<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Prof. Dr. Said Işık &#8211; Çağlayan Dergisi</title>
	<atom:link href="https://caglayandergisi.com/yazar/prof-dr-said-isik/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://caglayandergisi.com</link>
	<description>Aylık İlim ve Kültür Dergisi</description>
	<lastBuildDate>Tue, 18 Mar 2025 05:47:56 +0000</lastBuildDate>
	<language>tr</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2017/03/16x16Mavi-1.png</url>
	<title>Prof. Dr. Said Işık &#8211; Çağlayan Dergisi</title>
	<link>https://caglayandergisi.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Kur’ân-ı Kerim’e Göre Deizm</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2023/11/03/kuran-i-kerime-gore-deizm/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 03 Nov 2023 03:49:20 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://caglayandergisi.com/?p=261320</guid>

					<description><![CDATA[Kur’ân-ı Kerim’in bazı âyetlerinde, “deizm” olarak adlandırılan dünya görüşüne işaret eden bahisler vardır. Bu âyetler, Nisâ sûresinin 150 ve 151’inci, Kehf sûresinin 36. ve Mülk sûresinin dokuzuncu âyetleridir. Nisâ ve Mülk sûrelerindeki âyetlerde bazı tarifler yapılırken, Kehf sûresinin 36. âyetinde bu kavram, dolaylı olarak, bahçe sahipleri kıssasındaki şahıslardan birisi üzerinden anlatılmaktadır. İnkârcı topluluklar, Nisâ sûresinde [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="font-weight: 400;">Kur’ân-ı Kerim’in bazı âyetlerinde, “deizm” olarak adlandırılan dünya görüşüne işaret eden bahisler vardır. Bu âyetler, Nisâ sûresinin 150 ve 151’inci, Kehf sûresinin 36. ve Mülk sûresinin dokuzuncu âyetleridir. Nisâ ve Mülk sûrelerindeki âyetlerde bazı tarifler yapılırken, Kehf sûresinin 36. âyetinde bu kavram, dolaylı olarak, bahçe sahipleri kıssasındaki şahıslardan birisi üzerinden anlatılmaktadır. İnkârcı topluluklar, Nisâ sûresinde şu şekilde sınıflandırılır:</p>
<p style="font-weight: 400;"><em>“O kimseler ki ne Allah’ı tanırlar ne resullerini ve o kimseler ki Allah’ı tanıdığını iddia edip resullerini tanımayarak, Allah ile resullerini birbirinden ayırmak isterler ve o kimseler ki ‘Resullerin bazısına iman ederiz, bazısını reddederiz.’ derler ve böylece iman ile küfür arasında bir yol tutmak isterler. İşte bunlar gerçek inkarcıların ta kendileridir. Biz de bunlar için zelil ve perişan eden bir ceza hazırladık.” (Nisâ, 4/150–151).</em></p>
<p style="font-weight: 400;">Bu iki âyette Kur’ân, deizmin tarifine işaret ederek, Allah ile peygamberlerin arasını açanlara dikkat çeker. Âyetlerde inkârcı topluluklar, dört grupta anlatılmakta olup bunların birisi de deistlerdir diyebiliriz. Âyetlerde bu gruplar kısaca şu şekilde tarif edilir:</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-260671" src="https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2023/07/Screenshot-2019-12-01-at-10.42.38-600x178-1-300x89.png" alt="" width="300" height="89" srcset="https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2023/07/Screenshot-2019-12-01-at-10.42.38-600x178-1-300x89.png 300w, https://caglayandergisi.com/wp-content/uploads/2023/07/Screenshot-2019-12-01-at-10.42.38-600x178-1.png 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Nebevî Tebliğ Metodu: İhsan, Tebliğ ve Alâka</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/05/02/nebevi-teblig-metodu-ihsan-teblig-ve-alaka/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 02 May 2022 04:21:25 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=220145</guid>

					<description><![CDATA[Spot: Nebevî ahlakın temel esprisi, çevremizdeki her insana ayırım gözetmeksizin ihsanda bulunma, İslâm’ın güzelliklerini başkalarına doğru kaynaklardan anlatma ve herkesle tek tek ilgilenmedir. Tebliğde “ihsan ufkunu yakalamak için bire bir alâka” diye de özetleyebileceğimiz üç önemli hakikat; ihsan, tebliğ ve ferdî alâkadır. Peygamberlerin, asfiya ve evliyanın hayatlarının bir döneminde mağara, hapishane veya farklı bir eğitim [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong><em>Spot: </em></strong><em>Nebevî ahlakın temel esprisi, çevremizdeki her insana ayırım gözetmeksizin ihsanda bulunma, İslâm’ın güzelliklerini başkalarına doğru kaynaklardan anlatma ve herkesle tek tek ilgilenmedir. Tebliğde </em>“<em>ihsan ufkunu yakalamak için bire bir alâka</em>”<em> diye de özetleyebileceğimiz üç önemli hakikat; ihsan, tebliğ ve ferdî alâkadır.</em></p>
<p>Peygamberlerin, asfiya ve evliyanın hayatlarının bir döneminde mağara, hapishane veya farklı bir eğitim dönemi vardır. Bu dönem, yüklenecekleri büyük vazifeye hazırlıktır. Allah Teâlâ (celle celâluhu) o büyük insanları toplumun içinde bulunduğu menfi inanç ve ahlaktan uzaklaştırarak adeta bir uzlete alıp manevî beslenmeye tâbi tutar. Efendimizin (sallallâhu aleyhi ve sellem) hayatında bu dönem “tahannüs” olarak adlandırılan Nur Dağı dönemi iken, Hazreti Musa (aleyhisselâm) için kayınpederinin yanında geçirdiği eğitim dönemi, Hazreti İsa (aleyhisselâm) için de gaybubet günleri denebilir. Hazreti Yusuf (aleyhisselâm) için de hapishane, sonradan îfâ edeceği vazifeler için hazırlık dönemidir.</p>
<p>Yusuf sûresi, Kur’ân-ı Kerim’de bir peygamberin hayatının kronolojik olarak anlatıldığı tek sûredir. Kur’ân, Hazreti Yusuf (aleyhisselâm) kıssasını, “kıssaların en güzeli” olarak tavsif ederek dikkatlerimizi bu peygamberin hayatına çeker. Ancak onun hayatı, sıradan bir biyografi olmayıp her dönemin insanı için pek çok açıdan alınması gereken dersler ve ibretlerle doludur. Şüphesiz ki bunlardan biri de Hazreti Yusuf’un (aleyhisselâm), inandığı güzellikleri etrafındaki insanlara tebliğde bulunması ve bu vazifeyi yaparken kullandığı usuldür.</p>
<p>Sûrenin 36–42. âyetlerinde anlatılan Hazreti Yusuf’un (aleyhisselâm) hapishanedeki arkadaşlarına tebliği, kıyamete kadar gelecek Müslümanlara tebliğ yöntemi açısından önemli prensipleri içerir. Hazreti Yusuf’un hapishanedeki arkadaşları iki gençtir. Bunlar, bir vakit gördükleri rüyalarını, güvendikleri ve yakın hissettikleri Hazreti Yusuf’tan yorumlamasını isterler ve bu taleplerinin sonunda da “Çünkü biz seni iyilik yapan bir kimse olarak görüyoruz.” derler.</p>
<p>Hazreti Yusuf ve arkadaşları arasında geçen diyaloglara dikkat edildiğinde anlaşılan odur ki Hazreti Yusuf (aleyhisselâm), hapisteki arkadaşlarıyla çok iyi geçinen, ahlak ve davranışlarıyla müspet anlamda onların dikkatlerini çeken, güven ve sempatilerini kazanan ve onlara hep iyiliklerle yaklaşan bir “muhsin”dir.</p>
<p>Yukarıdaki âyetlerden önceki konu ise, vezirin hanımının Mısır kadınlarını saraya davet edip dillere düşen tavrının altında yatan sebebi göstermek istemesidir.</p>
<p>Kadın, sarayda mükellef bir sofra kurdurur. Daha sonra da Hazreti Yusuf’u kadınların huzuruna davet eder ve “İşte beni kınamanıza sebep olan genç! Yemin ederim ki ben ondan kâm almak istedim, ama o iffetli davrandı.” der.</p>
<p>Kur’ân’ın karakterleri konuşturmasından anlaşılacağı üzere, Hazreti Yusuf (aleyhisselâm) hapse girerken vezirin hanımı, o iffet timsalinin suçsuz olduğunu ikrar etmişti. Bu gerçeğin de hapiste bilinmemesi mümkün değildi. Bütün hapishane, Hazreti Yusuf’un (aleyhisselâm) hapse suçsuz yere girdiğinde müttefik idi. Hem saraydan gelmiş olması hem de suçsuzluğunun vezirin hanımının ikrarı ile teyidi, hapishanede Hazreti Yusuf’u (aleyhisselâm) çok önemli bir konuma getirmiş olsa gerektir. Aynı zamanda Hazreti Yusuf’un (aleyhisselâm) hapishane arkadaşlarına, maddî ve manevî ihsanlarda bulunmasından anlaşılıyor ki Kur’ân aslında bu iki genci, hapishanedeki diğer arkadaşlarının temsilcisi olarak konuşturmuştur.</p>
<p>Burada ilk karşımıza çıkan arkadaşlarının Hazreti Yusuf’a (aleyhisselâm) hitap ederken kullandıkları “muhsin” ifadesidir. H-S-N (güzel olmak) kökünden gelen bu kelime, bir şeyi güzel ve iyi kılmak anlamına gelen ihsan kelimesinden türemiş bir sıfattır. Bir şeyi iyi ve en güzel şekilde yapan ve yerine getiren demektir. Bu kelime, fizikî ve ahlakî güzellik ile birlikte iyiliği ifade eder. Dinî literatürde ise muhsin, “ihsan eden, iyilik eden, kerim, cömert” anlamlarına geldiği gibi, aynı zamanda “Allah’ı görür gibi O’na ibadet eden” mânâsına da gelir. Burada birinci mânâ daha öncelikli olsa da hapishane arkadaşları Hazreti Yusuf’un (aleyhisselâm) hapishanedeki durumuna muttali olabileceklerinden, ikinci mânâ da düşünülebilir. Hazreti Yusuf’un (aleyhisselâm), “Atalarım İbrâhim, İshak ve Yâkub’un (aleyhimüsselâm) dinine tabi oldum.” demesi de onun aynı zamanda bir peygamber oğlu olarak dinini tastamam yaşadığının da farklı bir göstergesidir.</p>
<p>Fethullah Gülen Hocaefendi, “Bir Sorgulama” başlıklı makalesinde, Allah’ın ihsan ettiklerinin ihsan edilmesi gerektiğini veciz bir şekilde anlatır:</p>
<p>“Allah’ın sana ihsan ettiklerini sen de saç cömertçe etrafına; saç ki insanı insanlara, Cennet’e ve Allah’a yaklaştıran en sırlı formül civanmertliktir. Bu formülü ruhuna mal edip kullanabilirsen, mezhebi kin, nefret, düşmanlık olan en kaba ruhlar bile, bir gün mutlaka senin atmosferine girebilmek için kuyruklar oluşturup bekleyeceklerdir.”<a href="#_edn1" name="_ednref1">[1]</a></p>
<p>Hapishanedeki iki genç, gördükleri rüyalarının yorumunu Hazreti Yusuf’tan (aleyhisselâm) sorarlar. Hazreti Yusuf (aleyhisselâm) ise doğrudan sorularına cevap vermeden önce, bizlere nebevî tebliğ metodunu öğretir. Sorunun cevabına geçmeden önce Hazreti Yusuf (aleyhisselâm) muhataplarına nasihatte bulunur, aklî ve naklî delillerle onları tevhide davet eder, şirkten sakındırır ve Kur’ân’ın “ed-dînu’l-kayyim” olarak adlandırdığı dosdoğru dini tarif eder. Hazreti Yusuf (aleyhisselâm), nebevî ahlakın bir yansıması olan “muhsin” sıfatının muhatapları tarafından tasdik edilmesinden sonra tebliğe başlar.</p>
<p>Âyetin devamında, üçüncü sırada yapılması gereken çok önemli bir husus daha karşımıza çıkmaktadır ki o da problemlerin bire bir çözümüdür. Kur’ân “ahadüküma” ifadesini kullanır ki bu da “sizden biri” demektir. Hazreti Yusuf (aleyhisselâm) muhataplarının isteklerine tek tek cevap verir. Âdeta her fidana can suyu verir.</p>
<p>Kur’ân’da verilen sıra; ihsanda bulunma, tebliğ ve ardından problemleri tek tek çözme şeklindedir. Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem) ve bütün peygamberlerin hayatlarının satır aralarında aynı sırayı görmemiz mümkündür.</p>
<p>Bu üç kavramı düzgün bir hat şeklinde düşünmek yerine, birbirini takip eden bir daire gibi düşünmek daha gerçekçidir. Yani ihsandan sonra tebliğ, tebliğden sonra da fert fert ilgilenme ve tekrar ihsanda bulunma…</p>
<p>Hazreti Yusuf (aleyhisselâm) hapishaneden çıktıktan sonra insanların hayatına doğrudan tesir eden bir vazifeye talip olmuştur. Hazreti Yusuf’un (aleyhisselâm) vazifesini hayatta icra ettiğini âyetlerden hissederiz. Yani o, sahada ve işin tam ortasındadır. Sûrenin satır aralarında Hazreti Yusuf (aleyhisselâm) odasına çekilip emir veren bir vezir değil de işin bizzat ortasında bir idareci olarak karşımızda durur.</p>
<p>Dünyada bazı hadiseler zahiren çirkin ve istenmeyen durumlar gibi gelse de aslında hepsinin arka planında pek çok hikmet vardır ve anlaşılmaları da zaman alır. Hatta bunların bazılarının hikmetlerini Allah dünyada değil de âhirette gösterir. Çünkü hikmet ağacının kökü, gayb alemlerinde olup meyveleri şehadet alemine dökülür; meyvelerin olgunlaşıp dökülmeye yüz tutması için de zaman gerekir.</p>
<p>Ashab-ı Kehf de dışarı çıkacağız diye o mağaraya girmişti. Allah aktif hizmet ettikleri dönemdeki gibi onların sevaplarını hasenat defterlerine yazmıştı. Aynen öyle de günümüzde hapishanede, gaybubette veya bulunulan beldelerde kısıtlı imkânlarla bir şey yapılmıyor denilebilir. Allah sonsuz rahmetiyle o pasif zannedilen zamanlar için, en aktif olduğunuz dönemlerdeki sevapları verebilir. Bu konuda dikkat edilmesi gereken önemli nokta, içinde bulunulan zaman ve şartların en uygun biçimde değerlendirilmesidir.</p>
<p>Müminler için Kur’ân ve onun açılımı olan Sünnet temel rehberdir. Kur’ân’ın haber verdiği ve üzerinde önemle durduğu gerçekler, kıssalar, emir ve yasaklar ne kadar doğru ve net bir şekilde anlaşılıp tatbik edilirse, dünya ve âhiretteki saadet ve başarı da o nispette olur. Kur’ân ve Sünnet’ten habersiz bir hayat asla başarı sağlayamaz; dünyevî başarı sağlar gibi gözükse de sonuçları itibarıyla kadük kalacağı unutulmamalıdır.</p>
<p>Evrensel hakikat olan Kur’ân ve onun açıklayıcısı olan Sünnet, her zaman ve mekânda, her türlü durumda kulaklara neler neler fısıldar. Ancak bunun için şüphesiz, Kur’ân’ın bütünü, sûreleri, âyetleri ve kelimeleri, hatta harflerine gizlenmiş zengin mânâların dikkatlice okunup anlaşılması gerekir. Üstad Bediüzzaman’ın ifadesi ile “Nazlanan ve istiğna gösteren nazeninlerin mehirleri dikkattir. Ve menzilleri dahi kalbin süveydasıdır.”<a href="#_edn2" name="_ednref2">[2]</a></p>
<p>İlahî mesajlar azamî dikkat ister; mânâların merkezi ise kalbdir. İnsanın görmesini sağlayan iki farklı aracı vardır. Bunlardan biri basar, diğeri de basirettir. Basar gözün görmesi, basiret de kalbin görmesidir. Kur’ân, nazeninlerden nazenindir. Kur’ân mehcur bırakılmaz, azamî dikkat edilirse, içinden bize hayat rehberi olacak, inci ve mercan gibi birçok düstur çıkacaktır.</p>
<p>Nebevî metotlar en parlak işaret levhalarıdır. Bu levhaları takip ettiğimizde kendimizi sırat-ı müstakim üzere ve aynı zamanda diğer insanlara rehberlik yapacak ümmet-i vasat olacak kıvamda bulabiliriz.</p>
<p>Zaman ve şartlar değişse de semavî ve fıtrî hakikatler değişmez. Hazreti Yusuf’un (aleyhisselâm) hayatından zaman ve mekânın eskitemediği hakikatleri bize Kur’ân haber vermiştir. Kolaycı bir yaklaşımla “Ben söyledim, vazifemi yaptım.” değil; “Vazifem yeni başlıyor. Mademki bir şeyler anlattım, takip etmeliyim; insanların sıkıntılarını çözebilmek için çaba sarf etmeliyim.” anlayışı tebliğde esas alınmalıdır.</p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> M. Fethullah Gülen, <em>Işığın Göründüğü Ufuk (Çağ ve Nesil-7)</em>, İstanbul: Nil Yayınları, 2011, s. 250.</p>
