurtasını son derece titizlikle yerleştirerek görevini tamamlar. Her ihtimale karşı yuvanın girişi çakıllarla kapatılarak nihaî tedbir de alınmıştır. Yumurtadan çıkacak larvanın ihtiyaçlarına cevap verecek ve “Azıcık aşım, ağrısız başım.” denebilecek yeni bir yuva, ergin bir yaban arısı olana kadar yetecek besin ayarlanmıştır.</p>
<p style="font-weight: 400;">Yumurta bırakıldıktan yaklaşık üç gün sonra, beyninin özel bölgesi felç edilerek zombileşmiş hamam böceğinin vücudundaki kimyevî karışımın tesiri ortadan kalkmaya başlar. Fakat artık hikmetli bir takdire boyun eğmek zorundadır. Bu tür durumları hakkıyla anlayabilmek için, Allah’ın sonsuz ilmi ile işletilen ekosistemin bütünüyle değerlendirilmesi gerekir.</p>
<p style="font-weight: 400;">Bu esnada larva yumurtadan çıkıp konağının iç organlarına açtığı delikten girerek rahmet hazinesinden kendisi için hazırlanmış, anne sütü gibi zengin nimetten istifade etmeye başlar. Bu arada hamam böceği hâlen canlıdır. Hiçbir şeyden habersiz yaban arısı yavrusuna (larva) nasıl ve ne ile besleneceğini kim öğretebilir? Yaban arısı larvası kendisine armağan edilen taze etten ibaret menüyü bir hafta boyunca yavaş yavaş yemeye devam eder. Hamam böceğinin iç organlarını yiyerek bitirdikten sonra, içi boşalmış hamam böceği cesedinin kitin dış iskeleti, onun için artık bir ev hükmüne geçmiştir ve bunun içine kozasını örer. Kozanın içinde gelişme müddeti tamamlanınca, tamamen farklı bir görünümde yaban arısı olarak tekrar dünyaya dönmüş olur.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong> </strong></p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Hijyen Dersi</strong></p>
<p style="font-weight: 400;">Yumurtadan bir larva (kurtçuk) olarak çıkmış yaban arısının mârûz kalacağı en büyük tehlike, tamamen yabancı bir ortam olan, her tarafı mikrop dolu hamam böceğinin bedenidir. Zira her türlü pislik içinde yaşayan hamam böceğinin üzerinde taşıdığı çürütücü ve hastalık yapıcı bakteri, mantar ve virüsler, yaban arısı larvasını da öldürmesi gerekirken acaba larva nasıl hayatta kalabilmektedir? O zamana kadar üzerinde kafa yorulmamış bu önemli soru, Almanya’daki Regensburg Üniversitesinden Dr. Herzner’e ilham kaynağı olmuştur. Herzner ve arkadaşları, normal bir hamam böceği ile bir parazit olarak yaban arısı yumurtalarıyla doldurulmuş hamam böceği dokularındaki mikroorganizmaları karşılaştırmalı olarak incelemek maksadıyla özel bir tertibat kurup larvanın her anını takip etmiştir.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong> </strong></p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Menüye Özel Sos</strong></p>
<p style="font-weight: 400;">İlk olarak, yaban arısı larvasının antimikrobiyal stratejisini aydınlatmak için, hamam böceğinin karın üst zarına açılan küçük geçitler yardımıyla sekiz günlük larvayı kayıt altına almaya başlarlar. Larvanın, canlı böceği tatmadan önce, ağız boşluğundan bir tür salgılama yaptığını tespit ederler. Salgıyı etrafındaki dokuya şeffaf damlacıklar hâlinde akıttığını, ardından bu damlacıkları, konağının dokularının yüzeyini sıvar gibi dağıttığını görürler.</p>
<p style="font-weight: 400;">Annesine sevk-i ilâhî ile ilham olunan bu davranış modeli sayesinde, kendisine mükemmel bir ziyafet hazırlanan larva, ürettiği özel bir sosla yediği taze etleri daha da tatlandırmak istemiş olabilir mi? Dr. Herzner ve araştırma ekibi, bu meraklarını gidermek için larvanın salgıladığı damlacıkları ve diğer sıvıları toplayarak özel metotlarla analiz ederler.</p>
