<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>7 &#8211; Çağlayan Dergisi</title>
	<atom:link href="https://caglayandergisi.com/sayi/7/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://caglayandergisi.com</link>
	<description>Aylık İlim ve Kültür Dergisi</description>
	<lastBuildDate>Thu, 18 May 2023 21:51:17 +0000</lastBuildDate>
	<language>tr</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/03/16x16Mavi-1.png</url>
	<title>7 &#8211; Çağlayan Dergisi</title>
	<link>https://caglayandergisi.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Ruh Zehirlenmesi</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/10/01/ruh-zehirlenmesi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 01 Oct 2017 15:02:08 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Başyazı]]></category>
		<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=8437</guid>

					<description><![CDATA[Ruh ötelere açık insanın en derin ledünnîliğini teşkil eder. O, insanın insan olarak kalmasında ve daha ötelere, ötelerin de ötelerine açılmasında sırlı bir kanat mahiyetindedir. Evc-i kemâlât-ı insâniye, o kanadın canlılığına ve metafizik gerilimine vâdedilmiş ilâhî bir utûfettir. Onun felç olması ise, insanın manevî anatomik sisteminin de felç olması demektir ki, biz buna kestirmeden “ruh [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Ruh ötelere açık insanın en derin ledünnîliğini teşkil eder. O, insanın insan olarak kalmasında ve daha ötelere, ötelerin de ötelerine açılmasında sırlı bir kanat mahiyetindedir. Evc-i kemâlât-ı insâniye, o kanadın canlılığına ve metafizik gerilimine vâdedilmiş ilâhî bir utûfettir. Onun felç olması ise, insanın manevî anatomik sisteminin de felç olması demektir ki, biz buna kestirmeden “ruh zehirlenmesi” diyoruz.</p>
<p>Ruh zehirlenmesinin tedavisi oldukça güç, hatta bazı ahvalde âdeta imkânsızdır. Zira çok defa hissedilmez onun ağrısı-sızısı; duyulmaz bir hekime gidilme arzusu. Dolayısıyla da böyle biri kalbî ve ruhî hayat itibarıyla ölü gibidir ama varamaz farkına işin vahametinin. Dahası, iç dünyası açısından en tiksindirici deformasyonlara maruz kaldığı hâlde, şuursuzca, mevcut tahribatına yeni yeni tahribatlar ilâve etme arkasında koşar durur da göremez o kapkaranlık sonucu; göremez, zira o, ruhen zehirlenmekle bir basiret körlüğü yaşamaktadır.. görülecekleri mahiyet-i nefsü’l-emriyelerine uygun göremez.. “Görüyorum!” dediklerinin de arka planlarına akıl erdiremez. Nasıl erdirebilir ki, felç olmuştur onun idrak sistemi.. kırılmıştır ruh anatomisinin kolu kanadı.. ve işlemez olmuştur mantığı, muhakemesi.. dolayısıyla da değerlendiremez olup bitenleri, tefrik edemez akı-karayı. Zira zehir dumura uğratmıştır ondaki idrak ve temyiz kabiliyetlerini. Öyle ki, bu hâli ile o, zehri panzehir gibi görmekte; deniz suyuyla susuzluk giderme türünden, içtikçe yanmakta ve yandıkça da içmeye devam etmektedir.</p>
<p>İnsan ruhunu zehirleyen faktörler sayılmayacak kadar çoktur ve bunlardan bir tanesi dahi insanı insanlığından uzaklaştıracak mahiyettedir. Bunların birkaçının birden bulunması ise, Arap’ın “dâü’l-udâl” dediği maraz türünden, kâbil-i iltiyam olmayan iç içe ne illetlere ne illetlere sebeptir!.. Kibir, gurur, bencillik, ucub, fahirlenme, şöhret hissi, makam tutkusu, alkışlanma ve takdir edilme arzusu, servet sevdası, nefis ve hevâ esareti, menfaat ve çıkar zaafı, sonradan bulma ve görme küstahlaştırması… gibi hususlar bunların başında gelir. Bunlara karşı açık duran biri, enâniyeti, çalımı, cakası, şımarıklığı ve kaba tavırlarıyla öyle bir şirazesizlik sergiler ki, gayrı egosantrizm çağlayanına yelken açmış böyle birine -Hak’tan ekstra bir inayet olmazsa- ne o en güvenli sahiller, ne o en müsait limanlar, ne de herkese kucak açan o şirin rıhtımlar hiçbir şey ifade etmez ve o, sürüklenir narsizm çağlayanlarıyla Nemrutların, Şeddadların, Amnofislerin… helâk olup gittikleri girdaplara doğru. Sürüklenir gider de görüp sezemez o kahreden sû-i âkıbetini ve lânet ile yâd edilen biri hâline geleceğini. Görüp sezemez zira o, ruhu zehirlenmiş, mantık ve muhakemesi meflûç bir düşünce fakiri; hayatını hayvânî ve cismânî zevklerin tesirinde sürdüren şehevât-ı nefsâniyesi güdümünde bir bohem; mal-menâl, dünya debdebe ve şatafatını hak duygusu yerine koymuş bir sapkın; geçici zevk u safaları ötelerin ebedî güzelliklerine ve Hak hoşnutluğuna tercih etmiş bir kör<u>,</u>bir sağır, bir kalbsiz ve hayvânî tutkularının dürtüleriyle yarınları görmeyen <u>bir </u>hissizdir. Bir âyet-i kerimenin mazmunu çerçevesinde böyle biri şöyle resmedilir: Büyülenmiştir kadınlara/kızlara, yığın yığın mala, mülke, menâle; altına, gümüşe, dolara, dinara; ata, katıra ve emsaline -günümüz açısından- zırhlı lüks arabalara.. ve daha ne dünyevî debdebe ve ihtişama… Bu pes bayağı şeylerle görmez olmuştur öteler adına vâdedilen baş döndürücü güzellikleri ve Hak nezdindeki hüsn-ü âkıbeti.</p>
<p>Evet, insanın ruhî hayatındaki virütik alanlar böylesine cismânî ve nefsânî arzulara açık olursa, böyle birinin vicdânî hayatı için ölüm kaçınılmaz olmuştur. Mehâfet ve mehâbetullahla mamur olan bu en mühim sistem böyle felç olunca da gayrı öyle biri asla kendini doğru okuyamaz.. ahsen-i takvîme mazhariyetin ifade ettiği o engin gayeyi anlayamaz.. baş döndüren insan anatomisini, topyekûn kevn ü mekânların bir fihristi gibi göremez; göremez ve varlığı böyle bir temaşa ile değerlendiremez.. eşya ve hâdiseler arasında yer ve konumunu doğru belirleyemez; hatta bazen sebepler girdabına kapılarak natüralizm türküleri mırıldanmaya durur.. bazen hiç olmayacak faraziyelerin tesirinde materyalizm şarkılarıyla soluklanır.. bazen de hakikî din ruhuna aykırı bir çeşit dindarlık kisvesine bürünerek sûrî ve şeklî Müslümanlık görüntüsü sergiler ki, kanaatimce bu, diğer inhiraf ve sapmalardan daha tehlikeli ve münafıkça bir davranış biçimi aksettirmektedir. -Bu konu, üzerinde daha uzunca durulması gereken bir husustur; biz şimdilik sırf bir işaretle yetinmek istiyoruz-.</p>
<p>Yukarıdaki hususlardan hangisi olursa olsun, zehirlenmiş bir ruh, sürekli iç içe kalak ve ızdıraplar yaşar.. sürekli, o güne kadar elde ettiği şeylerin elinden gideceği hafakanlarıyla oturur-kalkar.. mevcudu muhafaza ve ona yeni şeyler ilâve etme hırsıyla tûl-i emelden tûl-i emele koşar ve yer yer tevehhüm-i ebediyet hezeyanlarına girer; bu konuda zihni olmazlara takılınca da ölüm korkusuyla soluklanmaya durur.. ve bu düşünce fasılalarının, daha doğrusu hezeyan vetirelerinin hemen hepsinde kendini çepeçevre ve iç içe zulmetlerle kuşatılmış gibi hisseder. O, Kur’ân-ı Mu’cizü’l-Beyan’ın resmettiği şu tablodaki bedbaht gibidir: <em>“Onların/onun hâli -duygu ve düşünce itibarıyla- derin bir denizde yoğun bir karanlık içinde bulunan birine benzer ki, bir yandan denizde dalga dalga üstüne, diğer yandan üstünde ürperten kopkoyu bir bulut.. öyle ki bu üst üste karanlıklar içinde o, kendi elini çıkarıp görmek istese onu dahi göremez.” </em>(Nur, 40). Evet, o genel atmosferi hep böyle görür ve elem üstüne elem kâbuslarıyla kendini cehennem gayyasında sanır.</p>
<p>Ruhunu mâsivâ ve mâlâyâniyât ile zehirleyip felç etmiş böyle biri, tıpkı avlanmak için ormana açılmış acemi bir avcıya benzer ki, bir yandan o “av, av” derken diğer yandan da başkası tarafından avlanma korkusuyla tir tir titrer ve bağırıp çağırarak müteselli olmaya çalışır. Aslında o çoktan his ve kaprisleri tarafından avlanmıştır ama bunun farkında değildir. Kapalıdır kapısı-penceresi fizik ötesi âlemlere. Ne mahiyet-i insâniyedeki derinliklerden bir şey anlar ne de fezâ-yı ıtlaktaki beş yüz milyar galaksinin, dört yüz elli milyar yıldız kümesinin ahenk içindeki nağmelerini duyar. O, enfüsteki pırıl pırıl parıldayan bir meşaleyi söndürdüğünden, ne o başları döndüren eşya ve hadiselerin nizam ve şiiriyeti ne de onun arkasındaki muhit ilim, kâhir kudret ve bâhir meşîet ona bir şey ifade etmez; etmez de o bu yoklar sarmalı içinde hep hiçlik soluklanır durur. Evet o, ruhunu zehirlemekle, görme, duyma ve değerlendirme mekanizmalarını da felç etmiştir. Kur’ân-ı Mu’cizu’l-Beyan böylelerini o enfes üslubuyla şöyle resmeder: <em>“Kalbleri var ama idrak edilecek şeyleri idrak etmezler/edemezler; gözleri vardır fakat görmezler/göremezler; kulakları vardır ancak işitilecekleri işitmezler; bu itibarla da onlar -bir mânâda- hayvan, hatta ondan da sapkın ve sapıktırlar.” </em>(Ârâf, 179).</p>
<p>Dünden bugüne bu tip ve bu çizgide dünya kadar insan, daha doğrusu insan suretinde pek çok kimse gelip geçtiği gibi, bundan sonra da o şeytan figürleri hep olagelecektir. Bunlara mukabil cismâniyetini kontrol altına alan, hayvaniyetten sıyrılıp kalbî ve ruhî hayata müteveccih bulunan dırahşan çehreler de eksik olmamıştır ve olmayacaktır. Bu durumda bize düşen şey, gölgemizi arkamıza alarak ihlâs, rıza ve iştiyak-ı likâullah yolunda soluklarımız kesilesiye O’na müteveccih yürümek olmalıdır; zira teveccühün teveccühe vesileliği değişmez bir âdet-i Sübhâniyedir. Ne hoş seslendirir bu hususu Muhammed Lütfi Efendi hazretleri:</p>
<p><em>“Sen Mevlâ’yı sevende, Mevlâ seni sevmez mi?!.</em></p>
<p><em>Rızasına ivende rızasını vermez mi?!.</em></p>
<p><em>…</em></p>
<p><em>Sular gibi çağlasan, Eyyûb gibi ağlasan,</em></p>
<p><em>Ciğergâhın dağlasan, ahvâlini sormaz mı?!.”</em></p>
<p>Cenâb-ı Hak, inâyet-i hâssasıyla, bizleri o özel lütfuyla lütuflandırsın.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Kan Akımındaki Mucize</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/10/01/kan-akimindaki-mucize/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 01 Oct 2017 14:59:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=8435</guid>

					<description><![CDATA[Konya’da pratisyen hekim olarak çalışırken bir bayan, kız çocuğunu muayeneye getirdi. Anne, kızından şikâyetçiydi. “Kızım çok çabuk yoruluyor, derslerine gerektiği gibi çalışmıyor” diyordu. Kız çocuğu zayıf ve güçsüz görünüyordu. Muayeneye başladım. Boğazına baktım, akciğerlerini dinledim, nabzını, ateşini kontrol ettim. Kalbini dinlerken kalbte deliğe işaret eden anormal bir ses duydum. Üniversite hastanesine gitmeleri gerektiğini söyledim. Hatta [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Konya’da pratisyen hekim olarak çalışırken bir bayan, kız çocuğunu muayeneye getirdi. Anne, kızından şikâyetçiydi. “Kızım çok çabuk yoruluyor, derslerine gerektiği gibi çalışmıyor” diyordu. Kız çocuğu zayıf ve güçsüz görünüyordu. Muayeneye başladım. Boğazına baktım, akciğerlerini dinledim, nabzını, ateşini kontrol ettim. Kalbini dinlerken kalbte deliğe işaret eden anormal bir ses duydum. Üniversite hastanesine gitmeleri gerektiğini söyledim. Hatta sınıf arkadaşım olan asistan doktora da telefon ettim. Hasta gidip tekrar muayene oldu. Kalbinde doğuştan gelen bir delik varmış. Ameliyat oldu ve düzeldi. O tembellik gibi gözüken hareketsizliğinin sebebi, kan akımının gerektiği gibi olmaması, organlarına düzgün şekilde kan gitmemesiydi.</p>
<p>Hastaneden iyileşerek çıkan kızın sanki fıtratı değişmiş, çok hareketli olmuştu. Ziyaretime geldiler ve bu değişimin sebebini merak ettiklerini söylediler. Samimiyetlerine ve kız çocuğunun arayış içinde olduğuna güvenerek, her canlının Rabbimizin bir mucizesi olduğunu, fakat başımıza bir musibet gelmeden bunun kolayca farkında olmadığımızı söyledim.</p>
<p>“Eğer senin kalbinde o delik olmasaydı, nasıl bir dolaşım sistemi mucizesiyle yaratıldığının pek farkına varmazdın,” diye söze başladım ve şu şekilde devam ettim:</p>
<p>Her organın kan akımı tam da onun ihtiyacına göre ayarlanmaktadır. Ne eksik ve ne de fazla! Beyin ve kalb en önemli iki organ olduğundan onların kan ihtiyacının giderilmesi için ilmi ve kudreti sonsuz olan Rabbimiz çok daha hususi mekanizmalar inşa etmiş.</p>
<p>Mesela siz zor bir matematik problemi çözüyorsunuz. Beynin problem çözme ile ilgili bölgesi hemen çalışmaya başlıyor. Bunu son yıllarda keşfedilen, beynin sırlarını çözmede çok işe yarayan fMRI görüntüleri (fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme) ile anlayabiliyoruz. Beynin hangi sahasında faaliyet artarsa o bölgede kan akımının da arttığı fMRI ile gösterilebiliyor. Uykuda iken bütün organlarda olduğu gibi beyindeki kan akımı da azalıyor.</p>
<p>İstirahat esnasında kaslarımıza giden kan miktarı dakikada 1,2 litre civarındayken, güçlü performans gerektiren bir spor faaliyetinde bu miktar 20 katına kadar çıkabiliyor. Yukarıda zikredildiği gibi, ne eksik ne fazla, tam gerektiği kadar ayarlanıyor. Spor yaparken kaslara daha fazla kan verebilmek için karın organları, böbrekler ve deri istirahate çekilir ve dolayısıyla aldıkları kan miktarı azalır. Egzersizde kasların fazla kan ihtiyacını karşılamak için kalbin pompaladığı kan miktarı tam üç kat artar.</p>
<p>Kalb pompalayacağı kan miktarını organların çalışma miktarlarına ve dolayısıyla onların kan ihtiyaçlarına göre ayarlayabilecek mekanizmalarla donatılmıştır. Eğer kalb yeterli kanı pompalayamazsa buna kalb yetmezliği denir ki en başta kalbin kendisi, beyin, karaciğer, böbrekler ve diğer bütün organlar yeterli kan alamadıkları için hepsi sıkıntıya girer. Karaciğer, böbrek ve diğer organ yetmezlikleri başlar. Beyin yeterli kan alamazsa baş dönmesi, bayılma ve diğer rahatsızlıklar ortaya çıkar. Kaslar yeterli kan alamazlarsa yorgunluk, kuvvetsizlik, dermansızlık, şiddetli ağrılar ve tabii ki işlerini gerekli şekilde yapamama durumu ortaya çıkar. Kalb eğer gereğinden fazla kan pompalarsa o zaman da en başta hipertansiyon olmak üzere birçok hastalık ortaya çıkar. Kalb gereksiz yere, aşırı çalıştığından erken yorulur ve kalb yetmezliği başlar.</p>
<p>Kalb, kanı en büyük atardamarımız olan aorta pompalar. Aortta kan çok hızlı akmalıdır ki bütün organlara ihtiyacı olan gıda ve oksijen tam zamanında ulaşsın. Aort, kalbten kanı alan ilk damar olduğundan en yüksek kan basıncına sahiptir. Bu yüksek kan basıncının aortu yırtıp parçalamaması için damar duvarı kalın, elastik ve sağlam yaratılmıştır. Kan buradan yüksek basınçla, hızlı ve fışkırarak akar. Aortun duvarlarının doku sağlamlığı buna uygun bir donanımdadır. Kalbten uzaklaştıkça damar sayısı artar, kanın basıncı azalır ve kan daha yavaş akmaya başlar ve buna uygun olarak damarların duvarları giderek incelir.</p>
<p>Kılcal damarlar muhteşem bir yapı-fonksiyon uyumu ile yaratılmışlardır. Kılcal damarların hem kendileri, hem de duvarları çok çok ince yaratılmıştır. Kılcal damarlardan hemen önceki atardamar sonlarında (arteriyol) kanın basıncı ve hızı azaltılır. Bunun önemli bir hikmeti, kılcallarda yüksek basıncın, bu çok ince damarlara zarar vermesini engellemektir. Kılcal damarlarda adeta kan hiç akmıyor gibi yavaş ilerler. Çünkü burası alışveriş damarlarıdır. Vücudumuzdaki 100 trilyon hücreden hiçbiri unutulmadan hepsinin oksijen, glikoz, yağ, protein, vitamin, antikor, hormon ve diğer bütün ihtiyaçları, bu damarlarda kan yavaş yavaş ilerlerken giderilir. Ayrıca, bütün hücreler karbondioksit, üre, kreatinin, ürik asit ve diğer bütün artık çöp maddelerini yine aynı kılcal damarlara verir. Eğer kan kılcal damarlarda da büyük arterlerde olduğu gibi hızlı veya fışkırarak aksaydı o zaman hem damar buna dayanamaz, yırtılır, hem de hücreler ihtiyaçlarını alamadan ve çöplerini dökemeden kan akıp geçerdi. Ayrıca, bir yerimizde küçük bir sıyrık olsaydı, kanı durduramazdık.</p>
<p>Kılcal damarlardan sonraki küçük toplardamarlarda kan tekrar hızlanır. Toplardamarlarda daha fazla kan bulunur. Derinin altında yüzeye yakın seyredecek şekilde yaratılmış toplardamarların duvarı kılcal damarlara göre daha kalın, fakat atardamarlardan daha incedir. Çünkü bunların basıncı arterler kadar yüksek değildir. Damar kalınlığı daha ince olunca iç boşluğu daha geniş olduğundan toplardamarlar bir nevi kan deposu vazifesi de yaparlar. Toplardamarlar içindeki kanı, ana toplardamarlarla kalbe boşaltırlar.</p>
