Karlı bir sabahta dışarı adım attığımızda, büyülenmiş gibi hissederiz. Kar taneleri uçsuz bucaksız gökyüzünde dönerek yere düşmekte ve her tarafı bir battaniye gibi kaplamaktadır. Bir kar tanesi üzerimize konduğunda, sanki bir melek inmiş gibi hissederiz. İki kar tanesinin birbirine benzemediğini fark etmişizdir. Kar taneleri, insanlar gibi biriciktir.

Kar taneleri birçok matematikçinin dikkatini çekmiştir. Bu hususta üç temel riyazîprensip bilhassa önemlidir: desen, simetri ve simetri kırılması.

“Kar Tanesi Adamı” lakaplı Wilson Bentley, binlerce kar tanesinin fotoğrafını çekti ve hayatı boyunca onları gözlemledi. Bentley hayretini şöyle ifade etmektedir: “Mikroskop altında, kar tanelerinin mucizevi tasarımlarını gördüm. Her kristal bir şaheserdi hiçbir tasarım tekrarlanmıyordu.”

Kar tanelerinin fotoğraflarını incelediğimizde ve her kar tanesinin inceliklerine odaklandığımızda, yapılarının tamamen farklı olduğunu göreceğiz. Bununla birlikte, ortak bir noktaları var: simetri ve altıgen bir yapı.

Bir kar tanesine yakından baktığımızda, kristallerin güzelliği her seferinde bizi büyüler. Matematikçilerin dikkatini çeken nokta ise, kar tanelerinin simetrisi ve altıgen yapılarıdır. Matematik âşıkları, dönüşümlere çok fazla ilgi duyar. Hareket eden nesneleri severler. Ancak bir nesne simetrik ise, dönüşümler neredeyse fark edilmez. Mesela altıgen simetrik bir kar tanesi veya başka bir simetrik nesneyi, herhangi bir yönde döndürdüğümüzde (sözgelimi 60°, 120°, 180°, 240°, 300° veya 360°), bir değişiklik fark edilmez. Aşağıdaki resimleri kontrol edersek, döndürülmüş şekiller görürüz, ancak aralarında bir fark gözükmemektedir.

Paylaş
Önceki İçerikArz-ı Hâl
Sonraki İçerikYakub Gibi