<p><a href="#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Muhâkemât</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 61.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Hangi Deizm?</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/04/01/hangi-deizm/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 01 Apr 2022 21:57:26 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=219985</guid>

					<description><![CDATA[Deizm, ferdin sadece akıl ve gözlem yoluyla Tanrı’ya olan inancını esas alan felsefî bir görüştür. Bunun sonucu olarak deizm, vahye dayalı her şeyi reddeder. Deistlere göre kâinat yaratılmıştır, ama Yaratıcı her şeyi kendi hâline bırakmıştır! Deizm kavramı ilk olarak 17. yüzyılda İngiltere’de Kiliseye bir tepki hareketi olarak başlamıştır. Kilise saltanatın yanında yer alarak halkların ezilmesine [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Deizm, ferdin sadece akıl ve gözlem yoluyla Tanrı’ya olan inancını esas alan felsefî bir görüştür. Bunun sonucu olarak deizm, vahye dayalı her şeyi reddeder. Deistlere göre kâinat yaratılmıştır, ama Yaratıcı her şeyi kendi hâline bırakmıştır!</p>
<p>Deizm kavramı ilk olarak 17. yüzyılda İngiltere’de Kiliseye bir tepki hareketi olarak başlamıştır. Kilise saltanatın yanında yer alarak halkların ezilmesine göz yummuştu. Buna tepki olarak halk Allah’ı inkâr etmedi, ama Kiliseye olan tepkisi, dini deist bir anlayışla yorumlaması ile sonuçlandı. Görüldüğü gibi, bu felsefe bir tepki hareketi olarak başlamıştır.</p>
<p>Deizmi günümüzde sadece ateizmden kopanların sarıldığı bir inanç olarak değerlendirmek eksik olacaktır. Üç grup deist vardır:</p>
<p>Birincisi, ateizmden deizme kayanlardır ki bunlar; “<em>Kâinattaki bu kadar mükemmellik sahipsiz olamaz. Biz istediğimiz her şeyi yapıp dünyadan k</em>â<em>m alalım. Allah’a da inanalım, ne olur ne olmaz</em>.” kanaatinde olup ateizme daha yakın duran deistler. Aslında deizm, mesuliyetten uzak, kulluğun olmadığı bir din arayışının sonucudur.</p>
<p>İkincisi, daha ziyade İslam dünyası içinde neşet edip insanlardaki eksikleri dine mal edip dinde eksiklik varmış gibi değerlendirerek tamamen bir tepki hareketi olarak deizme kayanlar.</p>
<p>Üçüncü grup ise “farkına varılmayan deizm” diye de adlandırabileceğimiz, ferdin fiillerinin kendine ait olduğunu zannedip olan biten her şeyi, determinist bir anlayışla sadece sebep ve sonuçlara bağlayarak izah etme gayreti içinde olanlar.</p>
<p>Bu sınıflamayı kısaca özetlersek:</p>
<ol>
<li>Ateizm kaynaklı deizm</li>
<li>Tepkisel deizm</li>
<li>Farkına varılmayan deizm (determinist anlayış).</li>
</ol>
<p>Tıp ilmi ile uğraşan bir doktor olarak tedavide önemli bir kuralı hatırlatmak isterim. Hastalığı tam tedavi edebilmek için öncelikle doğru teşhisin konulması gerekir. Şayet doğru teşhis konulamazsa tedavi de eksik kalacaktır. Bazen yapılan eksik tedavi hastalığın daha da büyümesine sebep olabilir. Sosyolojik süreçler insan ve kâinat kitabının birer yansımasıdır. Bu süreçleri Allah’ın varlık aleminde koyduğu kanunlar perspektifinden değerlendirmek ve yorumlamak çok önemlidir. Etkili tedavi için doğru teşhis gerektiği gibi, sosyolojik problemlere çözümler üretirken esas sebeplerin ortaya konulup tedavi metotlarının geliştirilmesi gerekir.</p>
<p>Ateizm kaynaklı deizm probleminin çözümü, hakiki mânâda tevhit akidesinin zihinlerde yerleştirilmesi ile izale olabilir. Bu problemle ilgilenirken tevhit akidelerinin anlatılması ile tepkiselliğin izale edilmesi eş zamanlı kullanılabilir.</p>
<p>Tepkisel deizmin yayılmasının sebeplerini ise dört maddede sınıflayabiliriz:</p>
<ol>
<li>Dindar olarak kendini ifade eden insanların din anlayışı, hayat tarzı, davranışlarıyla gösterdikleri derin çelişkiler, yani yanlış Kur’ân ve Sünnet yorumları neticesinde bazı hurafelerin yaygın bir şekilde yaşanıyor olması.</li>
<li>Birinci maddede verilen söylem ve fiil çelişkisinin, kendini dinî sivil toplum örgütü olarak tanıtan kurumlarda göstermesi ve bunun sonucu olarak da yaşanan tutarsızlıklar, cahillikler ve ahlaksız davranışlar.</li>
<li>Çağın getirdiği problemlere yeterli, yeni ve ikna edici cevap ve fikirler üretemeyen dogmatik ilahiyatçılar ve aydınlar.</li>
<li>Toplumu hızla dönüştüren dijital devrimin beraberinde getirdiği sığlık, içe kapanıklık, maddiyatçılık ve gerçek ötesi yeni bir hayat formuna doğru insanların yönlendirilmesi ve bu konunun çözümü ile ilgili henüz yeteri kadar çalışma olmaması.</li>
</ol>
<p>Birinci madde söylem ve fiil uyumsuzluğunun ferdî tarafı, ikinci madde ise bu uyumsuzluğun toplumsal tarafıdır. Ferdî ve içtimaî problemler ve çözümler birbirine benzer, sadece sayısal olarak farklıdır, yani ferdî çözümler üretirseniz aslında toplumu da düzeltmiş olursunuz. Bu yüzden ilk iki maddenin çözümü birlikte değerlendirilebilir.</p>
<p>İlahî beyanda söylemlerle fiillerin uyumlu olması sadedinde birçok âyet vardır. Bu âyetlerin bir kısmı, Kur’ân-ı Kerim’de ismi geçen peygamberler (aleyhimüsselâm) konuşturularak verilir. Bir kısmı da evrensel kaideler olarak tarif edilir.</p>
<p>Evrensel kaide olarak söylem ve fiil uyumunu anlatan, âlimlerin kitaplarına serlevha yaptığı şu âyettir: “<em>Ey iman edenler! Niçin yapmadığınız (veya yapmayacağınız) şeyleri söylüyorsunuz</em>?” (Saf, 61/2). Fethullah Gülen Hocaefendi’nin de dikkat çektiği gibi, bu âyeti, “Yapmıyorsanız, söylemeyin.” şeklinde anlamak eksiklik olur. Anlaşılması gereken mânâ, “Madem söylüyorsunuz, söylediğiniz şeyleri kendiniz de yapın.”<a href="#_edn1" name="_ednref1">[1]</a> demektir, tesir etmenin en önemli âmili de budur. Söylediklerimizin muhataplar tarafından kabul edilmesi, söylediğimiz şeyleri yapmamıza vâbestedir.</p>
<p>Kur’ân-ı Kerim, Hazreti Şuayb’ı (aleyhisselâm), “<em>Sizi menettiğim konularda muhalif hareket etmeyi düşünmüyorum</em>.” (Hûd, 11/88) sözleriyle konuşturur. Yine Kur’ân, söylem ve fiillerin uyumunu, bir toplumu ikaz ederek bizlere öğretir: “<em>Halka iyiliği emredip kendinizi unutuyor musunuz yoksa? Hâlbuki siz Kitab’ı okuyup duruyorsunuz. Artık aklınızı başınıza almayacak mısınız</em>?” (Bakara, 2/44).</p>
<p>İşte bu âyetler ışığında en küçük yapı taşı olan aileden en büyük toplum hareketlerine kadar söz ve fiil uyumuna dikkat edilmelidir. Aile hayatımızda çocuklarımızın bizde gördüğü tutarsızlıklar, onlarda tepkisel karşılık olarak yansıyacaktır. Düzeltilmesi gereken, söylem ve fiil tutarsızlığıdır. Çocuğumuz söylem ve fiillerde tutarsızlık görmüyorsa, yavaş yavaş bu tepkiselliğinden vazgeçecektir. Tepkisel deizme kayan bir fert, çevresindeki insanlarda gördüğü ahlakî olmayan hâlleri, dinin kendisi ile eşleştirmeye çalışır ve kötülüklerin yaratılma sebeplerini izah ederken zorluklar yaşar.</p>
<p>Üçüncü maddeyle ilgili olarak, Üstad Bediüzzaman Hazretleri, vaiz ve hatiplerin etkili olmamalarını belli şartlara bağlar. Nasihat edenlerde üç vasfın olması gerektiğini vurgular:</p>
<ol>
<li>İlim sahibi ve tahkik edici olmalı ki dinî meseleleri ispat ve muhatapları ikna edebilsin ve her anlattığını sağlam kaynaklarla desteklesin.</li>
<li>Dikkatli hikmet erbabı olmalı ki dengeleri bozmasın, ifrat ve tefritlerde gezinmeden her şeyi dengeli bir şekilde anlatsın.</li>
<li>Güzel bir dille ikna edici olmalı ki hâlin ve zamanın gereklerine uygun söz söylesin.<a href="#_edn2" name="_ednref2">[2]</a></li>
</ol>
<p>İslamî bilgilendirmede, hükümlerin nasıl elde edildiğinin, muteber kaynaklara ve usule dayandırılarak anlatılması çok önemlidir. Dini derinlemesine bilmeyen, dinî hükümler arasındaki dengeden habersiz olan ve içinde yaşadığı çağın kültürüne vâkıf olmayan nâsihlerin tebliğ ve irşat vazifesini hakkıyla yerine getirmeleri söz konusu değildir. Nasihatler Kur’ân’ın ruhuna ve muhatabın seviyesine uygun, makul ve dengeli olmalıdır.</p>
<p>Dördüncü maddeye gelince: Yapılması gereken, insanları dijitalliğin sığlığından ve geçiciliğinden çıkarıp tekrar kitap kokusu ile buluşturmaya çalışmaktır. Evet, bu zor bir meseledir, fakat bu konuda çok fazla fikir üretimine ihtiyaç vardır. Hâlâ ne kendi içimizde ne de toplum boyutunda bu probleme çözümler üretebildiğimizi söyleyebiliriz.</p>
<p>Bize düşen, tevhit delillerini insanlara en uygun zamanda ulaştırma fırsatlarını değerlendirme olmalıdır. Klasik, uzun anlatımlar yerine veciz ve tesirli ifadeler kullanarak sohbet etme, detayları kaynaklara havale etme prensibi üzerinde durulabilir. Muhatabın kafasındaki ana soruya odaklanma ve o problemin tatmin edici bir şekilde izale edilmesine çalışılabilir. Problemleri çözerken muhatapları iyi tanıma, en önemli meselelerden biridir. Bir arkadaşımıza bir kitap okutmak istiyorsak, önce o arkadaşımızı iyi okumamız gerekmektedir.</p>
<p>Farkına varılmayan deizmin, yani inancın hayattaki etkisinin zayıflamasına sebep olan determinist yaklaşımın tedavisi ise iman hakikatlerinin, bilhassa kader anlayışının kalblere yerleştirilmesiyle mümkün olabilir.</p>
<p>Deizmi karşımıza “belirsiz bir inanç karşıtlığı” şeklinde, âdeta bir heyula olarak koyup ideoloji olarak kabul etmeden, parçalara bölerek iyi tanımlamamız gerekir. İdeoloji olarak tanımlanan her şey taraftar ister. Aslında deizm tepkisel bir kaçışın adıdır. “Hastalık yoktur; hasta vardır.” kuralınca, muhatabı iyi tanıyıp şahsa özel çözümler üretilebilmek en önemli marifet olsa gerek.</p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> M. Fethullah Gülen, “Örnek Bir Mürşid: Şuayb Aleyhisselâm”, 29/12/2019, www.herkul.org/kirik-testi/ornek-bir-mursid-suayb-aleyhisselam/</p>
<p><a href="#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Eski Said Dönemi Eserleri</em>, İstanbul: Yeni Asya, 2017, s. 61–62.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Aldırma Gönül</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/03/01/aldirma-gonul/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Mar 2022 22:13:18 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=219599</guid>

					<description><![CDATA[Bu yazı, beş yıldır esarette olup annelerinin cenazesine katılmasına izin verilmeyen iki kardeş olan çok sevdiğim arkadaşlarım eğitimci Sebahattin Bey ve Doktor Ali Bey’le birlikte kör testerelerle körpe dalları budanan, zifirî zindanlara çığlıkları dökülen, küf kokan hücrelerde kefenlere bürünen, ezilmiş bedenlerle Rahman’a yürüyen, Meriç’ten, Ege’den Cennet’e kanat çırpan ve akrebin kıskacında bir ömür geçiren bütün [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><em>Bu yazı, beş yıldır esarette olup annelerinin cenazesine katılmasına izin verilmeyen iki kardeş olan çok sevdiğim arkadaşlarım eğitimci Sebahattin Bey ve Doktor Ali Bey’le birlikte</em> <em>kör testerelerle körpe dalları budanan, zifirî zindanlara çığlıkları dökülen, küf kokan hücrelerde kefenlere bürünen, ezilmiş bedenlerle Rahman’a yürüyen, Meriç’ten, Ege’den Cennet’e kanat çırpan ve akrebin kıskacında bir ömür geçiren bütün mağdur ve mazlumlara ve aynı zamanda Tevhidname’deki tarifleri ile  tutuklanan, hapsedilen ve derdest edilen “mescun” kardeşlerimize, tevkif edilen, işinden alıkonulan ve hürriyeti kısıtlanan “mevkuf” kardeşlerimize, darda bırakılan, kendisine bir yardım elinin uzanmasına muhtaç bırakılacak ölçüde üzerinde baskı kurulan “muzdar” kardeşlerimize, gadre ve haksızlığa uğramış, hak ettiği imkânlar zorla elinden alınmış “mağdur” kardeşlerimize, hak etmediği muameleye tâbi tutulan, zalimin gaddar eliyle zulme maruz bırakılan “mazlum” kardeşlerimize, berd ü selam bulabilmek için hicrete mecbur olan “muhacir” kardeşlerimize, bu sıkıntılı zamanda şehadet şerbetini içen “şehit” kardeşlerimize, kendini bile ifade etme imkânı bulamayan, kimliksiz yaşamak zorunda kalan “gaip” kardeşlerimize ve hayatının dönemlerinde bunların hepsini yaşamış ve hâlâ yaşıyor olan “Asrın Kara Sevdalısı”na ithaf olunur.</em></p>
<p>Kur’ân-ı Kerim, aldırmadan yolumuza devam etmemiz gerektiğini mealen şu şekilde beyan buyurur: “<em>Rahman’ın has kulları o kimselerdir ki onlar yerde tevazu ile yürürler. Cahiller kendilerine laf atarsa </em>‘<em>Selâmetle</em>!’<em> derler</em>.” (Furkan, 25/63).</p>
<p>Has kulların evsafının anlatıldığı bu âyette kulların tevazu içinde olmaları nazara verilmekte ve onlara adı sanı belli cahil güruhlar sözle sataşırsa “Selametle!” deyip geçip gidilmesi, cahillere bile “Selamette kalın!” dememiz gerektiği beyan buyurulmaktadır.</p>
<p>Gezerken insanlar arasında sevginin yerleşmesini arzu ediyorsanız, tanıdığınıza ve tanımadığınıza selam verin. Selam, muhatapların alakasını celp etmeye vesiledir. “Selâmün aleyküm”ün mânâsı; “Dünya ve âhirette esenlik üzerine olsun. İnşallah kabir azabından kurtulursun. Mizanın hafif olsun, sıratı süratle geç, Cennet’e hızla gir ve Cemalullah’ı müşahede et.” demektir.</p>
<p>Selam; esenlik, emniyet ve güven anlamına gelir, İslam’ı hatırlatır, İslam’ın varlığını gösterme ve iyilik dilemedir, böyle olunca karşı taraf alakasız kalamaz. Selamet, “Benden sana zarar gelmez; dilim, zihnim ve kalbimle sana ancak güzellikler temenni ederim.” demektir. Selamet bir başka açıdan da her yönü ile güzellikleri vaat eden Kur’ân-ı Kerim ile cevap verme anlamına da gelir. Peygamberliğin zirvesi ve hasların hası kul olması hasebiyle yaşanılan en güzel örnekler hep O’na (sallallâhu aleyhi ve sellem) aittir. Efendimiz (aleyhissalâtü vesselam) bütün engellemelere aldırmadan yoluna devam etti; inkârlara, ilhadlara ve cahilce karşı koymalara sadece Kur’ân’la karşılık verdi; Allah da (celle celâluhu) Resûl-u Ekrem’in (sallallâhu aleyhi ve sellem) her mücadelesini zaferle taçlandırdı, hem de binlerce hasmına rağmen.</p>
<p>Efendimizin (sallallâhu aleyhi ve sellem) kardeşleri vasfına namzet olan âhir zaman küheylanları da dünyanın dört bir yanında, aşkla ve şevkle gerilerek kutsî sulh adacıkları oluştururken her köşe başında yollarını kesen gulyabanilere aldırmadan hizmetlerine emin adımlarla devam ederler.</p>