<p>Kalbte kanı pompalamak için her bir atımında oluşan kan basıncı, pompalanan kanın tamamının tekrar kalbe ulaşması için yeterli olmalıdır. Ne eksik ve ne de fazla! Kalbin kasılmasıyla ortaya çıkan kan basıncı ortalama 100 mmHg olarak kabul edilir. Kan bütün damarları dolaşıp en sonunda kalbe ulaştığı noktada, kanın ortalama basıncı 0 mmHg’dır. Mesela, bir topa el veya ayakla vuruyorsunuz. Hedefe ulaştığında topun enerjisi tükeniyor ve tam istediğiniz noktada top durup kalıyor. İşte kalbimiz her atımda hedefi tutturuyor. Kanın zaten dolaşımını tamamladığı noktada kendisine yüklenen basınç sıfır oluyor. Bu harikulade ayarlama sayesinde kalb aşırı güç harcayarak israf yapmıyor.</p>
<p>Spor yaparken veya heyecan arttığında, beyne daha iyi kan göndermek maksadıyla diğer dokuların damarları daraltıldığı için tansiyon yükselir. Ancak bu yükselme kan akımını eksiksiz yerine getirmek içindir. Kan, dolaşım mecrasını tamamladığında tansiyon yine sıfır noktasına geriler.</p>
<p>Ben bunları anlatırken odamdaki televizyonda, Pluton’dan başlayarak Samanyolu galaksisine ve oradan da kâinatın tamamına ait büyüklük ve uzaklıkları gösteren bir belgesel yayımlanmaktaydı. Son olarak kız çocuğuna şunları söylediğim: “Her şeye gücü yeten ve her şeyi bilen Rabbimizin varlığını ve birliğini bir kere daha vicdanında duyarak yaşadığında, aynen insan vücudundaki muhteşem sanat gibi uzaydaki gök cisimlerinin ahenk ve düzeni de bize O’dan bahsediyor. Yeter ki biz inat ve kibri bırakıp O’nu anlama ve bilme yoluna girebilelim.”</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>İnsan Hakları Hukuku</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/10/01/insan-haklari-hukuku/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 01 Oct 2017 14:58:04 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Genel Kültür]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=8433</guid>

					<description><![CDATA[1.   Kavram, Tanım ve Kapsam Hukuk ıstılahında “hak” kavramı genel olarak, “hukuken korunan ve sahibine bu korumadan yararlanma yetkisi veren menfaat” olarak tanımlanır. Zaten hukuk da hak kelimesinin çoğuludur. Yaratılmışlar arasında en değerli varlık insandır. Kâinatın kurulu düzeninde mihver odur. Bütün varlık, insan ekseninde dönmekte ve her şey ona hizmet etmektedir. Bu hakikat bütün kutsal metinlerde [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h3>1.   Kavram, Tanım ve Kapsam</h3>
<p>Hukuk ıstılahında “hak” kavramı genel olarak, “hukuken korunan ve sahibine bu korumadan yararlanma yetkisi veren menfaat” olarak tanımlanır. Zaten hukuk da hak kelimesinin çoğuludur.</p>
<p>Yaratılmışlar arasında en değerli varlık insandır. Kâinatın kurulu düzeninde mihver odur. Bütün varlık, insan ekseninde dönmekte ve her şey ona hizmet etmektedir. Bu hakikat bütün kutsal metinlerde ve bütün hukuk sistemlerinde böylece tespit ve tayin edilmiştir. Nitekim Kur’an-ı Kerim’de, Tîn Sûresi 4. ayette mealen, “Muhakkak ki Biz insanı (varlığın en mükemmel modeli olarak) en güzel şekil ve en mükemmel kıvamda yarattık” buyurulmaktadır.</p>
<p>İnsan bu mahiyeti ve evsafı sebebiyle bizzat şereflidir, kıymetlidir. Rüşte erdiğinden, diğer bir deyişle, temyiz kudretini kazandığından itibaren akıl ve irade melekeleri sayesinde donanımını kullanarak fıtratına uygun bir hayat sürdürebilirse, yaratılma gayesine uygun yaşamış ve kendinden bekleneni yerine getirmiş demektir. Rüşte erme veya temyiz kudreti hem dünya hem ahiret hayatı bakımından sorumluluğun başlangıcıdır. Sorumluluk gereğince hayat sürme, kişiliğin sürekli geliştirilmesini, bakım ve onarımını gerekli kılmaktadır.</p>
<p>Kişiliğin geliştirilmesi kişinin kendisi için hem hak hem de görev olduğu gibi başkaları için de hem bir borç ve ödev hem de, kamu düzeni ve toplumsal barış bakımından bir haktır. Kişiliğin geliştirilmesi veya beklentiye uygun hayat tarzı, aynı zamanda mükemmelliğe yolculuktur. Bu yolculuk kişiler için ölene kadar, toplumlar ve topyekûn insanlık içinse kıyamete kadar sürüp gidecektir.</p>
<p>Bizatihi şerefli ve değerli olan, ölene kadar da donanımına uygun yaşama ve kişiliğini koruyup geliştirme borcuyla mükellef bulunan insan, doğal olarak bu amaca uygun bazı haklarla teçhiz edilmiştir: yaşama hakkı, özgürlük hakkı, işkence yasağı, kölelik ve zorla çalıştırma yasağı, güvenlik hakkı, barış hakkı, sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı, aklın, neslin, iffet, namus ve şerefin korunması hakkı, adil yargılanma hakkı, suçların ve cezaların ancak kanunla olması ilkesi ve hakkı, din ve vicdan özgürlüğü, ifade özgürlüğü, mahremiyet hakkı veya özel hayatın gizliliği, basın özgürlüğü, haberleşme hürriyeti, seçme ve seçilme hakkı, mülkiyet hakkı, toplantı ve gösteri yürüyüşü yapma hak ve özgürlüğü, dernek kurma hakkı, ayrımcılığa tabi tutulmama hakkı…</p>
<p>İnsan hakları sadece bunlardan ibaret değildir. Dahası insanlık zamanın seyrine ve teknolojinin gelişimine göre nasıl yeni imkânlara kavuşuyorsa, buna bağlı olarak yeni haklara da kavuşmaktadır. Mesela, bilişim teknolojileri ve internet son çeyrek asırda insanlığa baş döndürücü hizmetler sunmuştur. Bu meyanda sanal kişilik hakkı veya sanal itibarın korunması gibi yeni haklar ve kavramlar toplumların ve insanların hayatında yerini almıştır. İnsanlığın gelişimine ve gelecek zamanın varidatına göre şimdiden bilemeyeceğimiz veya kestiremeyeceğimiz daha pek çok hak gün yüzüne çıkacaktır.</p>
<p>Hak kavramına özne olabilme kişiliğin başlamasıyla mümkündür. Bu da bebeğin sağ olarak doğması kaydıyla ana rahmine düştüğü andır. İşte, insanların ana rahmine düştüğü andan itibaren öznesi olabildikleri, sadece insan olmaları sebebiyle renk, ırk, sınıf gibi farklılıklara bakılmaksızın herkesin eşit olarak sahip oldukları, kişiliklerine sıkı sıkıya bağlı bulunan, vazgeçilemeyen, devredilemeyen, başkaları tarafından dokunulamayan, saygı gösterilmesi zorunlu olan ve hukuk düzeni tarafından korunan menfaatlere, insan hakları denilmektedir.</p>
<p>Haklar önemine göre tavsife ve derecelendirmeye de tabi tutulmaktadır. İnsan için önemi ve taşıdığı değer bakımından yaşama hakkı ile dermek kurma hakkı veya gösteri yapma hakkı elbette bir değildir. Buna göre en önemli haklara, temel insan hakları denmektedir. Mesela yaşama hakkı, özgürlük ve güvenlik hakkı, işkence yasağı, adil yargılanma hakkı, ifade özgürlüğü gibi haklar genel olarak temel insan haklarından kabul edilmektedir.</p>
<p>İnsan hakları, insanın özünden ayrılamaz. İnsan, insan olduğu için bu haklara sahiptir. Dolayısıyla evrenseldir. Rengine, ırkına, sosyal sınıf veya statüsüne göre değişmez. Bunun sonucu olarak insan hakları ancak usulüne ve evrensel standartlara uygun kanun düzenlemeleri ile sınırlandırılabilir. Bununla birlikte hakların özüne, özellikle sert çekirdek haklar olarak kabul edilen temel haklara dokunulamaz. Diğer bir deyişle, savaş durumu dâhil hiç bir sebep temel hakları tamamen ortadan kaldırmaya gerekçe yapılamaz. Önemine göre ikinci, üçüncü ve daha sonraki kademelerde yer alan haklar da usulüne uygun ve ancak kanunla sınırlanabilirse de bunların özüne dokunulamaz. Mesela dernek kurma hakkı bazı kısıtlamalara tabi tutulabilir, ama toptan yasaklanamaz. İnsan haklarının tabiatı ve niteliği gereği, bu haklardan vazgeçilemez, bunlar devredilemez. Kişinin temel insan haklarından vazgeçmesi geçerli değildir. Mesela kişinin “Mülkiyet edinme hakkımdan peşinen vazgeçiyorum” demesinin hukuk nezdinde bir kıymeti yoktur, geçersizdir. Ama bir malını başkasına bağışlaması, elindeki mevcut mamelekinden vazgeçmesi elbette ki mümkündür.</p>
<h3>2.   İnsan Hakları Hukukunun Tarihi Seyri</h3>
<p>Hem kutsal, hem de seküler metinlerde insanların haklarına ve borçlarına dair düzenlemeler ilk çağlardan itibaren hemen her coğrafyada ve toplumda vardır. Ancak ne yazık ki, bizatihi şerefli olan ve “varlığın en mükemmel modeli olarak” yaratılan insan için tatbikatta aynı hal ve keyfiyet tutturulamamış, toplumu idare edenler bu beklentiyi karşılayamamışlardır.</p>
<p>Toplumu düzene sokan ve insanların uymakla yükümlü oldukları kuralların, insanın şerefine uygun olması için asırların, hatta binlerce senenin geçmesi gerekmiştir. Belki bu bir serüven olarak kıyamete kadar devam edecektir. Devirler geçtikçe insanlık da ileriye gidecektir, tıpkı bir çocuğun büyümesi gibi. Ancak bazı bölgelerde, bazı zaman aralıkları için, başlangıç noktasına dönülmese bile geri kaymalar, irtifa kayıpları olacaktır. Artık günümüzde köleliğin yeniden hortlaması belki fiilen imkânsızdır, ama efrada kötü muamele, işkence gibi vakalar dünyanın bazı bölgelerinde, zamanın bazı dilimlerinde hortlayabilir. Zira toplumların ve insanların cari ve dinamik bir yapısı vardır. Akıl ve iradenin hakkı verilmezse, geri gidiş kaçınılmazdır.</p>
<p>Batı toplumlarında insanların haklarının yönetime karşı garanti altına alınmasına ilişkin ilk metin olarak genellikle 1215 tarihli Magna Garta (Büyük Özgürlük Fermanı) kabul edilir. Bununla İngiltere Kralı, ilk kez yetkilerini kısıtlayarak halka bazı hak ve özgürlükler verdiğine ilişkin ferman imzalamıştır. Bunu 1628’de İngiliz Parlamentosu’nun yayınladığı Haklar Bildirisi takip edecektir. Kralın hiç kimseyi, usulünce yargılanmadan doğrudan cezalandıramayacağı gibi kısıtlamalar açıklanmıştır. Ardından 1679’da Kişi Güvenliği Yasası, 1689 da Haklar Bildirisi gelecektir.</p>
<p>İnsan hakları hukuku bakımından 1789 Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi’nin ayrı bir yeri vardır. Daha sonraki devirlerde devletlerin temel metinlerini teşkil eden anayasaların hazırlanmasında veya uluslararası alanda insan haklarına ilişkin antlaşmaların üretilmesinde önemli ölçüde ilham kaynağı olmuştur.</p>
<p>Amerika kıtası için de 1776 tarihli Virginia Haklar Bildirgesi, 1776 Amerikan Bağımsızlık Bildirisi, 1787 tarihli Amerikan Anayasası insan hakları belgeleri bakımından önemli metinlerdir.</p>
<p>19 asırdan itibaren Batı’da insan hakları genel olarak anayasalarda teminat altına alınır hale gelmiştir. Doğuya bakınca, insan hakları hukuku bakımından Medine Vesikası’nın ayrı bir yeri vardır. Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)  Yesrib’e (Medine) hicret ettiğinde ilk yaptığı işlerden biri, çevredeki mevcut iktidar sahipleriyle kabilesi, inancı, rengi, mensubiyeti gözetilmeksizin bütün insanların barış ve huzur içinde yaşayabilmelerini sağlamaya matuf  bir anlaşma yapmak oldu. Anlaşmada hukukun üstünlüğü, eşitlik, suçun şahsiliği, yaşama hakkı, mülkiyet hakkı, din ve vicdan özgürlüğü gibi günümüzde insan hakları hukukunun temel ve evrensel ortak paydasını teşkil eden pek çok kavrama açıkça yer verilmiştir.</p>
<p>Ayrıca İslam Hukuku’nda kişi hak ve özgürlükleri konusunda muhkem hükümler vardır. Başta Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)  ve dört halife dönemi olmak üzere, hakların hayata tatbik edilmesi bakımından mükemmel örnekler, erişilemeyecek uygulamalar yaşanmıştır.</p>
<p>Bununla birlikte zamanın seyri içerisinde yukarıda sayılan Batı örnekleri gibi, bütün bu hakların sistemli bir düzene kavuşturulması, herkesi bağlayacak kanunî yapının inşası ve dünyaya örnek olabilecek şekilde müesseseleştirilmesi başarılamamıştır.</p>
<p>İslam’ın başlangıcından itibaren kölelere nasıl davranılacağı konusunda mükemmel örnekler çoktur. Hal böyle olunca, mesela köleliğin topyekûn insanlık hayatından kaldırıldığına ilişkin uluslararası bir antlaşmanın veya fermanın ya da çok uluslu bir metnin asırlar öncesinden Müslüman devletlerden gelmesi beklenirdi. İnsan hakları hukukunda İslam âlemi başat bir rol almak yerine Batı’yı taklit durumunda kalmıştır. “İslam’ın mükemmel yaşandığı yer ve devirlerde düzenlemeye, fermana, antlaşmaya ihtiyaç yoktu” cevabı gerçekçi ve tatmin edici bir yaklaşım değildir. Doğu toplumlarında insan hakları hukuku alanında mevzuat düzenlemeleri genellikle Batı’nın rüzgârına kapılmak şeklinde kendini göstermiştir.</p>
<p>Osmanlı Devletinde insan haklarına dair belgeler arasında 1808 tarihli Sened-i İttifak, 1839 tarihli Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümayunu), 1856 tarihli Islahat Fermanı, 1876 tarihli Kanun-u Esasî sayılabilir. Sayılan belgeler genellikle Batı’nın zorlaması veya etkisiyle hazırlandığından, insan hakları hukuku yönünden içeriklerinin de Batı modellerine benzediği söylenebilir.</p>
<p>Günümüzde artık insanlık, insan hakları konusunda evrensel ve ortak bir paydada birleşmiş gibidir. Başta BM İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi olmak üzere pek çok uluslararası belge ve metin hazırlanmış ve uygulanmaktadır.</p>
<p>Dahası, çekirdek haklar olarak tavsif edilen yaşama hakkı, işkence yasağı, adil yargılanma hakkı, kanunsuz suç ve ceza olmaz gibi temel haklar konusunda, başta diğer devletler olmak üzere her türlü otorite ve oluşumun müdahale ve itiraz hakkının olduğu, hakkı ihlal eden devletin bu konuda hükümranlık hakkını gerekçe göstererek karşı koyamayacağı, diğer bir deyişle bunun iç işlerine bir müdahale olmadığı kabul edilmektedir. Sınır Tanımayan Gazeteciler, Sınır Tanımayan Doktorlar gibi sivil inisiyatifler buna güzel örneklerdir.</p>
<h3>3.   Uluslararası Resmi Kuruluşlar</h3>
<p>Günümüzde bütün dünya milletleri insan hakları konularında evrensel, etkili ve yaptırım gücü olan pek çok müesses nizama sahiptir. Bölgesel veya evrensel pek çok bildirge veya sözleşme açıklanıp yürürlüğe konulmuştur. Bunlardan belli başlı olanlarını şöylece sıralayabiliriz:</p>
<ul>
<li>Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi<a name="_ednref1"></a>[1]</li>
<li>Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi<a name="_ednref2"></a>[2]</li>
<li>Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi<a name="_ednref3"></a>[3]</li>
<li>İnsan Hakları ve Görevlerine Dair Amerikan Bildirgesi<a name="_ednref4"></a>[4]</li>
<li>İnsan Hakları Arap Şartı<a name="_ednref5"></a>[5]</li>
<li>ASEAN (Güneydoğu Asya Milletler Topluluğu) İnsan Hakları Bildirgesi<a name="_ednref6"></a>[6]</li>
</ul>
<p>Keza, başta Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi gibi teşkilatlar olmak üzere dünyanın her bölgesinde insan haklarını izleyen, denetimini yapan, siyasi ve hukuki olarak araştırmasını ve soruşturmasını takip eden kuruluşlar vardır:</p>
<ul>
<li>BM İnsan Hakları Konseyi<a name="_ednref7"></a>[7]</li>
<li>BM İnsan Hakları Komisyonu<a name="_ednref8"></a>[8]</li>
<li>OHCHR<a name="_ednref9"></a>[9](BM İşkenceyi Önleme Birimi)</li>
<li>Avrupa Konseyi<a name="_ednref10"></a>[10]</li>
<li>Avrupa Konseyi İşkenceyi Önleme Birimi<a name="_ednref11"></a>[11]</li>
<li>Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu<a name="_ednref12"></a>[12]</li>
</ul>
<p>Söz konusu müesseseler arasında yaptırım gücü ve etkisi bakımından BM Uluslararası Ceza Mahkemesi<a name="_ednref13"></a>[13]ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ni<a name="_ednref14"></a>[14]özellikle belirtmek gerekir. Önceleri insan hakları ihlalleri hakkında araştırma ve soruşturmaların neticesi, genellikle siyaseten kınama veya başka diplomatik yaptırımlar şeklinde oluyordu. Tabiatıyla bu müeyyide tarzı sonuç alma bakımından çok da etkili olamamaktadır. Bahsi geçen iki mahkeme ise tıpkı milli mahkemeler gibi icra ve infaz güçleriyle tahkim edildiklerinden oldukça etkilidir.</p>
<h3>4.   Uluslararası STK ve Sivil İnisiyatifler</h3>
<p>İnsan haklarının hayata mal edilmesi, geliştirilmesi, ihlallerin engellenmesi ve korunması hakkında resmi teşkilatların yeterli olamayacağı bir gerçektir. İnsan haklarının korunup kollanması fertler ve toplum için bir borç ve vazifedir. Nitekim bu konuda yarı resmi veya tamamen sivil toplum kuruluşu tarzında örgütlenmiş pek çok oluşum ve yapı vardır. Bunlardan bazıları sürekli ve kalıcı olarak dünya çapında hizmet verecek şekilde örgütlenebildikleri gibi, bazıları belli bölgeye münhasır veya belli bir zaman dilimi yahut belirli bir olay için oluşturulmuş birliktelikler şeklinde de olabilmektedir.</p>
<p>Bazı kuruluşlar:</p>
<ul>
<li>Uluslararası Af Örgütü<a name="_ednref15"></a>[15]</li>
<li>İnsan Hakları İzleme Örgütü<a name="_ednref16"></a>[16]</li>
<li>Freedom House (Özgürlük Evi)<a name="_ednref17"></a>[17]</li>