<p style="font-weight: 400;">İçine yumurta bırakılan (parazite olmuş) ve yaban arısının temas etmediği sağlıklı hamam böceklerinden alınan kimyevî maddelerin karşılaştırmalı analizi neticesinde, iki farklı madde dikkatlerini çeker. Bu maddelerin, izokumarin türevi <strong>mellein </strong>ile <strong>micromolide</strong> olduğunu tespit ederler. Yaban arısı larvası, eğer yiyeceği taze etlerin kolay sindirimi için özel bir sos üretmediyse (!) bu mellein ve micromolide damlacıkları niçin kendisine salgılatılmıştır? Cansız atomların bir araya gelerek ve yaban arısının ihtiyacını bilerek veya kendi kendine böyle kompleks moleküller üretilmesi hiç mümkün müdür?</p>
<p style="font-weight: 400;">Araştırma ekibinin ilk akıllarına gelen, “<em>Larvaların ürettiği ve konak hamam böceğinin dokularını yıkadığı bu salgılama, muhtemelen mikroplara karşı korunmak içindir</em>.” hipotezi olmuştur. Bu soruya cevap bulmak isteyen araştırmacılar, içinde mikropların kolaylıkla gelişip çoğalabileceği bir ortam olarak sıvı besiyeri hazırlar. Araştırmanın devamında, bu ortamda hızla çoğalabilen ve bağırsakta hastalık yapan gram-negatif <em>S. marcescens</em> ve gram-pozitif <em>S. hyicus’</em>a karşı, ortama ilave edilen mellein ve micromolidenin, bakterilerin üremelerini durdurucu ve tesirsiz hâle getirici potansiyeli olduğunu tespit ederler.<a href="applewebdata://4F1C5C32-29A8-4D19-8EDD-C33332870663#_edn2" name="_ednref2">[2]</a></p>
<p style="font-weight: 400;">Bu çalışmayla, konak olduğu hamam böceğinin organ ve dokularındaki birçok öldürücü mikroba karşı, yaban arısı larvasının mükemmel bir antibakteriyel karışım<a href="applewebdata://4F1C5C32-29A8-4D19-8EDD-C33332870663#_edn3" name="_ednref3">[3]</a> kullandığı ortaya konulmuştur. Bu antibakteriyel salgının çok çeşitli bakteri, virüs ve mantar türlerine karşı koruyucu kalkan olabilecek özel bir karışım olabileceği ifade edilmekle beraber, maalesef böyle bir kimyevî silahı ve üreme stratejisini akılsız bir yaban arısı nasıl icat edebilir sorusu üzerinde pek durulmamıştır.</p>
<p style="font-weight: 400;">Covid-19 pandemisi sebebiyle yaşadıklarımız düşünüldüğünde, Dr. Herzner ve araştırma ekibinin bu çalışmasının, gıda hijyeni yanında beden temizliği açısından da çığır açması beklenebilir. Belki de yakın bir gelecekte, yeni antimikrobiyal temizlik malzemeleri hayatımıza girecektir. İki böcek türü arasındaki bu enteresan davranış biçiminde gerekli olan genetik bilginin tesisi ve ekosisteme uygunluğu, ancak sonsuz bir ilim ve kudret sahibi Yaradan’a boyun eğmekle anlaşılabilir. Böyle bakıldığında bir milyondan fazla böcek türü içinden yaban arısı ve hamam böceğinin, bilhassa Hakîm, Kuddüs ve Rezzâk isimlerinin latif cilvelerinin tezahürü için seçilmiş birer model olduğu görülebilir.</p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="applewebdata://4F1C5C32-29A8-4D19-8EDD-C33332870663#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> “Direct Injection of Venom by a Predatory Wasp into Cockroach Brain”, www.bgu.ac.il/life/Faculty/Libersat/pdf/JNB.2003b.pdf</p>
<p><a href="applewebdata://4F1C5C32-29A8-4D19-8EDD-C33332870663#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> “Larvae of the parasitoid wasp Ampulex compressa sanitize their host, the American cockroach, with a blend of antimicrobials”, PNAS, (Proceedings of The National Academy Sciences of The USA), Jan 7, 2013, www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3557021/</p>
<p><a href="applewebdata://4F1C5C32-29A8-4D19-8EDD-C33332870663#_ednref3" name="_edn3">[3]</a> A.g.e.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Bahara Uyanmak</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/11/01/bahara-uyanmak/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Nov 2022 16:35:26 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Şiir]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=228514</guid>