<p>Başkaları ne düşünürse düşünsün, muarızlar ne yaparsa yapsın, âyette anlatılan tevazu ile hareket ederler ve aleyhlerindeki hiçbir şeye aldırmadan ve karşılaşılan sıkıntılar karşısında da telaş etmeden kendi işlerini layıkıyla yaparlar.</p>
<p>Bize yapılan muamele ne olursa olsun inkisara düşmeden, küsmeden, hiçbir şeye takılmadan yolumuza devam etmeliyiz. Elimizden gelebiliyorsa bir kısım insanlardaki kötü hasletler bile baskı altına alınmalı, onlarla da iyi geçinmeli ve ortak paydaları artırma yoluna gitmeliyiz.</p>
<p>Muarızların düşmanlıkları bize geri adım attırmamalı, tam tersine kutsî dava uğruna yapmamız gerekenleri harfiyen yerine getirmek için mücadele etmeliyiz. Ruhen tek başımıza kaldığımız zamanlar olsa bile bu duyguları korumalı ve iman ve Kur’ân hizmetinde yalnız kalsak bile tekrar boyunduruğun altına girmeli, “Vira bismillah!” deyip her şeye yeniden başlamalıyız.</p>
<p>Zindanlara atsalar, sürgünlere gönderseler, her türlü tenkile maruz bıraksalar da hiçbir sıkıntıya aldırmadan hak bilinen yoldan geri durmamalı, Ashab-ı Kehf gibi isyan ahlakının temsilcileri olabilmeliyiz.</p>
<p>Bu aldırmayan gönüller için en büyük hafakan “emr-i bi’l-ma’ruf, nehy-i ani’l-münker” yapamama olmalıdır. Hazreti Halid (radıyallâhu anh) gibi yatağında ölme korkusunu içinde yaşayan küheylanlardır onlar. Ruhlarının ufkuna yürüdüklerinde de hep Hizmet kervanına yetişiyor olmanın mücadelesini yaşarlar. Bu gönül koymayan delikanlılar ve hanımlar hiçbir zaman takdir beklemez, esas takdirin ötelerde olduğunun farkındadırlar.</p>
<p>Fahr-i Kâinat Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem) Mekke’de büyük sıkıntılara mârûz kalmış, tehditler almış ve kendisine ve arkadaşlarına her türlü komplo kurulmaya çalışılmıştı. Bu sıkıntılara aldırmadan kendi doğru yolundan milim inhiraf etmeden sahabesini ötelere taşımıştı. Öyle aldırmıyor ve arkadaşlarının da aldırmaması gerektiğini tavsiye ediyordu ki Beni Haşim ve Abdulmuttalipoğullarının merkezde olduğu üç yıl süren boykot yıllarından çok az bilgi günümüze ulaşmış, bir mânâda Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem), sahabesine de aldırmayın demiş ve mesele gizli tutulmuştur. Üç senelik bu hadise ile ilgili siyer tarihinde fazla kaynak yokken daha kısa süren hadiseler için ciltlerce kitaba ulaşabilirsiniz.</p>
<p>Efendiler Efendisi (sallallâhu aleyhi ve sellem) Taif’te aldırmamış, Mekke’de aldırmamış, Medine’de aldırmamış ve sahabesini de hep bu şuurla yetiştirmiştir. İnsanların yaptıklarına aldırmadığını, tazarru ve niyazının sadece Allah’a olduğunu Taif duasında görürüz: “<em>Allah’ım, güçsüzlüğümü, zaafımı ve insanlar nazarında hakir görülmemi Sana şikâyet ediyorum. Ya Erhamerrahimîn! Sen hor ve hakir görülen biçarelerin Rabbisin; benim de Rabbimsin&#8230; Beni kime bırakıyorsun? Kötü sözlü, kötü yüzlü, uzak kimselere mi; yoksa, işime müdahil düşmana mı? Eğer bana karşı gazabın yoksa, Sen benden razıysan, çektiğim belâ ve mihnetlere hiç aldırmam. Üzerime çöken bu musibet ve eziyet, şayet Senin gazabından ileri gelmiyorsa, buna gönülden tahammül ederim. Ancak afiyetin arzu edilecek şekilde daha ferah-feza ve daha geniştir. İlâhî, gazabına giriftar yahut hoşnutsuzluğuna duçar olmaktan, Senin o zulmetleri parıl parıl parlatan dünya ve âhiret işlerinin medâr-ı salâhı Nur-u Vechine sığınırım. Sen razı oluncaya kadar affını muntazırım! İlâhî, bütün havl ve kuvvet sadece Sendedir</em>.”<a href="#_edn1" name="_ednref1">[1]</a></p>
<p>Bütün komplolar karşısında hizmet erlerinin görevi “Allah Bize Yeter” demektir. Bu erler yolun en başında bu sıkıntıları peşinen kabul etmişlerdir. Yol ıstırap yoludur, başkalarının ahireti adına dünyada olan hiçbir şeye aldırmama esas düsturudur. Üstad Bediüzzaman’ın dediği gibi: “Bana, ‘Sen şuna buna niçin sataştın?’ diyorlar. Farkında değilim; karşımda müthiş bir yangın var, alevleri göklere yükseliyor. İçinde evlâdım yanıyor, imanım tutuşmuş yanıyor. O yangını söndürmeye, imanımı kurtarmaya koşuyorum. Yolda birisi beni kösteklemek istemiş de ayağım ona çarpmış, ne ehemmiyeti var! O müthiş yangın karşısında bu küçük hâdise bir kıymet ifade eder mi? Dar düşünceler, dar görüşler!” <a href="#_edn2" name="_ednref2">[2]</a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Sabahattin Ali de Sinop Cezaevinde kaldığı yıllarda, “Başın öne eğilmesin/Aldırma gönül aldırma/Ağladığın duyulmasın/Aldırma gönül aldırma” diyerek dik durulması gerektiğini anlatmaya çalışır. Bu arada, dertler şaha kalkınca bile Allah’a yollanması gerekenin hamd olduğunu hatırlatalım, çünkü Allah’tan ne gelirse gelsin hamd ile yudumlanır.</p>
<p>Bu kutsî dairenin bir ferdi olarak yazının başında ithaf ettiğim sınıfların çoğunun içinde yer almış biriyim. Meriç’te, Ege’de kaybettiğim bir akrabam olmadı, ama bu süre zarfında hapishanelerde, hastanelerde ve hicret yollarında dünya hayatına veda eden bütün kardeşlerimizin ve çocuklarımızın acısını sizin gibi ben de içimde hissettim. Bu kayıpları yaşayanlar da mı aldırmasın, onlar için bir şey diyemeyeceğim, ama ebedî âlemde kazanılacak olanlara baktığımızda burada kaybedilenlerin ötede verileceklerle mukayese edilemeyeceği de âşikârdır. Şayet hayat sadece dünya hayatından ibaret olsaydı, değerlendirmelerimizin makul bir yanı olabilirdi. Hâlbuki insan için dünya hayatı tohumları saçtığı bir yer, âhiret ise bir harman ve hasat, sıkıntılardan kurtulup saadete erme yeridir. Bu dönemde şehitlik mertebesine yükselmiş olan onca kardeşimizin kabirlerinden bizleri seyrettiğini hissedip hepsinin birden “Sabredin, az kaldı!” dediklerini duyar gibiyiz. Ben de bu ifritten dönemde Rabbimden emanetini almasını çok ama çok istedim, bazı hastalıklarla o sınıra geldiğim de oldu, ama dünya çilesini bir miktar daha yaşamamız gerekiyormuş.</p>
<p>Bu yazı, Bediüzzaman’ın dediği gibi, “Bil ey nefsim!” ifadesiyle nefsime bir ikaz ve tavsiyedir. Yazının başlığı belki de “Aldırma Gönlüm” olmalıydı, ama aynı hisleri taşıyan kardeşlerimin ve her zaman affedici olmamız gerektiğini tavsiye eden muhterem Hocamızın hissiyatını da hesaba kattığımda, yazının başlığını “Aldırma Gönül” olarak değiştirdim. Arzu eden abla ve ağabeylerimiz bu yazıdan kendine hisse çıkarabilir.</p>
<p>Yaşanılanlara aldırmadan yola devam etmek çok zordur. Âyetten anladığımız mânâ ile has kul olabilmek bu yoldan geçer. Hasların Has’ı Efendimizin (sallallâhu aleyhi ve sellem) yolunda has kul olmak temennisiyle… Sizler de aldırmayın, vesselam…</p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="#_ednref1" name="_edn1">[1]</a><em> İbn Sa’d, Tabakâtü’l-Kübrâ, 1/211–212.</em></p>
<p><a href="#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Tarihçe-i Hayat</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 12.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Kardeşlik Nedir?</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2022/01/01/kardeslik-nedir/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Jan 2022 12:18:21 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=216514</guid>

					<description><![CDATA[Biyolojik kardeşlik tabiri, aynı anne babadan doğanlar için kullanılır, ancak bunun ötesinde bazı özel şart ve zamanlarda, irade ve gayretle ortaya konulan öyle durumlar vardır ki biyolojik kardeşliğin ulaşamadığı yerlere insanı ulaştırır. Dünyanın her yerinde kalbin derinliklerinden sevgiye, saygıya, insana, bütün varlıklara ve evrensel değerlere karşı saygı duyanların içlerinden gele gele hayata aktarabileceği en güzel [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Biyolojik kardeşlik tabiri, aynı anne babadan doğanlar için kullanılır, ancak bunun ötesinde bazı özel şart ve zamanlarda, irade ve gayretle ortaya konulan öyle durumlar vardır ki biyolojik kardeşliğin ulaşamadığı yerlere insanı ulaştırır. Dünyanın her yerinde kalbin derinliklerinden sevgiye, saygıya, insana, bütün varlıklara ve evrensel değerlere karşı saygı duyanların içlerinden gele gele hayata aktarabileceği en güzel duygudur iradî kardeşlik. Bütün insanları kardeş görme inancı aslında imandaki kardeşliğin bir tezahürüdür. İman kardeşliği, zamanla hizmette kardeşliğe, oradan da evrensel kardeşliğe dönüşür.</p>
<p>Bu güzel haslet bazen kışın okula giderken arkadaşını paltosunun içine almak, bazen hapishanede yatağını ona vermek, bazen nehre düşen talebesinin ardından atlayıp onu kurtarırken kendini feda etmek, bazen de kendine düşen tabağı, meyve fazla konulmuş diye arkadaşının haberi olmadan onun tabağıyla değiştirmektir. Bunların hiçbirisi yaşanmamış hikâye değildir ve bu daha nicelerini Hizmet kardeşlerinizden dinleyebilirsiniz.</p>
<p>“<em>Müminler sadece kardeştirler. O halde ihtilaf eden kardeşlerinizin arasını düzeltin. Allah’a karşı gelmekten sakının ki O’nun merhametine nail olasınız</em>.” (Hucurât, 49/10) âyeti ve bu âyetin izahı olan nebevî ifadeler, bir yandan gerçek ölçüyü bizlere verirken bir yandan da bu yüksek kıymeti korumanın ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.</p>
<p>İman atmosferi ortak paydasında bulunanların birbirlerine karşı birtakım vazife ve sorumlulukları vardır. İnsan yaratılışının bir gereği olarak duygu, düşünce ve davranışlardaki farklılıkların sebep olduğu küsme, darılma ve kırılmaların vakit geçirilmeden tamir edilmesi, ilk görev olarak karşımıza çıkar. Sonra da hayatın karmaşalarına, sağdan soldan gelen farklı rüzgarlara kapılmadan, Allah’ın emir ve yasaklar çizgisini ihlal etmeden yaşamaya devam etme gelir.</p>
<p>Özellikle yaşadığımız süreçte, farklı görüş ve fikirlerden neşet eden söylemler, yanlış anlamalarla da beslenerek çeşitli husumetlerin ortaya çıkmasına sebep olabilmektedir. Bu da kardeşlik potasında bulunan herkesi rahatsız eden bir durumdur. Kırgınlıklara, ayrışmalara sebep olabilecek gelişmeleri önceden fark edip tedbirler almak en iyi olanıdır, ancak meydana gelen olumsuz durumlarda hemen devreye girip bir şekilde gönülleri bu potada buluşturmak bu işin olmazsa olmaz çizgisidir. Zaten huzura namzet bir topluluk da birbirini sevip sayan ve birbirine gönülden bağlı olanlardan teşekkül eder.</p>
<p>Nitekim bizleri birbirimize kardeş kılmayı hedeflemiş olan Allah Resûlü (sallallâhu aleyhi ve sellem) bu gerçeği şöyle ifade eder: “<em>Müminler birbirlerini sevme, karşılıklı şefkat ve merhamet etme ve birbirlerini koruma hususlarında vücudun işleyişine benzerler. Nitekim onun bir uzvu hasta olduğu zaman, diğer uzuvlar uykusuzluk ve humma ile (vücut hararetini yükseltmekle) onun elemine iştirak ederler</em>.”<a href="#_edn1" name="_ednref1">[1]</a></p>
<p>Tıbbî bir gerçeklik olarak herhangi bir uzuv hastalanınca diğer uzuvlar onun yardımına koşar. Ateşli bir hastalığınız olursa mide hemen iştahı keser ve vücuttaki düzeltme mekanizmaları mevcut hastalık için seferber olur. Diğer organlar bir mânâda kendini rölantiye alıp asgarî ihtiyaçları ile idare ederler. İşte gerçek kardeşlik de böyledir. Kriz anında kendi ihtiyaçlarını kısar, az ile idare eder, ihtiyaç içindekilere yardım eder. Belki de en önemlisi onlarla sürekli irtibat içinde olur. Aynen vücutta olduğu gibi irtibatsızlık kardeşliğin tesisinde ciddi problemlere yol açar.</p>
<p>Üstat Bediüzzaman Hazretleri, kardeşlerin birbirini tenkit etmemesi gerektiğini şu şekilde ifade eder:</p>
<p>“<em>Nasıl insanın bir eli diğer eline rekabet etmez, bir gözü bir gözünü tenkid etmez, dili kulağına itiraz etmez, kalb ruhun ayıbını görmez; belki birbirinin noksanını ikmâl eder, kusurunu örter, ihtiyâcına yardım eder, vazifesine muâvenet eder. Yoksa o vücud-u insanın hayatı söner, ruhu kaçar, cismi de dağılır.</em>”<a href="#_edn2" name="_ednref2">[2]</a></p>
<p>Hakiki kardeşler birbirlerinin gözü kulağı, dili dudağı, eli ayağı gibidirler. Böyle civanmert bir toplulukta her bir fert diğerlerinin mutluluğunu düşünür ve mutluluğu için çabalar. İçlerinden birinin sıkıntısı diğerlerinin yüreğini hoplatır, sevinci de hepsinin yüzlerini bahara çevirir. Bu sırra ermiş kâmetlerin duygu ve düşünceleri hep istikamet üzeredir, hep içten ve samimi bir görüntü sergilerler. Hiç kimse diğerlerinin ardından kötü söz söylemez, su-i zan ve çirkin sözlerle o kutsî iklimi kirletmez.</p>
<p>Tam da bu noktada iman atmosferindeki kardeşliği zedeleyen, hatta bitiren bir durum vardır ki asla hatırdan çıkarılmamalıdır:</p>
<p>“<em>Ey iman edenler! Zandan çok sakının. Çünkü zanların bir kısmı günahtır. Birbirinizin gizli hallerini araştırmayın. Kiminiz kiminizi gıybet etmesin. Hiç sizden biriniz ölmüş kardeşinin cesedini dişlemekten hoşlanır mı? İşte bundan hemen tiksindiniz! Öyleyse Allah’ın azabından korkun da bu çirkin işten kendinizi koruyun. Allah tevvabdır, rahîmdir (tövbeleri kabul eder, merhamet ve ihsanı boldur).</em>” (Hucurât, 49/12).</p>
<p>Bu âyette; su-i zan, tecessüs ve gıybet sıralaması dikkat çekmektedir. Kur’ân-ı Kerim’de kavramların cümle içindeki sıralanması anlam açısından çok önemlidir.  Takdim ve tehir olarak ifade edilen bu durum bize hayatın akışındaki önceliği de gösterir. Buna göre, insanların özellikle müminlerin arasındaki bağı koparan su-i zandır. Su-i zan, tecessüse kapı aralar, tecessüs de gıybete giden bir yol açar. Şeytan bu yolu işletmek, genişletmek için uğraşır. Bundan sonrası daha da vahimdir ki gıybet iftiraya, iftira ifke, ifk de şirke götüren bir koridora dönüşebilir.</p>
<p>Gıybet kısaca, doğru olan ve söylendiğinde muhatabın hoşnut olmayacağı bir şeydir. İftira ise birisi hakkında yalan söylenmesidir. Bir kişinin gıyabında yalan söylendiğinde ise hem iftira hem gıybet günahı işlenmiş olur. Bir de ifk vardır ki bu da “bir şeyi ya da sözü ters çevirmek, döndürmek” anlamına gelir. Siyer tarihinde “İfk Hadisesi” olarak yerini alan vakada, Hazreti Âişe validemize yapılan iftiranın “ifk” olarak tanımlanmasının bir hikmeti, Rabbimizin bu iftiraya doğrudan cevap vermesi, hakikati ters yüz edenlerin sözlerini yüzlerine çarpmasıdır. Hazreti Âişe annemize yapılan iftira Efendimize, Efendimize yapılan iftira da Allah’a yapılan bir iftiradır. Kur’ân âyetlerinde ifk, şirk yerine de kullanılır:</p>