<li>Sınır Tanımayan Gazeteciler<a name="_ednref18"></a>[18]</li>
<li>Sınır Tanımayan Doktorlar<a name="_ednref19"></a>[19]</li>
<li>Sınır Tanımayan Avukatlar<a name="_ednref20"></a>[20]</li>
</ul>
<h3>5.   Hakların İhlalinde Yapılması Gereken</h3>
<p>Bir kişi, hakları ihlal edildiğinde, öncelikle bizzat haklarını savunmak zorundadır. Çünkü yaşama hakkı, kölelik yasağı, işkence yasağı gibi temel haklardan istese de vazgeçemez. Bu konuda hak sahibinin feragati geçersizdir.</p>
<p>İkinci husus, her hangi bir insanın özellikle temel haklarının ihlali halinde, diğer insanların da buna karşı çıkması gerekir. Diğer taraftan kamu düzeni de bunu zorunlu kılmaktadır. İnsanlar ancak toplum içinde yaşayabilecek şekilde yaratılmıştır. Toplumdaki bir ferdin haklarının ihlal edilmesi, toplumun huzurunu, kamunun düzenini de bozacaktır.</p>
<p>Sosyoloji bilimi de, haksızlık ve hak ihlalleri karşısında sesin yükseltilmesini gerekli kılmaktadır. Özellikle ağır ve yaygın hak ihlalleri varsa, insanların psikolojik sağlıkları için öncelikli görevleri, söz konusu ihlallerin etkilerini görünür kılmak ve güçlü bir adalet talebinde bulunmaktır. Çünkü haksızlık karşısında sesini yükseltmek, durumun kötüleşmesini engelleyecektir. Ayrıca böyle bir girişim, kamu düzeninin yeniden ıslahını, huzur, barış ve adalet ortamının tekrar tesisini başlatacaktır.</p>
<h3>Kaynaklar</h3>
<p>Akgül, Aydın; <em>Danıştay ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Işığında Kişisel Verilerin Korunması</em>,İstanbul, Beta Basım, 2014.</p>
<p>Canan, Prof. Dr. İbrahim; <em>Kütüb-ü Sitte Hadis Ansiklopedisi</em>, Akçağ-Zaman Baskısı, 1993.</p>
<p>Doğan, (Editör) Prof. Dr. İlyas; <em>İnsan Hakları Hukuku</em>, 2. Baskı, Astana Yayınları, Ankara, Eylül 2015.</p>
<p>Gemalmaz, Mehmet Semih; <em>Ulusalüstü İnsan Hakları Hukukunun Genel Teorisine Giriş</em>,8. Baskı, İstanbul, Legal Yayıncılık, 2012.</p>
<p>Kaya, Mine; <em>Elektronik Ortamda (Elektronik Haberleşme-İnternet-Sosyal Medya) Kişilik Hakkının Korunması</em>,Ankara, Seçkin, Eylül 2015.</p>
<p>Paker, Murat; Travma Psikolojisi, Röportaj,</p>
<p><a href="http://t24.com.tr/yazarlar/murat-paker/travma-psikolojisi-travma-terapisi,16632">t24.com.tr/yazarlar/murat-paker/travma-psikolojisi-travma-terapisi,16632</a></p>
<p>Ural, Sami Sezai; <em>Hak ve Özgürlüklerin Korunması Bağlamında Bireysel Başvuru</em>,Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2013.</p>
<p>Ünal, Ali; <em>Allah Kelâmı Kur’an-ı Kerîm ve Açıklamalı Meali</em>, İstanbul: Define Yayınları, 2011.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a name="_edn1"></a>[1]       www.un.org/en/universal-declaration-human-rights</p>
<p><a name="_edn2"></a>[2]       www.echr.coe.int/Documents/Convention_TUR.pdf</p>
<p><a name="_edn3"></a>[3]     <a href="http://www.oas.org/dil/treaties_B-32_American_Convention_on_Human_Rights.htm">www.oas.org/dil/treaties_B-32_American_Convention_on_Human_Rights.htm</a></p>
<p><a name="_edn4"></a>[4]     <a href="http://www.cidh.oas.org/Basicos/English/Basic2.american%20Declaration.htm">www.cidh.oas.org/Basicos/English/Basic2.american%20Declaration.htm</a></p>
<p><a name="_edn5"></a>[5]     <a href="http://www1.umn.edu/humanrts/instree/loas2005.html">www1.umn.edu/humanrts/instree/loas2005.html</a>(EZ: 23/03/20115, 01.31)</p>
<p><a name="_edn6"></a>[6]     <a href="http://www.asean.org/news/asean-statement-communiques/item/asean-human-rights-declaration">www.asean.org/news/asean-statement-communiques/item/asean-human-rights-declaration</a></p>
<p><a name="_edn7"></a>[7]       <a href="http://www.ohchr.org/en/hrbodies/hrc/pages/hrcindex.aspx">www.ohchr.org/en/hrbodies/hrc/pages/hrcindex.aspx</a></p>
<p><a name="_edn8"></a>[8]       www.un.org.tr/humanrights/vp/ana-sayfa.php?lang=TR</p>
<p><a name="_edn9"></a>[9]       www.ohchr.org/EN/pages/home.aspx</p>
<p><a name="_edn10"></a>[10]     www.coe.int/en/web/portal/home</p>
<p><a name="_edn11"></a>[11]     www.coe.int/en/web/cpt</p>
<p><a name="_edn12"></a>[12]     www.venice.coe.int</p>
<p><a name="_edn13"></a>[13]     www.icc-cpi.int</p>
<p><a name="_edn14"></a>[14]     www.echr.coe.int/Pages/home.aspx?p=home</p>
<p><a name="_edn15"></a>[15]     www.amnesty.org/tr</p>
<p><a name="_edn16"></a>[16]     www.hrw.org/tr</p>
<p><a name="_edn17"></a>[17]     freedomhouse.org</p>
<p><a name="_edn18"></a>[18]     rsf.org/en</p>
<p><a name="_edn19"></a>[19]     sinirtanimayandoktorlar.org</p>
<p><a name="_edn20"></a>[20]     www.sinirtanimayanavukatlar.net</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Köpek Balığı Derisinden Harika İlhamlar</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/10/01/kopek-baligi-derisinden-harika-ilhamlar/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 01 Oct 2017 14:55:21 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=8431</guid>

					<description><![CDATA[Harvard Üniversitesi Zooloji Bölümü’nden Johannes Oeffner’in köpek balığı derisiyle ilgili 2014 yılında yayımladığı makale,1dikkatleri genelde sadece tehlikeli olmasıyla bilinen köpek balıklarına çevirdi. Peki, aslında ne kadar tanıyoruz bu adını duyduğumuz zaman içimize bir ürperti salan balıkları? Hem denizlerde hem de tatlı sularda yaşayabilen köpek balıklarının günümüzde yaklaşık 360 türü vardır. Bugüne kadar elde edilen fosil [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Harvard Üniversitesi Zooloji Bölümü’nden Johannes Oeffner’in köpek balığı derisiyle ilgili 2014 yılında yayımladığı makale,<sup>1</sup>dikkatleri genelde sadece tehlikeli olmasıyla bilinen köpek balıklarına çevirdi.</p>
<p>Peki, aslında ne kadar tanıyoruz bu adını duyduğumuz zaman içimize bir ürperti salan balıkları?</p>
<p>Hem denizlerde hem de tatlı sularda yaşayabilen köpek balıklarının günümüzde yaklaşık 360 türü vardır. Bugüne kadar elde edilen fosil kayıtlarına göre yaklaşık 400 milyon yıldan beri mevcut olan köpek balıklarının ortalama ömrü 20-30 yıl olmasına rağmen 100 yıl kadar yaşayan türleri de bulunmaktadır.</p>
<p>Yırtıcı olmayan ve planktonlarla beslenen balina köpek balığı (<em>Rhincodon thypus</em>) 17-18 metrelik boyu ve yaklaşık 36 tonluk ağırlığıyla en büyük balık olurken, noktalı köpek balığı ise 6,4 metrelik uzunluğuyla en büyük yırtıcı unvanına sahiptir. Bu dev canlının yumurtası da rekortmen: 1953 yılında bulunan en büyük yumurtanın boyu 30,5 cm iken içindeki embriyonun boyu 35 cm olarak ölçülmüştür. Şimdiye kadar gözlemlenen en küçük köpek balığı olan, sadece 14 cm boyundakicep köpekbalığı ise <strong>2010</strong>yılında, <strong>Louisiana açıklarında bulunmuştur. </strong></p>
<p>Beslenme şekline göre; planktonlarla, yüzen ve tabanda yaşayan canlılarla beslenenler olmak üzere üçe ayrılırlar. Deniz canlılarının en iyi avcılarından olarak bilinseler de her iki avdan ancak birini yakalayabilirler. Fakat yakaladıklarının da kurtulma ihtimali çok azdır. Bahama’da Lerner Deniz Laboratuvarında çene gücü ölçme aletiyle yapılan deneyde esmer köpek balığının ısırığı sırasında oluşan basınç 3.000 kg/cm<sup>2</sup>olarak ölçülmüştür. Bir Pit Bull cinsi köpeğin ısırma gücünün 105 kg/cm<sup>2</sup>olduğu düşünülürse, köpek balığı çenesinin ne kadar güçlü olduğu daha iyi anlaşılır.</p>
<p>Mükemmel avcılar olarak yaratılan köpek balıkları avının yerini sonar sistemiyle, yani ses dalgalarını kullanarak tespit eder. Yüzme keselerinin olmayışı ve iskeletlerinin kemik yerine kıkırdaktan yaratılması, su altında oldukça hızlı ve kıvrak hareket edebilmelerini sağlar. Ayrıca en iyi koku duyusuna sahip balıklardan biri olarak donatılan köpek balıkları, suda 100 milyonda bir oranındaki kan kokusunu alabilmektedir.</p>
<p>Genelde faydasız yırtıcılar olarak bilinen bu balıkların derisinin harika buluşlara ilham verdiğini görmekteyiz. Hatta bu balıkların derisi taklit edilerek yapılan kıyafetlerin yüzme yarışlarında kullanılması teknolojik doping olarak değerlendirilmektedir.</p>
<p>Gördüğümüz zaman bile içimize ürperti salan bu mükemmel avcıların derisi harika bir tasarıma sahiptir. Cesaret eder de derisinde elimizi önden arkaya doğru gezdirirsek; ipeksi bir dokunuş hissi alırken, tersi bir harekette; elimizi zımpara gibi tahriş edebilen bir dokusu olduğunu fark ederiz.</p>
<p>Mikroskop altında incelendiğinde deri yüzeyinin çatıdaki kiremitler gibi minik dişlere benzer geometrik şekillerle, aralarında neredeyse hiç boşluk kalmadan kapatıldığı görülür. Bu minik, sert ve pürüzsüz yapıların deriye sımsıkı bağlanan kökleri vardır. Dentikül adı verilen dişçikler (mikroskobik pullar) , su ile deri arasındaki sürtünmeyi azaltarak köpek balıklarına yüzerken hidrodinamik bir avantaj sağlar.</p>
<p>Bu alanda ilk çalışmaları yapan Alman paleontolog Wolf-Ernst Reif, 46 tane köpek balığı türünün deri dişçiklerini incelemiş ve hidrodinamik araştırmalar yapmıştır. Reif, deri dişçikleri yüzeyindeki yivlerin ve kanalların su ile sürtünmeyi azaltan faktörler olduğunu ortaya koymuştur. Deriyi tamamen kaplayan yüz binlerce dişçiğin bir araya gelerek meydana getirdiği ortak akıntı yolları, sürtünmeden doğan türbülansı azaltarak hız kaybını önlemektedir. Bu dişçik örtüsünün köpek balıklarının yüzme hızına katkısı %12 olarak ölçülmüştür.</p>
<p>Bu teknolojik uyarlama ile hazırlanan kumaşlardan yapılan giysilerin, yüzücülerin hızlarında yaklaşık %7’lik bir artış sağladığı ölçülmüştür. Ayrıca bu dişçikler, sürtünmeyi azaltmakla kalmıyor itme kuvvetini de artırıyor. 2008 Pekin Yaz Olimpiyatları’nda kırılan 25 dünya rekorunun 23’ünde, yüzücülerin bahsedilen kumaşlardan yapılan giysileri kullandığı tespit edildi. Canlıların özellikleri taklit edilerek hazırlanan kumaşlardan üretilen yüzme giysilerinin yüzücülere haksız bir üstünlük sağladığı kararına varan Uluslararası Yüzme Federasyonu (FINA), söz konusu giysilere kısıtlama getirmiştir.</p>
<p>Köpek balıklarının derisinden alınan ilham bununla sınırlı değil! Bu balıkların derisinin biyomekanik özellikleri taklit edilerek mikrop barındırmayan kaplama maddesi elde edilmektedir.</p>
<p>Hastanelere tedavi maksadıyla gidilse de aslında hastaneler hijyene dikkat edilmediği takdirde birçok mikrobun bulaşma ihtimali olan yerlerdir. Farklı hastalıkları olan insanların geldiği hastanelerdeki masa ve sandalye gibi eşyalar, bu riskin en çok bulunduğu yerlerdir. Ayrıca hastane mikroplarının antibiyotiklere ve dezenfektanlara karşı daha dirençli olduğu düşünülmektedir.</p>
<p>Daha çok yüzey kaynaklı bulaşmaların yaşandığı hastanelerin temizliğinde kullanılan kimyasal maddeler genellikle toksik maddeler de içerdiği için risklidir. Antimikrobiyal yapıya sahip olan bakır ve gümüş kaplamaların kullanılması ise oldukça maliyetlidir.</p>
<p>İşte tam da bu noktada, köpek balığı derisinin yapısı, araştırmacılara ilham veriyor ve Sharklet adı verilen bir malzeme üretiliyor. Köpek balığı derisi örnek alınarak yapılan özel kaplamaları kullanarak eşya yüzeylerini neredeyse kalıcı olarak mikroplardan arındırmak mümkün.<sup>2</sup>Deri dişçikleri yüzeyindeki yivlerin ve kanalların aynen taklit edilerek yapıldığı kaplama malzemesinde mikropların %94 daha az yuvalanabildiği tespit edilmiştir. Antimikrobiyal özelliğiyle, alanında en başarılı olan bu kaplama malzemesi, sadece eşyalara değil tıbbi cihazlara da uygulanabilirliği ile rakiplerine fark atmaktadır.</p>
<p>Köpekbalıklarının derisi örnek alınarak silikondan yapılan başka bir kaplama maddesi ise gemilerin en büyük problemlerinden birine çözüm getirdi. Su yosunları ve midyeler, gemi yüzeyine yapışarak paslanmayı hızlandırır. Köpekbalığı derisi; bu sorunu çözmek için çalışma yapan araştırmacılara<sup>3</sup>da ilham oldu. Kuzey Denizinde yapılan deneylerde bu yeni kaplama malzemesiyle gemilerde midyenin %67, alg sporlarının ise %85 daha az yüzeye tutundukları tespit edildi.</p>
<p>Bilinen yaklaşık 1 milyon 700 bin hayvan ve bitki türü, ilmi çalışmaları ve onlardan çıkartılacak muhteşem ilhamları beklemektedir. Buluş ve icatlarımızın anahtarları hangi canlının hangi organ veya sisteminde şifreli olduğu, çalışmalar yapıldıkça ortaya çıkmaktadır. Belki de bugün ihmal ettiğimiz canlılar, yarın bulunacak harikulade yönleriyle birer yaratılış harikası olduklarını gösterecektir.</p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<ol>
<li><a href="http://www.people.fas.harvard.edu/~glauder/reprints_unzipped/Wen.etal.2014.pdf">people.fas.harvard.edu/~glauder/reprints_unzipped/Wen.etal.2014.pdf</a></li>
<li><a href="http://www.aricjournal.com/content/3/1/28">aricjournal.com/content/3/1/28</a></li>
<li>Almanya Bremen’deki Uygulamalı Bilimler Üniversitesi ve ABD Florida Üniversitesi’nden bilim insanları</li>
</ol>
<p><strong>Kaynaklar</strong></p>
<p>Kabasakal, Hakan, “Hızlı ve Mikropsuz,”<em>Popular Science</em>, Mart 2015.<br />
Sarsılmaz, Prof.Dr. Arif, “Hayvanlar Âleminden Rekorlar (Balıklar Dünyasından),”<em>Sızıntı</em>, Şubat 1997.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Darwinizm’in Batı Toplumundaki Tahribatı</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/10/01/darwinizmin-bati-toplumundaki-tahribati/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 01 Oct 2017 14:51:09 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=8427</guid>

					<description><![CDATA[Darwin’in adıyla özdeşleşmiş evrim teorisinin biyolojik yönleriyle ilgili açık noktalar ve zayıflıkları konusunda giderek artan çalışmalarla birlikte, artık bir inanç veya ideoloji hâline gelmiş bu düşüncenin cemiyet hayatındaki menfi tesirleri de daha fazla konuşulmaya başlanmıştır. Bilhassa ekonomik sıkıntılar, yıpranan ve dağılmaya yüz tutan aile yuvası, genç nesillerdeki uyuşturucu ve çılgın eğlencelerle doldurulmaya çalışılan mânevî boşluğun [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Darwin’in adıyla özdeşleşmiş evrim teorisinin biyolojik yönleriyle ilgili açık noktalar ve zayıflıkları konusunda giderek artan çalışmalarla birlikte, artık bir inanç veya ideoloji hâline gelmiş bu düşüncenin cemiyet hayatındaki menfi tesirleri de daha fazla konuşulmaya başlanmıştır. Bilhassa ekonomik sıkıntılar, yıpranan ve dağılmaya yüz tutan aile yuvası, genç nesillerdeki uyuşturucu ve çılgın eğlencelerle doldurulmaya çalışılan mânevî boşluğun toplumda sebep olduğu yıkımlar, birçok ülkedeki fikir adamlarınca sorgulanmaya başlamıştır.</p>
<p>Bilhassa 19. ve 20. yüzyılda giderek güçlenen Nazizm, Öjenik <em>(hastalıklı ceninlerin öldürülüp sağlıklı olanların yaşatılarak saf ırk üretme düşüncesi)</em>, Komünizm, Kapitalizm, ırkçılık ve cinsiyet ayrımcılığı gibi toplumlardaki çeşitli çarpık düşünce akımlarında evrim teorisinin ne kadar tesirli olduğu dikkati çekmeye başlamıştır. Aslında bazı düşünce adamlarına göre evrim teorisinin sebep olduğu düşünce kaymaları, çeşitli sahalarda yaygın olarak görülmesine rağmen en ciddi sarsıntılar, bilhassa 20. yüzyılın ikinci yarısında çok daha derin görülmektedir.</p>
<p>Darwin, bulunduğu çağın ve içinde yaşadığı kültürün bir ürünü olmayıp aksine içinde yaşadığı kültüre çok ciddi şekilde tesir ederek yön vermiştir. Darwin’in fikirleri o günkü Hristiyan toplumu ve değerlerine göre oldukça saldırgan bir yapıda olmasına rağmen, Ortaçağdaki gücünü kaybetmiş kilisenin zayıf itirazları, deney-gözlem metodlarıyla güçlenmiş bilim anlayışı karşısında tutunamazdı. Dolayısıyla evrim düşüncesi toplumu ciddi şekilde değiştirmeye aday bir fikir olarak kabul görmeye başladı.</p>
<p>Bu konuda Jerry Bergman’ın yazdığı <em>Darwin Tesiri: Nazizm, Öjenik, Irkçılık, Komünizm, Kapitalizm ve Cinsiyetçilik<a name="_ednref1"></a><strong>[i]</strong></em>isimli kitapta, bu anlayış ve düşüncenin sözde bilimsel Darwinizm ve Sosyal Darwinizm olarak ikiye bölünemeyeceğini, ister sosyal, ister biyolojik olsun bu düşüncenin aynı temel argümanlara dayandığı açıkça ortaya konulmaktadır. Sosyal Darwinizm, zaten çok eskidenberi toplumlara yavaş yavaş enjekte edilmekte ve ağır ağır işletilmekteydi. Sadece radikal düşüncedeki ırkçılar tarafından değil, çok meşhur biyologlar tarafından da rahat bir şekilde “bilimin gereği” gibi sunuldu. Bergman’a göre “<em>İlk öncülük yapan Darwinistlerin ırkçı görüşleri sadece az sayıdaki bilim adamı tarafından değil, en azından 1950’li yıllara kadar önde gelen biyologların çoğu tarafından desteklendi.</em>”</p>