					<description><![CDATA[Umut dağının eteklerinde kızıl laleler, Dizilirler bağrı yanık derviş gibi yan yana. Hû çekerler fecirlerde, gecelerde nâleler&#8230; Börtü böcek, binbir çiçek cûșa gelip uyana. Tövbe havzının oluklarında gümüş katreler, Ağlaşırlar gözü yaşlı âşık gibi dembedem. Süzülürler nehirlerde ışıl ışıl zerreler&#8230; Dalgalarla diz dize, esen meltemlerle hemdem. Kerem bahrinin derinlerinde inci mercanlar, Bezenirler ak duvaklı gelin [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Umut dağının eteklerinde kızıl laleler,<br />
Dizilirler bağrı yanık derviş gibi yan yana.<br />
Hû çekerler fecirlerde, gecelerde nâleler&#8230;<br />
Börtü böcek, binbir çiçek cûșa gelip uyana.</p>
<p>Tövbe havzının oluklarında gümüş katreler,<br />
Ağlaşırlar gözü yaşlı âşık gibi dembedem.<br />
Süzülürler nehirlerde ışıl ışıl zerreler&#8230;<br />
Dalgalarla diz dize, esen meltemlerle hemdem.</p>
<p>Kerem bahrinin derinlerinde inci mercanlar,<br />
Bezenirler ak duvaklı gelin gibi günbegün.<br />
Sevgi dolu mevsimlerde, nisanlarda boranlar&#8230;<br />
Tulû eder Nûr-u Ahmed, baharlarda gûnâgûn.</p>
<p>Gönül tahtının nakışlarında altın yaldızlar,<br />
Parıldarlar geceleyin ışıldayan mâh gibi.<br />
Görünürler ufuklarda, semalarda yıldızlar&#8230;<br />
Rüyalarda zuhur eder nur-u Sultan sahibi.</p>
<p>Gâr-ı Kehf’in sinesinde yedi kutlu kalb ehli,<br />
Barınırlar yıllar boyu bir mucize eseri.<br />
Vakti gelip Mevla murat eyleyince ahali&#8230;<br />
Derk ederler şehirlerde hikmet dolu günleri.</p>
<p>Nevbaharın toylarında ferahfeza nağmeler,<br />
Dökülürler gönüllerden, huzur olur çağlarda.<br />
Gözyaşları süzülürken, sinelerde taneler&#8230;<br />
Boy verirler yağmurlarla, gül ıtırlı bağlarda.</p>
<p>Gül devrinin illerinde nur haleli çehreler,<br />
Parıldarlar asırlardır gurûb nedir bilmeden.<br />
Kardelenler gülümserler, yerde gökte cemreler&#8230;<br />
Kutlu faslın izlerini gönüllerden silmeden.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Ahmed Avni Konuk</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/11/01/ahmed-avni-konuk/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Nov 2022 16:32:14 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Biyografi]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=228512</guid>

					<description><![CDATA[Mutasavvıf, musikişinas ve bestekâr Ahmed Avni Konuk, 1868 yılında İstanbul’da dünyaya gelmiştir. İbtidâî mektebini (ilkokul) bitirdikten sonra hâfız olmuş ve camide verilen dersleri takip ederek Arapça öğrenmiştir. Daha sonra Galata Rüşdiyesine (ortaokul) girmiş, takriben 10 yaşındayken babası, birkaç ay sonra da annesi rahmet-i Rahman’a kavuşmuştur.[1] Tahsiline Darüşşafaka lisesinde devam eden Ahmed Avni Bey, 1890 yılında [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Mutasavvıf, musikişinas ve bestekâr Ahmed Avni Konuk, 1868 yılında İstanbul’da dünyaya gelmiştir. İbtidâî mektebini (ilkokul) bitirdikten sonra hâfız olmuş ve camide verilen dersleri takip ederek Arapça öğrenmiştir. Daha sonra Galata Rüşdiyesine (ortaokul) girmiş, takriben 10 yaşındayken babası, birkaç ay sonra da annesi rahmet-i Rahman’a kavuşmuştur.<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn1" name="_ednref1">[1]</a></p>
<p>Tahsiline Darüşşafaka lisesinde devam eden Ahmed Avni Bey, 1890 yılında mezun olup Sultan Abdülhamid’in iradesiyle Galata İttihad Postanesine memur olarak tayin edilmiştir. Memuriyeti sırasında Mekteb-i Hukuk-i Şahaneye (şimdiki ismiyle İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine) girmiştir. 1898 tarihinde, bu okuldan birincilikle mezun olmuştur.<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn2" name="_ednref2">[2]</a></p>
