Bu kâinat ve yeryüzü, sürekli işleyen büyük bir fabrika ve her vakit dolup boşalan bir han, bir misafirhanedir. Böyle işlek fabrikalar, hanlar, misafirhaneler; pis atıklar, enkazlar ve süprüntülerle çok kirlenip bulaşık hale gelir ve her tarafta kötü kokulu maddeler birikir. Eğer çok dikkatle bakılmaz, kirlerden arındırılmaz ve süpürülüp temizlenmezlerse içlerinde durulamaz, insan oralarda boğulur. Halbuki bu kâinat fabrikası ve yeryüzü misafirhanesi o kadar pak, temiz ve kirsizdir, bulaşık şeylerden ve kötü kokulardan öyle arınmıştır ki içinde lüzumsuz tek bir şey, faydasız tek bir madde ve rastgele bir kir bulunmaz; görünüşte bulunsa da hemen onu dönüştürecek bir makineye atılır, temizlenir.”[i]

 

Mikro âlemden makro âleme bütün kâinatta daimî bir hareket ve baş döndürücü bir devr-i daim olmasına rağmen, çok sistematik bir temizlik ve geri dönüşüm faaliyetinin görülmesi, düşünen insanlar için muhteşem bir tefekkür vesilesidir. Dev yıldızlardan, tek hücreli bakterilere, akbabalardan akyuvarlara kadar pek çok varlık âdeta bir temizlik görevlisi gibi çalıştırılmaktadır. Bütün bunlar, varlıkları her türlü kirden arındıran Cenab-ı Allah’ın (celle celâluhu) Kuddûs isminin yansımalarıdır.

Hem maddî hem de manevî temizliğin ne kadar önemli bir insanî ihtiyaç ve dinî bir mesuliyet olduğunu “Temizlik imanın yarısıdır.” hadis-i şerifinde görmekteyiz.[ii] Ancak, 21. yüzyıl insanı; karaları, denizleri, havayı ve hatta uzayı bile kirletmiş, kendi ürettiği plastik atığın şimdiye kadar ancak %9’unu geri dönüştürebilmiştir.[iii] Mevcut durum devam ederse, 2050 yılına kadar çöplüklerde Empire State Binasının 35 bin katı ağırlığında plastik atığın birikmiş olacağı tahmin edilmektedir.[iv] Bütün bilgi, maharet ve teknolojisine rağmen insanoğlu, temizlik ve geri dönüşüm konusunda bu kadar âciz kalırken, insan elinin karışmadığı dönemlerde yeryüzü tertemiz bir düzen içindeydi.

[i] Bediüzzaman Said Nursî, Lem’alar, Otuzuncu Lem’a, Birinci Nükte, İstanbul: Ufuk Yayınları, 2014.

[ii] Müslim, Tahâret, 1.

[iii] Avrupa Uzay Ajansı (ESA), 2017, “Dealing with space debris”, youtu.be/eYVsVRgiS0w

[iv] Laura Parker, “Here is how much plastic trash is littering the Earth”, National Geographic, 2018, www.nationalgeographic.com/science/article/plastic-produced-recycling-waste-ocean-trash-debris-environment