<p>İnsanlığın huzurunu kaçıran, açlık, sefalet ve savaşlara sebep olabilecek derecedeki adaletsizliklerin ve haksızlıkların bilimsellik ve tabiatın kanunu gibi kavramlarla süslenmesi Darwinizm sebebiyledir. Dünya üzerinde soykırımlara kadar varan neticelerin ortaya çıkışı, sadece tarihî bir süreç olmayıp ırkçılık, cinsiyet ayrımcılığı, öjenik vb. şeklindeki felsefî düşüncelerin temelinde Darwinizmin tesiri çok sistematik bir şekilde görülmektedir. Bergman kitabında her ne kadar ırkçılık gibi fikirlerin tek kaynağının Darwinizm olduğunu iddia etmiyorsa da, ırkçılık daha önce hiç olmadığı kadar belirginleşmiştir, çünkü Darwin’in en temel kavramı olan “en güçlü olanın hayatta kalması” prensibi ırkçılığa çok fazla bilim kılıflı destek vermiş ve bu prestiji de ırkçılar hep kullanmışlardır.</p>
<p>Bergman, “<em>Darwin’in güzel ve ahlâklı bir insan olduğu onun için, teorisinin bu kötülüklere kapı açmasından sorumlu tutulmaması gerektiğini</em>” söyleyenlerin savunmasını, inşa ettiği canavarı tarafından ortaya konulan öldürme çılgınlığından sorumlu olmadığını söyleyen Dr. Frankenstein’la karşılaştırır.</p>
<p><strong>Irkçılıkta Darwinizm Tesiri </strong></p>
<p>Elbette, evrim fikirleri Darwin ile başlamamıştır. Mesela, 18. yüzyıl sonlarındaki dönemde evrim öncüsü fikirlerin Hristiyanlığa karşı kullanılmaya başlanmasında insanlığın tek bir atadan (Hz. Adem ve Havva’dan) yaratıldığı fikrine karşı, Voltaire tarafından savunulan, insan ırklarının birden fazla menşei olduğu fikirleri, Hristiyanlık ve İslâm’a karşı bir silahtı ve Darwin’in 1859’da yayınlanan <em>Türlerin Menşei</em>isimli eserinden çok önce kabul görmüştü.</p>
<p>Her ne kadar ırkçılığın, kapitalistlerin işçi sınıfı insanları birbirlerine karşı kırdırmak için kullandığı bir araç olduğu söylense de, bilinenin aksine bu durum, Çin komünistlerinin kendi halklarının üstünlüğüne atıfta bulunarak ırkçılığa vurgu yapmasını engellemememiştir.</p>
<p>Araştırmacı Bergman’e göre Darwinizm’in, zaten var olan ırkçılığa “sadece katıldığını” söylemek doğru değildir. Harvard’ın önde gelen evrimci paleontolog ve zoologlarından Stephen Jay Gould (1941–2002),“<em>Irkçılık konusundaki biyolojik argümanlar 1859’dan önce yaygınlaşmış olabilir, ancak evrim teorisinin kabul edilmesini müteakiben bu konudaki iddialar çok artmış ve teşvik görmüştür</em>” diyerek buna dikkat çekmektedir. Evrim düşüncesi ve biyolojik gerçeklerin buna göre yorumlanması, soyut bir akademik teoriyle sınırlı kalmadı ve Darwinizm, daha önce var olmadığı kadarıyla hızlı bir ırkçılık patlaması başlattı. Bergman’ın tespitine göre, öjenik temelli ırkçılığın çeşitli şekillerinin eğitilmiş Amerikalılar arasında hızlı ve geniş bir şekilde kabul görmeye başlaması 1870–1900 yılları arasındadır.</p>
<p>Darwin’in oğlu olan Binbaşı Leonard Darwin, 1911–1928 yılları arasında İngiliz Öjeni Derneği’nin başkanıydı. Öjeni hareketinin bilhassa Amerikan hukuku üzerindeki tesirleri derindi. 1920’li yıllarda Amerikan Kongresi, Çin’in yanı sıra güney ve doğu Avrupa’dakiler de dahil olmak üzere “alt ırklar” olarak vasıflandırdığı insanların akımlarını kısıtlamak maksadıyla çeşitli kanunları kabul etti. Öjenik inançlar okul ders kitaplarından, sosyal politikaya kadar her şeye yansıdı. Amerikalı siyahlar, bu kanunların uygulanmasını zirve noktalarda yaşadılar. Irklararası evlilikler birçok devlette kanunlar tarafından yasaklanmıştı ve zaten bütün devletlerde toplumların baskısı sebebiyle böyle bir evlilik yapmak çok zordu.</p>
<p><strong>Darwinci Irkçılığın Görüntüsü</strong></p>
<p>19. yüzyılda Darwinizm temelli ırkçılığın çok farklı ve bariz şekillerde tezahürleri bilinmektedir. Beyaz kâşifler, beyaz olmayan yerlileri, evrim anlayışlarının gerektirdiği biçimde kendilerinden daha aşağı görüyorlardı (1. Şekil). Batı emperyalizmi “hayatta kalma mücadelesini” tabiata uymanın normal bir gereği olarak gördüğünden, kendisinin “daha gelişmemiş ırklar” üzerinde bir hâkimiyet kurmasını “bilimsel” olarak da temellendirmiş ve haklılığını da vicdanına kabul ettirmiş bir biçimde sömürme hakkını rahatça savunabiliyordu. Siyah derili ve kıvırcık saçlı bu “evrimlerini tamamlayamamış ırkların” beyazların köleleri olarak görev yapması, sağduyunun bir gereği gibi görünüyordu. Afrika’dan toplanan Pigmeler, Batı ülkelerine getirildi ve insan evriminin “eksik halkalarına ait bağlantılar” olarak veya atavizm (geriye evrim) örneği olarak sirklerde ve ucube şovlarda sergilenerek, halkın evrim konusunda ikna edilmesinde malzeme olarak kullanıldılar.</p>
<p>Amerikan İç Savaşı büyük ölçüde ırkçılık ve kölelik etrafında şekillenen bir mücadeledir. Amerikalı beyazlardan oluşan, ırkçı bir çete olan KKK (Ku Klux Klan), entelektüel desteğini Darwinizm’den almaktaydı. Bergman yazdığı kitapta, terör estirerek siyahları öldüren KKK çetesinin, Darwin’in siyah “vahşiler” temasını nasıl kullandığını çok açık göstermektedir. KKK çetesine ait bazı kitaplarda, İncil’de bulunan yaratılış inancı reddedilmekte ve ilk insanlardan önce siyahların yarı canavar atalarının, ana kökten ayrılarak evrimleri eksik kalmış mahluklar olduğu yazılmaktaydı. İngiliz Yahudileri beyazların gerçek “seçilmiş insanlar” olduğu ve beyaz olmanın “Yahudi” olmaktan önce geldiği, bu statünün beyaz olmayanları dışladığı inancı üzerine argümanlar geliştirmeye başladılar.</p>
<ol>
<li><strong> Şekil: Darwinci kavramların kötü yorumlarından sonra açık ırkçı tesirleri olan <em>“Maymun adam”</em>ın birçok farklı biçiminden biri</strong>.</li>
</ol>
<p>Eski bir KKK üyesi olan David Duke, Methodist Kiliseyi kurmuş, İncil’deki yaratılış (Genesis) inancından vazgeçerek evrimciliğe kucak açmış ve bilim olarak dayatılan evrim yorumlarına boyun eğerek evrimcilerin kullandığı bütün iddialara destek olmaya başlamıştı. Bunun sebebi ırklar arasındaki biyolojik farklılıkların görmezden gelinemeyecek veya göz ardı edilemeyecek kadar çok olmasıydı. Farklı insan ırklarının şifreli kodla yazılmış DNA’larındaki farklılıkların, görünür hâle gelerek okunmasıyla ortaya çıkan insan ırkları arasında derin ve değişmez farklılıklar sebep olabileceğini iddia etmek için, şempanzeler ve insanlar arasında % 98,5 nispetinde benzerlik iddiası üzerinde durdu.</p>
<p>Hâlbuki esas organların mahiyetinde hiçbir fark olmayıp sadece deri rengi, yüz şekli ve kıllanma durumu gibi çok küçük (mikro) farklılıklara ait genom bilgisinin işleyişi, iklim, gıda, Güneş, rüzgarlar, bitkiler gibi hayata ait şartlardaki değişikliklere bağlı olarak değişmektedir. Hz. Adem’den bu tarafa yeni bir organ ve yeni bir doku veya hücre ortaya çıkaracak, kendi kendine bir genom bilgisi eklenmemiştir. Sadece bazı genler, bazı iklimlerde daha aktif, bazı genler daha sakin çalışmakta, bazı genlerin çalışması ise tamamen durdurulmaktadır. Şempanze ile olan benzerlik abartılmıştır. Kriter alacağınız özelliklere göre, bu benzerlik %75’lere kadar inmektedir. Kaldı ki, farklılık % 1,5 bile olsa bu durum bir organizmanın maymun, diğerinin insan olmasının sebebi ise buradan çıkacak netice, bütün ırkların ortak bir atadan yaratıldığı ve zaman içinde sadece mikro seviyede detaylandırıldığı, % 1,5 gibi görülen farklılığın ise bir türün insan, diğer türün ise maymun seviyesinde kalmasına zâhiren sebep olmasıdır.</p>
<p>Darwin’in tabii seleksiyonundan ilhâm almış ırkçılık sadece beyaz insanlarla da sınırlı değildir. Bergman, bazı Afrika orjinli Amerikalıların ise Darwinci ırkçılığı, beyazların asırlardan beri yaptığını tersine döndürmeye başladıklarını söylemektedir. Belli bir süre sonra bazı fikirlerin ve zulümlerin tam aksine dönüşmesi gibi bu Siyah Amerikalılar, “Afrika merkezli” bir düşünce etrafında yeni fikirler geliştirmeye başlamışlardır. Meselâ, Hz Adem’in siyah olmasından başlayarak, Mısır piramitleri de dahil olmak üzere her şeyi siyahların icat ettiklerine ve beyazların da bu icatları yalnızca kopyalayıp çaldığını iddia etmeye kadar varan fikirler ortaya çıkmaya başlamıştır. Bazı Afrika kökenli Amerikalılar, beyazların “buz insanları” olduğunu yani buzul çağında geliştiğini, bu yüzden şefkat eksikliğine, maddeci bir ruha, bencil ve ferdiyetçi mizaçta olmak gibi menfi özelliklere sahip olduklarını savunan yeni bir ırkçılığı yine Darwin’in fikirlerine dayandırdılar. Bunların inancına göre, beyaz ırk ancak buzul çağında evrimleşebilmiş, fakat siyahlar daha önce insanlaştığından, onların keşif ve icatlar şeklindeki tecrübelerinden yararlanmışlardır.</p>
<p><strong>Cinsiyet Ayrımı</strong></p>
<p>Darwinizm, hep modern ve ilerici bir fikir olarak görüldüğünden, insanların çoğu bu düşüncenin aslında kadınları erkeklerden daha aşağı gördüğünü bile bilmemektedir. Aslında Darwinizmin temel düşüncelerinden biri olan erkeklerin “en uygun” ve “güçlü” olduğu ve tabii seleksiyonda üstün olacakları anlayışı, kadınları küçük görmektir. Bu, tehlikeli görevleri yerine getiren, savaşa giren, dişiler için doğrudan rekabet eden erkekler tarafından yapılan bir tanımlamadır. Hâlbuki özeliklerin çoğu cinsiyete bağlı değildir ve bu sebepten aynı özellik iki cins tarafından da miras alınabilir, ayrıca kız olsun oğlan olsun ortak bir birlikteliğin neticesidir. Yaratılış bakımından bir elmanın iki yarısı gibi olan erkek ve kadın cinsinin birbirine üstünlüğü yoktur. Mânâlı bir bütünlük teşkil etmek için yaratılmış iki cinsin de farklı avantaj ve dezavantajları birbirini tamamlar.</p>
<p>Darwinci evrim düşüncesiyle temellendirilmiş olarak biyolojik determinizmi tamamen nefsin ve şehvaniyetin emrine veren Sosyobiyoloji, insan davranışlarının birçok özelliğini hemen cinsî tatmin ve üremeye bağlayan modern bir alt disiplindir. Bazı modern feminizmin taraftarları ise meseleye yine Darwinizm temelinde yaklaşarak, aslında kadınların üstün cins olduğunu, erkeklerin ise kadınların ihtiyaçlarını karşılamak için evrimleştiğini savunma yarışına girdiler. Gerçekten cinsiyete ait isteklerin üreme fonksiyonunu yerine getirmek için verilmiş peşin bir ücret olduğu doğrudur, fakat Allah’ın bu lütfunu sanki evrimin akıllı ve şuurlu bir icraatı gibi anlatmak, tam bir hurafedir.</p>
<p>Günümüzde bazı evrimciler, Darwinizm’den ürettikleri bazı fikirleri bütün cinsî davranışları evrimci ihtiyaçlara göre yöneten bir konuma oturtmakta, daha sonra da erkekleri ve kadınları çatışmaya itecek şekilde konuşmaktadır. Bazı durumlarda, evrimciler, daha fazla nesil üretmek ve genlerini gelecek kuşaklara aktarmak için tecavüzü bile evrimsel açıdan meşru bir strateji kabul etme düşüncesine kadar gelmişlerdir.</p>
<p><strong>Vahşi Kapitalizm</strong></p>
<p>Her ne kadar vahşi kapitalizm ve komünizm ilk bakışta birbirlerine karşı düşünceler gibi görünse de, gerçekte öyle değildir. İkisi de semâvî dinlerin öğretilerini zayıf ve modası geçmiş olarak görürler. Her ikisi de varlıkların yaratılışına materyalistik olarak yaklaşırlar. Her ikisi de aynı madalyonun iki yüzü gibidir ve sınıf mücadelesini meşrulaştırmak için Darwinci mülâhazalardan güç bulan anlayışlardır.</p>
<p>Darwinizm’in Amerikan kapitalist Baron Andrew Carnegie’nin (1835–1919) tutum ve davranışlarını şekillendirmedeki tesiri, araştırmacı Bergman’ın dikkatini çekti ve incelemeye aldığında Carnegie’nin ateşli bir evrim hayranı olduğunu ve Herbert Spencer’in (1820–1903) “En güçlünün hayatta kalması” prensibini kendine çok önemli bir düstur olarak kabul ettiğini gördü. Bu sebepten, daha az uygun olanların ortadan kaldırılması ve uygun olanların önünün açılması lehine çalışılması konusuna ağırlık verdiğini fark etti. Kendinin, fakir bir aileden gelerek, tarihin en zengin adamlarından biri haline gelmesini “evrimsel bir başarı hikâyesi” olarak anlatmaktan büyük zevk alıyordu. Fakat enteresan olarak daha sonraki hayatında, servetinin % 90’ından fazlasını vererek, önde gelen bir hayırsever olmak için Spencer’in düşüncesine muhalif bir yola girdi.</p>
<p><strong>Dini İnançtan Darwinizm’e, Ateist Komünizme Kadar</strong></p>
<p>Darwinizm’in komünistler üzerindeki tesirini araştıran Bergman, öncü komünist liderlerin çoğunun geçmişte dindar insanlar olduğunu, Darwinizm’le tanışmalarından sonra ise Komünizmi bir din hâline getirdiklerinden sözetmektedir. Nitekim James Pusey de “Marksizm entelektüelleri dönüştürdü, ancak [sadece] Darwinizm’e dönüştürülen entelektüelleri” diyerek benzer bir vurgu yapmaktadır.</p>
<p>Bu konuda bazı örnekler verilebilir: Yahudi azınlıklardan Karl Marx, bir Lüteriyen tarafından vaftiz edilmiş ve Mesih için olan sevgisini yazarak ifade eden birisiydi. Ancak üniversitede Darwin’in henüz yeni olan fikirleriyle beraber diğer ateist ve materyalist doktrinlerin eline düştü ve komünist oldu. Mâneviyâtı yüksek ve dindar bir ailede büyüyen Friedrich Engels, Darwinizm’e “kesinlikle muhteşem” diyerek mânevî âlemlere olan inancını bütünüyle kaybetti.</p>
<p>Bir çok Rus devrimcisi arasında aynı eğilim gelişerek devam etmiştir. Her ne kadar Marx ile bir miktar fikir ayrılığı olsa da Alexander Herzen de çağdaşı olan Darwin’den parlak ifadelerle bahsetmiştir. Dindar ve İncil okunan bir ailede yetişen Vladimir Ilyich Ulyanov (Lenin), Herzen’in tesirli konuşmaları ve yazılarıyla Darwin’in fikirlerine hayran olmuştur. Lev Davidovich Bronstein (Leon Troçki) Ortodoks Yahudilikten Komünizme Darwinizm yoluyla dönüştürülmüştür. Iosif Vissarionovich Dzhugashvili (Joseph Stalin), Darwinizm muhabbetiyle başlayan macerasında fikirlerini değiştirip komünist olmaya başlamadan önce papaz olarak çalıştı.</p>
<p>Dinden Darwinizm’e ve Komünizme kadar geçen yol, sadece Sovyetler Birliğinde olmayıp diğer bazı ülkelerde de devrimciler tarafından sahiplenildi ve kullanıldı. Dindar bir Budist annesi tarafından yetiştirilen Mao Tse-tung da düşünce dünyasına Darwinizm ile başladı ve sonra devrimci oldu. Nitekim, sonunda iş Darwinizm’i Çin bilimsel sosyalizminin temeli olarak görmeye kadar geldi.</p>
<p><strong>Komünizmin Vahşi Tabiatı</strong></p>
<p>Komünizm, insanların soykırımlara maruz kaldığı çok acı ve dehşet dolu sahnelere sebep oldu. Mao Tse-tung’un politikaları, 30 milyondan fazla Çinlinin öldürülmesine yol açtı. Kamboçya soykırımının mimarı, toplum katili Pol Pot, hem Mao Tse-tung hem de Charles Darwin’den ilhâm alıyordu. Aynı şekilde, Vietnam komünist lideri Ho Chi Minh’i de aynı kategoride sayabiliriz. Komünizmin sebep olduğu toplam ölü sayısını kitabında tablo hâlinde sunan Bergman, vahşetin inanılmaz boyutlarını gözler önüne sermektedir.</p>
<p><a name="_edn1"></a>[i]Bergman, Jerry, <em>The Darwin Effect: It’s influence on Nazism, Eugenics, Racism, Communism, Capitalism &amp; Sexism</em>, Green Forest: Master Books, 2014.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Kalb veya Latîfe-i Rabbâniye</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/10/01/kalb-veya-latife-i-rabbaniye/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 01 Oct 2017 14:48:59 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=8425</guid>

					<description><![CDATA[Kalb, insan anatomisi açısından, göğsün sol tarafında sanevberî (çam kozalağı) şeklinde önemli, hayatî bir uzuvdur. Sürekli hareket halindedir ve adeta emme-basma pompası vazifesi gören bir dinamo mahiyetindedir. Maddî yapısı yanında, cesedin ruha kılıf olması misillü, o da batınî yanı ve bir latîfe-i Rabbâniye olma keyfiyetiyle, hayvaniyet ve cismaniyet hususiyetlerinin üstünde, ruh ve sır ufkuna yükselmede [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Kalb, insan anatomisi açısından, göğsün sol tarafında sanevberî (çam kozalağı) şeklinde önemli, hayatî bir uzuvdur. Sürekli hareket halindedir ve adeta emme-basma pompası vazifesi gören bir dinamo mahiyetindedir. Maddî yapısı yanında, cesedin ruha kılıf olması misillü, o da batınî yanı ve bir latîfe-i Rabbâniye olma keyfiyetiyle, hayvaniyet ve cismaniyet hususiyetlerinin üstünde, ruh ve sır ufkuna yükselmede bedene nisbeten ikinci, sonraki mertebeler itibarıyla da birinci basamak konumundadır; sofilerce de hakikat-i insaniye olarak yâd edilmektedir. O, maddî yanı itibarıyla insan bedeni için ne ölçüde ehemmiyet arz ediyorsa, latîfe-i Rabbâniye unvanıyla onun manevî hayatı, terakkî ve tedennîsi, milk üstü melekûtla münasebeti açısından da bunun kat kat üstünde ehemmiyeti haiz, muazzez bir mekanizmadır. Evet, maddî kalbin sıhhat ve salâhı insan hayatı için ne ölçüde önemliyse, batınî ve latîfe-i Rabbaniye yanıyla da o yaradılış gayesi adına bunun çok çok üstünde bir misyonu edaya namzettir.</p>