<p><em>“Siz Allah’ı bırakıp sadece birtakım putlara tapıyor, asilsiz sözler uyduruyorsunuz. Bilmelisiniz ki Allah’ı bırakıp da taptıklarınız, size rızık veremezler. O halde rızkı Allah katında arayın. O&#8217;na kulluk edin. Ancak O&#8217;na döndürüleceksiniz.</em>”<em> (Ankebût, 29/17).</em></p>
<p>Üstad Bediüzzaman’ın ifadesiyle, “Her bir günah içinde küfre gidecek bir yol var.”<a href="#_edn3" name="_ednref3">[3]</a> Bu yüzden küçücük bir su-i zandan şirke kadar giden bir yol olabileceği akıldan çıkarılmamalıdır.</p>
<p>Kur’ân’da tecessüs menfi ve müspet olarak iki anlamda kullanılır. Menfi tecessüs, bir müminin açığını kollama, eksik ve gediğini bulmak için çaba sarf etme ve gizliliklerini araştırma demektir ki bu yasaktır. Bunun yanında bir de müspet tecessüs vardır ki o da gerek kâinat gerekse Kur’ân âyetlerini daha derinden, daha yoğun bir tefekkürle incelemek, kâinatı derinden derine gözden geçirmek, varlıklar arasındaki hassas ve ince hikmetleri ortaya çıkarmaktır.</p>
<p>Tecessüs, yani merak ve araştırma bir ihtiyaç ise bu ihtiyacımızı en iyi şekilde gidereceğimiz yer Kur’ân’ın kevnî ve teşriî âyetleridir. Ayrıca bunları daha kolay ve doğru anlamamıza vesile olacak olan âlimlerin eserleridir. Tecessüsün vacip olduğu yer, Kur’ân hakikatlerinin müdakkik ve mütecessis bir eda ile araştırılıp okunmasıdır. İşte o zaman en doğru hakikatlere yelken açmış olacağız. Fethullah Gülen Hocaefendi’nin tecessüs ile ilgili hassasiyetinin azamî derecede olduğunu şu ifadelerinden anlayabiliriz:</p>
<p><em>“Gerekirse kulaklarınıza kurşun akıtacaksınız, ama müminler hakkındaki olumsuz sözlere asla kulak kabartmayacaksınız. İcap ederse gözlerinize mil vuracaksınız, ama Müslümanların olumsuz yanlarını araştırmayacak, hatalarını görmeye çalışmayacaksınız. İnanan hiçbir insanı bir sözüne, bir haline ya da bir tavrına mahkûm edip onun hakkında kötü düşünmeyecek, gönlünüzü su-i zanlarla kirletmeyecek; gözünüzden, kulağınızdan ve kalbinizden dolayı da hesap vereceğinizi bir lahzacık da olsa unutmayacaksınız.</em>”<a href="#_edn4" name="_ednref4">[4]</a></p>
<p>Tarihî hadise ve şahsiyetleri bir noktaya odaklanmadan genel itibariyle ele almak gerekir. Mahrutî bakış açısıyla, şahısları ve hadiseleri her yönüyle değerlendirme esas olmalıdır. Uhuvveti bozmayacak tahkikî bakış ise karşı tarafı rencide etmeden, kusurların telafisi adına yapılmalı, hatalar tahakkümle değil, lütuflarla ıslah edilip izale edilmeye çalışılmalıdır. <a href="#_edn5" name="_ednref5">[5]</a>  Lütuf, iyilik ve güzellikle muamele etmek olup insaniyetin en önemli nişanlarından biridir.</p>
<p>Hicret koridoru dar ve sıkıntılıdır. Yolların darlığı, istemeden de olsa kardeşlerin birbirine zarar vermesine sebep olabilir. İşte Kur’ân-ı Kerim’in medh ü sena ettiği affetme ve kusurları görmezden gelme erdemleri, böyle günlerde daha bir önem kazanır. Bundan dolayı dar bir koridordan geçtiğimiz, bazen istemeyerek de olsa birbirimize sürtündüğümüz şu günlerde tahammül kapasitemizi artırıp herkesi ve her şeyi hoş görme, çok önemli bir haslet olsa gerektir.</p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> Buharî, Edeb, 27; Müslim, Birr, 66.</p>
<p><a href="#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Lem’alar</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 201.</p>
<p><a href="#_ednref3" name="_edn3">[3]</a> A.g.e., s. 9.</p>
<p><a href="#_ednref4" name="_edn4">[4]</a> M. Fethullah Gülen, <em>İkindi Yağmurları (Kırık Testi–5)</em>, İstanbul: Nil Yayınları, 2011, s. 110.</p>
<p><a href="#_ednref5" name="_edn5">[5]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Mektubat</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 297.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Bir Kâse Ümit</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2021/12/01/bir-kase-umit/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 01 Dec 2021 23:15:57 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=182777</guid>

					<description><![CDATA[Yıllar evvel Hocaefendi’nin yanından izin alıp ayrılırken bana fısıldadığı cümle hâlâ kulağımda çınlıyor: “Doktor Bey, her gittiğiniz yere bir kâse ümit götürün.” Ben de ziyarete gittiğim arkadaşlarıma bir kâse götürüyor ve latife ile siz içi boş zannediyorsunuz ama sizlere bir kâse ümit getirdim diyordum. Hakikaten de sohbetlerimiz hep ümit kaynaklı oluyordu. İnsanın her an ümitli [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Yıllar evvel Hocaefendi’nin yanından izin alıp ayrılırken bana fısıldadığı cümle hâlâ kulağımda çınlıyor: “<em>Doktor Bey, her gittiğiniz yere <strong>bir kâse ümit</strong> götürün</em>.”</p>
<p>Ben de ziyarete gittiğim arkadaşlarıma bir kâse götürüyor ve latife ile siz içi boş zannediyorsunuz ama sizlere bir kâse ümit getirdim diyordum. Hakikaten de sohbetlerimiz hep ümit kaynaklı oluyordu. İnsanın her an ümitli olması kolay değildir, yaşanan hadiseler insanı ümitsizliğe sevk edebilir. Bu durumda olması gereken, insanın çevresinde ümit vaat eden dostlarının bulunmasıdır.</p>
<p>Ümit, hadiselerle ilgili olumlu netice çıkabileceğine inancın tam olmasıdır. Ümidin zıt anlamlısı yeis, yani karamsarlık, umutsuzluk ve şiddetli üzüntüdür. Yeisin bir diğer anlamı da vazgeçme demektir. Ümidin Arapçadaki karşılığı “recâ” kelimesi olup tasavvufta “kulun ilâhî rahmetin genişliğine bakması, Rabbinin lütfunu kendine yakın hissetmesi, neticenin iyi olacağını düşünüp sevinmesi, celâli cemal gözüyle görmesi” şeklinde tanımlanmıştır.<a href="#_edn1" name="_ednref1"><strong>[1]</strong></a></p>
<p>Ümit Hazreti Âdem (aleyhisselâm), yeis ise şeytan ile bütünleşen bir kavramdır. Hazreti Âdem ümidine sarılmış ve kazanmış, şeytan ise benliğine yenilmiş; insanları yoldan çıkarmak için yeisi bir silah olarak kullanmıştır. Ümit ve yeis, iman ve şirk gibi ademoğlunun tarih boyunca temel ikilemlerinden biri olmuştur.</p>
<p>Bir mümin her zaman ümit ile şahlanmalı, yakın çevresinden başlayarak etki alanına giren herkese ümit kaynağı olmalıdır. Mevcut iç karartıcı durumlara bakarak karar vermek ümitsizliğin en önemli sebeplerinden biridir. Hadiselere sadece sebep sonuç ilişkisi ile değil aynı zamanda hikmet perdesini aralamaya çalışarak bakmak gerekir. Hadiseleri her yönüyle okumaya, yani bütüncül görmeye çalışmak da ümidin en önemli saiklerindendir. Nice ümitsiz görünen hadiseler vardır ki ardından ümit dolu koridorlar açılmıştır. Allah (celle celâluhu) davasına yardım edenleri yolda bırakmaz. İlahî beyanda bizlere anlatılan da budur. Şayet Allah’ın davasına yardım ediyorsanız eninde sonunda sabitkadem olacaksınız, hiç mi hiç ümitsizliğe düşmeye gerek yoktur.</p>
<p>“<em>Ey iman edenler! Eğer siz Allah’ın dinine destek olursanız, O da size yardım eder ve ayaklarınızı kaydırmaz</em>.” (Muhammed, 47/7).</p>
<p>Allah’ın davasına yardım etme, ümidi kamçılayan en önemli amil olduğu gibi, sabitkadem olmanın da değişmez bir gereğidir. Bugün gadre uğramış kitleler olabilir, ama o kitleler müsamahakâr Müslümanlığı tanıtma adına Allah’ın dinine yardım ederlerse Allah da onları bulundukları yerde sabitkadem kılar.</p>
<p>Kur’ân’da ümit sağlam imanla, ümitsizlik ise küfür ile eş değerlendirilir. İlahî beyan, Yusuf sûresinde ümit kahramanı olarak Hazreti Yakup’u (aleyhisselâm) konuşturur. Bu ifadelerin satır aralarında, yıllar geçmesine rağmen o büyük Peygamber’in ümidini hiç kaybetmediği görülür. Nasıl kaybetsin ki vahy ile teyit edilen o büyük Peygamber ümitle her zaman şahlanmış ve çevresine de hep ümit dağıtmıştır.</p>
<p>“… <em>Ey oğullarım, gidin, Yusuf&#8217;u ve kardeşini araştırın. Allah&#8217;ın rahmetinden ümit kesmeyin; zira kâfir kavimden başkası Allah&#8217;ın rahmetinden ümit kesmez</em>.” (Yusuf, 12/87).</p>
<p>Kâmil iman ümidi gerektirir. Mülk Allah’ındır. O mülkünde dilediği gibi tasarruf eder. Zahiren olması imkânsız hadiseler bile O isterse bir anda oluverir. Müşriklerin ilk yaptığı şey ümidi kırmaktır; ümidi kırarsa imanı da zedeleyeceğini bilir, bu yüzden sıkıntılar zamanında Allah’ın insana verdiği sabrı geçmişe ve geleceğe harcamadan o anda kullanıp sabırla ümidi beslemek önemli bir haslettir.</p>
<p>Âkif&#8217;in hadiselerin tsunami gibi geldiği bir dönemde söyledikleri manidardır:</p>
<p>“<em>Ye’s öyle bataktır ki: Düşersen boğulursun.</em></p>
<p><em>Ümmîde sarıl sımsıkı, seyret ne olursun</em>!”<a href="#_edn2" name="_ednref2">[2]</a></p>
<p>Şayet inananlar Allah’ın yolunda sebat ediyorlar, buna rağmen hadiseler giderek kararıyorsa, bu hâl ufkun aniden açılacağına bir işarettir. Zira zifirî karanlıkların sonu her zaman aydınlıktır. Hazreti Yakup da Yusuf’unu kaybettikten sonra göz nuru Bünyamin’i de kaybetmişti. Hadiseler daha da karanlığa gidiyordu. O karanlıklar içinde aydınlığa ulaşacağı ümidi hep içinde vardı. Dertli idi, ama ümidini hiç kaybetmemişti.</p>
<p>Bediüzzaman Hazretleri de “Ye’s, mâni-i herkemâldir.”<a href="#_edn3" name="_ednref3">[3]</a> der, yani ümitsiz olma mükemmellik sürecinin önüne çekilmiş bir settir. Şayet hedeflerimiz kemale ulaşmak ise yapılması gereken yeisin izalesidir, çünkü yeis ve ümit zıt kutuplardır. Yeisten ne kadar uzak kalınırsa ümide o kadar yaklaşılmış demektir.</p>
<p>Allah’a imanımız ve itimadımız tam mı, her zaman kontrol etmeli, iman ettiğimiz Rabbe tam manasıyla itimat ediyor muyuz, bir daha şuuraltımızı gözden geçirmeli, şayet kırıntı şeklinde bile olsa hatalı fikirler varsa onlardan zihinlerimizi temizlemeli, Kur’ân’ın ifadesi ile tekrar iman etmeliyiz:</p>
<p>“<em>Ey iman edenler! Allah’a, Resûlüne, Resûlü’ne indirmekte olduğu Kitab’a ve daha önce indirmiş bulunduğu kitaplara iman edin</em>.”<a href="#_edn4" name="_ednref4">[4]</a></p>
<p>Her insanın ümidi, inancı nispetindedir. İman ve ümit birbirinin tamamlayıcısıdır. Her iki kavramın temadisi, hiçbir boşluğa meydan vermeden, azimle hak bilinen yolda sebatı gerektirir. İmanın tam oturduğu bir kalbde ümitsizliğe yer yoktur. Bazen ümitsizliğin siyah bulutları etrafı kaplıyor ve hakikati göremiyorsak imanı tazelemenin zamanı gelmiş demektir. İnanılması gerekenlere tam iman, ihsan şuuru ile inanma ve ibadet etme, ümidi şahlandıran en önemli amildir.</p>
<p>Müşriklerin sesinin duyulduğu o nurlu mekânda, Efendiler Efendisi (sallallâhu aleyhi ve sellem) sıddık arkadaşına (radıyallâhu anh), “<em>Sen hiç tasalanma, zira Allah bizimle beraberdir</em>.” (Tevbe, 19/40) diyordu. Sebepler sukût etmişti, ama sebepleri de yaratan vardı. Allah’a güven, Efendimizin en önemli ümit sebebiydi.</p>
<p>Ümitle coşan Peygamber ümmetleri, her şeyin bittiği zannedildiği zamanlarda tekrar ayağa kalkmış ve şahlanmışlardır. Esas olan inancın sağlam olması ve Allah’a olan itimattır. Allah’a itimat ve tevekkül iki cihan saadetinin en önemli şartıdır ki Bediüzzaman Hazretleri:</p>
<p>“Tevhid teslimi, teslim tevekkülü tevekkül de saadet-i dareyni iktiza eder.”<a href="#_edn5" name="_ednref5">[5]</a> buyurur.</p>
<p>Bazen bir kâse, bir okyanusa yetebilir. Necip Fazıl, hakiki mümin için, “Mümin sıkıştırılmış şeker gibidir, deryayı tatlandıracak güce sahiptir.” der.<a href="#_edn6" name="_ednref6">[6]</a> İnançla gerilmiş bir müminin çevresine vereceği ümit, ummanları harekete geçirebilir. Bir çay kaşığı maya, bir süt teknesini mayalayabilir.</p>
<p>Badirelerin üst üste geldiği bu ifritten dönemde, Allah’a dayanıp sa’ye sarılma, hikmete râm olma en önemli gerekliliklerdir. Şartların gerektirdiklerine zaman ve mekânı da değerlendirerek dikkat etmek, reeli bırakmadan ideali hedefleme ve hikmete boyun eğme, işte takip edilmesi gereken yol…</p>
<p><strong>Hocaefendi Niçin “Bir Kâse Ümit Götürün” Demişti?</strong></p>
<p>Yusuf sûresinde anlatıldığı üzere, Hazreti Yusuf (aleyhisselâm) yanına gelen kardeşi Bünyamin’in kalmasını arzu eder. Bunun için Allah’ın vahyi ile kralın kâsesini onun bineğine saklatır. Binekler aranır ve kâse Bünyamin’in bineğinden çıkar. O zamanki kurallara göre, kim hırsızlık yaptı ise o malın sahibine hizmet etmesi gerekmektedir ve Bünyamin de bu şekilde Mısır’da kalır.</p>
<p>“… <em>Öz kardeşinin yükünden önce diğer kardeşlerinin yüklerini aratmaya başladı. Su kâsesi, kardeşinin yükünde çıktı. İşte Biz, Yusuf için böyle bir ‘plan’ kurduk. Yoksa, hükümdarın kanunlarına göre kardeşini alıkoyamazdı; fakat Allah ne dilerse o olur. Biz, kimi dilersek onu böyle mertebe mertebe yükseltiriz. Ve her bir bilgi sahibinin üstünde daha iyi bir bilen vardır.”</em> (Yusuf, 12/76).</p>
<p>Allah (celle celâluhu), Hazreti Yusuf’a (aleyhisselâm) ailesi ile buluşacağı bir plan vahyetmişti. Maksadı önce kardeşi Bünyamin’i Mısır’da bıraktırmak, sonra da babasının gelmesine vesile olmaktı. Kâsenin yükün içine konulması, Allah tarafından Hazreti Yusuf’a bildirilmiş, neticesi itibariyle büyük hayırlara vesile olacak bu kâse, aslında Hazreti Yusuf’un kardeşinin de bulunmasına vesile olmuş, ama kısa bir süre de olsa bundan dolayı Hazreti Yusuf’un kardeşi Bünyamin hırsızlık ithamına mârûz kalmıştır.</p>
<p>Allah’ın muradı, iki kardeşin beraber kalıp babalarının onların yanına gelmesiydi. Bu murat için de <strong>ümit dolu bir kâseyi</strong> Allah vesile kıldı. Hadisenin kodları, zahirde bir kâseye bağlanmıştı, ama kökü gayb âlemlerinde olan hikmet penceresinde ise aileyi birbirine bağlayacak ümit dolu bir kâse idi. Zahirde iftira gibi görünen bu durum, ümit kapılarını açan bir anahtar olmuştu.</p>
<p>Ümit kesici ifadelerde bulunmak, şeytanın fısıltılarından ibarettir. Ümidi besleyen aktif sabra dayanıp her yer ve zeminde yapılması gerekenleri yapmak hakiki müminin vasfıdır.</p>
<p>Hocaefendi’nin bugünlerde serlevha yapmamız gereken bir vecizesiyle bitirelim:</p>
<p>“<em>Ümitlerin darbelendiği bir dönemde en önemli babayiğitlik, başkalarına ümit kaynağı olup solmuş iradelere fer verebilmektir</em>.”<a href="#_edn7" name="_ednref7">[7]</a></p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> Kuşeyrî, <em>Er-Risâle</em>, Kahire, 1966, s. 317–319.</p>