<p>Arapça dışında Farsça ve Fransızca da bilen Ahmed Avni Bey, memuriyet hayatı boyunca gösterdiği gayret ve hizmetinden dolayı birçok takdir almış ve beyaz şeritli İstiklâl Madalyasına layık görülmüştür.<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn3" name="_ednref3">[3]</a></p>
<p>Ahmed Avni Bey, günümüze kadar ulaşan en kapsamlı güfte mecmuası olan <em>Hânende</em>’yi 1899 yılında neşretmiştir. Toplam 766 sayfa olan <em>Hânende</em>’de, 95 makamdan 2706 eserin güftesi yer almaktadır.<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn4" name="_ednref4">[4]</a></p>
<p>1904’te Selanikli Mehmed Esad Dede’ye intisap ederek Mevleviyye tarikatına girmiştir. Esad Dede’nin verdiği derslerde <em>Mesnevî, Bostan ve Gülistan, Hâfız Dîvânı ve Fusûsu’l-Hikem</em> gibi eserlerin mütalaasına iştirak etmiştir. Esad Dede’nin talebeleri arasında Mehmet Âkif Ersoy, Tâhirü’l-Mevlevî, Abdülbaki Baykara, Hüseyin Vassaf ve Abdülhay Öztoprak gibi isimler bulunmaktadır.<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn5" name="_ednref5">[5]</a> “Tâhirü’l-Mevlevî, Esad Dede’nin öğrencilerine bildiklerini esirgemeden öğretmelerini vasiyet ettiğini, sokakta ayak üzeri sorulan bir soruya bile uzun uzun cevap verdiğini söyler.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn6" name="_ednref6">[6]</a></p>
<p>“<em>Es’adname</em>’de Konuk, Esad Dede’yle ilgili hâtıralarını naklederken hocasının âdeta bir marifet okulu olduğunu, öğrencileri yeni bir şey öğrenmeden ayrılmadığını, öğrencilerin dikkatinin dağıldığını fark ettiğinde, ‘Durun size bir masal söyleyeyim.’ deyip oldukça hoş hikâyeler anlatıp bu hikâyeler üzerinden öğrencilerini uyardığını kaydetmektedir.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn7" name="_ednref7">[7]</a></p>
<p>Ahmed Avni Bey, Esad Dede’den Farsça öğrenmiş ve <em>Mesnevî</em>’yi okuyarak icazet almıştır. Bu arada Fâtih türbedarı Ahmed Amiş Efendi’nin sohbetlerine de katılmıştır. Dârüşşafaka’da talebeyken okulun musiki muallimi Eyyûbî Zekâi Dede’den aldığı derslerle başladığı çalışmalarını mezuniyetinden sonra da hocasıyla devam ettirmiştir. Hocasından meşk ettiği eserleri hıfzederek bu eserlerin gelecek nesillere aktarılmasında bir köprü vazifesi görmüştür.<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn8" name="_ednref8">[8]</a></p>
<p>Ahmed Avni Bey; klasik müziği bugüne aktarmada önemli hizmetler yapan Halil Can, Kemal Batanay ve Saadettin Heper gibi üstatlar yetiştirmiş, bunlardan biri olan Hacı Emin Dede, üstadı için “Ahmed Avni Bey zamanın Itri’sidir.” demiştir.<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn9" name="_ednref9">[9]</a></p>
<p>Avni Konuk; telif, tercüme ve şerh türünde 30’dan fazla eser vermiş, bunlardan bir kısmı neşredilmiştir. <em>Mesnevî-i Şerîf Şerhi</em>,<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn10" name="_ednref10">[10]</a> Türkçede yapılmış en kapsamlı <em>Mesnevî</em> şerhidir. Muhyiddin İbnü’l-Arabî’nin eserinden hazırladığı <em>Fusûsü&#8217;l-Hikem Tercüme ve Şerhi</em><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn11" name="_ednref11">[11]</a> ve <em>Tedbîrât-ı İlâhiyye Tercüme ve Şerhi</em><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn12" name="_ednref12">[12]</a> ise öne çıkan diğer iki eseridir. Avni Bey, Mevlânâ ile Arabî’nin eserlerini, bir yapbozun parçalarını bir araya getirir gibi, karşılıklı atıflarda bulunarak şerh etmiştir.<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn13" name="_ednref13">[13]</a></p>
<p>Hayatı boyunca şöhretten uzak durmuştur. 1925’te İsveçli bir oryantalist İstanbul’a gelir. Darülfünun hocalarından Mehmed Ali Aynî’ye Ahmed Avni Bey’i sorar, tanışmak ve elini öpmek istediğini söyler. Aynî böyle bir kimseyi tanımadığını ifade edince, müsteşrik hayretle, “Nasıl tanımazsınız? Biz onun Avrupa mecmualarında çıkan yazılarını zevkle okuyoruz, çok kıymetli bir âlimdir.” der.<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn14" name="_ednref14">[14]</a></p>
