Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi’ye istişare maksadıyla bir soru tevcih ettiğinizde, üç farklı cevap alabilirsiniz:

  1. Allah yardımcınız olsun, hayırlara ve hizmetlere vesile olur, inşallah.
  2. Arkadaşlarla bir daha görüşmenizde fayda var.
  3. Siz bilirsiniz.

Allah’ın (celle celâluhu) isminin yüceltilmesi adına yapılacak bir hizmet varsa, “Kur’ân’la konuşan” muhterem Hocaefendi, hep en önde olmuştur. Yeter ki o işte Rabbimiz anlatılsın ve Habibullah’ın (sallallâhu aleyhi ve sellem) güzellikleri terennüm edilsin. Yapılacak bütün işlere o zaviyeden bakar. Acaba bu işte Allah’ın rızası nerede? Sünnet-i Seniyye’yi şehbal açtıracak bir vesile var mı? Bunlar yoksa, o iş kadüktür, ebterdir ve hiçbir şekilde hayırla sonuçlanmaz. İhlası kazanmanın birinci düsturunu hatırlayalım:

“Amelinizde rızâ-yı ilâhî olmalı.

Eğer O râzı olsa, bütün dünya küsse ehemmiyeti yok. Eğer O kabul etse, bütün halk reddetse te’siri yok. O râzı olduktan ve kabul ettikten sonra, isterse ve hikmeti iktizâ ederse, sizler istemek talebinde olmadığınız hâlde, halklara da kabul ettirir, onları da râzı eder. Onun için, bu hizmette doğrudan doğruya yalnız Cenâb-ı Hakk’ın rızâsını esâs maksad yapmak gerektir.”[i]

İşte yapılacak her işte Hocaefendi, Allah’ın rızasını araştırır. Bu gözlükle meselelere bakar ve etrafındakilere de bu zaviyeden meseleye bakmalarını tavsiye eder.

Kendisine danışılan meselelerde anahtar budur. Her gelen meseleyi masaya yatırır, Allah rızası, İslamîprensipler ve Sünnet çizgisinden zihninde oluşturduğu hakiki ve değişmez şablonu, o meselenin üzerine koyar, bütün açıklığı ile boşlukları görür ve ona göre tavsiyelerde bulunur.

Bunu şuna benzetebiliriz: Eskiden, öğretmenlerimiz imtihanlarda doğruları belirlemek için delikli cevap anahtarı hazırlar, bunu her öğrencinin cevap kâğıdının üzerine koyup doğru ve yanlışları belirlerlerdi. Bu şekilde hızlı bir şekilde sonuca varırlardı.

Bazı uzmanlar da, benzer bir şekilde, SWOT analizi metodunu kullanıyor, yani bir fikrin kuvvetli ve zayıf taraflarını, muhtemel fırsat ve tehditleri tespit ediyorlar.

[i]Bediüzzaman Said Nursî, Lem’alar, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, s. 200.