<p><a href="#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> Mehmet Âkif Ersoy, <em>Safahat</em>, İstanbul: Sütun Yayınları, 2007, s. 186.</p>
<p><a href="#_ednref3" name="_edn3">[3]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Tarihçe-i Hayat</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 54.</p>
<p><a href="#_ednref4" name="_edn4">[4]</a> Bkz. Nisâ, 4/136.</p>
<p><a href="#_ednref5" name="_edn5">[5]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Sözler</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 335.</p>
<p><a href="#_ednref6" name="_edn6">[6]</a> M. Fethullah Gülen, “Bayram Sohbeti”, www.herkul.org/kirik-testi/bayram-sohbeti/</p>
<p><a href="#_ednref7" name="_edn7">[7]</a> Abdullah Aymaz, “Çağın En Mağdur ve Mazlumundan”, www.samanyoluhaber.com/yazar/safvet-senih/cagin-en-magdur-ve-mazlumundan/1287008/</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>“Sen Bizi İki Defa Öldürdün, İki Defa Dirilttin”</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2021/09/01/sen-bizi-iki-defa-oldurdun-iki-defa-dirilttin/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 01 Sep 2021 12:33:13 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Tıp]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=179824</guid>

					<description><![CDATA[Mü’min sûresinin 11. âyetinde, kâfirlerin bir itirafı nazara verilir: “Onlar, ‘Ya Rabbenâ! Sen bizi iki defa öldürdün, iki defa dirilttin. İşte günahlarımızı itiraf ettik. Şimdi, telafi etme için buradan çıkmaya bir yol yok mudur?’ derler.” Âyette “iki defa öldürülme” ifadesi geçmektedir. Bu durum, insanın her bir ölüm fiilinden önce canlı olmasını gerektirir. Döllenme öncesinde sperm [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Mü’min sûresinin 11. âyetinde, kâfirlerin bir itirafı nazara verilir: “<em>Onlar, ‘Ya Rabbenâ! Sen bizi iki defa öldürdün, iki defa dirilttin. İşte günahlarımızı itiraf ettik. Şimdi, telafi etme için buradan çıkmaya bir yol yok mudur?’ derler</em>.”</p>
<p>Âyette “iki defa öldürülme” ifadesi geçmektedir. Bu durum, insanın her bir ölüm fiilinden önce canlı olmasını gerektirir. Döllenme öncesinde sperm ve yumurta hücresinin her ikisi de canlıdır ve bunlar döllenme ile vazifelerini tamamlar ve ölürler.  Allah’ın kâinatta câri kanununun gereği olarak sperm ve yumurtanın vazifeleri, 23’er kromozomun bir araya getirilip sayının 46’ya ulaşmasıdır. “Nutfe”<a href="applewebdata://C034B739-94B1-405D-A43E-96887BDDA92A#_edn1" name="_ednref1">[1]</a> evresi, sperm ve yumurtanın ölüp yeni bir keyfiyete geçmeleridir.</p>
<p>23 kromozom taşıyan yaklaşık 400 milyon spermden sadece bir tanesi, aynı sayıda kromozom taşıyan bir yumurtaya girebilir. Âşık mâşukunu bulur, ancak izdivaçları her ikisinin de ölümü ile sonuçlanır: Spermin yumurtaya girmesi ile her iki hücre için de ölüm süreci başlar. Spermin başındaki zar, yumurtaya ilk çarptığı sırada parçalanır ve bu çarpışmadan dolayı ifraz olan bir enzim ile sperm yumurtanın zarını delip içine girer. Tek bir sperm için düzenlenen kısa süreli bu “hoş geldin” töreni sırasında, yumurtada yaratılan elektrik aktivitesiyle yumurtanın bütün sınır kapıları kapatılır. Mâşukun gönlünde bir başka âşığa yer yoktur; o artık sevdiğini bulmuştur.</p>
<p>Çoğul gebelikler; ya birden fazla yumurtanın birer sperm tarafından döllenmesiyle (ayrı yumurta çoğul gebelikleri) ya da döllenmiş olan bir yumurtanın erken aşamalarında bölünmesiyle (tek yumurta çoğul gebelikleri) meydana gelir.</p>
<p>Spermin yumurtaya girişi ile başlayan ölüm sürecinde spermin kuyruğu ve zarı ayrılır. Yumurtaya tevdi etmekle görevli olduğu 23 kromozom ise spermin kafasındadır. Rabbimiz, bu emanet kromozomları, spermin bir milimetrenin 4.000’de biri büyüklüğünde olan kafasına yerleştirmiştir. Bu kromozomlar, yumurtanın merkezinde bulunan diğer 23 kromozom ile birleştiğinde, yani emanet yerine ulaştırıldığında, artık her iki hücre için de ölüm süreci başlamıştır.</p>
<p>Sperm hücreleri, erkeğin testislerinde üretildikten sonra seyahatine başlar ve annenin yumurtası ile buluşmasına kadar çok uzun bir yol kat eder. Bir spermin boyu 25–350 mikrometre arasındadır.<a href="applewebdata://C034B739-94B1-405D-A43E-96887BDDA92A#_edn2" name="_ednref2">[2]</a> Spermin insan boyunda olduğunu farz edersek, ortaya akıl almaz mesafeler ve hızlar çıkar: Bir insanın boyunu 1,5 m kabul ederek ortalama 100 mikrometre uzunluğundaki bir sperm hücresinin boyu ile kıyasladığımızda, bu mesafe bir insan için 2,4 milyon km’ye karşılık gelir. Başka bir ifadeyle, bu mesafe, 40.000 km’lik dünya çevresinin 60 defa kat edilmesi anlamına gelir.</p>
<p>Bu seyahat sırasında sperm, saatte 40 km’lik bir hızla hedefine doğru gider. Benzer şekilde bu hızı da insanın koşma hızına izafe ettiğimizde, saatte 600 bin km, yani ses hızının yaklaşık 500 katı gibi müthiş bir hıza ulaşırız.<a href="applewebdata://C034B739-94B1-405D-A43E-96887BDDA92A#_edn3" name="_ednref3">[3]</a></p>
<p>Diğer taraftan, hayatı boyunca kadın vücudunda 400 bin civarında yumurta geliştiği hâlde bunlardan yalnız 400 tanesi yumurtalıklardan tüpler aracılığıyla annenin rahmine sevk edilmektedir.</p>
<p>Kesrette boğulmadan, Ziya Paşa’nın bir beytiyle mola verelim:</p>
<p>“Subhâne men tahayyera fî sun’ihi’l-ukûl</p>
<p>Subhâne men bikudretihî ya’cizü’l-fühûl”</p>
<p>(Sanatıyla akılları hayrette bırakan, kudretiyle ilim, sanat ve fazilette önde gelenleri bile acze düşüren Allah’ı tesbih ederim).</p>
<p>Bunca seyahatten sonra nutfe (zigot) teşkil edilir. Artık sperm de yumurta da bir mânâda salih amelleri olan 23’er kromozomu bir araya getirmiş ve ölmüşlerdir. Bu arada, yarışa giren 400 milyon spermden, birinci olan dışındakiler, bazı enzimler ifraz ederek yarışın galibi kardeşlerine yardımcı olurlar. Bir bakıma, onlar da kendilerini feda ederler.</p>
<p>Nutfe ile başlayan bu süreç, Mü’minun sûresinde şu şekilde anlatılmaktadır:</p>
<p><strong>“</strong><em>Gerçek şu ki Biz insanı (başlangıçta) süzme bir çamurdan (ve müteakiben her bir insanı da, yağmurlarla ekime hazır hale gelmiş toprakta bulunan ve onda yetişip, gıda olarak babaların ve annelerin vücuduna giren madenî, nebatî ve hayvanî unsurlardan) yarattık. Sonra onu, (anneden ve babadan gelen) birkaç damla sıvı, bir tohum halinde sağlam bir yere yerleştirdik. Sonra da o tohumu rahim duvarına yapışan yapışkan bir madde yaptık. Ardından, bu yapışkan maddeyi bir çiğnem et gibi görünen bir cisme dönüştürdük; bunu müteakiben, bu bir çiğnem et görünümündeki cismi kemikler haline getirdik; derken bu kemiklere et giydirdik. Nihayet onu, (kendisine ruh üfleyerek) bir başka yaratılışta ortaya çıkardık. O eşsiz, emsalsiz en güzel yaratıcı olan Allah ne yücedir, bütün nimet ve bereketlerin asıl kaynağıdır</em>!” (Mü’minun, 23/12–14).</p>
<p>Anne rahminde insanın yedi safhada yaratıldığını söyleyebiliriz:</p>
<ol>
<li><em>Süzme çamur (organik ve inorganik elementler, protein çorbası)</em></li>
<li><em>Nutfe</em></li>
<li><em>Alaka </em></li>
<li><em>Mudga (bir çiğnem et)</em></li>
<li><em>Kemiklere dönüştürme</em></li>
<li><em>Et giydirilme</em></li>
<li><em>Yeni bir yaratılışa mazhariyet (ruh üflenmesi)</em></li>
</ol>
<p>Ölüm yok olma değil, bilakis yeni bir hayatın başlangıcıdır. Âyette ifade buyurulan birinci ölüm, yeni bir hayata başlayabilmek için sperm ve yumurta hücrelerinin bir araya gelerek ölmeleri ve mezar kabul edebileceğimiz anne rahminin iç tabakasına “alaka” olarak girip tutunmalarıdır. Bu birinci ölüm, dünyaya gelmek için bir sebeptir. Dünya hayatının sonunda kabir ile neticelenen ölüm ise, âyette buyurulan “ikinci ölüm” olarak değerlendirilebilir ki bu ölüm de ebedi âlemdeki ikinci dirilme ile neticelenecektir. Allah en doğrusunu bilir.</p>
<p>Necm sûresinde, insanın iki defa doğumu ve iki defa ölümü ile alakalı ilgi çekici bir tevafuk karşımıza çıkar: “<em>O’dur güldüren ve ağlatan; O’dur öldüren ve yaşatan</em>.” (Necm, 53/43–44).</p>
<ol start="43">
<li>âyette gülme ağlamadan önce, 44. âyette de ölüm hayattan önce zikredilmiştir; yani gülme ölümle, ağlama da yaşama ile ilişkilendirilmiştir. Anne karnında spermin ve yumurtanın bir mânâda ölüp “alaka” olarak anne rahmine yapışması, hamileliğin başladığını anneye bildirir. Embriyonun anne rahminde bir tür mezara girmesi birinci ölümdür. Bu haber, anne ve babaya mutluluk getirir ve onları güldürür. Dokuz ay sonra çocuk dünyaya gelir ve ağlar.</li>
</ol>
<p>Sperm ve yumurta, sağlam kromozomları buluşturma adına vazife görürler. Buluşma vuku bulunca, ikinci bir diriliş için kendilerini feda ederler.  Nasıl ki spermin taşıdığı sağlam kromozomlar, sağlam bir bedenin doğumuna vesiledir, ukbaya götürdüğümüz salih amellerimiz de Allah’ın rahmetine ve Cennet’e girmeye vesile olabilir. İmanımıza ve salih amellerimize dikkat edip bunları çok iyi muhafaza ederek esas yerleri olan ebedi âleme arızasız götürmekle mükellefiz. Yol uzun, meşakkatli ve çok badire var, ama sonu çok güzel ve her şeye değer. Bu süreçlerin hepsinde Allah karar kılınan yeri de bilir tevdi edilecek emaneti de…</p>
<p>“<em>Yerde hiçbir debelenen de yoktur ki rızkı Allah’a âid olmasın. O onun karar ettiği yeri de bilir, emanet bulunduğu yeri de. Hepsi açık bir kitaptadır</em>.” (Hûd, 11/6).<a href="applewebdata://C034B739-94B1-405D-A43E-96887BDDA92A#_edn4" name="_ednref4">[4]</a></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="applewebdata://C034B739-94B1-405D-A43E-96887BDDA92A#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> Nutfe, su görünümünde sıvı tenasül özüdür. Kur’ân-ı Kerim’de ifade edilen mânâsıyla nutfe, meni (sperm) tarafından yumurtanın döllenmesiyle teşkil edilen tek hücredir. Embriyolojide bu hücreye “zigot” denir. İnsanın zigottan yaratıldığı, 18. asrın sonlarında anlaşılmıştır. Oysa Kur’ân bu ve daha birçok ayette bunu açıkça bildirir. (Bkz. Suat Yıldırım, <em>Kur’ân-ı Hakîm&#8217;i̇n Açıklamalı Meali̇</em>, İstanbul: Define Yayınları, 2007, s. 348).</p>
<p><a href="applewebdata://C034B739-94B1-405D-A43E-96887BDDA92A#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> R. Baker ve M. Bellis, “Number of Sperm in Human Ejaculates Varies in Accordance with Sperm Competition Theory”, <em>Sperm Competition in Humans</em>, Ed. T. K. Shackelford ve N. Pound, Boston: Springer, 2006, s. 131–134.</p>
<p><a href="applewebdata://C034B739-94B1-405D-A43E-96887BDDA92A#_ednref3" name="_edn3">[3]</a> NASA’nın Parker Solar Probe adlı keşif aracı, saatte 532 bin kilometrelik bir hıza ulaşmıştır.</p>
<p><a href="applewebdata://C034B739-94B1-405D-A43E-96887BDDA92A#_ednref4" name="_edn4">[4]</a> Elmalılı Hamdi Yazır, <em>Hak Dini Kuran Dili</em>, İstanbul: Eser Neşriyat ve Dağıtım, 1979, c. 4, s. 2757.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Başka Bir Açıdan Sehiv</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2021/07/01/baska-bir-acidan-sehiv/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 01 Jul 2021 09:18:26 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=179543</guid>

					<description><![CDATA[Sehiv, yanılmaktan veya unutmaktan doğan hata anlamına gelir. “Namazda, unutarak bir rüknün geciktirilmesi, tekrarlanması veya öne alınması ya da bir vacibin terk edilmesi, geciktirilmesi veya değiştirilmesi hâlinde noksanlığın telafi edilmesi için sehiv secdesi yapılması vaciptir.”[1] “Biriniz namazında şüpheye düşerse doğrusunu araştırsın ve namazını kanaatine göre tamamlasın, sonra selâm versin ve sehiv secdesi yapsın.”[2] mealindeki hadis-i [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Sehiv, yanılmaktan veya unutmaktan doğan hata anlamına gelir. “Namazda, unutarak bir rüknün geciktirilmesi, tekrarlanması veya öne alınması ya da bir vacibin terk edilmesi, geciktirilmesi veya değiştirilmesi hâlinde noksanlığın telafi edilmesi için sehiv secdesi yapılması vaciptir.”<a href="applewebdata://0051C4D9-A966-4F0C-9CC1-680F2E024E40#_edn1" name="_ednref1">[1]</a></p>
<p><em>“Biriniz namazında şüpheye düşerse doğrusunu araştırsın ve namazını kanaatine göre tamamlasın, sonra selâm versin ve sehiv secdesi yapsın</em>.”<a href="applewebdata://0051C4D9-A966-4F0C-9CC1-680F2E024E40#_edn2" name="_ednref2">[2]</a> mealindeki hadis-i şerif, bizlere sehiv secdesini tarif eder.</p>
<p>Allah’ın (celle celâluhu) farz kıldığı ibadetlerde düzeltme kabilinden sehiv kavramı vardır. Hata yaptığınızın farkında olursunuz ve bunu düzeltirsiniz.</p>
<p>Sehve bir de binlerce mazlumun ve masumun içinde bulunduğu sıkıntılar açısından bakalım. Her şey güllük gülistanlık iken ibadetlerimizdeki noksanlıkları, insanî ilişkilerimizdeki eksiklerimizi görememiş olabiliriz. Yapmamız gereken okuma ve duaları yeteri kadar yapmamış olmamız muhtemeldir. Rabbimiz, bütün bu eksikler için arınma ve ihlaslı kulluğu kazanma adına bizlere âdeta sehiv secdesi yaptırmış olabilir. Rabbimizin hakkımızdaki tercihinin, en hayırlı tercih olduğunun veciz ifadesi olan hadis-i şerifi, hayatımıza serlevha yapmamız gerekir:</p>
<p>“<em>Hayır, Allah’ın ihtiyar buyurduğundadır.</em>”<a href="applewebdata://0051C4D9-A966-4F0C-9CC1-680F2E024E40#_edn3" name="_ednref3">[3]</a></p>
<p>Bu hadis-i şerifin izahında, Fethullah Gülen Hocaefendi şunları ifade eder:</p>
<p>“<em>O’nun kesip biçtiği ve takdir etiğine razı olmak gerekir. Bu, Rabbe karşı hoşnutluk ifadesidir ki incelerden ince bir merbutiyet, kulluk ve ihlâs mânâları taşımaktadır</em>.”<a href="applewebdata://0051C4D9-A966-4F0C-9CC1-680F2E024E40#_edn4" name="_ednref4">[4]</a></p>
<p>Rabbimizin tercihini her zaman baş tacı edip ana kucağından daha sıcak ve şefkatli kader kucağına kendimizi atmamız gerekir. Şu ilahî nağmeler kulağımızda yankılanmalıdır:</p>
<p>“<em>Olur ki hoşlanmadığınız bir şey sizin için hayırlı olur. Olur ki sevip arzu ettiğiniz bir şey sizin için şerli olur. Gerçeği Allah bilir, siz bilmezsiniz</em>.” (Bakara, 2/216).</p>
<p>Fethullah Gülen Hocaefendi’nin tevbeyi sehve benzetmesi, değerlendirilmesi gereken çok önemli bir tespittir.</p>