<p>Bu latîfe, manevî hayatını koruduğu, olumsuz evrilip çevrilmelere maruz kalmadığı; tabir-i diğerle Hakk’a mir’ât-ı mücellâ olma safvet ve nurâniyetini muhafaza ettiği sürece melekût yolunda bir pusula, bir rehber, bir projektör gibi hep ruh, sır ve daha ötelerini heceler, dillendirir ve sürekli hakkı soluklanır; aksine şeytan, hevâ ve nefs-i emmâre dürtüleriyle ufku kararır ve değişik küsuflarla hikmet-i vücudunun dışına çıkarsa, partal bir nesne haline gelmiş olur. O bir kere de böyle yıkılıp harap olunca, gayrı tamiri güçleşir, belki de imkânsız hale gelir. Hele bir de bu beyt-i Hudâ hevâ-i nefsin otağı ve yuvası haline getirilmişse, sofilerin ifadesiyle artık o hane, hane-i Cânân olmaktan çıkmış kirli bir virane sayılır. Bu da hem kendi kendine, hem onu sinesinde taşıyana, hem de mir’ât ve bir beyt-i meclâ olduğu muallâ Zât’a karşı en büyük bir saygısızlık sayılır.</p>
<p>Bu itibarla bigayri kasdin çizgi kaymasına maruz kalan veya nefsanî-şeytanî şerarelerle başı dönen, bakışı bulanan kalb sahibi, bu latîfeye “Bir teveccüh-ü ilahî aynası, mazharı ve meclâsıdır.” diyerek, hemen bir paklama ve aklama ameliyesine girerek, onu kendi olma durumuna getirmelidir. İbrahim Hakkı Hazretleri -ifadedeki müşâbehet ona ait-</p>
<p><em>“Dil beyt-i Hudâ’dır, anı pâk eyle sivâdan, </em></p>
<p><em>Kasrına nüzul eyleye Rahman gecelerde.”</em></p>
<p>diyerek bunu yeğlemiştir.</p>
<p>Aksine böyle olmadığı takdirde, günahlar, mâsiyetler ve türlü türlü gafletlerle kirlenip deforme olmuş bir kalb ve gönül, ötelerden gelecek teveccühlere de bütün bütün kapanmış olur. Evet, böylesi kirli ve tefessüh etmiş bir hane ve bir meclâyı ne bir teveccüh ve iltifatın ne de “bî kem u keyf” o Konuğun şereflendirmesi söz konusudur. Ne hoş söyler konuyla alakalı Nabî merhum:</p>
<p><em>“Âyine-i idrakini pâk eyle sivâdan, </em></p>
<p><em>Sultan mı gelir hâne-i nâpâka hicap et!..”</em></p>
<p>Hadis olarak rivayet edilen bir beyanda da bu husus şöyle te’yid edilir: <em>“O tayyibdir ve ancak tayyibe teveccüh ve iltifatı söz konusudur.” </em>(Camiu’s-Sağîr).</p>
<p>Latîfe-i Rabbâniyenin temizliği ve pâk kalması, ahlak-ı rezîleye karşı kararlı durmaya, ubûdiyet ve ubûdet hassasiyetine, her zaman O’nun tarafından görülüyor olma mülahazasıyla hareket etmeye, hayatı temkîn yörüngeli sürdürmeye, kendini küçük görmeye, kulluğunda ihlaslı olmaya, oturup-kalkıp hep rıza soluklamaya ve dahası bunları tabiatının bir derinliği haline getirmeye bağlıdır. Evet, bütün bunlar ve emsâli hususlar gönül dünyasını ilahî tecellî ve teveccühlere açık tutma adına olmazsa olmaz esaslardandır. Zira o Latîfe-i Rabbâniye Hakk’ın tecellîsi adına bir meclâ-yı hâss-ı ilâhî, bir beyt-i nazargâh-ı Celâl ve vasıta-yı inşirah-ı Cemâl’dir. İşte bu yüce maksatlar için fevkalade donanımlarla insan irade ve düşüncesine emanet edilen bu latîfe şayet şeytânî ve nefsânî kirlerle kirlenir ve hikmet-i vücudundan cüdâ düşerse, dünya ve ukbâ hızlânı kaçınılmaz olur. İradesinin hakkını verip bu meclâ ve beyti pâk ve teveccühlere açık tutanları ise, o beytin gerçek sahibi “mak’ad-ı sıdk” âlî makamı lütfuyla lütuflandırır ve bunlar ettikleriyle <em>“Kudret Sahibi, mülk ü melekûtu yücelerden yüce Allah maiyyetine ermiş olurlar.” </em>(Kamer, 54/55)</p>
<p>Kalbî hayatın diriliği ve onun sürekli ruh ufkuna müteveccih olabilmesi -sebepler açısından-öncelikle Hakk’a tahsis-i teveccühte bulunarak ona bir mir’ât-ı mücellâ nazarıyla bakıp bu Latîfe-i Rabbâniyeyi asla ikilem içinde bırakmamaya vabestedir<em>. “Allah, insanın içinde iki kalb yaratmamıştır.” </em>(Ahzab, 33/4) ayeti de zannediyorum delaletlerin bir türüyle bunu hatırlatmaktadır. Evet, kalb işte böyle bir tecelligâh-ı ilahîdir ve “bi kem u keyf” Hakk’ın kâinatlara denk bir meclâ-ı etemmidir. Bir hak dostu bu hususu şöyle dillendirir:</p>
<p><em>“Sığmam dedi Hak arz u semaya,</em></p>
<p><em>Kenzen bilindi dil madeninden.”</em></p>
<p>Bu itibarla, yaradılıştaki konumu ve misyonu bu olan kalb cevheri, asla fâniyât u zâilâtla kirletilmemeli; zikr u fikr ve ihsan şuuruyla hep pırıl pırıl tutulmalıdır. Hazreti İsâ (alâ Nebiyyinâ ve aleyhisselam)’a ait bir beyanda şu hususlar göze çarpmaktadır: <em>“Mâsivâullahı birinci maksat yaparak ısrarla onun üzerinde durmak ve onu konu edinip sürekli dillendirmek kalbe kasvet verir; kasvetli kalb ise, insanı Allah’tan uzaklaştırır.” </em>Evet, dünya ve mâfîhâyı nefis ve hevâmıza bakan yanlarıyla düşünce dünyasından söküp atamayanlar asla kalb tekallüb ve aritmilerinden de kurtulamazlar. Zira bu kıymetli latîfe-i Rabbâniye, Zât, sıfât ve esma-i İlâhiyeye bir mir’ât olarak insan irade ve şuuruna emanet edilmiştir. Dolayısıyla da nefis ve hevâ şerareleriyle felç edilmemeli ve kolu-kanadı kırılmamalıdır. O, canlı ve metafizik gerilim içinde bulunduğu sürece, gücü ölçüsünde hep O’nu heceleyecek ve münâcaat edalı sızlanışlarıyla hep O’nun için bir şeyler söylemeye çalışacaktır. Hazreti Hudâî ne hoş dillendirir bu hususu:</p>
<p><em>“Tecellî-i cemâl ister, gönül eğlenmez <u>eğlenmez,</u></em></p>
<p><em>Tesellî-i visâl ister, gönül eğlenmez eğlenmez.</em></p>
<p><em>…</em></p>
<p><em>Ne dünyâda ne ukbâda, gönül bir özge sevdâda;</em></p>
<p><em>Demâdem fikri Mevlâ&#8217;da, gönül eğlenmez eğlenmez.</em></p>
<p><em>Cemâlin nûrunu gözler, ana kâr eylemez sözler;</em></p>
<p><em>Her dem ya Rab seni özler, gönül eğlenmez eğlenmez.”</em></p>
<p>İşin doğrusu bu sözlerin derinliği de hal ve temsilde aranmalıdır. Bu büyük zatlar yaşadıklarını dillendirmişler ve hallerini, dillendirmelerin ötesinde bir derinlikle sürdürmüşlerdir. Yaptıklarını az görmüş; onu da Cenâb-ı Hakk’ın nimet-i sâbıkasına karşı küçük bir mukabele-i şükür addetmişlerdir. Bu konuda Kudveler Kudvesi’nin düşünce ve tavırları en enfes bir örnektir. Bir gün analar anası Âişe validemiz, <em>“Ya Rasûlallah (sallallâhu aleyhi ve sellem), Allah gelmiş gelecek her halinizi afv ü safh mukabelesiyle şereflendirdiği halde, neden mübarek vücudunuza bu kadar yüklenip zahmetlere giriyorsunuz?” </em>der. Efendiler Efendisi’nin cevabı her gönül erine hayatî bir mesaj mahiyetindedir. أَفَلَا أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًا <em>“O keremkânî Rabbimin bunca ihsan ve teveccüh-i Sübhaniyesine karşı şükreden biri olmayayım mı!..”</em>Evet, O, Allah’a kullukta tam bir <em>“Hel min mezîd” </em>âbidesiydi ve o ışıktan güzergâhında düz yol rehber ve münadisiydi. <em>“Kim Allah için olursa, Allah da onun için olur.” </em>mealinde مَنْ كَانَ لِلهِ كَانَ اللهُ لَهُ  işte O’ndan hayatbahş bir ses!..</p>
<p>Bu abide şahsın irfan ufkundan sıradan insanlara, hatta mülhidlere kadar herkesin seviyesine göre kalble muameleleri farklı farklıdır:</p>
<ul>
<li>İlhad yörüngesinde yürüyen münkir, mülhid ve münafıkların kalbleri ki, Kur’an’ın muhtelif yerlerinde “hatm” ve “tab’” kelimeleriyle ifade edildiği gibi, bunlar hep bir kasvet, bir duymazlık ve aymazlık sarmalı içindedirler. <em>“Kalbleri Allah’tan kopup kaskatı kesilmiş bu kimselerin vay haline!” </em>(Zümer, 39/22).</li>
<li>Ara-sıra nisyan ve hatalara düşen, gafletle iç içe, taklit güzergâhının temkin bilmez yolcuları ki, bunlarda da hasenat ve seyyiat omuz omuzadır; yer yer günahlara girerler ama sonra da döner tevbe ederler; Allah da dilerse onları affeder. Zannediyorum Tevbe Sûresi’nin 102. Ayeti de bu tür kimseleri ifade etmektedir.</li>
<li>İtmi’nâna erip oturaklaşmış kalb insanları ki, sürekli O’na müteveccihtirler.. ağızlarını açtıklarında hep O’nu dillendirirler.. “Yâr.. Yâr..” deyip O’nu andıkça burun kemikleri sızlar, derken bütün benliklerini bir vuslat arzusu sarar.. oturur kalkar en âlî evsâfıyla hep O’nu anarlar; andıkça da daha bir temkîne ve itmi’nâna ulaşırlar. Kur’an icmâlen bu koç yiğitlere, <em>“İyi biliniz ki, kalbler ancak zikrullah ile itmi’nân ve sekîneye erer ve oturaklaşır.” </em>(Ra’d, 13/28) nurefşân beyanıyla tebşîr u takdirde bulunur.</li>
<li>Her an ayrı bir im’ân-ı nazarla, görülüyor olma rasathanesinden görüyor olma ufkuna müteveccih gerilim içinde bulunan, Akrabü’l-mukarrabîn olan Latîfe-i Rabbaniye erbabı ki, bunlar zirvelerde tayerân ettikleri halde temkin ufkunun gereği, müşahede derinliğinin mehâbeti, arkalarındakilere teyakkuz dersi… gibi mülahazalarla halden hale girer.. haşyet ve heybet nöbetleri geçirir.. kurbetin hâsıl ettiği saygıyla titrer.. ve يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ، ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ <em>“Ey kalbleri evirip çeviren Allahım kalbimi dininde sabit kıl.” </em>der, inlerler. Kendilerine bu hassasiyetleri sorulduğunda da اَلْقَلْبُ بَيْنَ اِصْبَعَيْنِ مِنْ اَصَابِعِ الرَّحْمَنِ يُقَلِّبُ كَيْفَ يَشَاءُ<em>“ Kalb beyne isba’ayni min esâbi’ı’r-Rahmân’dır, onu istediği gibi evirir, çevirir.”</em>şeklindeki temkin edalı bir beyanla cevaplandırırlar.</li>
</ul>
<p>Bu tür hususlar O’nun için asla söz konusu olmasa da, başkaları için her zaman bahis mevzuu olabilir. Bel’amların, Bersîsaların ciğersûz akıbetleri meydanda ve bu tepetakla gidiş onlara mahsus da değil; tarihin kirli sayfalarına bakıldığında bu menkıbe kahramanları türünden bir hayli dalalet rekortmenine rastlamak mümkündür. Hâsılı, selamet-i akıbet ve selamet-i ahiret ancak ve ancak kalb-i selîme vâdedilmiştir. Evet, يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ ’da açılmaz kapıları açacak bir sırlı anahtar varsa o da kalb-i selimdir. Ne hoş söyler şair:</p>
<p><em>“Sanma ey hâce ki senden zerr u sîm isterler</em></p>
<p><em>Yevme lâ yenfe’u’da kalb-i selîm isterler.”</em></p>
<p>İsterseniz biz şimdi bu düz ayak kalb mülahazalarımızı burada noktalayarak birkaç adım ötedeki ufuk insanlarının kalble hemhâl oluşlarını hecelemeye çalışalım…</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Vücudumuzdaki Mükemmel Su Dengesi</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/10/01/vucudumuzdaki-mukemmel-su-dengesi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 01 Oct 2017 14:45:24 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=8423</guid>

					<description><![CDATA[Canlılar hayatını sürdürebilmek için suya muhtaçtır. Hücrelerdeki metabolik hâdiselerin çoğu, sadece sulu bir ortamda gerçekleşebilir. Çünkü birçok kimyevî reaksiyon ancak çözücü bir ortam varsa meydana gelebilir. Bütün canlılarda en ideal çözücü ortam sudur. Vücudumuzun umumî terkibine baktığımızda ortalama %67’si sudur. Diş minesinde çok az su varken, beyinde çok fazla su vardır. Hücre içindeki hâdiselerin cereyan [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Canlılar hayatını sürdürebilmek için suya muhtaçtır. Hücrelerdeki metabolik hâdiselerin çoğu, sadece sulu bir ortamda gerçekleşebilir. Çünkü birçok kimyevî reaksiyon ancak çözücü bir ortam varsa meydana gelebilir. Bütün canlılarda en ideal çözücü ortam sudur.</p>
<p>Vücudumuzun umumî terkibine baktığımızda ortalama %67’si sudur. Diş minesinde çok az su varken, beyinde çok fazla su vardır. Hücre içindeki hâdiselerin cereyan ettiği sitoplazmanın büyük kısmı, dokuların arasını dolduran ara maddenin, hücreler arası sıvının, eklem hareketlerini kolaylaştıran eklem sıvısı (sinovial sıvı), beyin-omurilik sıvısı, akciğerler ve kalbin hareketlerini kolaylaştıran pleura sıvısı, göz küresinin içindeki sıvı, iç kulaktaki salyangozun içindeki sıvı, damarlarımızda dolaşan kan gibi birçok sıvının ana maddesi sudur. Şu ayet-i kerime de suyun önemine dikkati çeker: <em>“Hakkı, inkâr edenler görüp bilmediler mi ki göklerle yer bitişik (bir bütün) idi, onları Biz ayırdık, hayatı olan her şeyi sudan yaptık. Hâlâ inanmayacaklar mı?”</em>(Enbiya 21: 30)<strong>.</strong></p>
<p>Suyu canlılığımızın merkezine koyan Allah (celle celaluhu), vücudumuzda da suyun tutulması, aşırı su kaybının engellenmesi ve vücutta ihtiyaç fazlası suyun birikiminin (ödem) önlenmesi ve atılmasına ait özel sistem ve mekanizmalar hazırlayarak su dengemizin korunmasını sağlamıştır.</p>
<p>Aşırı sıvı kaybı vücudumuza zararlı olduğu gibi, ihtiyaç fazlası sıvının vücutta belli miktarın üzerine çıkması da zararlıdır. İşte bu yüzden su seviyesinin uygun aralıkta tutulması için verilmiş bu mükemmel mekanizmalar hayati önem taşır.</p>
<p><strong>Su Kaybı, ADH ve Susama Merkezi</strong></p>
<p>Vücudumuzda ishal veya aşırı terleme gibi bir sebepten su kaybı olduğu zaman, kan plazmasındaki su da azalır. Kandaki su miktarının azalması, diğer maddelerin (elektrolitler, aminoasitler, glikoz vb.) yoğunluğunun artışına yol açar. Dolaşım yoluyla hipotalamusa gelen kanın yoğunluğunun ve osmotik basıncının artmış olması, hipotalamustaki kanın yoğunluğunu algılayan alıcıları (osmoreceptör) uyarır. Bu alıcılar da beyindeki özel bir bölgede bulunan göz siniri üstündeki (supraoptik çekirdekleri) merkezi uyararak, arka hipofizden idrara çıkmayı durdurucu (anti diüretik veya vasopressin) hormonunun salınmasına vesile olur.</p>
<p>İdrar yapımını engelleyen vasopressin hormonu hipofizin arka bölgesinden kana verilir. Kanın osmotik basıncının en küçük artışlarında bile bu hormon harekete geçirilerek su kaybı tolere edilir. Bir gün içinde yaklaşık 180 litre suyun süzüldüğü böbreklerdeki tüpçüklerin su geçirgenliği artırılarak, suyun vücuda geri emilmesi sağlanır. Aynı zamanda bazı elektrolitlerin (sülfat, nitrat, potasyum, klor vs.) de idrarla atılmasını artırarak bu maddelerin kandaki yoğunluğunu azaltır. Böylece artmış olan kan yoğunluğunun yeniden normal fizyolojik değere gelmesine vesile olur. Eğer su kaybı vazopressin ile düzelemeyecek kadar ağır bir seviyede ise, yani hipotalamustaki osmotik alıcılar hâlâ uyarılıyorsa yine hipotalamusta bulunan “susama merkezi” uyarılır ve su içme isteği oluşur. Böylece kaybettiğimiz suyu telafi için su içeriz.</p>
<p>Su dengesinin korunmasındaki mükemmel mekanizma ve yoğunluk alıcıları, ancak büyük bir bilgisayarın altından kalkabileceği hesaplamaları, kendi başlarına nasıl düzenleyebilirler? Aklı ve ilmi olmayan alıcılar, küçük yoğunluk değişikliklerini bile nasıl algılıyor? Hormonal mekanizmaları nasıl uyarıyor?</p>
<p><strong>Su Kaybı ve Kan Basıncının Düzenlenmesi</strong></p>
<p>Vücudumuzdaki su kaybı, kanın yoğunluğu ile beraber kan basıncına da tesir eder. Kan hacmi azalınca tansiyon da düşer. Kan basıncının artması kadar azalması da tehlikeli bir durumdur. Çünkü kan basıncının azalması sonucunda, damarlarımızda bulunan ve dokuların ihtiyacı olan maddeler, hücrelere geçemez. Zira hücrelerin ihtiyaç duyduğu maddelerin kılcal damarlardan hücrelere geçişinde damar içindeki sıvı basıncının çok önemli bir rolü vardır. Sıvı miktarı azaldığında basınç da azalır. Dokuların ihtiyaç duyduğu besinler ve oksijen, damar dışına çıkamaz. Bu süreçten ilk olarak beyin hücreleri etkilenir. Beyin hücreleri yeterince beslenemez ve oksijensiz kalır (hipoksi). Tansiyon düşmeye devam ederse şok ve koma, hatta ölüme kadar gidebilir. İşte Rahmeti Sonsuz Rabbimizin tam burada devreye soktuğu Renin-Angiotensin-Aldosteron sistemi çalıştırılır.</p>
<p>Kan yoğunluğunun artışı ve kan basıncının azalması, böbreklerdeki özel bir hücre grubundan Renin salınımını uyarır. Bu salınınca önce Angiotensin daha sonra da Aldosteronüretimi uyarılır. Aldosteron iki yoldan tesir eder. Bunlardan birincisinde böbrek tüpçüklerinden su ve sodyumun geri emilimi artırılır. Böylece su ve elektrolit alımı artacağından kan basıncı ve hacmi yeniden normal seviyeye doğru ilerler. İkincisinde ise kan damarlarının daraltılması sağlanarak bu basınç ve hacim düzenlemesinin daha hızlı normalleşmesi sağlanır.</p>