<p>İstanbul Robert Kolejinde yayımlanan bir bültende, Avni Konuk’a din, sosyal meseleler, felsefe ve müzik alanında sorular sorulmuş ve bu yayın Avrupa ve Amerika’daki müsteşriklere gönderilmiştir. Ayrıca Avrupa üniversitelerindeki oryantalistler, halledemedikleri konuları Konuk’tan sormuş ve cevaplarını dergilerinde neşretmişlerdir.<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn15" name="_ednref15">[15]</a> Bu soru ve cevapların bir kısmı, <em>Amerika’dan Sorulan 17 Suâle Cevaplar</em> isimli, henüz neşredilmemiş el yazması eserinde yer almaktadır.<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn16" name="_ednref16">[16]</a> Ahmed Avni Bey, “Mademki peygamberlerin tebliğlerinde esas olan Hakk’ın vahdâniyeti ve hâlikıyyetidir, o zaman neden çeşitli peygamberler gelmiştir? Tek bir peygamber ve tek bir kitap yeterli değil midir?” “İslam neden bütün insanlığa gönderilmiştir?” gibi sorulara cevaplar vermiştir.<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn17" name="_ednref17">[17]</a></p>
<p>Bektaşilik tarihi konusunda araştırmalar yapan Amerikalı Türkolog John Kingsley Birge (1882–1952) o sıralar İstanbul’dadır. Kendisine yazdığı bir mektuba Ahmed Avni Bey şöyle başlar:</p>
<p>“İstanbul, 8 Nisan 1937</p>
<p>Muhterem Beyefendi,</p>
<p>Bu vesileyle evinizde yapılan en son toplantımız esnasında müzik ayinine göstermiş olduğunuz büyük ilgiye takdirlerimi sunmak isterim. Tüm dinleyicilerin arzusu doğrultusunda size Türk müziği hakkında bir özet ve Türkçe güfte tercümeleri ile bazı giriş notları göndermiştik.”</p>
<p>Orijinali İngilizce olan mektupta şu ifadeler de yer alır: “Yaklaşık 12 yıldır bu alanda çalışan arkadaşlarımdan birisi A. Adil,<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn18" name="_ednref18">[18]</a> ki kendisi bu mektubu benim için kaleme alan şahıstır, <em>Fusûsul-Hikem</em> isimli kitabın mukaddimesini bazı Fransız ve Belçikalılar için Fransızcaya tercüme etmiştir.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn19" name="_ednref19">[19]</a></p>
<p>Ahmed Avni Bey, bir hâtırasını şöyle paylaşır: “Kâmilin önüne gelen cehlin, ne sûretle ilim olduğunu fakir, başıma gelen bir vaka ile arz etmeyi faideli görürüm: Bir cuma günü Fatih Câmi-i şerîfinde Mesnevîhan olan mürşîdim Mehmed Esad Dede Efendi Hazretleriyle namaz vaktine intizaren kütüphane cihetindeki kahvelerin birisinde oturmuş idik. Hâl-i hazırda o kahvelerin binaları yıkılmış ve orada kahvehane kalmamıştır. O sırada kitapçı Mehmet Efendi adında birisi, fakire birtakım kitaplar getirdi. Biz kitaplara bakarken ezan-ı şerîf de okunmaya başladı. Kitapları görmek ve pazarlık etmek için vakit kalmadığından ve dairede öğle tatili zamanlarında gelen işlere ‘Taamdan sonra bakarız.’ demeğe alışmış olduğumdan, orada kitapçıya dâhi gafletle ‘Taamdan sonra bakalım.’ deyiverdim ve Hazreti Dede’nin ‘Bak şuna! Aklı fikri taamda!’ diyeceği hâtırası gelmekle, pek ziyade utandım. Hazret derhal bu gafletime ve mukteza-yı hâlden cehlime karşı ‘Evet, evet doğru söyledin; namaz taam-ı manevîdir, ezân-ı şerîf bu ziyâfet-i ilâhiyyeye da’vettir.’ buyurdular. İşte benim cehlim, onların önünde bu sûretle ilim oldu ve ibâdetin bir taâm-ı mâ’nevî ve ezân-ı şerîfin bir ziyâfet-i mâ’nevîyyeye dâvet olduğunu fakire tâ’lim buyurdular.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn20" name="_ednref20">[20]</a></p>
<p>Ahmed Avni Konuk’un, “aşkla yapılan bir iş”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn21" name="_ednref21">[21]</a> olarak tarif ettiği tercüme ve şerh çalışmalarında kurduğu veciz ve hikmetli cümleler, derin irfanını yansıtır. İşte bazı misaller:</p>