<p>“<em>Aslında, tevbe de bir mânâda, tıpkı sehiv secdesi gibidir. Sehiv secdesi, namazdaki bir ihmal, bir terk ve bir yanılmaya karşı “cebren linnoksan”dır, yani ondaki eksiği, gediği sarma, pansuman yapma demektir. Tevbe de insanın şahsî hayatındaki hatalara karşı “cebren linnoksan”dır. O da bir sargıdır; kırığı ve çatlağı sarma, bir yönüyle, kulluk anlayışını yeniden cilalama mânâsına gelir. Diğer taraftan, hakikaten günahlardan ürküyor, onların öldürücülüğüne inanıyor ve akıbetinizden endişe ediyorsanız, hemen bir tevbe kurnasına koşmanız ve o günahlara tekrar dönmemek için elinizden gelen her şeyi yapmanız icap eder</em>.”<a href="applewebdata://0051C4D9-A966-4F0C-9CC1-680F2E024E40#_edn5" name="_ednref5">[5]</a></p>
<p>Nasıl olunursa olunsun, nerede bulunulursa bulunulsun, kardeşlerimiz konumlarının gerekliliklerini yerine getirip hakkını vermesi lazım. Allah ensarlık nasip etti ise onu yapmalı, muhacirlik nasip etti ise de onu. Hazreti Yusuf’un (aleyhisselâm) medresesine kaydolduysa, arkadaşlarına ümit vermeli. Gaybubet yaşıyorsa, Ashâb-ı Kehf gibi, arkasından binleri sürükleyebilecek hâller ve fiillerle meşgul olmalı.</p>
<p>Bilemiyoruz, Ashâb-ı Kehf de Hazreti Yusuf’un (aleyhisselâm) duası olan, “<em>Benim canımı Müslüman olarak al. Beni salihler zümresine kat</em>.” (Yusuf, 12/101) duasını mı yaptı, ama hâl dilleri ile bu duayı yapmış olabilirler. Kur’ân-ı Kerim’in anlatımı ile açık olan bir şey var ki fütüvvet ruhunu iliklerine kadar taşıyor olmaları.</p>
<p>Yaşananlar sehiv kabul edilmeli, Allah’a sığınmalı, “Kader adalet eder.” deyip yeisten uzak kalınıp ümitle coşmalı. “Allah neylerse güzel eyler.” demeli, her belayı tecessüm etmiş birer ikaz olarak kabul etmeli.</p>
<p>Rabbimizi anarken “Zülcelâli ve’l-ikram” diyoruz, demek ki celal ve ikram bir arada olabilir. Bu isim, çeşit çeşit imtihanların anlatıldığı bir âyeti hatıra getirir:</p>
<p>“<em>Biz mutlaka sizi biraz korku ile, biraz açlık ile yahut mala, cana veya ürünlere gelecek noksanlıkla deneriz. Sen sabredenleri müjdele</em>!” (Bakara, 2/155).</p>
<p>Korku, açlık, mal, can ve ürünlere gelecek noksanlıklarla imtihanın her türlüsünün anlatıldığı celal tecellileri, ardından da “Sen sabredenleri müjdele.” ile de kerem ve cemal tecellisi…</p>
<p>Tergib edalı bir âyeti de hatırlayalım:</p>
<p>“<em>Kim Allah’a güzel bir işle gelirse, iyilik işlerse, ona on misli verilir; kim de bir kötülükle gelirse, sadece kötülüğüne denk bir ceza görür ve hiç kimseye haksızlık edilmez</em>.” (En’am, 6/160).</p>
<p>Bazı âlimler bu âyeti tefsir ederken karşılıkların hem âhiret hem de dünyaya müteveccih olabileceğini söyler, yani Rabbimiz, aldığı her şeyin en az on katını nasip eder, yeter ki bizler O’nun rızası doğrultusunda hareket edelim, ümidimizi kesmeyelim. Allah emanet olarak almıştır; gerekli kıvama gelirsek, Allah emaneti tekrar tevdi eder, hem de ziyadesi ile…</p>
<p>Muhterem Hocamızın yapılmasını tavsiye ettiği ve bugünlerde çok fazla ihtiyaç duyduğumuz bir dua ile yazımızı bitirelim:</p>
<p>“<em>Ya Rabbi, kırıklarımızı sarıp sarmala. Yaralarımızı iyileştir ve kırık döküklerimizi gider</em>.”<a href="applewebdata://0051C4D9-A966-4F0C-9CC1-680F2E024E40#_edn6" name="_ednref6">[6]</a></p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="applewebdata://0051C4D9-A966-4F0C-9CC1-680F2E024E40#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> <em>El-Fetâva’l-Hindiyye</em>, I, 138.</p>
<p><a href="applewebdata://0051C4D9-A966-4F0C-9CC1-680F2E024E40#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> Buhârî, Salât, 31.</p>
<p><a href="applewebdata://0051C4D9-A966-4F0C-9CC1-680F2E024E40#_ednref3" name="_edn3">[3]</a> Aclûnî, <em>Keşfü’l-Hafâ</em>, 1/478.</p>
<p><a href="applewebdata://0051C4D9-A966-4F0C-9CC1-680F2E024E40#_ednref4" name="_edn4">[4]</a> M. Fethullah Gülen, <em>Asrın Getirdiği Tereddütler-3</em>, İstanbul: Nil Yayınları, 2011, s. 99.</p>
<p><a href="applewebdata://0051C4D9-A966-4F0C-9CC1-680F2E024E40#_ednref5" name="_edn5">[5]</a> M. Fethullah Gülen, <em>Ümit Burcu (Kırık Testi-4)</em>, İstanbul: Nil Yayınları, 2011, s. 239–240.</p>
<p><a href="applewebdata://0051C4D9-A966-4F0C-9CC1-680F2E024E40#_ednref6" name="_edn6">[6]</a> M. Fethullah Gülen, “Ramazan’da İnleyen Gönüller,” Bamteli, 27 Mayıs 2017, www.herkul.org/bamteli/bamteli-ramazanda-inleyen-gonuller</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>İfrat ve Tefritler Dünyasında Hakiki İlim</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2021/06/01/ifrat-ve-tefritler-dunyasinda-hakiki-ilim/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Jun 2021 08:29:43 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=178401</guid>

					<description><![CDATA[Hakiki ilme sahip olma, insanı ifrat ve tefritlerden uzaklaştırıp sırat-ı müstakime sevk eder. Şeytan ise tahtını ifrat ve tefritlerin üzerinde kurmuştur. Hakiki ilim, insanı aydınlığa kavuşturur, hakikat solutur ve sırat-ı müstakime sevk eder. İlimler, dünya ve ahiret saadetimize vesile oldukları ölçüde insanlık için faydalıdır, aksine insanoğluna fayda vermeyen ilim ve teknoloji, yolumuzu kesmiş bir canavar [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Hakiki ilme sahip olma, insanı ifrat ve tefritlerden uzaklaştırıp sırat-ı müstakime sevk eder. </strong><strong>Şeytan ise tahtını ifrat ve tefritlerin üzerinde kurmuştur.</strong></p>
<p>Hakiki ilim, insanı aydınlığa kavuşturur, hakikat solutur ve sırat-ı müstakime sevk eder. İlimler, dünya ve ahiret saadetimize vesile oldukları ölçüde insanlık için faydalıdır, aksine insanoğluna fayda vermeyen ilim ve teknoloji, yolumuzu kesmiş bir canavar gibidir ki tarih bunların örnekleriyle doludur. Hitler’in öyle bilim adamları vardı ki insanları nasıl kolay öldürebiliriz diye çalışıyor ve fikir alışverişinde bulunuyorlardı.</p>
<p>İlimler aklî ve naklî ilimler olarak ikiye ayrılır. Aklî ilimler, sebep sonuç ilişkileri ile edindiğimiz bilgiler, naklî ilimler ise Kur’ân ve Sünnet kaynaklı olup ön kabullerle edindiğimiz, aklen ve vicdanen tasdik ettiğimiz, daha ziyade taabbudî olan mefhumlarla alakalıdır. İlimlerin elde edilmesinde akıl ve naklin kullanımındaki denge, hikmet noktasıdır. Aklın ifratı, her şeyi akıl ile halletmeye çalışma hastalığı, naklin ifratı ise İsrailiyat’ın dinin aslı zannedilmesidir.</p>
<p>Üstad Hazretleri eserlerinde akıl ile vahyin mukayesesini yapar. Aklın tek başına hakikate ulaşamayacağını anlatır. Aklı yıldız böceğine, vahyi ise güneşe benzetir.<a href="applewebdata://8016338F-8C32-4689-8393-A10ADCDC2F31#_edn1" name="_ednref1">[1]</a> Akıl her şeyiyle kendine güvenip vahiyden uzaklaştığında, yıldız böceği gibi karanlıklar içinde kalıp kendi azalarını bile göremez hâle gelir.</p>
<p>Afakî ilimler edinilirken kâinata bakış açımız çok önemlidir. Beyan-ı Kur’ân bir göz, kâinattaki âyât-ı tekviniyye de bir gözdür. Bu iki gözle bakabilirsek eşyanın ve ilimlerin hakikatlerine vâkıf olabiliriz.</p>
<p>Tek göz ancak iki boyutlu görür, üçüncü boyutu, yani derinliği göremez. İşte bu çift gözün birisi Kur’ân gözü iken diğeri âdetullahtan sudur eden ilimlerdir. Kur’ân gözü ile bakılmazsa ilimlerin derinliklerine nüfuz edilemeyecek ve sathî anlamalar olacaktır. Kur’ân gözü ile bakıldığında bütün ilimler aydınlanacak ve çok boyutlu görülebilir hâle gelecektir.</p>
<p>Sırat-ı müstakimde kalmanın en önemli âmili, hakiki ilimleri elde etmektir. Hakiki ilme sahip olma, insanı ifrat ve tefritlerden uzaklaştırıp sırat-ı müstakime sevk eder. Ötelerde de sıratı kolay geçecek olanlar, burada sırat-ı müstakim üzere olanlardır.</p>
<p>Sırat-ı müstakimdeki hakiki dengeyi, Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem) talim buyurur. Efendimize bakarken kuvvelerin nasıl tadil edildiğini görebiliriz. Hayatının hiçbir kesitinde ifrat ve tefrite yer yoktur. O her zaman sırat-ı müstakimde yaşamış ve bize eşsiz bir örnek olmuştur.</p>
<p>Şeytan, tahtını ifrat ve tefritlerin üzerinde kurmuştur. A’raf sûresinde, şeytanın insanları ifrat ve tefritlere sevk edeceği şu şekilde beyan buyurulur: “Öyle ise, Sen beni azgınlığa mahkûm ettiğin için, ben de onları gözetlemek üzere Senin doğru yolunun üzerinde pusu kurup oturacağım.” (A’raf, 7/16).</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Sırat-ı müstakimden sapmamak için vicdanın canlı kalması çok mühimdir. Vicdanları beslemeyen bir eğitim anlayışı, çözümden ziyade problem üretir. Böyle bir eğitim felsefesiyle yetişenler, istikametten ayrılır, ifrat ve tefrite düşer ve her türlü suça meylederler. Demek ki insanın içinde Allah korkusu olmazsa edinilen bilgiler nafile kalır.</p>
<p>Âfâktan edinilen ilimler, arının polen toplaması gibidir. İçerideki petekler sağlam olmazsa bu bilgilerden istifade edilemez. Arı bal yaparken önce petekleri tanzim ve takviye eder, sonra getirdiklerini yerleştirir. Peteklerin hazırlanması ve takviyesi, enfüs ilimlerinin edinilmesi gibidir. Arının çiçekleri dolaşıp alması gerekli olanları alıp getirmesi, bizlere araştırma aşkı adına çok önemli dersler vermektedir.</p>
<p>Enfüs sağlam olmazsa, dışarıdan getirilenler gerekli yerlere konulamayacak ve insana zarar bile verebilecektir. Bildiklerine uygun davranmayan âlimler, sırtında kitap taşıyan merkebe benzetilir: “Tevrat’ın mesajını ulaştırma ve onu uygulama yükümlülüğünü kabul ettikleri hâlde, bu yükümlülüğü yerine getirmeyenler, tıpkı ciltlerle kitap taşıyan merkebe benzer.” (Cuma 62/5).</p>
<p>İlim tahsilinde, okunması gerekenlerin doğru belirlenmesi de çok önemlidir. Kanaması olan hastaya su içmesi tavsiye edilmez. Kalb ve ruh hayatı adına kan kaybeden birinin iskelet ve kas sistemiyle meşgul olunmaz. Kur’ân ve Sünnet’in bilinmediği bir toplumda, ekonomik kavramları anlatan kitapları tavsiye etmek işe yaramayacak, esas dertlere deva olmayacaktır.</p>
<p>Üstad Hazretleri, vaiz ve hatiplerin etkili olmamalarını belli sebeplere bağlar. Kendisi bu şartları dini anlatmada esas olarak belirlese de bu kıstaslar, eğitimle uğraşan herkesin dikkate alması gereken altın nasihatlerdir: “Mürşid-i umumi olan va’iz ve hatipler hem âlim-i muhakkik olmalıdır, ta bürhan ile ikna eylesin. Zira iddiaların tasvir ve süslenmesi, hakikatı arayana karşı faidesizdir. Ve hem de hâkim-i müdakkik olmalıdırlar, ta ki bir şeyi terğib veya terhib ile ondan daha mühim şeyin önemini azaltıp muvazene-i Şeri’atı bozmasınlar. Ve hem de beliğ-i muknî olmalıdırlar. Ta ki mukteza-yı hâle mutabık ve ilcaat-ı zamana muvafık ve teşhis-i illete münasib söz söylesinler.”<a href="applewebdata://8016338F-8C32-4689-8393-A10ADCDC2F31#_edn2" name="_ednref2">[2]</a></p>
<p><em> </em></p>
<p>Üstad dini anlatan bir kişinin üç vasfa sahip olması gerektiğine dikkat çekiyor:</p>
<ol>
<li>Muhakkik bir âlim olmalı ki dinî meseleleri ispat ve muhatapları ikna etsin ve her anlattığını sağlam referanslarla anlatsın.</li>
<li>Müdakkik bir hikmet erbabı olmalı ki şeriatın dengelerini bozmasın, ifrat ve tefritlerde gezinmeden her şeyi itidal ile anlatsın.</li>
<li>Beliğ-i muknî olmalı ki hâlin ve zamanın gereklerine uygun söz söylesin.</li>
</ol>
<p>Demek ki dini derinlemesine bilmeyen, dinî hükümler arasındaki hiyerarşi ve dengeden habersiz olan ve içinde yaşadığı çağın kültür ve birikimine vâkıf olmayan insanların tebliğ ve irşat vazifesini hakkıyla yerine getirmeleri ve müessir olmaları çok zordur. Söylenilenler Kur’ân’ın ruhuna ve muhatabın seviyesine uygun, hazmedilmiş, makul ve dengeli olmalıdır ki muhataplarda merak uyandırabilsin.<a href="applewebdata://8016338F-8C32-4689-8393-A10ADCDC2F31#_edn3" name="_ednref3">[3]</a></p>
<p>Zihinlerin farklı ideolojilerle kirlendiği, vahyi göz ardı eden felsefenin sürekli şüpheler ürettiği, dinin dünya karşısında arkalara itildiği günümüzde, bu ilkeler çok daha önem arz etmektedir.</p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="applewebdata://8016338F-8C32-4689-8393-A10ADCDC2F31#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Sözler</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 692.</p>
<p><a href="applewebdata://8016338F-8C32-4689-8393-A10ADCDC2F31#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Eski Said Dönemi Eserleri</em>, İstanbul: Yeni Asya, 2017, s. 61–62.</p>
<p><a href="applewebdata://8016338F-8C32-4689-8393-A10ADCDC2F31#_ednref3" name="_edn3">[3]</a> Bkz. M. Fethullah Gülen. “Gerçek Âlim ve Sosyal Sorumluluk” www.herkul.org/tag/hakiki-ve-izafi-ilim/</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>İsyan Ahlakından İnat Ahlaksızlığına</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2021/05/01/isyan-ahlakindan-inat-ahlaksizligina/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 May 2021 12:53:22 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=178243</guid>

					<description><![CDATA[Dahi ile deli, uyûn-u sâhire (uyanık gözler) ile tecessüs, iktisat ile cimrilik, tenafüs ile haset, savurganlık ile cömertlik, tenkit ile gıybet ve isyan ahlakı ile inat ahlaksızlığı arasındaki sınırlar çok ince ve şeffaftır. İnsanın bu kavramların birisinden diğerine geçmesi hızlı ve hissetmeden olabilir. İçtimaî kavramlar fizikî kavramlar gibi değildir. Fizikî kavramların arasında derin çukurlar, büyük [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Dahi ile deli, uyûn-u sâhire (uyanık gözler) ile tecessüs, iktisat ile cimrilik, tenafüs ile haset, savurganlık ile cömertlik, tenkit ile gıybet ve isyan ahlakı ile inat ahlaksızlığı arasındaki sınırlar çok ince ve şeffaftır. İnsanın bu kavramların birisinden diğerine geçmesi hızlı ve hissetmeden olabilir. İçtimaî kavramlar fizikî kavramlar gibi değildir. Fizikî kavramların arasında derin çukurlar, büyük setler olabilir. Bazı içtimaî kavramlar arasındaki sınırlar çok şeffaftır; birinden birine geçiş her zaman daha kolaydır. İsyan ahlakı ile inat ahlaksızlığı da birbiri içine girebilen kavramlardandır. Bir anda kendimizi isyan ahlakı içinde meseleleri değerlendiriyor zannederiz de inat ahlaksızlığının tam ortasına taht kurmuşuzdur, haberimiz olmaz.</p>
