Hedera helix (orman sarmaşığı), yapraklarını dökmeyen, her dem yeşil bir bitkidir. Adventif (sonradan çıkan) kökleri sayesinde çeşitli yüzeylere tutunarak büyüyebilir. Doğal yayılış alanı Avrupa ve Batı Asya olan bu tür, farklı iklim şartlarına uyum sağlayacak şekilde yaratıldığından geniş coğrafyalarda yetişebilmektedir. Cenâb-ı Hakk’ın Hakîm isminin bir tecellisi olarak, orman sarmaşığı, yeşilin canlı tonlarıyla tezyin edilmiş estetik görüntüsünün yanı sıra, yaprak yüzeyleri ve köklerindeki rizosfer bölgeleri aracılığıyla formaldehit gibi havadaki bazı zararlı uçucu organik bileşiklerin (VOC) azaltılmasında etkili kılınmıştır.
Formaldehit, kapalı ortamlardaki mobilya, boya ve yapı malzemelerinden salınır. Bu zararlı bileşiğe maruz kalmanın, kısa vadede nefes darlığını, alerjik astımı ve baş ağrısını; uzun vadede ise kanser oluşumunu tetiklediği bilinmektedir. Formaldehitin azaltılmasını sağlayacak doğal çözümler, insan sağlığı açısından kritik bir rol oynar. Bu bağlamda yapılan çalışmalar Hedera helix’in bulunduğu ortamlardaki formaldehit seviyesinin, bu bitkinin bulunmadığı alanlara kıyasla %70 daha hızlı azaldığını göstermektedir.
Havayı temizleyici bitkiler arasında en etkili türlerden biri olan orman sarmaşığı, iç mekân sıcaklık ve nem dengesinin korunmasına da katkı sağlar. Bu denge, yalnızca solunum ve dolaşım sisteminin sağlıklı çalışmasına katkıda bulunmakla kalmaz, aynı zamanda psikolojik olarak rahatlama, odaklanma yeteneğinin artması ve stres seviyesinin azalmasını da sağlar. Ayrıca içeriğinde bulunan saponinler sayesinde köpürebilen Hedera helix, doğal bir temizleyici olarak değerlendirilmiş; aynı bileşikler, solunum yollarında mukus inceltici etki gösterdiğinden geleneksel tıpta balgam söktürücü olarak da kullanılmıştır.
Bilimsel araştırmalar, yaratılmış her varlıkta olduğu gibi orman sarmaşığının da kâinattaki hayranlık uyandırıcı nizamın bir parçası olduğunu göstermektedir. Hava kirlendiğinde temizleme vazifesini üstlenen bu bitki, Allah Teâlâ’nın “Kuddûs” isminin bir tecellisi olarak tabiattaki dengenin yeniden sağlanmasına vesile olur.
Kaynak
Lin, M.-W., Chen, L.-Y., & Chuah, Y.-K. (2017). Investigation of a potted plant (Hedera helix) with photo-regulation to remove volatile formaldehyde for improving indoor air quality. Aerosol and Air Quality Research, 17(10), 2543–2554.