<p><strong>Fazla Su ve Kalbde Üretilen Önemli Bir Madde </strong></p>
<p>Vücudumuzda çeşitli sebeplerle (aşırı su alımı, kan proteinlerinin kaybı, elektrolit yüklemesi vb.) fazla su birikimi görülebilir. Bu birikim de kan hacminin ve basıncının artışına yol açar. Kandaki hacim ve basınç artışı, kan pompalama organımız olan kalbi uyarır ve kalbin kulakçıklarında özel bir madde olan Atrial Natriüretik Peptidüretimi yapması sağlanır. Buradaki enteresan durum, kalpten sentezlenen bir maddenin böbreğe tesir etmesidir. Böyle bir mekanizmanın tesisi, ancak hem kalbin hem böbreğin bütün incelikleriyle bilinmesiyle mümkündür. Atrial Natriüretik Peptid<em>, </em>sentezlendikten sonra kana verilir ve böbreklere taşınarak tesirini gösterir. Bu madde böbreklerden su ve elektrolit atılımını artırarak, kan hacmi ve basıncının normal değerlere gerilemesini sağlar. Ayrıca Atrial Natriüretik Peptid damarlar üzerindeki basınç algılayıcılara bağlanarak da damarların gevşemesini sağlar ve kan basıncının düşürülmesini hızlandırır.</p>
<p>Peki, bütün bu mekanizmalar olmasaydı neler meydana gelirdi? Meselâ, kaybettiğimiz suyun farkında olamazdık, su içindeki elektrolitleri her an tahlil edemediğimizden hangi maddenin eksik veya fazla olduğunu bilemezdik, su içme hissimiz gelmeyeceği için vücudumuz kurumaya başlar, fakat farkında olduğumuzda iş işten geçerdi. Aşırı su kaybı ve kaybedilen suyun vücuda geri alınmaması şok, koma, hatta ölümle sonuçlanabilirdi. Vücuttaki ihtiyaç fazlası sıvıyı azaltacak mekanizmalar olmasaydı, vücutta su birikimi ve ödemler sebebiyle bütün dolaşım ve sindirim sistemlerinde arızalar ortaya çıkardı.</p>
<p>Vücudumuzda bizim öğrenirken dahi anlamakta zorlandığımız bu kompleks ama bir o kadar da mükemmel mekanizmaların kendi kendine veya akılsız ve şuursuz zerrelerin anlaşıp bir araya gelmeleriyle ortaya çıkabilmesi mümkün müdür? Fizik, kimya ve matematik bilgisi olmadan kurulamayan bir sistemi, sonsuz bir ilim ve kudret sahibi olan bir Yaratıcıdan başkasının yaratamayacağını, selim bir kalbi ve aklı olan herkes kabul edecektir.</p>
<p><strong>Kaynaklar</strong></p>
<ol>
<li>Guyton, Arthur C., John E. Hall, <em>Tıbbi Fizyoloji 12. Baskı</em>, Nobel Tıp Yayınları, 2014.</li>
<li>Barrett, Barman, Brooks Boitano, <em>Guyton’un Tıbbi Fizyolojisi, 23. Baskı,</em>Nobel Tıp Yayınları, 2014.</li>
<li>Berne, Robert M., Matthew N. Levy, <em>Fizyoloji, 5. Baskı,</em></li>
</ol>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Bulanlar Arayanlardır</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/10/01/bulanlar-arayanlardir/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 01 Oct 2017 14:41:38 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=8421</guid>

					<description><![CDATA[Medine’ye gidişimin ilk yıllarıydı. İlk defa hac yapacaktım. Memleketten hac kuramız çıkmış, kafileye Medine’de katılacaktık. Daha önce hac görevini ifa etmiş kişilerle görüştüm. Onları dinledim, tavsiyeler aldım. İşin garibi pratikte kimsenin bana söyleyebileceği bir şey yoktu. Herkes hurmayı şuradan al; tespih, seccade filan yerde daha ucuz gibi şeyler söylüyordu. İbadetleri nasıl yaşayıp hissedeceğime dair pek [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Medine’ye gidişimin ilk yıllarıydı. İlk defa hac yapacaktım. Memleketten hac kuramız çıkmış, kafileye Medine’de katılacaktık. Daha önce hac görevini ifa etmiş kişilerle görüştüm. Onları dinledim, tavsiyeler aldım. İşin garibi pratikte kimsenin bana söyleyebileceği bir şey yoktu. Herkes hurmayı şuradan al; tespih, seccade filan yerde daha ucuz gibi şeyler söylüyordu. İbadetleri nasıl yaşayıp hissedeceğime dair pek bir şey öğrenemedim. Kitaplar birbirinin tekrarından öteye geçemiyor, ancak naklediyorlardı. Bunlar beni pek tatmin etmedi. Hele biz kadınlarla alakalı neredeyse hiçbir bilgiye ulaşamadım. Kendimi manen hazırlamaya çalışıyor, elime ne geçerse okuyordum. Bir kitapta şu hadisi şerifi okuyunca heyecanlandım:</p>
<p>Hz. Aişe (radıyallahu anha) anlatıyor: Bir gün Efendimize (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle bir soru sordum: “Yâ Rasûlallah! Cihadı amellerin en faziletlisi görüyoruz, böyle iken biz kadınlar da cihada sizlerle beraber katılmayacak mıyız?” Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) bu soruma şu cevabı verdi: “Hayır, kadın için cihadın en faziletlisi ve en güzeli mebrur bir hacdır.” Hz. Aişe (radıyallahu anha) diyor ki: “Bunu duyduktan sonra durur muyum hiç? Hemen hemen her yıl haccettim.”</p>
<p>Hac yolculuğunda Hz. Aişe (radıyallahu anha) annemizi kendime rehber edinmeye karar verdim. Birçok eserde onunla alakalı şeyler aradım. Nasıl hac yaptığını öğrenmeye çalıştım. Çok öğrenemesem de onu hep yanımda hissetmeye çalıştım, ona yoldaş olma arzusu ile yanıp tutuştum. Zihnen eski devirlere gittim. Deve hevdeçlerinde, çadırlarda; imkânsızlıkların, kıtlık ve kuraklıkların çok olduğu devirlerde nasıl yolculuk yaptığını hayal ettim. Haccederken neyi murat etti, haccı nasıl cihada çevirdi bunu anlamaya çalıştım. Bugün kadının cihadı olan hac nasıl yapılırdı onu bulmaya çalıştım.</p>
<p>Bu duygu ve düşüncelerle hac yolculuğuna çıktım. Medine’de evimde değil, hacılarla beraber sekiz gün otelde kaldım. Bu sekiz gün boyunca her yerde Efendimizin yanında hep onu aradım. Yeşil Kubbenin altındaki evinde, Hz. Aişe sütununda, Uhud’da, Cennet’ül-Baki’de hep onu aradım durdum ama ufkuma yanaşmadı bir türlü. Hayatına ait çok şeyler okumuş, dinlemiştim. Onun ilminden, maneviyatından ve haccı yapma üslubundan istifade etmek istiyordum. Hep bu hayallerle gözlerim her menzilde onu aradı durdu.</p>
<p>İhramlarımızı giydik; hacca hazırlanıp yollara düştük. Telbiye, tekbir ve salavat getirerek Mekke’ye doğru hızla ilerliyorduk. Bir ara telbiye ve tekbir sesleri iyice yükseltildi. Burası harem sınırı, dediler. İşte bu da Hz. Aişe Mescidi&#8230; Aişe deyince yol arkadaşımı yeniden hatırladım. Sanki hac yolcusu hanımları burada hoş-âmedi ediyordu. Yeniden bir heyecan doldurdu içimi ve sesimi çok yükseltemesem de gür bir şekilde “Lebbeyk!” deyiverdim.</p>
<p>​Bütün hac mekânlarında Hz. Aişe’nin (radıyallahu anha) izlerini arayıp durdum. Beytullah’ta, Mina’da, Müzdelife’de ve Arafat’ta hep “Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) nasıl hac yapmış, nerelerde, nasıl davranmış?” diye düşünürken Hz. Aişe’yi de (radıyallahu anha) Efendimizin (sallallahu aleyhi ve sellem) yanında aradım. Bu konuda ne kendi bilgim vardı ne bana bilgi verebilecek biri. Mekânlar da çok değişmişti. Oralarda o ruhu bulamıyordum.</p>
<p>“Hac, Arafat’tır” dediler, Arafat’a çıktık; ne Mina gördük ne de Müzdelife. Arafat’ta bir saniye dursanız hacı olursunuz diyorlardı, biz de öyle yaptık. Kısa bir dua edildi, öncesinde durmadan ilahiler okunmuştu, ardından bizi serbest bıraktılar. Kimi yatıyor, kimi geziyor, kimi akraba ziyaretine gidiyor, kimi de çadırlarda uyumayı tercih ediyordu. Biz de Cebel-i Rahme’ye nasıl gideriz onu araştırıyor, etrafta dolaşıyorduk. Bu arada içme suyu bulabilmek için epey yürüdük. Bu gezinmeyi vicdanım kabul etmiyordu. Bu ibadet böyle olmamalıydı.</p>
<p>​Güneş batınca araçlarla bizi Müzdelife’ye getirdiler. Akşam ve yatsı namazını cem ederek kıldık. Şeytana atacağımız taşları topladık. Şeytanı taşladıktan sonra otelimize ulaştık. Saat daha gece on iki olmamıştı. Bir anormallik var gibi geliyordu bize, ama pek anlamadık. Biraz istirahat edip bayram namazı için Kâbe’ye gittik. Çok kalabalık değildi, bayram namazı kılınırken tavaf edenler de vardı. İlk defa hayatımda bayram namazı kılıyordum. Namaza çok kişi iştirak etmiyor, tavaf yapıyorlardı. Hâlbuki bizim memlekette olsa ne coşkulu yaşanırdı bayramlar. Biz de tavaf ve sa’yimizi tamamlayıp haccımızın Kâbe’de olan bölümünü bitirdik. Geriye diğer taşlama ve veda tavafı kaldı. “Hac bu mu?” diye geçiyordu içimden. Ortalıkta pek kimse görünmüyordu. Hâlbuki Arafat’ta dehşet verici bir kalabalığa şahit olmuştum. Sonradan gelen kalabalık bizi iyice şaşırtmıştı.</p>
<p>​Meğerse biz acele edip erken gelmişiz, ibadetimizi eksik yapmışız. Müzdelife’de gecelememişiz. Şeytana atacağımız taşları, sabah namazından sonra atmamız gerekirken biz daha gece yarısı bile olmadan atıp erkenden otele gelmişiz. Aklımız fikrimiz Kâbe’de kılacağımız bayram namazında idi. Hâlbuki hacılar bayram namazı kılmazmış. Müzdelife’den yürüyüşe geçtiğimizde yolların boş olmasının sebebi de bu imiş. Bütün bunları öğrendiğimde içime bir alev düştü. Bize rehberlik edenlere: “Size hakkımı helal etmem!” dedim. Sorup soruşturduk, “Eksikleriniz için kurban kesin” dediler. Kurban kestik, ama iç sesimi bir türlü bastıramıyorum. Haccım olmadı gibi geliyordu bana. İlk haccımda bu eksikliklerin üzüntüsü ciğerimi yakıyordu.</p>
<p>​Bayram günleri boyunca şeytan taşlamaya gidip geldik. Bayram günleri de gelip geçti; dönmek için daha vaktimiz vardı. Günlerden pazartesi idi, oruca niyetlendik eşimle beraber. Akşam namazına yakın Beytullah’taydık. Sanki Ramazan gibi iftar sofraları kuruldu. Biz de o gün oruçlu olduğumuz için iftar vaktini bekledik Mescid-i Haram’da. Hanımlar bölümünde iftar vaktini beklerken bir taraftan da Kâbe-i Muazzama’yı seyrediyorum. Uyku ile uyanıklık arası bir haldeyim. Bütün dertlerimi ve şikâyetlerimi Kâbe’ye bakarak Rabb’ime arz ediyorum, O’nunla konuşuyorum. “Allah’ım haccımı kabul eyle! Bizi cennetine al!” diye dua ediyorum.</p>
<p>​Çok az bir zaman kalmıştı iftara ki bir anda etrafımızı siyah feraceleri ile hanımlar sardı. İftar sofrası hazırlıyor, yere muşambalar seriyorlardı. Bu sofralara önceden hazırladıkları iftariyelikleri dağıtıyorlardı. Etrafında beş on kadar hanımın yer aldığı özel bir hanımefendi dikkatimi çekti. Etrafındakiler adeta nedime gibi davranıyorlar; onun direktiflerini yerine getiriyorlardı. Çok merak ettim bu kişinin kim olduğunu. Etrafına öyle nur haleleri saçıyordu ki hem göz kamaştırıyor hem de adeta kendine çekiyordu. Yüzünün aydınlığından yüz hatları belli bile olmuyordu.</p>
<p>​Yerimde duramıyordum. O hanımın çekim gücü karşısında kendimi alamıyordum ve kimliği hakkındaki merakım artıyordu. İçimden şöyle demeden de duramıyorum: “Ya Rabbi! Acaba bu hanımefendi Hatice (radıyallahu anha) annemiz; ya da Aişe (radıyallahu anha) annemizin ruhaniyeti mi?” Bu düşüncelerle yerimden kalktım. Feracesinin etekleri bir kuğu kanadı gibi sağa sola kanat çırpıyordu. Çok büyük bir rikkatle Rahman’ın misafirlerine ikramlar takdim ediyordu. Yanına biraz yaklaşınca bu halin normal bir hal olmadığını iyice anladım. Etrafımızı nurdan ışık huzmeleri sarıyordu ve benden başka kimse de onların farkında değildi.</p>
<p>​Daha fazla dayanamadım ve iyice yaklaştım. Bir an göz göze geldik. İsmimi söylüyorum tanışmak için, ama sadece kendim duyuyorum sesimi. Kendisi de beni fark etti. Bana doğru yöneldi, kollarını açarak bana doğru uzattı. Gür bir seda ile “Aişe” dedi. “Aişe” adını duyunca birden bire dizlerimin bağı çözüldü. Göğüs kafesim hızlı hızlı inip kalkmaya, kalbim yerinden fırlayacakmış gibi çarpmaya başladı. Gözlerimden yaşlar dökülmeye başlamıştı ki sağ kolumdan tuttuğu gibi yanına çekti beni. Kollarını bana doğru bir açışı vardı ki sanki bir meleğin kanatları gibiydi. Kanatlarının içine beni aldı ve yüksek sesle haccımızın kabulü ve Cennet ehli olmamız için dua etti.</p>
<p>​Beni sağına aldı, Beytullah’a dönerek, tam Mültezem’in hizasında, bütün hacıları kucaklıyor gibi ellerini kaldırıp aynı duayı tekrarladı. Kollarını bir kanat gibi çırpıyor, benimle beraber dua ediyordu. Şu ayeti okuyordu: “İbadet yeri olarak yeryüzünde yapılan ilk bina Mekke’deki Kâbe olup, pek feyizlidir, insanlar için hidâyet rehberidir” (Ali İmran, 96).</p>
<p>​Kollarını her kaldırıp indirişinde Cennetin kapılarının açılıp kapandığını hisseder gibi oldum. Sanki her açılışta müminler Cennete giriyordu. Kendisine son bir kere daha sımsıkı sarıldım. Kulağıma “Aişe” dedi yeniden. Ben onun kulağına kendi adımı bir türlü söyleyemedim. Kendime geldiğimde iftar sofrasında ağlıyordum. Herkes orucunu açıyordu. Ezan-ı Muhammedi bittikten sonra kendime gelebildim, orucumu açtım. İçimi topyekûn kaplayan bir huzurla biraz sonra namaza durduk. Bana haccımın son günlerinde bu manevi hazzı yaşattığı için Rabbime hamd ettim.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Bir Problem Nasıl Çözülür?</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/10/01/bir-problem-nasil-cozulur/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 01 Oct 2017 14:39:13 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=8419</guid>

					<description><![CDATA[Problem, çözüme kavuşturulması gereken bir durumdur. Temelde fen bilimlerinde bir matematik problemini çözmek, tıpta bir hastalığı teşhis ve tedavi etmek, sosyal olaylarda bir olayı analiz ederek çözüme kavuşturmak, hep benzer dinamikleri usul ve üslubunca kullanarak bir sonuca varmak, konuyla ilgili aynı doğrultudaki çalışmalardır. Problemi Tanıma Bütün problemlerin çözümünde başlangıç noktası, o problemi iyi tanıma ve [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Problem, çözüme kavuşturulması gereken bir durumdur. Temelde fen bilimlerinde bir matematik problemini çözmek, tıpta bir hastalığı teşhis ve tedavi etmek, sosyal olaylarda bir olayı analiz ederek çözüme kavuşturmak, hep benzer dinamikleri usul ve üslubunca kullanarak bir sonuca varmak, konuyla ilgili aynı doğrultudaki çalışmalardır.</p>
<p><strong>Problemi Tanıma</strong></p>
<p>Bütün problemlerin çözümünde başlangıç noktası, o problemi iyi tanıma ve önce o problemi anlamaktan geçer. Tedaviden önce doğru teşhis çok önemlidir. Burada da bir usul sırası karşımıza çıkar. Yani önce tanıma sonra metot, sonra bu işin çözülme durumunu pratiğe dökmek ve en sonunda da neticeye ulaşmaktan ibarettir. “Önce problemi tanıma” dediğimiz hadiseye tıpta anamnez denir. Yani hastanın şikâyeti önce kendi ağzından dinlenir ve daha sonra da tahmin edilen hastalıkla ilgili sorular sorulur. Hastalıkların teşhisinde bu, en önemli aşamadır. Bu soruşturmadan hemen sonra teşhise yönelik, duruma göre en basitinden başlayarak ve atlama yapmadan en büyüğüne kadar gerekli olan tahlil ve tetkikler yapılır. Sosyal olaylarda da mevcut durumları incelemek, soruşturmak ve tabiri caizse onların tam bir fotoğrafını çekmek büyük bir önem arz eder. Bu fotoğrafta sadece o olay değil, bunu çevreleyen diğer ilişkiler de araştırılır. Bu safhaya savaşlarda ve askerlikte durum muhakemesi de denir. Yani bu mevcut durumun etraflıca ortaya konmasından ibarettir. Bu safhada eksik kalan bir durum ve yapılacak bir hata, otomatik olarak tedaviyi de yanlış yönlendirir, yani problem çözülemez.</p>
<p><strong>Çözüm Yolu</strong></p>
<p>Bundan sonraki safha, çözüm yoludur. Bu da kişi, grup veya cemiyetlerin bilgi ve tecrübe seviyelerine bağlı olarak çözüm yollarını bilmelerine bağlıdır. Hangi problemde hangi metot gerekir? Önce karar verilmesi gereken bu konudur. Her problemin çözümünün kendine has metotları vardır. Eğer bu metotlar karıştırılacak olursa problemler çözülemez. Uygun metot bulunduğu zaman da tereyağından kıl çeker gibi, problemler kolaylıkla çözülebilir.</p>
<p>Problem çözerken, bilgisayardaki bekleme, yazdırma, işlem yapma gibi modların kullanılmasına benzer şekilde, “yutma, sabretme, gözlemleme, her şeye dikkat ederek en küçük bir detayı bile atlamama, bekleme modları” sıklıkla kullanılmalıdır. Yakişi kendi problemini kendisi çözecektir yabaşkasının problemini çözecektir, yabaşkası veya başkaları onun problemini çözecektir ya dakendisi başkalarıyla birlikte kendi problemini veya başkalarının problemini çözecektir. Kişinin, özellikle kendisini ilgilendiren problemlerin çözümünde, yardım edenlerle birlikte karşı taraf ile zoraki bir anlaşma masasına oturmayla problem çözülse de, aslında problem, sanal âlemde çözülmüş gibi olur. Burada asıl olan, kişinin öncelikle kendi kafa ve vicdanında bunu çözüme kavuşturmasıdır. Bu hallolduktan sonra, gerisi formalitedir. Bu durum, yani kişinin kendi kafasında problem çözmüş olma durumu, hem problem çözmeye çalışan kişi ile hem de problem olan kişiyle ilgilidir. Yani her iki taraf da neticede mutmain olmalıdır. Her türlü görüşme, konuşma, ilgilileri dinlemeden sonraki alınan karara rıza gösterilmelidir. Problem tespit edildikten sonra, çözümü de teşhisi konan hastalıkların tedavisine benzer. Bazı hastalıklar acil tedaviyi gerektirir, bazıları tıbbi tedaviyi, bazıları cerrahi tedaviyi gerektirir. Bazıları da izlemeye alınır, zamana bırakılır. Sosyal hadiseler dâhil, diğer birçok problem de bu yollar takip edilerek çözülebilir.</p>