<p>İsyan, bir sisteme veya bir emre itaat etmeme ve başkaldırma mânâlarına gelir. Ahlak ise, insanın zamanla tabiatının bir parçası haline getirdiği iyi veya kötü huyların tamamıdır.</p>
<p>Başkaldırma ve isyan fikri, ilk defa Varoluşçular tarafından, hiçbir ahlakî değeri kabul etmeyip kural tanımama ve otoriteleri reddetme şeklinde başlamış olup dünya literatürüne, Sartre, Camus ve Marcuse ile girmiştir. Varoluşçuların bu başkaldırısı; örfi, dinî ve ailevî anlayışların tümüne karşı bir başkaldırıdır.</p>
<p>Nihilistlere göre ise isyan, müesses nizama karşı ayaklanma ve otorite altına girmeden bohemce yaşama felsefesidir.</p>
<p>Müslüman âlimler ise isyan ahlakı kavramını, “iradenin davası” olarak tarif etmiş ve bu başkaldırıyı da iradenin hakkını verip her türlü nefsî temayüle ve günaha bir tepki olarak kabul etmişlerdir.</p>
<p>Nurettin Topçu’nun (1909–1975) Sorbonne Üniversitesinde, Fransızca hazırladığı doktora tezinin başlığı “Conformisme et Révolte”dir (Mevcut Düzene İtaat ve İsyan). Bu tez, 1995 yılında Türkçeye tercüme edilerek <em>İsyan Ahlakı</em> ismiyle kitap olarak neşredilmiştir. Topçu’nun geliştirdiği isyan ahlakı fikri, Maurice Blondel (1861–1949), Immanuel Kant (1724–1804) ve Henry Bergson (1859–1941) gibi felsefecilerin akılcı ahlak<a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_edn1" name="_ednref1">[1]</a> anlayışına alternatif bir tezdir. Kendi düşüncesini, “Biz hem uysallığa hem de anarşizme karşıyız. Her türlü sosyolojizme, yani toplum gerçeğinin her şey olduğu anlayışına karşı olduğumuz kadar, bencil ve katı ferdiyetçiliğin de karşısındayız. Sadece bütün iradeleri aynı şekilde belirleyen bir İrade karşısındaki uysallığı kabul ediyoruz.”<a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_edn2" name="_ednref2">[2]</a> şeklinde tarif etmiştir. Bu mânâda isyan ahlakı, ferdin inanç, düşünce, his, kanaat ve karakteriyle kendini ifade etmesi, taklit ve tekdüzeliğe itirazı, meseleleri değerler filtresinden geçirip kendi idrak ufku açısından tekrar değerlendirip kendine mal etmesidir.</p>
<p>Topçu’ya göre, “İsyan ahlakını anarşizmden ayıran şey, ebedî olan Allah’ın nizamına bağlı olması ile beraber Allah’a itaat ve teslimiyetle neticelenmesidir… Bir hareket, ancak kendi içerisinde baş kaldırdığı nizama karşılık yeni ve zorunlu olarak daha üstün bir nizamın iradesini taşıyorsa isyan adını alabilir. İçe ve dışa doğru mücahede ve mücadelelerle gelişen ve mutlak itaate doğru seyreden isyan, aynı zamanda insanı hür kılan, kişilik kazandırıcı bir hareket, ahlakî bir eylemdir.”<a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_edn3" name="_ednref3">[3]</a></p>
<p>Fethullah Gülen Hocaefendi ise Nurettin Topçu’nun “isyan ahlakı” kavramını “inat ahlaksızlığı” kavramı ile birlikte ele alır. Bilgisiz, savunmasız ve dikkatsiz olunursa isyan ahlakından inat ahlaksızlığına geçişin çok kolay olacağını ifade eder.<a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_edn4" name="_ednref4">[4]</a></p>
<p>Kavramları anlaşılır kılmanın en güzel yolu, Kur’ân ve hadislerin anlatım üslubu olup her kavramı, zıddı ve alternatifleri ile akıllara yaklaştırmak şeklindedir. Günümüzdeki eğitim metotlarında,<a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_edn5" name="_ednref5">[5]</a> özellikle dil eğitiminde, bu yöntem yaygın olarak kullanılmaktadır. Talebenin bir kavramı zıddıyla öğrenmesi, kavramların tahayyül ve tasavvurunu kolaylaştırır. Bu da talebenin iki kavramı birden öğrenmesi ile sonuçlanır. Ehli hakikat de ittifakla, “Her şey zıddıyla bilinir.” der.<a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_edn6" name="_ednref6">[6]</a></p>
<p><em>Kırık Testi</em> serisinde isyan ahlakının olmazsa olmazı olarak verilen kıstas şudur: Şayet bir meseleye muhalefetiniz var ise muhataplarınızı ikna etmek için savunduklarınızı kaynakları ile bildiriniz; mesela şöyle deyiniz: “Kur’ân’ın şu âyetine, Sünnet’in şu emrine, falan mütefekkirin şu mütalaasına ve mantığın şu kuralına göre, o mesele şöyle de olabilir.”<a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_edn7" name="_ednref7">[7]</a></p>
<p>Bütün bunları tevsik ederek fikir beyanında bulunmak daha makuldür. Kaynağına isnat edilen sözün bereket vesilesi olması hasebiyle, <em>Divan-ı Harb-i Örfî</em>’de ifade edildiği şekliyle, “âlim-i muhakkik” olmak ideal bir hedeftir. Üstad Bediüzzaman Hazretleri, “âlim-i muhakkik” kavramını tarif ederken, dini anlatacak olanların, mevzuları kaynakları ile anlatmaları gerektiğine dikkat çeker ve halka tesir edememenin en önemli sebeplerinden birinin bu olduğunu ifade eder.<a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_edn8" name="_ednref8">[8]</a></p>
<p>Üstad Hazretleri aynı eserinde, din adamlarının halka tesir edememesinin diğer iki sebebini de “hakîm-i müdakkik” olmamalarına, yani meseleleri itidalle anlatmayıp ifrat veya tefrite düşerek anlatmalarına ve “beliğ-i mukni” olmamalarına, yani ikna edici, yerinde, güzel ve tesirli beyanda bulunamamalarına bağlar.</p>
<p>Ahlaklı isyan ancak marifet ile olabilir. Sadece muhalefet olsun diye bir şeyler söylemek, ahlaklı isyandan ahlaksız bir kavram olan inada geçmek demektir.</p>
<p>Fizikî hadiselerde olduğu gibi, içtimaî hadiselerde de etki tepkiyi doğurur. Bizler doğru kavramlarla isyan ahlakını uygulamayıp inat ahlaksızlığına düşersek, muhataplarda tepkiyi tetikleriz. Bunun neticesinde de en büyük zararı hakikat görür. Hakikatlere, makul müzakerelerle ulaşılabilir, kısır tartışmalarla değil. Bir taraftaki üslup bozukluğu ve inat, diğer tarafta tavır bozukluğuna sebep olur. Sonuçta hakikat gadre uğrar. Bu da hem bizim hem de muhataplar için büyük bir zarardır. Akıl ve din dengesini ayarlayamamış fertler, isyan ahlakını yanlış değerlendirip çok büyük zararlara sebep olabilirler.</p>
<p>Kur’ân-ı Kerim’de inatçı karakterin sembolü Firavun’dur. Bu tip karakterlerin akıl hocaları ise insî ve cinnî şeytanlardır. Şirkin dayandığı temel noktalardan biri inattır ki şeytan tahtını ifrat, tefrit ve inat kavramlarının üzerine kurmuştur. İnat kaybetmenin de başlangıcı sayılabilir.</p>
<p>İsyan ahlakının İslam tarihindeki ilk örneklerinden biri, Hazreti Hüseyin Efendimizdir (radıyallâhu anh). Yezide olması gerektiği gibi karşı çıkmış ve şehitlik şerefi ile dünyadan göçmüştür. O duruş katiyen bir inat değil, olması gereken dik duruştur. Her dönem kendi içinde Hüseyinleri de Yezidleri de barındırır. Hüseynîlik isyan ahlakını temsil ederken, Yezidlik de inat ahlaksızlığını temsil eder.</p>
<p>Bu konuda önemli bir misal, hakkı tutup kaldırmak için kıyam edip maneviyatsızlığa başkaldıran bir avuç genç olan Ashâb-ı Kehf’tir. Ashâb-ı Kehf ’in başkaldırması, dünyevî maksatları olan varoluşçularınki gibi değildir. Onlar, “<em>Bizim Rabbimiz, göklerin ve yerin Rabbidir</em>.” (Kehf, 18/14) diyerek olması gereken inşayı gösterirler. Bu, Allah’la irtibatlı bir tamir arzusudur.</p>
<p>Kur’ân ve İslam tarihindeki insan karakterleri prototiptir. Her zaman ve zeminde, bu prototipleri görmek mümkündür. Marifet, şahısları doğru tanıyıp ona göre hareket tarzı belirlemektir.</p>
<p>Hadislerin yardımıyla Kur’ân’ı anlama gayretimiz yoksa, Risale-i Nur Külliyatına ve Pırlanta Serisine sırtımızı döndüysek, Hizmet hayatımızda, isyan ahlakından inat ahlaksızlığına geçme riski büyüktür. Nuranî eserleri müzakere etme ve hakikatleri temsil etme vazifesi dururken memnuniyetsizlikleri yayma, ferdin kendine ve etrafına yaptığı büyük bir zulümdür.</p>
<p>İsyan ahlakı ile meseleleri müzakere edeceksek, referanslı konuşmaya dikkat etmeliyiz. Tam bilgi sahibi olunmayan konularda konuşmak, değil isyan ahlakı, doğrudan inat ahlaksızlığı, hatta gıybet ve iftira sınıfına girer.</p>
<p>Su-i zan, tecessüs ve gıybetin çirkinliğinin anlatıldığı âyet-i kerimenin mealiyle yazımızı bitirelim:</p>
<p>“<em>Ey iman edenler! Zandan çok sakının. Çünkü zanların bir kısmı günahtır. Birbirinizin gizli hallerini araştırmayın. Kiminiz kiminizi gıybet etmesin. Hiç sizden biriniz ölmüş kardeşinin cesedini dişlemekten hoşlanır mı? İşte bundan hemen tiksindiniz! Öyleyse Allah’ın azabından korkun da bu çirkin işten kendinizi koruyun. Allah tevvabdır, rahîmdir</em>.” (Hucurat, 49/12).</p>
<p><a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> Akılcı ahlak (rasyonalist ahlak): Ahlakî hükümlerin hisler ve tecrübeler yoluyla değil, düşünce ve <a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Ak%C4%B1l">akıl</a> yoluyla ele alınabileceğini savunan felsefî akım.</p>
<p><a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> Nurettin Topçu, <em>İsyan Ahlâkı</em>, İstanbul: Dergâh Yayınları, 2016.</p>
<p><a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_ednref3" name="_edn3">[3]</a> A.g.e.</p>
<p><a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_ednref4" name="_edn4">[4]</a> “İsyan Ahlakı Değil İnat Ahlaksızlığı”, www.ozgurherkul.org/kirik-testi/isyan-ahlaki-degil-inat-ahlaksizligi/</p>
<p><a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_ednref5" name="_edn5">[5]</a> C. H. Bennett ve N. J. Mackintosh. Comparison and Contrast as a Mechanism of Perceptual Learning? <em>Journal of Experimental Psychology, Comparative and Physiological Psychology</em>, 52, 1999, 3; 253–272.</p>
<p><a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_ednref6" name="_edn6">[6]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Lem’alar</em>, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 257.</p>
<p><a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_ednref7" name="_edn7">[7]</a> M. Fethullah Gülen, <em>İkindi Yağmurları (Kırık Testi-5)</em>, İstanbul: Nil Yayınları, 2011, s. 134.</p>
<p><a href="applewebdata://78AADD8C-A582-4EA4-8CA6-5CFEC4DAF446#_ednref8" name="_edn8">[8]</a> Bediüzzaman Said Nursî, <em>Divan-ı Harb-i Örfî</em>, (Hürriyete Hitap), İstanbul: Yeni Asya Neşriyat, 2016.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Kanın Yolculuğu</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2020/08/01/kanin-yolculugu/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 01 Aug 2020 06:15:16 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Tıp]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=144508</guid>

					<description><![CDATA[Uzun bir seyahate çıkacağız. Hazır mısınız? Sizlerle birlikte kanın damarlardaki yolcuğuna refakat edeceğiz. Kan kalbden çıktıktan sonra, küçük dolaşımla akciğerleri, büyük dolaşım ile de bütün vücudu dolaşır. Kan küçük dolaşım ile temizlenirken büyük dolaşımla da vücudu temizler. Yaklaşık beş litre hacmindeki kanımızın seyahat ettiği kapalı bir sistem olan dolaşım sistemimiz, merkezinde kalbin bulunduğu atardamarlardan ve [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Uzun bir seyahate çıkacağız. Hazır mısınız? Sizlerle birlikte kanın damarlardaki yolcuğuna refakat edeceğiz.</p>
<p>Kan kalbden çıktıktan sonra, küçük dolaşımla akciğerleri, büyük dolaşım ile de bütün vücudu dolaşır. Kan küçük dolaşım ile temizlenirken büyük dolaşımla da vücudu temizler. Yaklaşık beş litre hacmindeki kanımızın seyahat ettiği kapalı bir sistem olan dolaşım sistemimiz, merkezinde kalbin bulunduğu atardamarlardan ve toplardamarlardan meydana gelir. Atardamarlarda pembe renkli, oksijeni bol, temiz kan dolaşırken toplardamarlarda ise daha koyu renkli ve karbondioksit miktarı fazla olan, bir mânâda kirli kan dolaşır. Toplardamarlarda kapaklar bulunur. Oksijen bakımından fakir kanın, yukarıya doğru çıkabilmesi için bu kapakların desteğine ihtiyacı vardır. Bu kapaklar yukarıya çıkan kanın akışına izin verir, fakat basıncın kesildiği kısa zaman aralıklarında kapanarak kanın geriye doğru akmasını engeller. Toplardamarlardaki kapakların vazifelerini yapmamaları ile kanın bacakların alt kısımlarında toplanması, “varis” olarak tarif ettiğimiz hastalık olup normalde dışarıdan görünür olmayan toplardamarların görünür hale gelmesi hâlidir.</p>
<p>İçtimaî meselelerin çözümünde de takip edilmesi gereken süreç buna benzer. Meseleler istişare meclislerine getirilmeli ve çözümler üretilmelidir. Çözümler üretilmezse birikimler olacak ve çok daha ciddi problemler ortaya çıkacaktır.</p>
<p>Atar damarların iç yüzeylerinde böyle bir kapak sistemi yoktur. Kan, aort kapağından çıktıktan sonra hiçbir engele takılmadan bütün vücuda yayılır. Damarlar kalbin tevdi ettiği vazifeyi sadıkane yaparlar ve sözünden çıkmazlar. Kalb nasıl ise damarlar da ona göre hareket tarzı belirlerler. Kalbin pompalaması ile bir anda (taze/oksijenli) kan bütün vücuda yayılır ve vücut hayat bulur.</p>
<p>Elektromekanik pompa görevini îfâ eden dört odacıktan yapılmış kalbe gelince; sağdaki iki odasında kirli, soldaki iki odasında da temiz kan bulunur. Kalbde birbirlerine karışmayan temiz ve kirli kanın bir müddet sonra nasıl karşılaştıklarına daha sonra temas edeceğiz.</p>
<p>Hücre ve dokularda oksijenini bırakıp karbondioksiti alan kirli kan, ana toplardamarlar yolu ile sağ kulakçığa ulaştırılır. Kalbin dört odacığını dört mevsime benzetebiliriz. Sonbahara benzeyen sağ kulakçık en küçük odacıktır ve kan burada fazla bekletilmez. Temizlenmek için adeta çırpınan kirli kan, bir kapaktan geçer ve temiz hava ile buluşabilmek için hızlı bir şekilde, biraz daha geniş bir bölüm olan sağ karıncığa gelir. Sağ karıncık kalbde karbondioksitin en yüksek olduğu yerdir; bu yüzden kışa benzer. Ancak kan bu kışa aldanmaz ve oksijenle buluşacağı akciğerlere doğru hızlı yolculuğuna devam eder. Kıştan sonra ilkbahar yağmurlarına ihtiyaç vardır ve akciğerlerden aldığımız nefesin içindeki oksijen bu ihtiyacı karşılar; bir anlamda kan oksijenle yıkanır. Bu bereketli yağmurlarla arınan kan sol kulakçığa döndürülür. Artık temizlenmiş olan kanın, aldığı bu güzellikleri başkalarına hayat verme adına kullanması gerekir ve yolculuğuna devam ederek sol karıncığa gelir. Adeta yaz mevsimi başlamıştır ve her şey yerli yerindedir; ama bu güzellikleri başkalarına da ulaştırmak lazımdır. Kalbden “Burada durulmaz, yola devam” talimatını alan kan, hayata hayat olmak üzere yolculuğuna devam ettirilir.</p>