<p>“Dipsiz malumat ile uğraşacağına kendi haddini ve tarifini bil ki bunu bilmek senin için zarurîdir. Zira (hadis-i şerifte) ‘Nefsini bilen Rabbini bildi.’ buyrulmuştur. Binâenaleyh eğer kendi nefsinin haddini ve tarifini bilirsen, sana pek lazım olan Rabbini bilmek faidesi hâsıl olur.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn22" name="_ednref22">[22]</a></p>
<p>“Sana kira ile verilen bu cisim dükkânı içinde oturmuş eskicilik ve yama yamayıcılık ediyorsun; hâlbuki bu dükkânın altında iki maden, yani gümüş ve altın madenleri vardır. Gümüş ve altın madenlerinden murad, marifet-i nefs ve marifet-i Hak’dır.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn23" name="_ednref23">[23]</a></p>
<p>“Meyve ağaçta tamam olduğu vakit Araplar ‘Meyve hür oldu.’ derler. Nihâyetin alâmeti odur ki bir şey kendi evveline vâsıl ola.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn24" name="_ednref24">[24]</a></p>
<p>“Firavun’un kahr-ı sûrîsi (görünüşteki büyük eziyeti) altında Hakk&#8217;ın lütf-i manevîsi vardır; mânâ sûrete gâlib olduğu gibi Hakk’ın lütf-i manevîsi dahi gayrın kahr-ı sûrîsine gâlibdir!”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn25" name="_ednref25">[25]</a></p>
<p>“Batinî olan kuvvet, zahirî olan kuvvete daima gâlibdir.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn26" name="_ednref26">[26]</a></p>
<p>“Aklın iki sıfatı vardır ki birisi ebedî olan maâdından (âhiretinden) agâh ve fâni olan maâşından (dünyasından) gâfildir ve diğeri ebedi olan maâdından gâfil ve fâni olan maâşından agâhtır. Evvelki vukuf ve gaflet memduh (övülür) ve ikinci gaflet ve vukuf ise mezmumdur (kınanır).”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn27" name="_ednref27">[27]</a></p>
<p>“Yâr-i sâdık, düşünce ve fikirlerin merdiveni olup senin aklını ve görüşünü kuvvetlendiren kimsedir. Ulemâ-i zâhir (hakikate intikal edemeyen şekilci âlimler) ise senin aklını kendisi gibi yarı yolda bırakır.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn28" name="_ednref28">[28]</a></p>
<p>“Ey cisim, hazz-ı nefsânîye teveccüh için sebebler icadını bir müddet olsun terk et de birkaç zaman ölümden evvel ruhun hükmüne tâbî olarak bu âlem-i kesâfetten âzâd ve hür olarak yaşa!”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn29" name="_ednref29">[29]</a></p>
<p>“Noksan ancak mertebe-i kemâlde görünür.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn30" name="_ednref30">[30]</a></p>
<p>“Âlem-i sûrette ve kendinin sıfat-ı nefsaniyyesinde müstağrak olan (batan) kimse, meydan-ı zuhûrda hep ayıp ve kusur müşahede eder.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn31" name="_ednref31">[31]</a></p>
<p>“Hükemâ (hikmet sahipleri) demişlerdir ki bir kimsenin diğer bir kimsede gördüğü ilk kusur, kendi nefsinin pek âşina olduğu bir kusurdur.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn32" name="_ednref32">[32]</a></p>
<p>“Şakî (kötü huylu ve bedbaht) olanlara a’mâl-i kabiha (kötü ameller) kolay gelir ve saîd (güzel huylu ve bahtiyar) olanlara da a’mâl-i hayriyye (hayırlı ameller) kolay gelir.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn33" name="_ednref33">[33]</a></p>
<p>“İyi olan iyiyi, kötü olan kötüyü bulur.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn34" name="_ednref34">[34]</a></p>
<p>“Ey birader, dergâh-ı manevi-i ilâhî bî-nihâyedir (sınırsızdır); her nereye erişirsen yallah, durma!”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn35" name="_ednref35">[35]</a></p>
<p>“Anlayanlar görmeseler bile kabul ve tasdik ederler. Anlamayanlar görseler de red ve inkâr eylerler. Sözlerimiz anlayanlaradır.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn36" name="_ednref36">[36]</a></p>