<p><strong>Usul ve Metot</strong></p>
<p>Metot tespit edildikten sonra da, o metodu uygularken usul, yani yapılacak işlemlerin sırası ve şekliyle üslup, yani takınılacak tavır ve hareket tarzları bunu takip eder. Yoksa bir problemi çözeyim derken, başka problemler ortaya çıkabilir, iş başka yöne kayabilir, o zaman da çıkmaz sokaklara girilmiş olur. Bunlar da belirlendikten sonra eğer problem basit ise tek kişi, kompleks ve büyük ise problemi çözecek olan bir grup oluşturulur ve bu grubun içinde bir yürütücü ve herkesin ne yapacağını bildiği yardımcıları seçilir. İşi çözme yolunda pratiğe başlayınca da bir cerrah titizliği içinde (mesela bir tümörle ilgili, sadece çıkarılacak hedef kitle dikkate alınarak, çevre dokulara zarar vermeden ve en az kan kaybıyla kitlenin çıkarılması gerektiği gibi) problemler çözülmeye başlanır. Problemi çözerken etrafı hırpalamama ve en az zarar, en çok fayda şeklindeki, optimum verim prensibi ile hareket edilmelidir.</p>
<p><strong>Yardımcılar</strong></p>
<p>Bu konuda gerekirse, problem çözücü ekip dışında, uygun aracılardan da istifade edilebilir. Bu süreçte, verilen sözün tutulması, emniyet ve güven telkin edilmesi, bulunan aracıların doğru adresler olması önem taşır.</p>
<p><strong>Devamlılık</strong></p>
<p>Problem çözülüp netice alınıncaya kadar, çözmeye çalışan ekip veya kişiler mümkün mertebe değişmemelidir. Mecburiyetten değişse bile, o ana kadar yapılanları etraflıca bilen biri veya birileri o işin hafızası olarak devamlı kalmalıdır. Yoksa her seferinde yeni insanlarla baştan başlanırsa, bu da insanı yorar, bezdirir, bıktırır, kaçırır, olmaz olsun dedirtir.</p>
<p><strong>Rahatlık</strong></p>
<p>Çoğu zaman problem çözmedeki metot, usul ve üslup planları uygulanınca çözüm sürecinin sonuna gelmeden problem çözülmüş bile olabilir. Problem kompleks ise parçalara ayrılarak ve zamana bölünerek halledilmelidir. Yoksa erken doğumların, kuvöze ihtiyaç duyduğu gibi, çözümlerin kendileri de yeni müdahalelere gerek duyabilir. Elbette bazı problemlerin bazı istisnai çözümleri olabilir. Bu çözümler daha gürültülü, bir bütün olarak ve çok acil müdahaleleri gerektirebilir ve oluşabilecek yan etkiler sebebiyle, yeni hesaplamalara ihtiyaç duyulabilir.</p>
<p><strong>Problem Çözmede Genel İlkeler</strong></p>
<p>Ne var ki, bu tip istisnalar dışında, genellikle problem çözmenin genel ilkeleri geçerlidir. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz: problemi iyi teşhis etme, tanımlama, tanıma, problemin büyüklüğü ve bağlantıları, hangi metodun kullanılacağı, uygun metot kullanılırken, usul ve üsluba dikkat etme, problemi parçalayarak çözme, sabretme, yutma, askıya alma ve bekleme modlarını dengeli bir şekilde uygulamayı bilme, problemi büyüklük ve özelliğine göre, kısa, orta ve uzun vadede çözme, nihai neticeden önce ara çözümler bulma, problemden ders çıkarma ve bir daha olmaması için tedbirler alma, başka insanların bu tecrübelerden yararlanması için bu çözüm yollarını onlara anlatma.</p>
<p><strong>Çözüm Alternatifleri</strong></p>
<p>Probleme göre çözümün neticeleri de değişiklik gösterebilir ve tarafların buna alışması veya hazır olması gerekir. Karşılıklı anlaşma veya sulh en güzel çözümlerden birisidir ki burada karşılıklı fedakârlıklar söz konusu olabilir. Tam neticeye gitmeden, mahkemelerin kesin kararı vermeden, başka delilleri beklerken verdiği ara karar gibi ara çözümler olabilir. Şahitlerin huzurunda şarta bağlı çözümler olabilir. Bu durumda şartların tam yerine getirilmesi ve bunları takip edip uygulayacak insan veya insanların olması gerekir. Bu durumlarda, konuşulan şeylerin kayıt altına alınması da büyük önem arz etmektedir. Problemin şekline ve büyüklüğüne göre de başka çözüm yolları bulunabilir.</p>
<p><strong>Problemleri Birbirine Karıştırmama</strong></p>
<p>İnsanın kendisiyle, ailesiyle, yakın çevresiyle, çalıştığı müesseseyle, bütün bir toplumla ve ahireti ile ilgili çözmesi gerektiği problemleri olabilir. Bunlar kesinlikle birbirlerine karıştırılmamalıdır. Eğer karıştırılırsa içinden çıkılmaz bir yumak olur. Bilgisayarlardaki hesap tablolarında, yatay ve dikey sütunlara ait küçük kutucuklar vardır. Her bir kutucukta ayrı bir işlem yapılır ve asla öbür kutucuğa karıştırılmaz. Birbirleri arasındaki oranlar ve hesaplamalar otomatik olarak ortaya çıkar. Vücutta her bir organın yapısı ve çalışması hatta hastalıkları kendilerine mahsustur. Tüm vücudun sıhhati için birbirlerine yardımcı olurlar. Hastalık durumlarında da gereği gibi tedavi edilmezse birbirine sıçrama, metastaz olur. Aynen bunlar gibi, insanın değişik dairelerdeki problemleri, derece ve önemlerine göre, değişik çözüm şekilleri gerektirir. Birbirlerine karıştırılmadan, her problemin önem ve büyüklüğüne göre, kendi kutuları, yani kendi sınırları içinde çözülmeleri önemlidir. Böyle bir durumda hem insanın psikolojisi bozulmaz hem de merdiven basamak basamak çıkıldığından hedefe daha rahat ve kolay bir şekilde ulaşılmış, yani problemler çözülmüş olur.</p>
<p><strong>Kadere İman</strong></p>
<p>Büyük olsun, küçük olsun bütün problemlerin çözümünde, asla unutulmaması gereken konulardan birisi de kadere imandır. Eğer iman esasları içinde yer alan kadere iman iyi anlaşılamaz ise insan kendi problemlerinin çözümünde de başkalarının problemlerini çözmeye yardımcı olmada da sorun yaşayabilir. Sebep-sonuç ilişkileri de bilinerek belki bazı ara çözümler üretilebilir ama kader konusunu bilip gerçekten buna inanabilme, hayatta karşılaşılabilecek birçok problemin çözümünde önemli rol oynar. Çünkü insanın düşündüğü bazı şeyler, istediği gibi gerçekleşmeyebilir. Sebep sonuç ilişkileri içinde istenilen neticeler elde edilmeyebilir. Yine burada da kaderi bilme ve bunun yanında imanın diğer esaslarından olan Semavi Kitaplara inanma ve dolayısıyla bizim kitabımız olan Kur’an’da yer alan “<em>…Olur ki hoşlanmadığınız bir şey sizin için hayırlı olur. Olur ki sevip arzu ettiğiniz bir şey sizin için şerli olur. Doğrusu Allah bilir, siz bilmezsiniz</em>” (Bakara, 216) esası, kaderi bilme ile beraber ele alındığında, meseleler daha kolay çözüme kavuşturulabilir. İnsanlar “Benim dediğim olacak!” inadından kurtulabilirler. Sebeplere sonuna kadar riayet edilmesi de zaten yine aynı inancın esaslarındandır.</p>
<p><strong>Problem Çözmede Uzman İnsanların Yetiştirilmesi</strong></p>
<p>Artık üniversitelerde bir yüksek lisans ve doktora konusu haline gelen problem çözme meselesi hafife alınmadan, bu konuyla uğraşacak insanların yetiştirilmesi, kurslar aldırılması, ilgili makale ve kitaplardan istifade ettirilmeleri gerekmektedir. Küçük küçük problemleri çözmeye alışan bu insanlar, daha sonra, milletler arasındaki çok büyük problemleri, samimiyet, sabır, beklentisizlik, tecrübe, bilgi birikimi, adaletli davranma gibi özelliklerle bezenmiş olarak çok daha rahat çözebileceklerdir. Aslında, insanlığın şu anda her zamankinden daha çok bu gayretlere ihtiyacı olduğu aşikârdır.</p>
<p><strong>Problemin Ortadan Kalkması</strong></p>
<p>Taraflar ve aracılar samimi olup emniyet ve güven ortamı tesis edilerek, yalan, kayırma ve çıkarcılık da işe karıştırılmaz ve her şeyin hesabının verileceği bir âlemin varlığı devamlı hatırlanırsa hayatta çözülemeyecek problem yoktur. Zaten hayatta bir tek ihtiyarlık ve ölüme çare yoktur denir. Kaldı ki, bu iki durum da bir problem değildir ve Yaradan ile yaratılan arasındaki bir kanunun gereğidir. “<em>Her canlı ölümü tadacaktır…</em>” (Al-i İmran, 185). Bir Hadis-i şerifte, bu konuyla ilgili şöyle buyurulmaktadır: “<em>Dikkat edin, tedavide kusur etmeyin. Allah, bir hastalık göndermişse muhakkak arkasından tedavi yolunu da göndermiştir. Bir tek hastalığın tedavisi yoktur. O da ihtiyarlıktır.</em>”</p>
<p><strong>Problem Oluşturmama ve Ders Çıkarma</strong></p>
<p>Aslında en başından itibaren, her yerde, herkesin, her zaman problem oluşmasına yol açabilecek faktörlerden kaçınmaları ve problem oluşturmamaları çok önemlidir. Aynen hastalıkların teşhis ve tedavisinden önce, insanların hasta olmamalarının sağlanması, yani hıfzıssıhha denilen sağlığın korunması ne kadar önemliyse, sosyal hayatta da fert, aile, toplum planında problemler oluşmadan gerekli tedbirlerin alınması esas olmalıdır.</p>
<p>Ayrıca, oluşan problem çözüldükten sonra, bundan ders çıkarmak ve bir daha benzer problemlerin oluşmaması için azami gayret sarf etmek de ayrı bir önem arz eder. “Akıllı ve olgun mümin aynı delikten iki defa sokulmaz, ısırılmaz” hadisi şerifi ışığında, o delikten bir daha ısırılmamaya, yani tekrar aynı problemin çıkmamasına dikkat etmek gerekmektedir.</p>
<p>Yine hayatta problemlerin çözümünde tek yol yoktur, çok yol vardır. Bize düşen, Allah’ın bize verdiği akılla, izanla, sabırla kendimizin, başkalarının ve bütün insanlığın problemlerini çözüp bunun karşılığında verilecek olan yüksek bir puanla öbür tarafa gitmeye hazır olmaktır. Gerisi bizi ilgilendirmez ve ilgilendirmemelidir.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Risale-i Nur Üniversitesinden İslâmköylü Hâfız Ali</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/10/01/risale-i-nur-universitesinden-islam-koylu-hafiz-ali/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 01 Oct 2017 14:36:19 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Genel Kültür]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=8417</guid>

					<description><![CDATA[İslamköylü Hâfız Ali, Bediüzzaman Hazretleriyle beraber girdiği Denizli Hapishanesinde zehirlenmiş ve orada vefat etmişti. Mezarı da Denizli kabristanındadır. 1980 senesinde İslamköy’e gittik ve şehid Hâfız Ali’nin talebesi Hasan Efendiyi ziyaret ettik. O bize dedi ki: “Hâfız Ali Ağabey, ehl-i keşif bir veli idi. Biz ilkokulda okurken yanına gider, Kur’an öğrenir ve yazı dersi alırdık. Risale-i [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>İslamköylü Hâfız Ali, Bediüzzaman Hazretleriyle beraber girdiği Denizli Hapishanesinde zehirlenmiş ve orada vefat etmişti. Mezarı da Denizli kabristanındadır.</p>
<p>1980 senesinde İslamköy’e gittik ve şehid Hâfız Ali’nin talebesi Hasan Efendiyi ziyaret ettik. O bize dedi ki: “Hâfız Ali Ağabey, ehl-i keşif bir veli idi. Biz ilkokulda okurken yanına gider, Kur’an öğrenir ve yazı dersi alırdık. Risale-i Nurları da yazardık. Hâfız Ali Ağabey, çok iktisatlı yaşıyordu. Mesela kibrit parası vermemek için ocaktaki ateşin közünü akşam küle gömer sabahleyin onunla ateşini yakardı. Çünkü o kibrit parası ile kâğıt ve mürekkep alır ve Risale-i Nurları yazardı. Her sabah namazından sonra kabristana gider, Yâsin okurdu. Bir gün çok üzgün vaziyette dedi ki: ‘Kabristandan geliyorum. Bazılarını gördüm, çok perişan durumdaydılar. Uhrevî hiçbir azıkları yoktu. Dağlara çıkıp bunları haykırmak, bağırmak istedim.’ Bunları söylerken ağlıyordu.”</p>
<p>Risale-i Nurları okuyup yazmak suretiyle her yönden yüksek bir seviye kazanan o ilk Risale-i Nur talebelerinin Üstadlarına yazdıkları mektuplarda, Külliyatı ne derece anladıkları ve istifa ettikleri çok açık şekilde görülüyor. İşte Hâfız Ali Ağabeyin bir mektubu:</p>
<p>“Muhterem Üstadım!</p>
<p>“Otuz Birinci Mektubun On Dördüncü Lem’asının İkinci Makamını bir defa kendim okudum. Pek cüz’î istifade ile, dimağımda bir lezzet hissettim. İkinci ve üçüncü tekrarlarımda öyle bir zevk-i ruhânî uyandırdı ki; eğer kalb ve kalemim ruhuma tercüman olabilseler, belki bir derece siz Üstadıma minnettarane arza cür’et eylerdim. Heyhat ne kalbim ve ne de kalemim ve ne ruhum, acz ile önüme çıktılar ve itiraf-ı kusur ediyordular.</p>
<p>“Sevgili Hocam! Sözler ünvaniyle neşr-i envar ve feth-i bab-ı rahmet eden envâr-ı Kur’aniye esasen has, mahsus bir sikke-i hâtem-i İlâhiyeye cüz’î, küllî bir kapısı var gösteriyor ve göstermekle kapıları açık bırakıyorlar. Bu mübarek Risaleyi, Süleyman, Zeki, Zekâi ve Lütfi kardeşlerimle okurken, hayalime bir büyük müzeyyen bir saray gösterildi. Aslı ve hakikatını ve vüs’atini ve müzeyyenatını temâşâ için ruhen çıktım baktım ki, yorgun ve nazarım kesik bir tarzda geriye döndüm. Zekâi kardeşim devam ediyordu. Tekrar o saray şeklinde mutantan, revnaktar, kıymetçe, mahiyetçe aynı, ufak bir saray-ı vücud âlemi gördüm. Feth-i bâb edip temâşâ etmek istedim. Anahtarı yoktu. Birden kardeşimin ağzından “Bismillahirrahmanirrahim” işittim. Kapı açıldı. “Elhamdülillâhi alâ nûri’l-imânı ve hidâyetir-Rahman” dedim. Gördüm ki, büyük sarayın müştemilâtı ve tezyinâtı, o küçük sarayda dercedilmiş. Âdeta çarklardan mürekkeb bir saat ve çok ipleri hâvî bir nessâcdır (dokumacıdır). Dikkat ettim, o saati kuran ve işleteni ve o ipleri gûnâ gûnâ boyayıp dokuyanı, gündüzü gündüz eden güneş olduğu gibi, pek parlak bir surette izah buyurulunca gördüm. Tekrar “Elhamdü” dedim ve şu âlem-i kübrânın fihristesini ve nümunesini elime alınca artık pervasız seyahate çıktım.</p>
<p>“Muhterem Üstadım! Şu söz öyle bir hakikati ders veriyor ki, daha insana yabancı ve bilinmesi mümkün olmayan bir şey kalmıyor. Her gördüğü munis bir arkadaş oluyor ve susuz vadiler ve geniş sahralar ve koca küre-i arz bir bahçe hükmünde Hâlık-ı Rahîm tarafından ihzâr edilmiş ve tılsımı da “Bismillahirrahmanirrahim” olduğu ve tılsımı bulunmazsa ve alınmazsa, o bahçede yaşamak mümkün olmadığı ve yaşasa da her tarafta yabancı olarak ve her adımında istiskal edilerek, hayat değil, belki câmid olarak bulunacağını izah buyuruyorsunuz. Hele bizi her zaman, günde kırk defa havsalamız almayarak “Ah!” ile geri dönen müminin miracı olan namazda “İyyâke na’büdü ve iyyâke nestaîn” sırrı öyle bir düğme olarak gösteriliyor ki, her mümin kendi vücud âleminde bir elektrik fabrikası görüyor. Düğmesini açınca bütün dünyayı ziya ile gösteriyor.”</p>
<p>Bir ehl-i keşif olan Hâfız Ali’nin Besmele ile ilgili keşifleri son derece mühimdir. Nasıl ki, Bediüzzaman’ın Kur’an’ın her bir kelimesi bir melek-i nâtık gibi, ufkunu açıyor ve hakikatleri fısıldıyor; Hâfız Ali Ağabey için de Risale-i Nur’un kelimeleri, onun dimağını, fikrini ve anlayışını açan tılsımlı sözler oluyor…</p>
<p>Hâfız Ali Ağabey, On Üçüncü Lem’a olan Hikmetü’l-İstiâze Risalesi için diyor ki:</p>
<p>“Sâniyen: Bu hakikatları düşünürken kalbime şöyle geldi ki: Nasıl ki “Hüdhüd-i Süleymanî, zeminin suyu meçhul olan yerlerinde —hafriyatsız—suyu bulmaya vesile idi diyorlar… Aynen bu Risale, Hüdhüd-i Süleymanî tarzında, âlem-i asgar olan insanın zıtlardan müteşekkil cism-i vücudunda “nur-ı iman yatağı” olan kalbi, aynen gösteriyor. Zemin yüzünde zararlı ve zararsız otları teşhis eden kimyâgerin âb-ı hayat bulduğu gibi,—binde bir hakikatini ancak görebildiğini anladığım—bu eser-i âlî, bütün ehl-i iman ve zîşuura, menba-i hakikisi olan Kur’an-ı Hakîm gibi, nurları ile âb-ı hayatı serpiyor.”</p>
<p>Hâfız Ali Ağabey, Risale-i Nurlara ve Üstad’a bütün dünyanın muhtaç olduğunu ve lisan-ı hâl ile arayışını da şöyle ifade ediyor:</p>