<p>Hepimiz kanla birlikte seyahat ettik ve yorulduk. Burada biraz soluklanalım. Akciğerlere bakıp birkaç meseleyi açıklığa kavuşturalım.</p>
<p>Hava akciğerlere girdiğinde içinde taşıdığı oksijeni, basınç farkına bağlı olarak, akciğer alveol keseciklerinin cidarını teşkil eden ince zardan nüfuz ederek yapışık durumdaki kılcal damar ağına geçer ve böylece kan oksijenle buluşup temizlenmiş olur. Buradaki alışveriş alanı çok önemlidir. Sağ karıncık her seferinde, yaklaşık 100 ml kanı akciğerlere gönderir. Kan, göğsümüzün iki yanındaki, zahiren küçük bir alana sıkıştırılmış akciğerlere ulaşır. Allah’ın “Vâsi” isminin tezahürünü ve küçük şeylerden büyük şeyler yaratmasının örneklerinden birisini akciğerlerde görürüz. Kanın işlem gördüğü milyonlarca alveol (kesecik) yan yana getirilip bir çarşaf gibi açılsa, akciğerlerin yaklaşık 100 metrekarelik bir alana sahip olduğu görülür. Bir tarafta, keseciklere kadar gelen yaklaşık 350 cm<sup>3 </sup>hava ve bunun da %21’ini teşkil eden oksijen, diğer tarafta 100 cm<sup>3</sup> kan arasında mükemmel bir alışveriş ile aynı anda kandan karbondioksit dışarı çıkar, oksijen de kana geçer. Zahiren bakıldığında, hava basıncı ve sıvıların yüzey gerilimi gibi fizik kanunlarına ve hemoglobinin biyokimyevî özelliklerine bağlı olarak yürütülüyor gibi görünen bu mükemmel hadisede vazife gördürülen bütün unsurlar, Kudreti Sonsuzun icraatına bir perdedir. Zira ne hava atomlarında ne de kan hücrelerinde böyle bir ilim ve irade yoktur. Onların her biri, Küllî İrade Sahibinin emrinde koşturulan askerlerdir.</p>
<p>Peki, bu 100 metrekarelik akciğer alanı bu gerilimi nasıl sağlıyor da bu kadar küçük bir alanda sönüp gitmiyor? Allah’ın izni ile akciğere yardım eden iki unsur vardır. Bunlardan biri oksijenin büyük destekçisi azot gazıdır. Oksijenle birlikte gelen ve hacmi oksijenin hacminin yaklaşık dört katı kadar olan azot, akciğeri bir çadır gibi gerer. Diğer unsur ise akciğerin ürettiği “sürfaktan” adı verilen kimyevî maddelerden oluşan bir karışımdır. Sosyal hayatta da bir işi yapmak için dışarıdan destek beklerken içeriden de destekler hazırlamak lazımdır.</p>
<p>Artık kan oksijenini almış, karbondioksitini de atmıştır. Karbondioksit, önce küçük, daha sonra büyük hava kanalarına gelir ve dışarı çıkarken sesinizin duyulmasına hizmet eder. Yoğun karbondioksit sebebiyle boğucu bir özellik kazanmış hava, bu şekilde kalsaydı bütün hayvanların ve insanların çıkardığı karbondioksit sebebiyle bir müddet sonra yeryüzünde hayat son bulurdu, ama karbondioksit nebatat için besin maddesine dönüştürülmek üzere fotosentezde kullanılır ve bizim için çok önemli olan şekerin imalatına kaynak olur.</p>
<p>Kalbde dört bölüm olduğunu söylemiştik. Bu bölümler arasında, oksijen bakımından zengin ve fakir olan kan birbiriyle karışmaz. Aralarında kalbi ikiye ayıran bir perde vardır. Bazen bu perde tam teşekkül etmez veya perdede bir delik olur; bu yüzden iki tarafın kanı birbirine karışır ve hastalıklar ortaya çıkar. Karışan miktarın az olduğu durumlarda hayatın idamesi mümkün olsa da miktarın çok olması durumunda insanın hayatiyetini devam ettirmesi imkânsızdır. Kirli kan günahları, temiz kan ise salih amelleri temsil eder. Allah bizlere, temizle kirliyi karıştırmamamızı, kirleri istiğfar ile temizlememizi emrediyor. Solunum bir manada vücudun günahlardan temizlenmesi, yani istiğfarıdır.</p>
<p>90.000 ile 120.000 kilometre olduğu düşünülen kılcal damarlardan oluşan çok geniş bir sahaya yayılan kan ile 100 trilyon kadar olan vücudumuzdaki her hücrenin ayağına hizmet götürülür. Hücrelerin faaliyeti ile açığa çıkan atıklar ve karbondioksit buradan alınır ve hücrelere ihtiyaçları olan gıda maddeleri ve oksijen verilir. Bu değişim çok daha büyük bir alanda olur. Yüz metrekarelik alanda alınan değerler ve güzellikler binlerce metrekarelik alanı kaplayan kılcallara taşınır. Demek ki bizim de edindiğimiz değerleri daha geniş alanlarda paylaşmamız gereklidir.</p>
<p>En önemli arınma işleminin, en küçük yer olan kılcallarda olduğunu düşündüğümüzde, bizim de arınmamızın büyük bir kısmının kendi nefsimizde ve aile hayatımızda olması gerektiği sonucuna ulaşmamız mümkündür.</p>
<p><strong>Damar Sisteminden İbretler</strong></p>
<p>Damarların iç yüzeylerinde meydana gelen hasarlar zamanla çok daha büyük problemlere yol açar. Damarlardaki daralmalar, hayatımızı tehdit eden bir durumdur. Hasarlı damarın içini astar gibi döşeyen endotel tabakasındaki yarıklara yağ oturur, ardından bu hücreler kalsiyum ile kaplanır. Bir süre sonra parçacıkların kopması ve aşağılara gidip daha ince damarlarda tıkanıklık oluşmasıyla enfarktüsler ve nekrozlar görülür. Bu tür durumlarda, ya baypas ameliyatı yapılmalı veya stent ile bu darlık ortadan kaldırılmalıdır.</p>
<p>Tekvinî kanunları okuma sadedinde, vücuttaki her organın kendi vazifesi ile bizlere anlatmak istediği çok şey vardır. İbretle bakıldığında, kâinat ve insan kitabında geçerli olan kanunlardan birçok içtimaî netice çıkarmak mümkündür.</p>
<p>Bediüzzaman Hazretleri, tıp ilminden hem fen hem de sanat olarak bahseder. Demek ki tıp ilminin sanat tarafı da değerlendirilmesi gereken bir husustur. Neyin, ne zaman ve hangi hastaya uygun olduğuna karar vermek hekimliğin mahareti ve sanatıdır.</p>
<ol>
<li>Fethullah Gülen Hocaefendi ise, insan anatomisi ve fizyolojisiyle kâinattaki kanunların işleyişi arasındaki benzerliğe şu şekilde dikkat çeker: “<em>Hâsılı, “emr-i bi’l-mâruf nehy-i ani’l-münker” de, “rekâik” de, vücuttaki atardamar ile toplardamarlar gibidir. Nasıl ki kılcallara kadar bütün vücudun canlılığı bunlara bağlıdır. Aynen öyle de dindeki canlılığın mevcudiyetini sürdürmesi bu iki müeyyidenin yerine getirilmesine bağlıdır. Çünkü insan, ancak bu sayede akıbeti üzerinde yoğunlaşacak, hüşyar bir kalbe sahip olacak, her adımını temkin ve teyakkuz içinde atacak ve hayatının her ânını muhasebe duygusu içinde geçirecektir</em>.”<a href="applewebdata://1A7DE6C9-C568-445A-B8CD-C286328EA2E5#_edn1" name="_ednref1">[1]</a></li>
</ol>
<p><strong>Dipnot</strong></p>
<p><a href="applewebdata://1A7DE6C9-C568-445A-B8CD-C286328EA2E5#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> “Dinî Hayatı Canlı Tutan İki Dinamik”, www.herkul.org/tag/rekaik/</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Firdevs’e Giden Koridorda Yedi Koruyucu</title>
		<link>https://caglayandergisi.com/2020/07/01/firdevse-giden-koridorda-yedi-koruyucu/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Çağlayan Dergisi]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 01 Jul 2020 18:07:49 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İnanç]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://34.207.235.27/?p=144380</guid>

					<description><![CDATA[Mü’minûn Sȗresinde, felaha eren ve Firdevs cennetine vâris olan müminlerin vasıfları anlatılır: “Muhakkak ki müminler, mutluluk ve başarıya erdiler. Onlar namazlarında tam bir saygı ve tevazu içindedirler. Onlar boş şeylerden uzak dururlar. Onlar zekâtı ifa ederler. Onlar mahrem yerlerini günahlardan korurlar. Yalnız eşleri ve cariyeleri ile ilişki kurarlar. Çünkü bunu yapanlar ayıplanamazlar. Ama bu sınırın [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Mü’minûn Sȗresinde, felaha eren ve Firdevs cennetine vâris olan müminlerin vasıfları anlatılır:</p>
<p>“Muhakkak ki müminler, mutluluk ve başarıya erdiler. Onlar namazlarında tam bir saygı ve tevazu içindedirler. Onlar boş şeylerden uzak dururlar. Onlar zekâtı ifa ederler. Onlar mahrem yerlerini günahlardan korurlar. Yalnız eşleri ve cariyeleri ile ilişki kurarlar. Çünkü bunu yapanlar ayıplanamazlar. Ama bu sınırın ötesine geçmek peşinde olanlar, işte onlardır haddi aşanlar. O müminler üzerlerindeki emanetleri gözetirler, verdikleri sözleri tam tamına tutarlar. Onlar namazlarını vaktinde eda edip zayi etmekten korurlar.  İşte vâris olanlar onlardır. Ebedî kalacakları Firdevs cennetine vâris olanlar onlardır.” (Mü’minûn, 23/1–11).</p>
<p>Bu vasıfları şu şekilde sıralayabiliriz:</p>
<ol>
<li>Namazlarında huşȗ içindedirler.</li>
<li>Boş söz ve işlerden yüz çevirirler.</li>
<li>Zekât vermek için çalışırlar.</li>
<li>Irzlarını, iffetlerini korurlar.</li>
<li>Emanetlerine riayet ederler.</li>
<li>Ahitlerine riayet eder, sözlerinde dururlar.</li>
<li>Namazlarını vaktinde, hakkıyla eda edip zayi etmekten korurlar.</li>
</ol>
<p>Bu sıfatları taşıyanlar, Firdevs’e vâris olacaklar ve orada ebedi kalacaklardır. Bu vasıflar, Firdevs’e giden koridorda çevremizi ve içimizi koruyan yedi sırlı perde gibidir.</p>
<p>Âyette namazdan hemen sonra, boş söz ve işlerden yüz çevirmeye dikkat çekilir. Bir küllî kaide olarak, zararın defedilmesi, faydanın celbinden önce gelir. “Def-i mefâsid (veya mazarrat), celb-i menâfiden evlâdır.” hükmü bu gerçeği ifade eder. Boş işlerin terki de “def-i mefâsid” kategorisinde değerlendirilebilir.</p>
<p>Bu meyanda, “içtimaî abdest” ifadesini hatırlamakta fayda vardır:</p>
<p>Nasıl ki namaz için abdest alıyorsak ve hadesten ve necasetten taharet ile vücudumuzu temizliyorsak, Firdevs cennetine giden yolda da zekât vermek, iffeti muhafaza etmek, emanetlere riayet etmek, sözünde durmak ve namazları vaktinde eda edip zayi etmekten korumak için de boş sözlerden ve işlerden uzak kalmayı, “içtimaî bir abdest” olarak değerlendirebiliriz. Abdestsiz namaz olmadığı gibi mâlâyani işlere arkamızı dönmeden de burada zikredilen vasıflara tam manasıyla sahip olamayacağız.</p>
<p>Zekâtın tezkiyeye, manevi arınmaya vesile olduğu malumdur. Hakikî müminler de zekât vererek manen temizlenir, Mevla-yı Kerim’in kendilerine ihsan ettiği maddi ve manevi nimetleri, ihtiyaç sahiplerine ulaştırmak için çalışırlar. İlmimizin zekâtını verirken içtimaî abdest alıp boş sözlere sırt çevirip “def-i mefâsid” yapmamız şarttır. Bundan sonra “celb-i menâfi” daha kolay ve nezih bir şekilde yapılabilecektir.</p>
<p>Bu âyetlere mefhum-u muhalifi ile bakacak olursak, bu vasıfları taşımayanların Firdevs cennetine vâris olamayacağı anlamı çıkar.</p>
<p>Bir gün bu âyetleri dinlerken boş söz ve işler, cüzi menfaatler ve süfli hisler gözümün önünden geçti ve ürperdim… Firdevs cennetine vârisi olma imkânı varken ayetleri ucuza satma tehlikesi aklıma geldi: “<em>Âyetlerimi az bir fiyatla, yani dünya menfaati karşılığında satmayın</em>.”  (Bakara, 2/41).</p>
<p>Bu yedi vasıf, namazın huşȗ içinde kılınması ile başlamış ve namazın korunması ile bitmiştir. Âdeta diğer beş vasıf, üstten ve alttan namazın manevî korumasına alınmış gibidir.</p>
<p>Çok hassas maddî ve manevî duygulara sahibiz. İnsan olarak duyma ve görme ile dış dünyadan etkilenir, vicdan ile de meseleyi içselleştiririz.</p>
<p>İsra Sȗresinde bu hakikat şu şekilde beyan edilir:  “Bilmediğin şeyin peşine düşme! Çünkü kulak, göz, kalb gibi azaların hepsi de sorguya çekilecektir.” (İsra, 17/36).</p>
<p>Kesin olarak bilmediğimiz ve bize faydası olmayacak şeylerin hesabını vermek kolay değildir. Hele iftiraya cüret etmek çok risklidir. Fethullah Gülen Hocaefendi bu tehlikeye şu şekilde dikkat çeker: “Gıybet, iftira, bühtan, töhmet ve benzeri günahlar, ferdî olmaktan çıkıp bir cemaat hakkında işlenirse, söz konusu cemaatin tek tek bütün fertlerinden helâllik alınmadıkça bu günahlar affedilmezler.”<a href="applewebdata://215DCEC9-EF8E-42E8-91AB-FF926504BBFF#_edn1" name="_ednref1">[1]</a></p>
<p>Sosyal medyanın bu kadar çok kullanıldığı bir dönemde yapılan gıybet ve iftiraların da çok kolay yaygınlaşacağını düşünürsek bu iftira ve gıybetlere milyonlarca kişinin şahit olduğu gözden kaçırılmamalıdır.</p>
<p>Bu tür iftira ve gıybetlere aldırmadan yapmamız gerekenleri, Hocaefendi’nin “Hilm u Silm Kahramanları” başlıklı yazısından takip edelim:</p>
<p>“‘<em>(Müminler) boş, mânâsız, çirkin sözlere maruz kaldıklarında (aynıyla mukabeleden uzak durup) yüzlerini çevirir ve o sözleri sarf edenlere şöyle derler: “Bizim yaptıklarımız bize, sizin yaptıklarınız da size. Biz, sizin için de ancak iyilik ve selâmet dileriz. Ne var ki biz kendini bilmezleri (arkadaş edinmek) istemeyiz.’ </em>(Kasas, 28/55). <em>Âyet-i kerimede açıkça ifade edildiği üzere, müminler, sevimsiz, nahoş söz ve tavırlara maruz kaldıklarında hemen karşılık vermek yerine o çirkinliklere karşı kulak kapatır, göz yumar, söylenenlere aldırış etmeksizin, ‘Bizim işimiz bize, sizinki de size.’ der, yüksek ahlâk ve seciyelerinin gereğini ortaya korlar. Sonra da ‘Biz cahillerle arkadaşlık etmeyi arzulamayız!’ diyerek cehalete karşı belli bir tavır içerisinde olduklarını ifade edip âlicenâbâne bir tavırla oradan geçip giderler</em>.”<a href="applewebdata://215DCEC9-EF8E-42E8-91AB-FF926504BBFF#_edn2" name="_ednref2">[2]</a></p>
<p>Mü’minȗn Sȗresinin başında bahsettiğimiz yedi vasıf anlatılmakta, ardından da anne karnında insanoğlunun yaratılış vetiresine yer verilmektedir. Anne karnındaki yaratılış sürecinin de yedi safhada olduğu görülmektedir. 17. âyette “<em>Yine şu da bir gerçektir ki Biz sizin üstünüzde yedi tabaka yarattık. Biz yaratmadan da yarattıklarımızdan da habersiz değiliz.</em>” buyrulmaktadır.</p>
<p>Son söz olarak, boş sözlere prim vermeme konusunda şu âyet-i kerimeyi hatırlayalım:</p>
<p><em>“Rahman’ın has kulları o kimselerdir ki onlar yerde tevazu ile yürürler. Cahiller kendilerine laf atarsa ‘Selametle!’ derler.</em>” (Furkan, 25/63).</p>
<p><strong>Dipnotlar</strong></p>
<p><a href="applewebdata://215DCEC9-EF8E-42E8-91AB-FF926504BBFF#_ednref1" name="_edn1">[1]</a> M. Fethullah Gülen, <em>Yaşatma İdeali (Kırık Testi-11)</em>, İstanbul: Nil Yayınları, 2012, s. 246.</p>
<p><a href="applewebdata://215DCEC9-EF8E-42E8-91AB-FF926504BBFF#_ednref2" name="_edn2">[2]</a> M. Fethullah Gülen, <em>Cemre Beklentisi (Kırık Testi-10)</em>, İstanbul: Nil Yayınları, 2011, s. 62.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