<p>Ahmed Avni Bey, tasavvufu şöyle tarif eder: “Kesr-i amel, kasr-ı emel.”<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn37" name="_ednref37">[37]</a> (Salih amelin artırılması, uzayıp giden emelin kısaltılması).</p>
<p><em>Fîhi Mâ Fîh</em> tercümesinin giriş kısmında yer alan münacatının ilk iki mısraı şu şekildedir:</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><em>Yâ Rab nigâh-ı lütfun içündür bu meşgâle</em></p>
<p><em>Zulmetde reh-nümâ bize ancak o meş’ale.</em><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn38" name="_ednref38">[38]</a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>(Yâ Rab! Bu uğraş, lütfuna ermek, kutsî teveccühüne mazhar olmak içindir.</p>
<p>Karanlıkta yolumuzu aydınlatacak olan şey işte bu meşaledir).</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>19 Mart 1938’de, 70 yaşında, İstanbul’da ruhunun ufkuna yürümüştür. Mezar taşında şu ibareler yer almaktadır:</p>
<p>On Dördüncü Hicrî Asrın</p>
<p>En Büyük Füsusu’l-Hikem ve Mesnevî-i Şerif Şârihi,</p>
<p>Tasavvuf ve Musikî Üstatlarından</p>
<p>Ahmed Avniyü’l-Mevlevî Konuk Burada Yatar.</p>
<p>Ruhuna Fatiha.<a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_edn39" name="_ednref39">[39]</a></p>
<p><strong> </strong></p>
<p style="font-weight: 400;"><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> Ahmed Avni Konuk, “Hayatı”, www.ahmedavnikonuk.com</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> A.g.e.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref3" name="_edn3">[3]</a> “Büyük İslam Mütefekkiri Ahmed Avni Konuk Paneli”, Üsküdar Üniversitesi, 4 Kasım 2018, tasavvuf.uskudar.edu.tr/tr/duyuru/209/buyuk-islam-mutefekkiri-ahmed-avni-konuk-paneli</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref4" name="_edn4">[4]</a> “Ahmet Avni Konuk,” müellif: Reşat Öngören, islamansiklopedisi.org.tr/konuk-ahmet-avni</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref5" name="_edn5">[5]</a> Savaş Şafak Barkçin, <em>Ahmed Avni Konuk: Görünmeyen Umman</em>, İstanbul: Klasik Yayınları, 2011, s. 204.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref6" name="_edn6">[6]</a> “Mehmed Esad Dede”, müellif: Mustafa Tatcı, Cemal Kurnaz, islamansiklopedisi.org.tr/mehmed-esad-dede</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref7" name="_edn7">[7]</a> Esma Öztürk, “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Geçişte Tasavvuftaki İrfâni Gelenek: Ahmed Avni Konuk Örneği,” doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Tasavvuf Bilim Dalı, 2015, s. 63.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref8" name="_edn8">[8]</a> Ahmed Avni Konuk, “Hayatı”, www.ahmedavnikonuk.com</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref9" name="_edn9">[9]</a> “Büyük İslam Mütefekkiri Ahmed Avni Konuk Paneli”, Üsküdar Üniversitesi., 4 Kasım 2018.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref10" name="_edn10">[10]</a> Mevlânâ Celâleddîn Rûmî, <em>Mesnev</em><em>î-i Şerif Şerhi</em>, tercüme ve şerh: Ahmed Avni Konuk, yayına hazırlayanlar: Prof. Dr. Mehmet Demirci, Süleyman Gökbulut, Prof. Dr. Mustafa Tahralı, İstanbul: Kitabevi Yayınevi, 2007.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref11" name="_edn11">[11]</a> Ahmed Avni Konuk, <em>Fusûsu’l-Hikem Tercüme ve Şerhi</em>, hazırlayanlar: Prof. Dr. Mustafa Tahralı Yrd. Doç. Dr. Selçuk Eraydın, İstanbul: M. Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2005.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref12" name="_edn12">[12]</a> Ahmed Avni Konuk, <em>Tedbîrât-ı İlâhiyye Tercüme ve Şerhi</em>, hazırlayan: Mustafa Tahralı, İstanbul: İz Yayıncılık, 1992.