<p>“Ey yüce Üstad! Cenab-ı Erhamürrahimine çok şükürler olsun ki, size, o muazzam Kitab-ı Mübînin hazine-i hakâikının anahtarını, rahmetiyle ihsan buyurmuş. O büyük hakikatlar ki, bütün dünya halkının eşedd-i ihtiyaç ile, sabırsızlıkla, mütereddid, mütehayyir, “Acaba bir âb-ı hayat bulacak mıyız?” diye bir hâlette iken, o mahfuz, o mestur zemzeme-i azîmenin musluklarını açarak, her meşrep ehlinin müracaatlarında içirilmemek kabil olmayan bir tarzda, cüz’î, küllî hatta pek âmî olanlar bile bir damla ile hararetini kestirecek derecede âlî vazifenizde münteşir, tekellüfsüz, tasannusuz, çok cihetlerle kanaat-ı kâmile ile şâhid olabildiğimiz bu vazife ile muvazzaf ve ancak sonsuz bir ilimden kaynayan, arş-ı Hudâya nazar ile âleme rahmete vesile olduğunuz hengâmda ne bir şey diyebilmek mümkün ve ne de bir şeye cesaret! (…) Üstadım, bu Üçüncü Nükte-i Kenziyyeyi mütalâa ettim. Mübarek Alâk Suresinin harflerinin imâ ettiği sırlar karşısında hayretimden gayr-i ihtiyarî “Allah! Allah!” lâfz-ı celâli ağzımdan çıkmakla öz ve gözlerim hazin hazin yaşarıyordu ve şöyle düşünüyordum: Evet nasıl ki, kâinatın her zerresi Hâlık-ı Kâinata şehâdet ederek ve gülümseyerek haber veriyorlar. Öyle de, kâinat haritası olan Kur’an-ı Hakîmin vücudunu teşkil eden harfleri de, kevnî hadiselerin mâzi, hal ve müstakbeline lisan-ı halleriyle şehâdet edecekleri bedîhîdir, diyorum. Bu düşüncemin izahını nihayetteki ihtarında buldum, elhamdülillah, dedim. Hele mübarek Rahman Suresi, şu zamanın bâtıl fikirlere ve firavun-meşrep kafalara yıldırımları ile pek sarih bir surette, her işi, Rahmanürrahimindir diye isbat ediyor ve otuz bir defa “Rabbinizin hangi nimet ve lütuflarını yalanlarsınız?” cümlesini tekrarlıyor, çerçöpten ibaret olan tabiiyyûn ve maddiyyûn sığınaklarını, o kudsî harflerinin remizleriyle zir ü zeber ediyor. Zaten Üstadım, çok yerlerde beyan buyurduğunuz gibi, bu kâinat kitabını açan Kâdir-i Zülcelâl ve Hâkim-i Zülkemâl, o kitabı kapayıncaya (kıyamete) kadar, o Kitabın (Kur’an’ın) sahife, satır, harf ve noktalarını hakkıyla izah edecek ve hikmetini gösterecek bir müfessir, bir muarrifi ve o muarrifin hakikî vârislerini rahmetinin iktizası olarak eksik etmeyecektir. Elhamdülillah hâzâ min fazli Rabbî…”</p>
<p>Kur’an-ı Kerim’in kırk cihetten mucize olduğunu izah eden Yirmi Beşinci Söz hakkında Üstada yazdığı mektubunda Hâfız Ali Ağabey şöyle diyor:</p>
<p>“Efendim! Yirmi Beşinci Söz, Cenab-ı Hakkın ferman-ı mübîni olan Kur’an-ı Mucizül-beyan için öyle bir vuzuh-u etemmi ihtiva eden hakiki muarrifidir ki: Hakikat denizinde seyr ü seyahat eden ve haricen çelikle cilâlanmış ve sağlam hâle getirilmiş ve dâhilen elmas ve akîk ile tezyin edilmiş, delil ve bürhanlarla tahkim edilmiştir. Hakikî menbaı olan Furkan-ı Hakîm gibi daima gençliğini ve resânetini, ziynet ve hüsnünü ziyadeleştiren ve muhafaza eden ve hiçbir vecihle methedilip övülen hükümlerine noksanlık getirmeyen semâvî bir sefinenin mahsulü olup kalpleri kabuklaşarak felsefenin çıkmaz çığırlarına sapan gâfil ve âsilere şiddetle müthiş ve helâk edici darbesini çarpan o Yirmi Beşinci Söz, mutilere, mânevi eliyle dünyevî ve uhrevî, nihayetsiz mükâfâtını ihsan eden Cenab-ı Hakkın, siz Üstadımıza lütuf buyurduğu ve “Vehhâb” ism-i celilinden doğan nurun lem’asıyla ziyalandırıp İlâhî hakikatlerin zerrelerini bile pırlantalar gibi görüp ve gösteren Üstadımın hakikatler denizinde seyr ü seyahatleri esnasında isabet eden dalgalar ki: Bir damlası bile îcazı (vecizliği) ile i’câzını (mucizeliğini) gösterdiğini gördüğümde “Mâşâallah”, “Elhamdülillahi alâ nuri’l-îman ve hidayetti’r-Rahman) cümle-i celilesini lisanımda vird ediyorum.”</p>
<p>Hâfız Ali Ağabey, Üstad’ın her ân emrine hazır ve uğrunda her şeyini fedaya âmâde olduğunu da bir mektubunda şöyle ifade ediyor:</p>
<p>“Eyyühel Üstadü’l-Muhterem!</p>
<p>“Hayatımın her safhasından kıymetli ve o hayatı, pervâne-misâl, bir emrinin infazına ateşte yakmaya her an hâzır olduğum kıymetli Üstadım!</p>
<p>“Evet, değil böyle hakikat uğrunda, hatta bu kıymetli hediyeyi ihsan eden Padişah-ı Zîşan için o hediyeyi sarf etmekte tereddüt edilmez. Öyle de Üstadım, bize emanet olarak ve ne zaman alınacağı meçhul olan hayatın ve her zaman emrine âmâde ve hâzır olduğum Cenab-ı Mün’imin, o emânet üzerine ne gibi emri vâki olsa, inşallah bilâ-tereddüt emânetini iâdeye hazırız. Madem siz, o Padişah-ı bî-zevâlin kurbiyet-i İlâhisinde aynı emrini tebliğe memur bulunuyorsunuz; öyle ise, hem mübarek sözünüz hak ve aynı rahmettir. Hem Efendim, bahçıvan-misal fidanları, büyütmek üzere, hayvanat-ı muzırranın taarruzundan bir an evvel kurtarmak için aşağı dallar kesilir ki, tâ yükselsin. O fidanların hiçbir cihetle hakları yoktur ki, ‘Bunu tımar eden ve hayatımıza sebep olan bizi bazen rencide ediyor’ diyemezler. Zira hâl-i asılları ile kalsaydılar bir muzır hayvan dahi koparacaktı ve topraktaki kökü de tefessüh edecekti, yok olacaktı.</p>
<p>Evet Üstadım, mübalağasız, pür-kusurlukta mislim olmadığını nefsime bile bazen kabul ettirdiğim, pür-zünûb talebenizi; dizlerime değil, belime değil, boğaz çukuruma değil, belki de boyumdan aşağı ve belki dâhilinin de siyah çamurlara mezcolduğu ve tefessüh etmeye başladığı bir zamanda Hızır gibi yetişip ve misl-i Lokman, Kur’an-ı Hakimin şifahanesinden lemeân eden muâlecelerle tedaviye başladınız. Hayat ismine lâyık bir hayat bahşına vesilesiniz. O hayatı ihsan edene ve vesile olan uğruna, o hayatı ifnâ etmemek kâr-ı akıl değildir.”</p>
<p>Üstad Hazretleri, Hâfız Ali Ağabeyin bu ifadelerinin altına şöyle bir hâşiye koyuyor: “Benim bedelime şehid olacağını hissetmiş. Kuvvet-i ihlâsın kerâmeti olarak haber veriyor. Haber verdiği gibi de şehid oldu.” (Said Nursi).</p>
<p>Bazı sözlerini hatırlatarak, Mübarek şehid Hafız Ali Ağabeyimizin zihinlerimizde bu vesile ile tazelenmesini istedim…</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Bir Gece</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/10/01/bir-gece/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 01 Oct 2017 14:33:33 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Şiir]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=8415</guid>

					<description><![CDATA[Merhum Âkif’i rahmetle anarken &#160; On dört asır evvel yine böyleydi mezâlim Mazlum ne yaman sancıda, zâlim yine zâlim Dost derken elin oğluna gör bak neler oldu Aydınlık ufuklar kararıp fevzâ ile doldu Din kisvesi sırtında, nifak boynuna zînet Yüz yılda gelir sanma bu âdemdeki tînet Hem suçlu ve hem güçlü dedik, azdı kudurdu Dişsiz [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong><em>Merhum Âkif’i rahmetle anarken</em></strong></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>On dört asır evvel yine böyleydi mezâlim</p>
<p>Mazlum ne yaman sancıda, zâlim yine zâlim</p>
<p>Dost derken elin oğluna gör bak neler oldu</p>
<p>Aydınlık ufuklar kararıp fevzâ ile doldu</p>
<p>Din kisvesi sırtında, nifak boynuna zînet</p>
<p>Yüz yılda gelir sanma bu âdemdeki tînet</p>
<p>Hem suçlu ve hem güçlü dedik, azdı kudurdu</p>
<p>Dişsiz görerek milleti bir kurda yedirdi</p>
<p>Gelmez mi sanırlar bu şedit hâle zevâli</p>
<p>Ardında tamâ ehli ve hem bunca mevâlî</p>
<p>Sırtlanlara rahmet okutan fitne gürûhu</p>
<p>Katletti mekârihle bu rahmet dolu rûhu</p>
<p>Bühtânı alıp sırtına şer haddini aştı</p>
<p>İsyânı bu insanların âfâka ulaştı</p>
<p>Nerden bilecek bunca yığın levsini fıskın</p>
<p>Zâhirde gınâ ehli olan bir sürü miskin</p>
<p>Bilmez mi ki takdîr olunur cümleye rıhlet</p>
<p>Hakk hikmeti mekr’olunur ba’zına mühlet</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Bir zulme giriftâr edilir ehl-i vefâlar</p>
<p>Zâhirde ezâ sağnağı var, içte safâlar</p>
<p>Bir vâdide erler ve diğer vâdide eşler</p>
<p>Devrilmiş ocaklar ve de kaynamaz aşlar</p>
<p>Zindanda emekler babasız, körpe çocuklar</p>
<p>Şefkat ve hilim mahrumu tâlihli (!) küçükler</p>
<p>Zindanda açan güllere su yolla yanından</p>
<p>Himmet umuyor cümlesi bahçevanından</p>
<p>Sâbit-kadem et bizleri, râhında türâb et</p>
<p>İhsânı hakikat kılıp emvâli serâb et</p>
<p>Medyûn olunan zâta ilet bizleri, rahm et</p>
<p>Rabbim “bizi mahşerde bu ikrâr ile haşret!”</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Hacamat-3</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2017/10/01/hacamat-3/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 01 Oct 2017 14:29:44 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bilim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=8412</guid>

					<description><![CDATA[Hacamatın Faydalı Etkileri Bu yazıda, hacamatın faydalı etkilerine devam ediyoruz: 18- Damarlanma (angiogenez) üzerine faydası: Hacamat vücutta nitrik oksit (NO) salgılanmasına sebep olur (Altern Integr Med, 2013, 2: 1-16). Nitrik oksit, damarları genişletmede ve yeni damar gelişiminde önemli bir maddedir. Özellikle damar sayısını artırmada görevli VEGF maddesinin kanda yükselmesinde rol alır. Yaşlandıkça tıkanan damarların yerine [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Hacamatın Faydalı Etkileri</strong></p>
<p>Bu yazıda, hacamatın faydalı etkilerine devam ediyoruz:</p>
<p>18- Damarlanma (angiogenez) üzerine faydası: Hacamat vücutta nitrik oksit (NO) salgılanmasına sebep olur (Altern Integr Med, 2013, 2: 1-16). Nitrik oksit, damarları genişletmede ve yeni damar gelişiminde önemli bir maddedir. Özellikle damar sayısını artırmada görevli VEGF maddesinin kanda yükselmesinde rol alır. Yaşlandıkça tıkanan damarların yerine geçmek üzere yeni damar oluşumu önemlidir. Bilhassa yaşlandıkça, kalb damarları damar sertliği sebebiyle tıkanmaktadır. Tıkanan kalb damarlarının yerine yeni damarların üretilmesine nitrik oksit vesile olmaktadır.</p>
<p>19- Fizyoterapi faydası: Hacamatın boyun ve omuz ağrılarına çok iyi geldiği ispatlanmıştır (Complement Ther Clin Prat, 2016, 23: 30-33; Evid Based Complementary Altern Med, 2012, 2011; Acupunc Med, 2013: 010385). Ayrıca felçli hastalarda hacamatın kaslar üzerine faydalı etkileri ve hastanın konuşmasını düzeltmede etkili olduğu bulunmuştur (Clin Exp Hypertens, 2010, 32: 423-425).</p>
<p>20- Hastalık sebeplerini (predispozan faktörler) ortadan kaldırma faydası: Hacamat birçok hastalığın sebebi olan yüksek tansiyonu azaltır ve baş ağrısının önemli bir sebebi olan trigeminal nevraljiyi tedavi eder (J Tradit Chin Med, 1997, 17: 272-274). Damar tıkanıklıklarının sebebi olan kolesterol ve diğer kan yağlarını azaltır (Med J Cairo Univ, 2010, 78: 311-315). Gut hastalığının sebebi olan ürik asit seviyesini azaltır (Med J Cairo Univ, 2010, 78: 311-315).</p>
<p>21- Karaciğeri koruyucu faydası: Kanda karaciğere zararlı maddeleri temizleyerek karaciğere faydalı olur. Vücuttan demir atılımına sebep olarak karaciğere faydalı olmaktadır. İlaçların etkisini artırarak karaciğere daha az zararlı ilaç kullanımına vesile olur (Egypt J Immunol, 2005, 12:39-51).</p>
<p>22- Kalbi koruyucu faydası: Deney hayvanlarındaki kalb krizinde hacamat uygulamasının ölü kalb kası büyüklüğünü azalttığı ve aritmilere iyi geldiği bulunmuştur (Chin J Physiol, 2012, 55: 253-258). Hacamatın kan yağlarını ve kolesterolü azaltması da kalb sağlığı açısından oldukça faydalıdır. Ayrıca, hacamatın insanlarda kalb ritmini dengelediği ve kalb ritm bozukluklarında faydalı olabileceği bulundu (J Altern Complement Med, 2014, 20(4): 318-321).</p>
<p>23- Beyin ve sinirlere faydası: Hacamat herpes virüsüne karşı hem koruyucu ve hem de tedavi edicidir (PLoS One 7: e31793). Ayrıca kanı temizlediğinden ve ilaçların yan etkilerini azalttığından beyin ve sinirler için koruyucudur (Egypt J Immunol, 2005, 12: 39-51).</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>24- Böbrekleri koruyucu faydası: Hacamat ikinci bir böbrek olarak vazife yapmaktadır. Hatta böbreklerin dışarı atamadıkları büyük yağ ve protein molekülleri ve ağır metallerin vücuttan atılmasında görev yaparak böbreklerin aşırı yükünü azaltmaktadır. Zehirleri atarak böbrekleri korumaktadır.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>25- Tansiyon düşürücü (antihipertansif) faydası: Birçok çalışmada tansiyonu düşürdüğü bulunmuştur.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>26- Alerji azaltıcı (anti alerjik) faydası: Hacamatın alerjiye sebep olan maddeleri (IgE, IL-2 ve C3) vücuttan temizlediği ve kronik idiyopatik purpura gibi hastalıklara faydalı olduğu rapor edilmiştir (Egyptian Dermatology Online Journal, 2013, 9: 79-82). Hacamatın bağışıklık sistemini güçlendirdiği de bulunmuştur (Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi, 2006, 26: 984-987).</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>27- Mikroplara karşı (anti mikrobik) faydası: Hacamat kanda nitrik oksit ve mikrop öldürücü peptitlerin üretimine sebep olarak mikroplara karşı vücudun direncini artırır (Indian J Pharmacol, 2008, 40: S17-20).</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>28- Virüslara karşı (anti viral) faydası: Hacamatın herpes virüs hastalıkları ve viral hepatit tedavisinde faydalı olduğu rapor edilmiştir (Int J Cardiol, 2010, 140: 19-23; PLoS One 7: e31793). Hacamat ile kanda yardımcı hücreleri (T helper cells=CD4+), interleukin-2 (Il-2), interferon-gamma, complement-3, complement-4, immunoglobulinler IgA, IgG and IgM seviyelerinin arttığı ve IgE, IL-4, IL-10 and CD8+ seviyelerinin azaldığı ve bunun viral hastalıkların tedavisinde olumlu sonuç verdiği bulunmuştur (Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi, 2006 26: 984-987).</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>29- Romatizmaya karşı (anti romatizmal) faydası: Hacamat uygulamasının kanda otoantikorları azalttığı bulunmuştur. Otoantikorlar bedende kendi dokularına karşı savaş veren antikorlardır ve kendi dokularını tahrip ederek romatizmal çok sayıda hastalığa sebep olmaktadır. Hacamat ayrıca otoimmün hastalıklara sebep olan iltihap yapıcı maddeleri vücuttan atmaya vesile olmaktadır. Romatizmal hastalıklarda kanda hızla yükselen akut faz reaktanları denilen ESR ve CRP gibi maddelerin kandan temizlenmesine ve azalmasına vesile olmaktadır (Egypt J Immunol, 2005, 12: 39-51).</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>30- Kansere karşı (anti kanser) faydası: Hacamat tedavisinin T hücre (lenfosit) sayısını artırarak bağışıklığı güçlendirdiği bulunmuştur. Kanser ilaçlarının etkisini kuvvetlendirdiği rapor edilmiştir. Kanser hücresi sayısını artırarak kanserin büyümesine ve yayılmasına sebep olan maddelerin miktarını azaltarak kanser büyümesinin önüne geçtiği söylenebilir (Egypt J Immunol, 2005, 12: 39-51). Ayrıca hacamat NO miktarını artırır ki NO kanser hücrelerini öldürdüğü tespit edilen bir maddedir (Leukemia, 1998, 12: 1461-1466).</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>31- Genel durumu düzeltme üzerine faydası: Bağışıklığı iyileştirerek, kan dolaşımını hızlandırarak ve hastalık yapıcı zehirli maddeleri vücuttan atarak vücudun genel durumunda iyileşmeye vesile olmaktadır. Bu sebeple Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)  hacamatın hasta olunmasa bile yılda iki defa yapılmasını tavsiye etmiştir.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>32- Psikolojik faydası:Hacamat vücuttaki birikmiş statik elektriği boşaltarak stres, kaygı (anksiyete) ve diğer ruhsal sıkıntıları azaltmaktadır.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Sonuç olarak hacamat uygulaması, sinir uçlarına akupunktur benzeri uyarıcı etkisiyle hem fiziksel, statik elektriği boşaltarak hem psikolojik (zihni ve hissi), hem de zehirler ve diğer birikme eğilimindeki maddelerden vücudu temizleyerek bedensel (somatik) etkilere sahip çok faydalı bir tamamlayıcı tıp uygulamasıdır.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Bütün bu faydalı etkilerle birlikte hacamatın bir tamamlayıcı tıp uygulaması olduğunu aklımızdan çıkarmamamız lazımdır. Bunun anlamı şudur: Önce hekimlere müracaat edilecek ki bunu Efendimiz de (sallallahu aleyhi ve sellem) tavsiye etmiştir. Modern usullerle teşhis ve modern tedaviler tamamen yapılmalıdır. Hacamat bu tedaviler yapıldıktan sonra eksik kalan kısmı tamamlamak üzere kullanılabilir. “Hekime, hastaneye gitmeye gerek yok” veya “İlaçlarını bırak, hacamat yapalım, geçer” iddialarına karşı hassas, tedbirli ve ferasetli olmamız gereklidir. Hacamatta fazla kan alınırsa daha faydalı olur anlayışından da kaçınmamız gereklidir. Aşırı kan alınmasının, kansızlık ve kalb yetmezliği gibi tehlikeli sağlık problemlerine sebep olduğu unutulmamalıdır.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