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref13" name="_edn13">[13]</a> Mahmud Erol Kılıç, “Ahmad Avni Bey’s Understanding of Ibn ‘Arabi,” 6 Kasım 2021, Understanding Ibn ‘Arabi (çevrimiçi seminer), ibnarabisociety.org/events/</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref14" name="_edn14">[14]</a> Tarık Velioğlu, <em>Osmanlı’nın Manevi Sultanları</em>, İstanbul: Hayy Kitap, 2008, s. 371. Öztürk, a.g.e., s. 57.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref15" name="_edn15">[15]</a> Halil Can, “Ruy-i Irak Âyîn-i Şerîfi Bestekârı Ahmed Avni Beyefendi”, <em>Mevlân</em><em>â Güldestesi</em>, Konya: Turizm Derneği, 1964, s. 65–67; Esma Öztürk, a.g.e., s. 56–57.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref16" name="_edn16">[16]</a> İstanbul Belediyesi Atatürk Kitaplığı Osman Nuri Ergin Yazma Eserler Koleksiyonu, No: 1649.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref17" name="_edn17">[17]</a> Öztürk, a.g.e., s. 125.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref18" name="_edn18">[18]</a> Abdurrahman Adil Doğru.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref19" name="_edn19">[19]</a> Dr. Esma Öztürk, “Son Osmanlı Mutasavvıflarından Ahmed Avni Konuk’un Bir Misyonere Yazdığı Mektuplar”, <em>Akademik İslam Araştırmaları Dergisi</em>, 2016, sayı: 1, s. 245 ve 249.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref20" name="_edn20">[20]</a> Konuk, <em>Mesnevî-i Şerif Şerhi</em>, 1. cilt, s. 485.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref21" name="_edn21">[21]</a> Öztürk, a.g.e., s. 318.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref22" name="_edn22">[22]</a> Konuk, <em>Mesnev</em><em>î-i Şerif Şerhi</em>, 9. cilt, s. 202.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref23" name="_edn23">[23]</a> A.g.e., 8. cilt, s. 218.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref24" name="_edn24">[24]</a> A.g.e., 1. cilt, s. 87.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref25" name="_edn25">[25]</a> A.g.e., 10. cilt, s. 595.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref26" name="_edn26">[26]</a> A.g.e., 9. cilt, s. 317.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref27" name="_edn27">[27]</a> A.g.e., 7. cilt, s. 440.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref28" name="_edn28">[28]</a> A.g.e., 11. cilt, s. 181. (Sadeleştirilerek iktibas edilmiştir).</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref29" name="_edn29">[29]</a> A.g.e., 13. cilt, s. 178.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref30" name="_edn30">[30]</a> A.g.e., 4. cilt, s. 434.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref31" name="_edn31">[31]</a> A.g.e., 2. cilt, s. 38.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref32" name="_edn32">[32]</a> A.g.e., 2. cilt, s. 132.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref33" name="_edn33">[33]</a> A.g.e., 1. cilt, s. 206.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref34" name="_edn34">[34]</a> A.g.e., 6. cilt, s. 103.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref35" name="_edn35">[35]</a> A.g.e., 5. cilt, s. 507.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref36" name="_edn36">[36]</a> Konuk, <em>Fusûsu’l-Hikem Tercüme ve Şerhi</em>, 3. cilt, s. 374.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref37" name="_edn37">[37]</a> Can, a.g.e., s. 67.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref38" name="_edn38">[38]</a> Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, <em>Fîhi Mâ Fîh</em>, tercüme: Ahmed Avni Konuk, hazırlayan: Dr. Selçuk Eraydın, İstanbul: İz Yayınları, 2006, s. 4.</p>
<p><a href="applewebdata://13D38B6E-1998-48B9-984D-317BF19EF8E3#_ednref39" name="_edn39">[39]</a> “Büyük İslam Mütefekkiri Ahmed Avni Konuk Paneli”, Üsküdar Üniversitesi, 4 Kasım 2018.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
